Σε εξέλιξη βρίσκεται η υποβολή των δηλώσεων για την ΕΑΕ 2026, ωστόσο, παρά τις οδηγίες που έχουν ήδη δοθεί και τις σχετικές ανακοινώσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες ως προς την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου από τον χώρο των ΚΥΔ, οι απλούστερες αιτήσεις προχωρούν, ενώ πιο σύνθετες περιπτώσεις δεν μπορούν ακόμη να ολοκληρωθούν, καθώς παραμένουν ζητήματα που χρειάζονται περαιτέρω αποσαφήνιση.
Στο επίκεντρο η σχέση ψηφιακού παρόχου και παραγωγού
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται πλέον η σχέση του παραγωγού με τον πάροχο της ψηφιακής εφαρμογής και, ειδικότερα, την απευθείας σύμβαση και τιμολόγηση από τον πάροχο προς τον παραγωγό. Σύμφωνα με όσα μεταφέρονται από τον χώρο των ΚΥΔ, η κατεύθυνση που έχει δοθεί από την ΑΑΔΕ προβλέπει απευθείας συμβατική σχέση μεταξύ των δύο πλευρών, γεγονός που δημιουργεί νέα πρακτικά δεδομένα για τη διαδικασία.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, μέχρι πρότινος οι πάροχοι συνεργάζονταν συμβατικά με τα ΚΥΔ, με αποτέλεσμα ο παραγωγός να λαμβάνει ένα τιμολόγιο που περιλάμβανε την ενεργοποίηση, την ψηφιακή πλατφόρμα και το σχετικό κομμάτι του οικολογικού σχήματος και της περιβαλλοντικής διαχείρισης. Με τη διαδικασία που διαμορφώνεται για το 2026, οι υπηρεσίες αυτές διαχωρίζονται και ο παραγωγός, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρεται από τα ΚΥΔ, μπορεί αντί για ένα ενιαίο τιμολόγιο να βρεθεί με έως και τρεις επιμέρους τιμολογήσεις, που αφορούν την ενεργοποίηση, την ψηφιακή εφαρμογή και την υπηρεσία του γεωργικού συμβούλου για το κομμάτι της περιβαλλοντικής διαχείρισης. Παράλληλα, παραμένει ξεχωριστή η υποχρέωση καταβολής της εισφοράς στον ΕΛΓΑ.
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρεται στον ΑγροΤύπο, δεν έχει δοθεί οριστική λύση σε σειρά πρακτικών ζητημάτων γύρω από το νέο μοντέλο. Μεταξύ αυτών είναι ο τρόπος με τον οποίο ο παραγωγός θα έρχεται σε επαφή με τον ψηφιακό πάροχο, πώς θα διαμορφώνεται η μεταξύ τους συνεργασία και τι θα ισχύει ως προς τη σχετική χρέωση. Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα ποιος θα φέρνει σε επαφή τον παραγωγό με τον ψηφιακό πάροχο και ποιος θα είναι ο ρόλος των ΚΥΔ σε αυτή τη διαδικασία, από τη στιγμή που η συνεργασία προβλέπεται να είναι απευθείας μεταξύ παρόχου και παραγωγού.
Ο διαχωρισμός αυτός, σύμφωνα με όσα μεταφέρονται, θεωρητικά αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοκρατίας. Στην πράξη, ωστόσο, τίθεται το ζήτημα του τρόπου εφαρμογής του συστήματος, ιδιαίτερα από τη στιγμή που μεγάλο μέρος των παραγωγών δεν πραγματοποιεί μόνο του τις απαιτούμενες καταγραφές. «Πολλοί παραγωγοί δεν κάνουν τις καταγραφές χωρίς τη βοήθεια του συμβούλου τους, δεν τηρούν μόνοι τους ημερολόγιο αγρού και δεν παρακολουθούν από εκεί τα γεωχωρικά δεδομένα του αγρού τους», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Προβληματισμός και αβεβαιότητα καταγράφονται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, και μεταξύ των παρόχων ψηφιακών εφαρμογών, καθώς δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως πώς θα διαχειριστούν στην πράξη το νέο πλαίσιο και την απευθείας σχέση τους με τους παραγωγούς.
Η επιλογή ψηφιακού παρόχου συνδέεται με τα οικολογικά σχήματα
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ζήτημα λόγω της σύνδεσης της ψηφιακής εφαρμογής με τα οικολογικά σχήματα. Όπως διευκρινίζεται στον ΑγροΤύπο, στη δήλωση ΟΣΔΕ 2026 και συγκεκριμένα στη σελίδα με τα γενικά στοιχεία του παραγωγού πρέπει, κατά την τρέχουσα περίοδο υποβολής των δηλώσεων, να επιλεγεί ψηφιακός πάροχος.
Αυτό προϋποθέτει ότι ο παραγωγός θα πρέπει προηγουμένως να έχει ενημερωθεί, να κάνει τη σχετική έρευνα και να συνάψει συνεργασία με ψηφιακό πάροχο, ώστε στη συνέχεια να μπορεί να γίνει η αντίστοιχη επιλογή μέσα από το μενού της δήλωσης. Η επιλογή αυτή συνδέεται, σύμφωνα με όσα μεταφέρονται από τα ΚΥΔ, με τη δυνατότητα δήλωσης των οικολογικών σχημάτων που αντιστοιχούν στην καλλιέργεια κάθε παραγωγού, καθώς χωρίς την απαιτούμενη επιλογή της εφαρμογής δεν μπορεί να προχωρήσει το επόμενο σκέλος της διαδικασίας που αφορά τα συγκεκριμένα σχήματα.
Εδώ εντοπίζεται και ένα από τα βασικά πρακτικά ερωτήματα που παραμένουν. «Πώς θα εφαρμοστούν τα οικολογικά σχήματα εφόσον δεν έχει επιλεγεί η εφαρμογή και πώς θα επιλεγεί η εφαρμογή όσο υπάρχει αυτή η ρευστότητα και η ελλιπής ενημέρωση των παραγωγών;», είναι το ερώτημα που τίθεται από την πλευρά των ΚΥΔ.
Παρά, λοιπόν, τις απλουστεύσεις που έγιναν στα τέλη Αυγούστου, οι οποίες αξιολογούνται θετικά, καθώς και το καλό περιβάλλον της πλατφόρμας, εξακολουθούν να υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα γύρω από τη διαδικασία. Οι δηλώσεις προχωρούν κυρίως στις περιπτώσεις που δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες, ωστόσο για τις πιο σύνθετες αιτήσεις αναμένονται περαιτέρω διευκρινίσεις. Την ίδια στιγμή, ο χρόνος κυλά γρήγορα, χωρίς η διενέργεια των δηλώσεων να προχωρά με αντίστοιχο ρυθμό.
