Αφθώδης πυρετός εντοπίστηκε σε μονάδα βοοειδών στην περιοχή της Πελόπης, στη βορειοανατολική Λέσβο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα δειγμάτων που στάλθηκαν στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς.
Η είδηση προκάλεσε απογοήτευση στις τάξεις των κτηνοτρόφων, οι οποίοι μετά την πανώλη και την ευλογιά θα πρέπει να αντιμετωπίσουν μια ακόμη επικίνδυνη ζωονόσο.
Τώρα η κυβέρνηση θα πρέπει να παρουσιάσει σχέδιο στην ΕΕ για την αντιμετώπιση της νόσου και να πάρει σημαντικές αποφάσεις για τον εμβολιασμό των ζώων, όπως έκανε και η Κύπρος.
Μετά τα αποτελέσματα που επιβεβαίωσαν το κρούσμα πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη υπό την Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα, Αναστασία Αντωνέλλη, τη Δευτέρα, 16 Μαρτίου, για τον καθορισμό των μέτρων περιορισμού της νόσου.
Στις άμεσες επιπτώσεις της καραντίνας περιλαμβάνονται τα χιλιάδες αμνοερίφια, που επρόκειτο να εξαχθούν από το νησί τις μέρες του Πάσχα, πράγμα που δεν θα γίνει μετά την λήψη των μέτρων καραντίνας. Επίσης προβλέπεται αποζημίωση μόνο για τη θανάτωση των ζώων και όχι για τα προϊόντα, όπως κρέας, γάλα και γαλακτομικά. Αυτό που μπορεί να περιμένουν οι κτηνοτρόφοι είναι ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος.
Από σήμερα έχουν τεθεί σε ισχύ αυστηρά μέτρα απαγόρευσης μετακινήσεων ζώων – βοοειδών, αμνοεριφίων και χοίρων – καθώς και όλων των προϊόντων τους εκτός του νησιού. «Η κατάσταση είναι πολύ απογοητευτική και μπορεί να είναι και καταστροφική όχι μόνο για την τοπική οικονομία αλλά και για την οικονομία της χώρας», δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Αναστασία Αντωνέλλη.
Οι επιπτώσεις της καραντίνας αναμένεται να είναι σοβαρές για την τοπική παραγωγή, καθώς περίπου 70.000 αμνοερίφια επρόκειτο να εξαχθούν από το νησί ενόψει του Πάσχα, κάτι που πλέον δεν θα συμβεί. «Δυστυχώς προβλέπεται αποζημίωση μόνο για τη θανάτωση των ζώων και όχι για τα προϊόντα όπως το γάλα και τα γνωστά Λεσβιακά γαλακτομικά προϊόντα που δεν θα βγουν από το νησί», τόνισε η κ. Αντωνέλλη.
Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων προβάτων, αιγοειδών, βοοειδών και χοίρων, στο σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας, θα πρέπει να αυξήσουν τα μέτρα βιοπροφύλαξης στις εκτροφές τους, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες εισόδου ασθενειών, μεταξύ των οποίων είναι και ο αφθώδης πυρετός.
Προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σημεία:
- Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων/φορέων.
- Ύπαρξη απολυμαντικής τάφρου για τα οχήματα στην είσοδο-έξοδο των εγκαταστάσεων.
- Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού.
- Αποφυγή της εισόδου οχημάτων και άλλων μηχανημάτων που έχουν έρθει σε επαφή με άλλες εκμεταλλεύσεις στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους.
- Καθαρισμός και απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις και επιπλέον πριν και μετά την μεταφορά ζώων και προϊόντων.
- Περιορισμός των ανθρώπων που εισέρχονται στις εκμεταλλεύσεις και έρχονται σε επαφή με τα ζώα και ιδιαίτερη προσοχή σε όσους έρχονται σε επαφή και με άλλες εκμεταλλεύσεις.
- Καθαρισμός και απολύμανση των υποδημάτων των ανθρώπων που εισέρχονται και εξέρχονται από την εκμετάλλευση.
- Παραμονή των νεοεισαχθέντων ζώων σε περιορισμό από τα υπόλοιπα ζώα της εκτροφής, για τουλάχιστον 21 ημέρες.
- Έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών, των μηχανημάτων και των συσκευών που χρησιμοποιούνται.
- Απομάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιμναζόντων υδάτων που ευνοούν την προσέλκυση εντόμων.
- Απεντόμωση και μυοκτονία στις εγκαταστάσεις.
- Καταπολέμηση εξωπαράσιτων και χρήση εντομοαπωθητικών.
- Να μην χρησιμοποιούνται μεταχειρισμένα εργαλεία, εξοπλισμός και αντικείμενα προερχόμενα από άλλες εκμεταλλεύσεις.
- Προμήθεια ζώων, προϊόντων και ζωοτροφών, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας.
Ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ
Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει ότι η Διεύθυνση του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών επιβεβαίωσε κρούσμα αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε σε εκτροφή βοοειδών στη Λέσβο την Κυριακή, 15 Μαρτίου 2026.
Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο ΥΠΑΑΤ, σήμερα, υπό τον Υπουργό Κώστα Τσιάρα, παρουσία του Υφυπουργού Χρήστου Κέλλα, του Γενικού Γραμματέα Σπύρου Πρωτοψάλτη και στελεχών της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής αποφασίστηκε να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή το σχέδιο έκτακτης ανάγκης που προβλέπεται για την αντιμετώπιση της νόσου, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία. Το σύνολο της νήσου Λέσβου βρίσκεται εντός απαγορευμένης ζώνης, στην οποία εφαρμόζονται όλα τα προβλεπόμενα μέτρα από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2020/687. Συγκεκριμένα, τέθηκαν σε εφαρμογή τα εξής μέτρα:
- Απαγορεύεται η μετακίνηση ζώντων ζώων των ευαίσθητων ειδών (βοοειδή, χοιροειδή, αιγοπρόβατα), καθώς και η διακίνηση των προϊόντων και υποπροϊόντων αυτών, και των ζωοτροφών, εκτός του νησιού. Αυτό περιλαμβάνει και τη διακίνηση τροφίμων ζωικής προέλευσης από πολίτες στις προσωπικές τους αποσκευές εκτός του νησιού.
- Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μετακίνηση ζώντων ζώων των ευαίσθητων ειδών εντός του νησιού.
- Απαγορεύονται οι σφαγές των ευαίσθητων ειδών εντός του νησιού.
- Στην μολυσμένη εκμετάλλευση θα πραγματοποιηθεί θανάτωση όλων των ζώων των ευαίσθητων ειδών της εκμετάλλευσης και όλα τα προϊόντα θα καταστραφούν.
Ο αφθώδης πυρετός (Foot-and-Mouth Disease, FMD) είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίροι, καθώς και ορισμένα άγρια είδη). Χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση, μέσω της άμεσης επαφής, της έμμεσης επαφής με μολυσμένα αντικείμενα, οχήματα, υποδήματα, εξοπλισμό ή μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας. Μεταδίδεται και αερογενώς, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων. Άγρια ζώα και τρωκτικά δύνανται να μεταφέρουν τον ιό από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις σε υγιείς.
Ο αφθώδης πυρετός κατατάσσεται στα νοσήματα Κατηγορίας Α, (ΕΕ) 2016/429 και (ΕΕ) 2018/1882, δηλαδή νοσήματα που δεν ενδημούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για τα οποία απαιτείται η άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου και εκρίζωσης με την πρώτη επιβεβαίωση εστίας. Για τον έλεγχο και τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου, κρίνεται απολύτως απαραίτητη η εφαρμογή αυστηρών μέτρων βιοπροφύλαξης και περιορισμών στις μετακινήσεις ζώων, ανθρώπων, προϊόντων και υλικών.
Ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο θεωρείται ως ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων παγκοσμίως. Τελευταία φορά που εμφανίστηκε στην Ελλάδα ήταν το 2000-2001.
Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρμόδιες τοπικές κτηνιατρικές και άλλες υπηρεσίες και θα εκδώσει άμεσα λεπτομερείς συμπληρωματικές οδηγίες για τη διαχείριση και αντιμετώπιση της νόσου.
Αύριο μεταβαίνει στη Λέσβο κλιμάκιο του ΥπΑΑΤ με επικεφαλής τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστο Κέλλα, προκειμένου να συντονίσει, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, την άμεση εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων.
Την Παρασκευή θα μεταβεί στο νησί και ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, για την παρακολούθηση της εφαρμογής του σχεδίου και τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο τον περιορισμό της διασποράς της νόσου.