Αίτημα ΣΥΡΙΖΑ για σύγκληση Επιτροπής της Βουλής για ευλογιά, μέτρα στήριξης κτηνοτρόφων ζητά ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας αναφέρθηκε σε συνέντευξή του, στα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ελληνική κτηνοτροφία, ενόψει της αυριανής συνάντησης του Πρωθυπουργού με εκπροσώπους κτηνοτρόφων από όλη τη χώρα, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 13:00.

Κτηνοτροφία, Ευλογιά, Κινητοποιήσεις και Αγροτικό Πετρέλαιο

Ο κ. Τσιάρας επισήμανε ότι θα συζητηθούν διεξοδικά όλα τα κρίσιμα ζητήματα του κλάδου, τονίζοντας πως στόχος της κυβέρνησης είναι «να δούμε πώς θα στηρίξουμε την κτηνοτροφία της χώρας μέσα από την αναδιοργάνωσή της και έναν σχεδιασμό σε τέτοιο επίπεδο που να είναι βιώσιμη και ανθεκτική για τα επόμενα πολλά χρόνια». Όπως υπογράμμισε, «η ελληνική κτηνοτροφία είναι ένας πολύ δυναμικός κλάδος» και «τα κτηνοτροφικά προϊόντα μπορούν να φέρουν μεγάλη προστιθέμενη αξία και στους ίδιους τους κτηνοτρόφους και στις εξαγωγές».

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επεσήμανε ότι «είναι πλέον η στιγμή να ξαναχτίσουμε την ελληνική κτηνοτροφία σε υγιείς βάσεις», με χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, αυστηρούς κανόνες βιοασφάλειας και μέτρα που θα διασφαλίζουν την ποιότητα και τη δυναμική των ελληνικών κτηνοτροφικών προϊόντων. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «αυτό είναι το μεγάλο μας στοίχημα: να ξαναχτίσουμε καλύτερα συνολικά την ελληνική κτηνοτροφία και να της δώσουμε τον ρόλο και την παραγωγική δυνατότητα που της αξίζει».

Αναφερόμενος, δε, στην ευλογιά, ο κ. Τσιάρας σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ότι, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, «αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα μεγάλο κενό», καθώς «δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο» και «δεν υπάρχει μέθοδος DIVA που να μπορεί να διακρίνει αν ένα ζώο νοσεί από τη νόσο ή από τον εμβολιασμό». Όπως τόνισε, «όλα αυτά εγκυμονούν μεγάλους κινδύνους για το ζωικό μας κεφάλαιο».

Σχετικά με τις αγροτικές κινητοποιήσεις, ανέφερε ότι η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή «κράτησε ανοιχτή την πόρτα του διαλόγου», επισημαίνοντας ότι «ευελπιστούσαμε ότι θα είχαμε αποφύγει αυτή τη μεγάλη ταλαιπωρία και για τους ίδιους τους αγρότες, αλλά και για τους πολίτες». Τόνισε, ωστόσο, ότι παρά τις δυσκολίες «έγιναν πολύ σημαντικά βήματα στην ικανοποίηση λογικών αιτημάτων που υπήρχαν από την πλευρά των αγροτών» και ότι πλέον η διαδικασία περνά στο στάδιο της υλοποίησης.

Ο κ. Τσιάρας υπενθύμισε ότι έως το τέλος του μήνα θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για το αγροτικό πετρέλαιο, σημειώνοντας πως «θα αφορά τη μη καταβολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αντλία», ενώ παράλληλα «θα γίνει επανυπολογισμός των λίτρων που χρειάζεται ανά καλλιέργεια», με σχετική συνάντηση με τους εκπροσώπους των παραγωγών να προγραμματίζεται εντός της επόμενης εβδομάδας. Όπως ανέφερε, «μέχρι το τέλος του μήνα θα ολοκληρωθεί η σχετική ρύθμιση».

Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι έχουν πραγματοποιηθεί «δεκάδες συσκέψεις μετά τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό», επαναλαμβάνοντας πως «κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι υπάρχει μαγικό ραβδί για να λυθούν όλα τα προβλήματα», καθώς «όλα προϋποθέτουν χρόνο και συγκεκριμένο σχεδιασμό».

Κλείνοντας, ο Υπουργός επισήμανε ότι, με βάση τα δεδομένα, «να πει κανείς ότι συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις για αυτόν τον λόγο είναι μάλλον παράδοξο», προσθέτοντας ότι σε μια δημοκρατική χώρα «ο καθένας έχει τη δυνατότητα και την επιλογή να λειτουργήσει με βάση αυτό που ο ίδιος επιλέγει».

Ανακοίνωση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων του ΥπΑΑΤ απαντά στην έκθεση της EFSA με τίτλο: «Sheep and goatpox: vaccines and vaccination scenarios to control the epidemics in Greece and Bulgaria in 2025» και αναφέρει τα εξής:

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕFSA), που δημοσιεύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026, προσφέρει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση των διαθέσιμων στοιχείων και διερευνά - μέσω της χρήσης αλγοριθμικής μοντελοποίησης - τον δυνητικό ρόλο του εμβολιασμού στον έλεγχο και την εκρίζωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) στην Ελλάδα. Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη συνεισφορά αυτή και την προσπάθεια που κατέβαλαν οι εμπειρογνώμονες της EFSA.

Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές συνέπειες για τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση που απορρέουν από τα συμπεράσματα της έκθεσης, θα θέλαμε να διατυπώσουμε ορισμένες παρατηρήσεις ως προς τη μεθοδολογία και τη βάση τεκμηρίωσης της ανάλυσης. Οι παρατηρήσεις παρουσιάζονται στις επόμενες ενότητες, ενώ σε κάθε ενότητα αναδεικνύονται συγκεκριμένα οι αναφορές αυτές στην έκθεση της EFSA.

Ως αρχική παρατήρηση, θα θέλαμε να επισημάνουμε δύο βασικούς περιορισμούς που πλαισιώνουν κάθε συζήτηση για τον εμβολιασμό έναντι της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) στην Ευρωπαϊκή Ένωση:

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (European Medicine Agency—EMA) ζητήθηκε να γνωμοδοτήσει· ωστόσο, επί του παρόντος δεν υπάρχουν εμβόλια έναντι της SGP που να είναι εγκεκριμένα στην ΕΕ και, ως εκ τούτου, δεν είναι διαθέσιμα άμεσα δεδομένα σε επίπεδο συγκεκριμένων προϊόντων για τη χρήση τους υπό συνθήκες ΕΕ (σελίδα 5, γραμμές 11-13). Με άλλα λόγια, δεν υπάρχουν δεδομένα από τη χρήση εμβολίων σε περιοχές που δεν είναι ενδημικές και από τη χρήση τους σε ευρωπαϊκές φυλές προβάτων. Στοιχεία υπάρχουν από τη χρήση τους μόνο σε φυλές προβάτων τρίτων χωρών.

Επιπλέον, δεν υπάρχουν εμπορικά διαθέσιμα εμβόλια έναντι της SGP που να ενσωματώνουν δυνατότητα DIVA (διαφοροποίηση μολυσμένων από εμβολιασμένα ζώα) (σελίδα 8, γραμμές 19-21).

Τα δύο αυτά στοιχεία συνιστούν ουσιώδεις περιορισμούς της διαθέσιμης τεκμηρίωσης για χρήση σε συνθήκες πεδίου εντός ΕΕ και έχουν άμεσες επιπτώσεις στην επιτήρηση και στο καθεστώς απαλλαγής από τη νόσο.

1. Ζητήματα επιδημιολογικής μοντελοποίησης

Λαμβάνοντας υπόψη τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά της εξάπλωσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, τονίζουμε τις ανησυχίες που ήδη επισημαίνονται και στην ίδια την έκθεση της EFSA, και συγκεκριμένα ότι η προσέγγιση μοντελοποίησης που βασίζεται σε «kernel» μετάδοσης δεν αποτυπώνει επαρκώς την πολυπλοκότητα της εθνικής επιδημιολογικής δυναμικής και, συνεπώς, έχει περιορισμένη αξία για την αξιολόγηση εμβολιαστικών στρατηγικών σε επίπεδο χώρας (Σελίδα 7 (γραμμές 7-19),σελίδα 36 (γραμμές 19-26) και σελίδα 37 (γραμμές 2-10)).

Για την Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκε ένα απλό μοντέλο περιγραφικής χωρο-χρονικής ανάλυσης. Άλλωστε, αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους Όρους Εντολής (TermsofReference), το γεγονός ότι οι στρατηγικές εμβολιασμού περιορίζονται σε περιοχές της Βουλγαρίας (σελίδα 4, γραμμή 40). Αυτό οφείλεται στους ακόλουθους παράγοντες, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό αναγνωρίζονται ήδη στην έκθεση:

Η χωρική κατανομή των εστιών στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από πολλαπλές, γεωγραφικά διακριτές συστάδες, με ετερογενή χρονικά και χωρικά πρότυπα (όπως αποτυπώνεται στο Σχήμα 10). Αυτή η ετερογένεια καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την εκτίμηση ενός ισχυρού και αντιπροσωπευτικού πυρήνα μετάδοσης.

Η σύνθετη γεωγραφία της Ελλάδας, με εκτεταμένες ορεινές περιοχές και μεγάλο αριθμό νησιών, εισάγει σημαντικά φυσικά εμπόδια στη διασπορά της νόσου, τα οποία δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη από απλά μοντέλα που βασίζονται αποκλειστικά στην απόσταση.

Η Ελληνική πλευρά, υπό το συντονισμό του Προέδρου της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για την Ευλογιά, Καθηγητή και Πρύτανη Χαράλαμπου Μπιλλίνη, και σε συνεργασία με επιστήμονες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έχει εκπονήσει μοντελοποίηση της επιζωοτίας με τη χρήση στατιστικού μοντέλου δύο σταδίων (Hurdlemodel), το οποίο διαχωρίζει τον κίνδυνο της μόλυνσης (πιθανότητα εμφάνισης κρουσμάτων σε μια περιοχή) από τη σοβαρότητα της νόσου (ποσοστό του συνολικού ζωικού πληθυσμού που θανατώνεται), συνυπολογίζοντας τον ρόλο της γεωγραφικής γειτνίασης και της χρονικής εξέλιξης. Το μοντέλο παρέχει δυναμική πρόβλεψη της πραγματικής αποτελεσματικότητας των μέτρων και μπορεί να προσαρμοστεί για να αξιολογήσει σενάρια εμβολιασμών ή άλλων περιορισμών.

2. Ορθότητα αρχικού ερωτήματος που τίθεται στη βιβλιογραφική αναζήτηση

Στο Κεφ. 3.1.1 (σελίδα 8, γραμμή 22), η βιβλιογραφική αναζήτηση τίθεται με ερώτημα: “How do different vaccine types reduce morbidity and mortality rates in sheep and goat populations exposed to sheep pox virus?”Επισημαίνουμε ότι το συγκεκριμένο ερώτημα, όπως διατυπώνεται, δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο ούτε με το ενωσιακό πλαίσιο ελέγχου για τη νόσο, ούτε με το ίδιο το εννοιολογικό πλαίσιο αξιολόγησης που θέτει η EFSA στους Όρους Εντολής (Terms of Reference).

Ασυμφωνία με τους Όρους Εντολής (Terms of Reference) της EFSA.
Στους Terms of Reference (σελίδα 4, γραμμές 26-27), η EFSA περιγράφει την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εμβολίων με όρους που περιλαμβάνουν μείωση της ευαισθησίας σε λοίμωξη και/ή νόσο (reducedsusceptibilitytoinfection/disease) και μείωση της λοιμογονικότητας/αποβολής του ιού και της μετάδοσης (infectiousness/virusshedding/transmission). Ωστόσο, το ερώτημα της βιβλιογραφικής αναζήτησης περιορίζεται στο εάν και πώς τα εμβόλια μειώνουν τηνοσηρότητα και τη θνησιμότητα, δηλαδή σε κλινικές εκβάσεις μόνο, εισάγοντας έτσι έναν περιορισμό που μπορεί να οδηγήσει σε μη αντιπροσωπευτική επιλογή μελετών και σε συμπεράσματα που δεν καλύπτουν το πλήρες φάσμα των κρίσιμων εκβάσεων (outcomes) για τον έλεγχο της νόσου.

Ακαταλληλότητα νοσηρότητας/θνησιμότητας (morbidity/mortality) ως κύριων τελικών σημείων (endpoints) υπό καθεστώς  εκρίζωσης - “stamping-out” στην ΕΕ.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων αντιμετωπίζεται στο ενωσιακό πλαίσιο ως νόσημα που απαιτεί καθεστώς άμεσης εκρίζωσης, με βασικό μέτρο τη θανάτωση του συνόλου των ζώων στην προσβεβλημένη εκμετάλλευση. Υπό αυτό το πλαίσιο, δείκτες όπως η νοσηρότητα/θνησιμότητα σε επίπεδο κοπαδιού δεν αποτελούν τον πλέον επιχειρησιακά κατάλληλο πρωτεύοντα δείκτη αξιολόγησης, διότι η εφαρμογή των υποχρεωτικών μέτρων διακόπτει την φυσική εξέλιξη της νόσου μόλις υπάρξει κλινική υποψία/επιβεβαίωση. Κατά συνέπεια, η εστίαση στη νοσηρότητα/θνησιμότητα morbidity/mortality ως κύριο ερώτημα μπορεί να μην αντανακλά την πραγματική λογική και ανάγκη λήψης αποφάσεων υπό ενωσιακές συνθήκες εκρίζωσης.
Κρίσιμη διάσταση: υποκλινική λοίμωξη και αξιολόγηση πρόληψης της μόλυνσης “infectionprevention”.
Ένα ζώο μπορεί να μολυνθεί χωρίς να εμφανίσει κλινικά συμπτώματα. Επομένως, η αξιολόγηση των εμβολίων που βασίζεται κυρίως σε κλινικά τελικά σημεία (endpoints - νοσηρότητα/θνησιμότητα) ενδέχεται να υποεκτιμά την πιθανότητα “σιωπηρής” κυκλοφορίας του ιού και να μην απαντά στο καίριο ερώτημα πολιτικής κατά πόσο ο εμβολιασμόςπρολαμβάνει τη μόλυνσηκαι/ήμειώνει τη μετάδοση.

Με βάση τα ανωτέρω, θα έπρεπενα αναδιατυπωθεί το ερώτημα της βιβλιογραφικής αναζήτησης και ο σαφής προσδιορισμός των πρωτευόντων αποτελεσμάτων ώστε να περιλαμβάνουν, πέραν των κλινικών εκβάσεων, και:

(α) την πρόληψη μόλυνσης (με ιολογικά/ορολογικά κριτήρια), και

(β) τη μείωση αποβολής ιού/λοιμογονικότητας και την επίδραση στη μετάδοση.

Με αυτόν τον τρόπο, η αξιολόγηση θα είναι συνεπής με τους ίδιους τους Όρους Εντολής(Terms of Reference) της EFSA και ταυτόχρονα περισσότερο χρήσιμη για τη λήψη αποφάσεων σε περιβάλλον εκρίζωσης που εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

3. Βάση τεκμηρίωσης σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων

Η αξιολόγηση των ενδεχόμενων εμβολιαστικών στρατηγικών βασίζεται κυρίως σε βιβλιογραφικά δεδομένα και σε πειραματικές δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν από το ενωσιακό εργαστήριο αναφοράς (EURL) για την ευλογιά των αιγοπροβάτων..

Παρότι το έργο αυτό είναι πολύτιμο, υπάρχουν αρκετά κρίσιμα κενά και περιορισμοί που χρήζουν προσοχής.

α) Ειδικότητα αποτελεσματικότητας ανά είδος
Οι διαθέσιμες μελέτες αναφέρουν σχετικά ευνοϊκά αποτελέσματα στις αίγες (σελίδα 11, γραμμές 4-11 και γραμμές 39-42)· ωστόσο, παρατηρείται σημαντική έλλειψη στοιχείων ειδικά για τα πρόβατα. Στην τρέχουσα ελληνική επιζωοτία, οι εστίες αφορούν αποκλειστικά πρόβατα, ενώ έχει καταγραφεί μόνο μία εστία σε αίγες. Αυτό υποδηλώνει έντονα ότι οι αίγες εμφανίζουν εγγενώς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στη φυσική μόλυνση τουλάχιστον από το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού. Κατά συνέπεια, η μειωμένη αποβολή του εμβολιακού ιού και η αυξημένη προστασία που παρατηρείται στις αίγες μπορεί να αντανακλούν ανθεκτικότητα του είδους και όχι την αποτελεσματικότητα του εμβολίου καθαυτή.

β) Ευαισθησία φυλών
Στην Ενότητα 3.1.1.1 (“Outcome on morbidity and mortalityreduction”) (σελίδα 9, γραμμές 4-5) αναφέρεται ότι τα ζώντα εξασθενημένα εμβόλια “consistentlyreducemorbidity and mortalitytonearzero in vaccinatedindigenousbreeds”. Επισημαίνουμε ότι ο όρος indigenousbreeds στις συμπεριλαμβανόμενες μελέτες αφορά τις αυτόχθονες/τοπικές φυλές των τρίτων χωρών όπου πραγματοποιήθηκαν οι μελέτες και τα πειράματα, και όχι ευρωπαϊκές φυλές. Αυτό έχει ουσιαστική σημασία, διότι στην ΕΕ δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα κλινικών δοκιμών πεδίου για τις ευρωπαϊκές (και ειδικά τις ελληνικές) φυλές προβάτων/αιγών· συνεπώς δεν είναι τεκμηριωμένο ότι τα ίδια επίπεδα “σχεδόν μηδενικής” νοσηρότητας/θνησιμότητας θα αναπαράγονταν υπό ευρωπαϊκές συνθήκες ή σε ευρωπαϊκούς γενετικούς πληθυσμούς. Κατά συνέπεια, τα συμπεράσματα για “indigenousbreeds” δεν θα πρέπει να μεταφέρονται άκριτα ως αναμενόμενα για τις ευρωπαϊκές φυλές, χωρίς ειδική τεκμηρίωση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας.

Η ίδια η EFSA αναγνωρίζει ότι ορισμένες μελέτες καταδεικνύουν υψηλή νοσηρότητα και θνησιμότητα σε εξωτικές φυλές, όπως οι αίγες Saanen και Murcia-Granada, μετά τη χορήγηση κλασικών ζώντων εξασθενημένων εμβολίων (σελίδα 11, γραμμές 11-16). Ελλείψει κλινικών δοκιμών σε ελληνικές φυλές προβάτων ή άλλους καθαρόαιμους πληθυσμούς, η χρήση αυτών των εμβολίων ενέχει ουσιώδη κίνδυνο ανεπιθύμητων εκβάσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν, αντί να ενισχύσουν, τις προσπάθειες ελέγχου της νόσου (σελίδα 12, γραμμές 5-6 και γραμμές 10-11).

γ) Αποβολή / απέκκριση ιού (virusshedding)
Σε σχέση με το ζήτημα της αποβολής/απέκκρισης ιού (virusshedding), σημειώνεται ότι στην έκθεση αναφέρεται πως δύο εργασίες κατέγραψαν παρουσία αποβολής ιού, όπως αυτή τεκμηριώθηκε μέσω θετικής απομόνωσηςκαι ανίχνευσης του ιού της ευλογιάς αιγοπροβάτων (SGP) (σελίδα 11, γραμμές 25-26). Η διαπίστωση αυτή είναι κρίσιμη, διότι επιβεβαιώνει ότι — υπό ορισμένες συνθήκες — τα ζώντα εξασθενημένα (liveattenuated) εμβόλια ενδέχεται να συνοδεύονται από απέκκριση/κυκλοφορία εμβολιακού ιού, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοασφάλεια και στη στρατηγική εκρίζωσης.

Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι τα αδρανοποιημένα (inactivated) εμβόλια «δεν ενέχουν κίνδυνο απέκκρισης ιού» “posenorisk of shedding” (σελίδα 11, γραμμές 31-32), γεγονός που τα καθιστά προτιμότερα για ζώνες απαλλαγμένες από νόσο και για ευαίσθητους πληθυσμούς. Η σύσταση αυτή υπογραμμίζει, εμμέσως αλλά σαφώς, ότι ο κίνδυνος αποβολής/διασποράς αφορά πρωτίστως τα ζώντα εμβόλια και ότι η χρήση τους δεν είναι ουδέτερη επιλογή σε περιοχές χωρίς κυκλοφορία του ιού ή σε πληθυσμούς υψηλής ευαισθησίας.

Συνεπώς, σε περιβάλλον όπου ο στόχος είναι η εκρίζωση και η διατήρηση/ανάκτηση καθεστώτος απαλλαγής, η πιθανότητα απέκκρισης του ιού από ζώντα εξασθενημένα εμβόλια θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ουσιώδης παράμετρος κινδύνου, ιδίως ως προς: (α) την πιθανότητα εισαγωγής εμβολιακού ιού σε καθαρές περιοχές, (β) τη δυσχέρεια επιτήρησης και ιχνηλάτησης ειδικά ελλείψειεμβολίου DIVA, και (γ) την υπονόμευση της εμπιστοσύνης και της συμμόρφωσης στο πεδίο.

δ) Περιορισμοί της υπάρχουσας τεκμηρίωσης
Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση, πολλές από τις διαθέσιμες μελέτες είναι περιορισμένης κλίμακας, ανεπαρκώς τεκμηριωμένες ή διαθέσιμες μόνο ως περιλήψεις, γεγονός που περιορίζει την αξιολόγηση πιθανής μεροληψίας και τη γενικευσιμότητα των συμπερασμάτων.

Η EFSA ορθώς επισημαίνει την ανάγκη για μεγάλης κλίμακας, τυχαιοποιημένες δοκιμές πεδίου καθώς και οικονομικές αξιολογήσεις. Επιπλέον, παράγοντες όπως υπερδοσολογία, καταπόνηση ή εσφαλμένη χορήγηση — συνθήκες πιθανότερες σε πραγματικό περιβάλλον — έχουν συσχετιστεί με αποβολές και παροδική ανίχνευση του εμβολιακού ιού (σελίδα 12, γραμμές 1-3). Περιβαλλοντικοί και διαχειριστικοί στρεσογόνοι παράγοντες δεν αποτυπώνονται επαρκώς σε εργαστηριακές συνθήκες. Σημαντικό είναι το συμπέρασμα της ίδιας της EFSA (σελίδα 12, γραμμές 13-14) ότι είναι πραγματικά άγνωστο τι θα συμβεί με τον εμβολιασμό και ότι θα πρέπει να προηγηθεί μια πρωταρχική δοκιμαστική χρήση του εμβολίου. Είναι προφανές ότι το συμπέρασμα αυτό δεν υποδηλώνει πρόταση στρατηγικής για την εξάλειψη του νοσήματος. Τέλος, με βάση τα ίδια λεγόμενα της έκθεσης EFSA, κάποια εμβόλια προσφέρουν τη μέγιστη ασφάλεια και κάποια τη μέγιστη αποτελεσματικότητα (σελίδα 15, γραμμές 9-10). Δε φαίνεται να υπάρχει ξεκάθαρη επιλογή αυτή τη στιγμή σε ένα εμβόλιο που να συνδυάζει αποτελεσματικότητα και ασφάλεια.

4. Πειραματικές δοκιμές του ενωσιακού εργαστηρίου αναφοράς (EURL)

Όσον αφορά τις δοκιμές του ενωσιακού εργαστηρίου αναφοράς (EURL), αναφέρεται ότι οι λεπτομέρειες της εργασίας που διεξήχθη θα δημοσιευθούν σύντομα, γεγονός που δε μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε στην παρούσα φάση τα αποτελέσματα (σελίδα 12, γραμμές 21-22). Επίσης στον Πίνακα 2 (σελίδα 13) αναφέρεται στην υποσημείωση (c) ότι η διάρκεια της ρινικής απέκκρισης ιού δεν μπορεί να εκτιμηθεί σωστά, αφού τα ζώα θανατώνονται, λόγω της πολιτικής εκρίζωσης με θανάτωση(stampingoutpolicy). Άρα δεν έχουμε δεδομένα διάρκειας της ρινικής απέκκρισης ιού. Εδώ εντοπίζεται μια αντίφαση με τα δεδομένα του Πίνακα σχετικά με τη ρινική απέκκριση του ιού και την ασφάλεια του εμβολίου που αναφέρεται παρακάτω (σελίδα 14, γραμμές 8-12). Βασιζόμαστεστα δεδομένα του Πίνακα 2 και όχι στην επεξήγηση ότι ήταν βραχυπρόθεσμη η διάρκεια ρινικής απέκκρισης ιού. Άλλωστε, η ύπαρξη περιορισμένων δεδομένων σχετικά με την απέκκριση του ιού αναγνωρίζεται ξανά στη μελέτη της EFSA (σελίδα 14, γραμμές 31-32).

Στην ενότητα 3.1.3.2 όπου αναφέρεται η έκθεση EFSA στην αποτελεσματικότητα (efficacy) των εμβολίων και περιγράφει επιμόλυνση με «ιό πρόκληση», καταλήγει ότι η πρόκληση(challenge) θεωρήθηκε ότι έχει αυστηρούς περιορισμούς “highlystringent” (λόγω υψηλής λοιμογόνου δύναμης στελέχους, υψηλής δόσης ενοφθαλμισμού και ενδοδερμικής χορήγησης) και, κατά συνέπεια, ότι η νοσηρότητα/θνησιμότητα στα εμβολιασμένα ζώα θεωρείται το χειρότερο σενάριο “worst-casescenario”, με την περαιτέρω υπόθεση ότι σε συνθήκες πεδίου “underfieldconditions” η πρόκληση θα είναι ηπιότερη και άρα η εμβολιακή αποτελεσματικότητα πιθανώς υψηλότερη (σελίδα 14, γραμμές 21-25), επισημαίνουμε ότι η υπόθεση αυτή δεν είναι κατ’ ανάγκη τεκμηριωμένη και ενδέχεται να είναι αισιόδοξη για τις πραγματικές συνθήκες εκτροφής.

Συγκεκριμένα, στις συνθήκες πεδίου τα ζώα εκτίθενται συχνά σε πολλαπλούς στρεσογόνους παράγοντες (π.χ. μετακινήσεις, συνωστισμός, θερμική καταπόνηση, διατροφικές μεταβολές, παρασιτισμούς / συννοσηρότητες, χειρισμούς, τοκετούς/γαλουχία), καθώς και σε ετερογένεια ως προς την κατάσταση υγείας και το επίπεδο ανοσολογικής επάρκειας.

Παράγοντες αυτού του τύπου μπορούν να μειώσουν την ανοσολογική απόκριση, να υποβαθμίσουν την πραγματική αποτελεσματικότητα και να αυξήσουν τη μεταβλητότητα των εκβάσεων, σε σχέση με ελεγχόμενες πειραματικές συνθήκες.Επιπλέον, η “έκθεση” σε πεδίο δεν είναι απαραίτητα χαμηλότερης έντασης: μπορεί να περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες εκθέσεις, πολλαπλές επαφές, καθώς και συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση (π.χ. κοινές εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, ανθρώπινη/οχηματική διασπορά).

Συνεπώς, δεν είναι ασφαλές να θεωρείται εκ προοιμίου ότι η πρόκληση στο πεδίο θα είναι ηπιότερη ή ότι η αποτελεσματικότητα θα είναι «ακόμη καλύτερη». Για τους λόγους αυτούς, προτείνεται η διατύπωση να μετριαστεί και να αποτυπωθεί ως υπόθεση που απαιτεί επιβεβαίωση, με ρητή αναφορά στην ανάγκη για μεγάλες, καλά σχεδιασμένες δοκιμές πεδίου (σε συνθήκες πραγματικής εκτροφής και για τις σχετικές φυλές), πριν εξαχθούν συμπεράσματα περί ανώτερης αποτελεσματικότητας υπό  συνθήκες πεδίου (fieldconditions στις εκτροφές).

Τέλος, στα συμπεράσματα και τις συστάσεις της EFSA, βλέπουμε ξεκάθαρα (σελίδα 38, γραμμή 38) ότι θα πρέπει να γίνουν δοκιμές με προκαταρκτική χρήση εμβολίων για να δούμε τη συμβατότητά τους με τις τοπικές συνθήκες, κάτι που δεν έχει φυσικά πραγματοποιηθεί.

5. Ρυθμιστικές και τεχνικές παράμετροι

Καθεστώς έγκρισης: Όπως αναφέρεται σαφώς στην Ενότητα 1.2 της έκθεσης, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχουν κεντρικά εγκεκριμένα εμβόλια για την SGP ούτε εμβόλια εγκεκριμένα μέσω αποκεντρωμένων διαδικασιών (σελίδα 5, γραμμές 11-13). Κατά συνέπεια, δεν υπάρχουν διαθέσιμα άμεσα δεδομένα ανά προϊόν, και οι εμπειρογνώμονες της EFSA δεν προβαίνουν σε αξιολογήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συστάσεις κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων βάσει του Άρθρου 110(2) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/6 (σελίδα 5, γραμμές 40-41).

Έλλειψη δυνατότητας DIVA: Τα διαθέσιμα εμβόλια δεν επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων (DIVA), γεγονός που συνιστά μείζονα περιορισμό τόσο για την επιτήρηση όσο και για το εμπόριο (σελίδα 8, γραμμές 19-21).

Επιχειρησιακή εφαρμοσιμότητα περιορισμών μετακίνησης μετά τον εμβολιασμό: Ένα πρόσθετο ζήτημα αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής εμβολιαστικών στρατηγικών που απαιτούν αυστηρό περιορισμό των κοπαδιών εντός των εκμεταλλεύσεων για περίοδο 21 ημερών μετά από κάθε εμβολιασμό ή αναμνηστική δόση. Η ανάγκη περιορισμού των κοπαδιών φαίνεται ξεκάθαρα στη μελέτη EFSA (σελίδα 14: γραμμές 13-16, σελίδα 15: γραμμές 4-5 και σελίδα 39: γραμμές 10-12). Στο ελληνικό παραγωγικό σύστημα, τέτοιοι παρατεταμένοι περιορισμοί δημιουργούν σημαντικές πρακτικές δυσκολίες.

Η επαναλαμβανόμενη εφαρμογή περιόδων 21 ημερών περιορισμού θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί με συνέπεια σε πληγείσες και ζώνες κινδύνου. Τέτοιες απαιτήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε μειωμένη συμμόρφωση, προβλήματα ευζωίας και απρόβλεπτες κοινωνικοοικονομικές συνέπειες, υπονομεύοντας τελικά την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού ως μέτρο ελέγχου. Επιπλέον, οι επιχειρησιακοί αυτοί περιορισμοί δεν ενσωματώνονται ρητά στις παραδοχές του μοντέλου, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε υπερεκτίμηση της πρακτικής αποτελεσματικότητας των εμβολιαστικών στρατηγικών.

6. Επιπτώσεις στην επιτήρηση και στο καθεστώς απαλλαγής

Ο μαζικός εμβολιασμός θα υπονόμευε σοβαρά την επιδημιολογική επιτήρηση. Οι ορολογικές εξετάσεις θα ανίχνευαν αντισώματα χωρίς δυνατότητα διάκρισης εάν προέρχονται από φυσική μόλυνση ή από εμβολιασμό. Αυτό θα δυσχέραινε σημαντικά την ανίχνευση νέων εστιών σε εμβολιασμένους πληθυσμούς και θα περιέπλεκε την μελλοντική πιστοποίηση καθεστώτος απαλλαγής σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

7. Υπολειπόμενοι κίνδυνοι

Επιστημονικές αξιολογήσεις έχουν επίσης επισημάνει τους θεωρητικούς κινδύνους που σχετίζονται με ζώντα εξασθενημένα εμβόλια, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής επανενεργοποίησης ή μετάλλαξης του εμβολιακού στελέχους και της κυκλοφορίας του στο περιβάλλον. Τυχόν τέτοια ανεπιθύμητα συμβάντα θα επιδείνωναν, αντί να μετρίαζαν, την παρούσα επιδημιολογική κατάσταση.
Για γεωγραφικές περιοχές όπου ο ιός δεν έχει ανιχνευθεί ποτέ ή όπου η ανίχνευση συνέβη πριν από περισσότερο από ένα έτος χωρίς υποτροπή, θα απαιτείτο περαιτέρω αιτιολόγηση και τεκμηρίωση της αναγκαιότητας εμβολιασμού.
Ελπίζουμε ότι οι παρατηρήσεις αυτές θα συμβάλουν εποικοδομητικά στον συνεχιζόμενο επιστημονικό διάλογο και θα υποστηρίξουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες επιδημιολογικές και επιχειρησιακές συνθήκες της Ελλάδας.

Συμπέρασμα

Συνολικά, η παρούσα ανάλυση αναδεικνύει ότι, παρά τη σημαντική επιστημονική συμβολή της έκθεσης της EFSA στη συστηματική αποτύπωση της διαθέσιμης γνώσης, εξακολουθούν να υφίστανται ουσιώδεις αβεβαιότητες και περιορισμοί που καθιστούν την ευρεία ή συστηματική χρήση εμβολιασμού έναντι της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) στην Ελλάδα επιστημονικά και επιχειρησιακά επισφαλή στο παρόν στάδιο.

Η απουσία εγκεκριμένων εμβολίων στην ΕΕ, η έλλειψη δυνατοτήτων DIVA, τα περιορισμένα και ετερογενή δεδομένα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας σε ευρωπαϊκές – και ειδικότερα ελληνικές – φυλές, καθώς και οι ενδείξεις πιθανής αποβολής εμβολιακού ιού από ζώντα μειωμένης λοιμογόνου δύναμης  εμβόλια, συνιστούν κρίσιμους παράγοντες κινδύνου για την επιτήρηση, το καθεστώς απαλλαγής και την αξιοπιστία των μέτρων εκρίζωσης.

Παράλληλα, οι μεθοδολογικοί περιορισμοί της επιδημιολογικής μοντελοποίησης, η μη πλήρης ευθυγράμμιση της βιβλιογραφικής αναζήτησης με τα επιχειρησιακά ερωτήματα του ενωσιακού πλαισίου εκρίζωσης και οι πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής παρατεταμένων περιορισμών μετακίνησης στο ελληνικό παραγωγικό σύστημα, υποδηλώνουν ότι τα αποτελέσματα της μοντελοποίησης δεν μπορούν να μεταφραστούν άμεσα σε εφαρμόσιμη στρατηγική πολιτικής.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο εμβολιασμός δεν μπορεί επί του παρόντος να θεωρηθεί ώριμο ή ουδέτερο εργαλείο ελέγχου της SGP στην Ελλάδα, ιδίως σε περιβάλλον όπου ο πρωταρχικός στόχος παραμένει η ταχεία εκρίζωση και η διατήρηση ή ανάκτηση καθεστώτος απαλλαγής από τη νόσο. Οποιαδήποτε μελλοντική εξέταση εμβολιαστικών στρατηγικών θα πρέπει να προηγείται από στοχευμένες, καλά σχεδιασμένες δοκιμές πεδίου, προσαρμοσμένες στις τοπικές επιδημιολογικές, γενετικές και διαχειριστικές συνθήκες, καθώς και από σαφή αξιολόγηση των επιπτώσεων στην επιτήρηση, το εμπόριο και την κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα των μέτρων.

Στις 6 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 15:30 οι αστυνομικές αρχές της χώρας συνέλαβαν έναν ακόμη κτηνοτρόφο για παράβαση των μέτρων κατά της ευλογιάς.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η Γενική Αστυνομική Διεύθυνση, στο Ελαιοχώριον της Αχαΐας συνελήφθη από αστυνομικούς του Α.Τ. Δυτικής Αχαΐας ημεδαπός κτηνοτρόφος.

Ο αναφερόμενος δράστης διαπιστώθηκε ότι είχε μεταφέρει αίγες προς βοσκή σε εξωτερικό χώρο (αγροτεμάχιο) ιδιοκτησίας του, παραβιάζοντας την σχετική απόφαση (ΠΔΕ/ΔΚ/29851/957), από 29/1/2026, του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.

Συνεχίζονται τα κρούσματα ευλογιάς

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) παρουσίασαν την επικαιροποιημένη επιδημιολογική εικόνα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα, τα μέτρα πρόληψης και βιοασφάλειας, την πορεία εφαρμογής τους στο πεδίο, καθώς και τις δράσεις ενίσχυσης του μηχανισμού αντιμετώπισης και στήριξης των κτηνοτρόφων. Η επιδημιολογική εικόνα (επικαιροποίηση έως 31/1/2026)

Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ και αφορούν το διάστημα Αυγούστου 2024 – 31 Ιανουαρίου 2026, καταγράφονται συνολικά:

• 2.084 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων
• 2.585 θετικές εκτροφές
• 475.736 θανατώσεις αιγοπροβάτων

Για το διάστημα 19–31 Ιανουαρίου 2026 καταγράφονται 26 νέα κρούσματα. 

Η περίοδος που διανύουμε είναι από τις πιο κρίσιμες για την αιγοπροβατοτροφία. Ο Φεβρουάριος, μήνας αυξημένης γαλακτοπαραγωγής, βρίσκει τους κτηνοτρόφους αντιμέτωπους με μια σύνθετη πραγματικότητα: απώλειες ζωικού κεφαλαίου από την ευλογιά, αυξημένο κόστος παραγωγής, περιορισμούς στη διακίνηση και μια αγορά που, παρά τις σχετικά καλές τιμές, παραμένει εύθραυστη. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται με σαφήνεια μέσα από όσα περιγράφει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κτηνοτρόφων – Αιγοπροβατοτρόφων Πιερίας, κ. Χαράλαμπος Μπουγάτσιας.

Μαζικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, μείωση γάλακτος και οικονομικός αντίκτυπος

Στην Πιερία, οι συνέπειες της ευλογιάς αποδείχθηκαν καθοριστικές όχι μόνο για την παραγωγή, αλλά και για την ευρύτερη τοπική οικονομία. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κτηνοτρόφων – Αιγοπροβατοτρόφων Πιερίας, κ. Μπουγάτσιας, στην περιοχή χάθηκαν περίπου 20.000 παραγωγικά ζώα, τα οποία σήμερα θα βρίσκονταν σε πλήρη γαλακτοπαραγωγή. «Έφυγαν 20.000 ζώα που τώρα θα ήταν στην παραγωγή», σημειώνει, εξηγώντας ότι η πραγματική μείωση στο γάλα γίνεται εμφανής αυτή την περίοδο, καθώς πολλά από τα ζώα που σφάχτηκαν βρίσκονταν σε στείρα φάση. Όπως τονίζει, «η μεγάλη πτώση στο γάλα φαίνεται τώρα στους τυροκόμους», με την εικόνα να είναι αντίστοιχη και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Η απώλεια αυτή αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 20–25% της παραγωγής γάλακτος στην Πιερία, σε έναν νομό που συνολικά αριθμεί περίπου 80.000 αιγοπρόβατα. Πρόκειται για μια μείωση που δεν επηρεάζει μόνο τις μονάδες, αλλά διαχέεται σε ολόκληρη την τοπική αγορά. Σύμφωνα με τον κ. Μπουγάτσια, μόνο στην Πιερία, η απώλεια των 20.000 ζώων μεταφράζεται σε κύκλο εργασιών περίπου 20 εκατ. ευρώ που χάθηκε από την τοπική οικονομία. «Πίσω από την κτηνοτροφία υπάρχουν πάνω από 50 επαγγέλματα», επισημαίνει, τονίζοντας ότι οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους κτηνοτρόφους, αλλά αφορούν τυροκομεία, προμηθευτές ζωοτροφών, μεταφορές, εργαζόμενους και συνολικά την οικονομική αλυσίδα της περιοχής.

Οριζόντιες σφαγές, περιορισμοί μετακίνησης και ο αντίκτυπος στον συνεταιρισμό

Ιδιαίτερο βάρος έχει το γεγονός ότι, όπου εντοπίστηκε κρούσμα, εφαρμόστηκαν ολικές σφαγές κοπαδιών, ανεξαρτήτως μεγέθους. «Όπου υπήρξε κρούσμα, σφάχτηκαν όλα τα ζώα, είτε ήταν 100 είτε 1.000», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος. Σε ελάχιστες περιπτώσεις διασώθηκαν τμήματα κοπαδιών, όταν αυτά βρίσκονταν σε διαφορετικούς στάβλους. Ωστόσο, όπως εκτιμά, μόλις το 5% των περιπτώσεων αφορούσε τέτοιες εξαιρέσεις, με το 95% των κτηνοτρόφων που επλήγησαν να μένουν χωρίς ζώα και χωρίς δουλειά. Την κατάσταση επιβαρύνουν οι περιορισμοί στις μετακινήσεις, ακόμη και για ζωοτροφές. Σε περιοχές που χαρακτηρίζονται «κόκκινες», απαιτούνται ειδικές άδειες και γραφειοκρατικές διαδικασίες για τη μεταφορά τους, γεγονός που δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία των μονάδων και αυξάνει περαιτέρω το κόστος.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στο επίπεδο του συνεταιρισμού. Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Κτηνοτρόφων – Αιγοπροβατοτρόφων Πιερίας αριθμεί περίπου 50 μέλη, με τον πρόεδρο να σημειώνει ότι όλα τα μέλη επηρεάστηκαν από την κατάσταση. Παράλληλα, πέντε κτηνοτρόφοι αποχώρησαν πλήρως, καθώς σφάχτηκαν τα κοπάδια τους και δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. «Τα μεγέθη είναι πολύ μεγάλα», τονίζει ο κ. Μπουγάτσιας, περιγράφοντας μια συλλογική κατάσταση πίεσης που δεν αφορά μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά το σύνολο της τοπικής αιγοπροβατοτροφίας.

Κόστος παραγωγής και τιμές γάλακτος: ισορροπία με εύθραυστα όρια

Το οικονομικό βάρος για τις κτηνοτροφικές μονάδες είναι διαρκές και μετρήσιμο, ειδικά την περίοδο της γαλακτοπαραγωγής. Σύμφωνα με τον πρόεδρο, κ.  Μπουγάτσια, το κόστος παραγωγής ανέρχεται περίπου σε 1,5 ευρώ ανά προβατίνα την ημέρα. «Ένας κτηνοτρόφος με 200 ζώα έχει 300 ευρώ έξοδα την ημέρα», εξηγεί, δίνοντας μια ενδεικτική εικόνα της καθημερινότητας στις μονάδες. Όπως αναφέρει, στη δική του εκμετάλλευση τα συνολικά έξοδα φτάνουν περίπου τις 18.000 ευρώ τον μήνα, συμπεριλαμβάνοντας ζωοτροφές, φάρμακα, ρεύμα και εργατικό κόστος. «Οι ζωοτροφές είναι το πρώτο και μεγαλύτερο κόστος», σημειώνει, προσθέτοντας ότι και το εργατικό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα των τιμών στο γάλα λειτουργεί προς το παρόν ως μια σχετική ανάσα, χωρίς όμως να αίρει την αβεβαιότητα. Στον συνεταιρισμό, η τιμή γάλακτος διαμορφώνεται στα 1,65 ευρώ, ενώ εκτός συνεταιρισμού κυμαίνεται από 1,50 έως 1,57 ευρώ, ανάλογα με τον όγκο παραγωγής κάθε μονάδας και τον έμπορο με τον οποίο συνεργάζεται ο παραγωγός. «Οι τιμές είναι σε καλά επίπεδα», αναφέρει ο πρόεδρος, επισημαίνοντας ότι η μείωση της παραγωγής έχει οδηγήσει σε καλύτερες απολαβές για τους κτηνοτρόφους.

Ωστόσο, η ανησυχία παραμένει έντονη, καθώς η βιωσιμότητα των μονάδων εξαρτάται άμεσα από τη διατήρηση αυτών των τιμών. «Αν το γάλα επιστρέψει σε τιμές του παρελθόντος, δεν θα μείνει κανένας στην παραγωγή», τονίζει, θυμίζοντας ότι το 2016–2017, όταν η τιμή είχε πέσει στα 58 λεπτά, σφάχτηκαν περίπου 1,5 εκατομμύριο αιγοπρόβατα πανελλαδικά μέσα σε έναν χρόνο. Όπως σημειώνειο  κ. Μπουγάτσιας, η εμπειρία εκείνης της περιόδου λειτουργεί σήμερα ως σαφής προειδοποίηση: ακόμη και μια φαινομενικά μικρή υποχώρηση στην τιμή του γάλακτος μπορεί να ανατρέψει πλήρως την ισορροπία, όταν το κόστος παραγωγής παραμένει τόσο υψηλό.

Πίεση και αδιέξοδα σε μονάδες χωρίς κρούσματα

Ακόμη και στις μονάδες που δεν έχουν πληγεί άμεσα από κρούσματα, η κατάσταση κάθε άλλο παρά ήρεμη είναι. Όπως περιγράφει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή, καθώς οποιοδήποτε σύμπτωμα στα ζώα προκαλεί ανησυχία. «Ο κτηνοτρόφος είναι σε διαρκή επαγρύπνη», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι η περίοδος αυτή συμπίπτει με πλήρη παραγωγική φάση, γεγονός που εντείνει το άγχος. Η παραμικρή υποψία ασθένειας δημιουργεί φόβο για το ενδεχόμενο απώλειας ολόκληρου του κοπαδιού, σε μια στιγμή που τα έξοδα είναι αυξημένα και τα ζώα βρίσκονται στο μέγιστο της παραγωγής τους.

Την πίεση αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το γεγονός ότι, λόγω των περιορισμών, τα ζώα παραμένουν κλεισμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όπως εξηγεί ο κ. Μπουγάτσιας, σε πολλές μονάδες τα κοπάδια βρίσκονται εντός στάβλων εδώ και 8–10 μήνες, με αποτέλεσμα να έχουν καταναλωθεί ζωοτροφές που προορίζονταν για τον χειμώνα. Τα ζώα ταΐστηκαν επί μήνες σε στείρα περίοδο, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο εισόδημα, ενώ υπό κανονικές συνθήκες θα μπορούσαν να βρίσκονται σε βοσκή, μειώνοντας το κόστος. «Τα κλείσαμε μέσα λόγω της ευλογιάς και τα ταΐσαμε τις ζωοτροφές που είχαμε για τον χειμώνα», σημειώνει, τονίζοντας ότι πλέον πολλοί κτηνοτρόφοι δεν έχουν επαρκείς ζωοτροφές για να συνεχίσουν τη σίτιση των κοπαδιών τους. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα αίσθημα ασφυξίας, ακόμη και σε εκμεταλλεύσεις που μέχρι σήμερα δεν έχουν καταγράψει κρούσματα.

Το αδιέξοδο γίνεται ακόμη πιο έντονο όσο πλησιάζει η άνοιξη. Με την άνοδο της θερμοκρασίας και την αύξηση των αναγκών των ζώων, αρκετοί κτηνοτρόφοι θα βρεθούν μπροστά στο δίλημμα να τα κρατήσουν κλεισμένα ή να τα βγάλουν έξω για βοσκή, παρά τους περιορισμούς. «Όταν δεν έχεις να τα ταΐσεις, αναγκαστικά θα τα βγάλεις έξω», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια κατάσταση που γεννά φόβο για νέα προβλήματα, αλλά και έντονη κοινωνική πίεση. Η αγωνία αυτή συνδέεται άμεσα με το τι σημαίνει στην πράξη η απώλεια ενός κοπαδιού. «Η απώλεια ενός κοπαδιού δεν είναι μόνο επαγγελματική», σημειώνει ο κ. Μπουγάτσιας. «Αφορά οικογένειες, παιδιά που σπουδάζουν, επενδύσεις δεκαετιών». Όπως υπογραμμίζει, «δεν φτιάχνεται ένα κοπάδι από τη μια μέρα στην άλλη», θυμίζοντας ότι οι επενδύσεις σε εγκαταστάσεις φτάνουν τις 100.000–200.000 ευρώ.

Η ανασύσταση των κοπαδιών 

Για τους κτηνοτρόφους που έχασαν τα κοπάδια τους, το κρίσιμο ζήτημα είναι η δυνατότητα ανασύστασης. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει την παρέλευση οκτώ μηνών χωρίς κρούσμα πριν επιτραπεί η επανατοποθέτηση ζώων, ένα χρονικό όριο που, όπως τονίζει ο κ. Μπουγάτσιας, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας. «Αν δεν μπουν άμεσα ζώα, οι άνθρωποι θα φύγουν από το επάγγελμα», προειδοποιεί, εξηγώντας ότι υπάρχουν νέοι κτηνοτρόφοι που θέλουν και μπορούν να ξεκινήσουν ξανά, γνωρίζοντας ότι η παραγωγή θα έρθει περίπου ένα χρόνο μετά. «Πρέπει να μπουν ζώα σήμερα για να υπάρξει εισόδημα αύριο», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η αναμονή δύο ή τριών ετών δεν είναι ρεαλιστική για οικογένειες με υποχρεώσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ο συνεταιρισμός, σε συνεργασία με άλλους προέδρους, ετοιμάζεται να θέσει το ζήτημα  της σταδιακής επανατοποθέτησης ζώων σε περιοχές με χαμηλότερη επιβάρυνση στο Υπουργείο, ώστε να δοθεί η δυνατότητα επανεκκίνησης πριν χαθεί οριστικά η δραστηριότητα. Όπως επισημαίνει ο κ. Μπουγάτσιας, «χωρίς ένα σαφές χρονοδιάγραμμα επανένταξης, η εγκατάλειψη της αιγοπροβατοτροφίας καθίσταται μονόδρομος για πολλούς από όσους επλήγησαν».

Στο Μέγαρο Μαξίμου, το μεσημέρι της Τρίτης (10/2), θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο σε δηλώσεις του ο Υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας.

Από την πλευρά του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ανέφερε ότι αύριο, Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου, στις 13:00, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει συνάντηση με εκπροσώπους κτηνοτρόφων στο Μέγαρο Μαξίμου.

Το βασικό θέμα της συζήτησης θα είναι η ευλογιά και το σχέδιο αντιμετώπισής της, καθώς και τα μέτρα αποζημίωσης των κτηνοτρόφων. Επίσης θα ανακοινωθεί το εθνικό σχέδιο για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου στην προβατοτροφία αλλά και μέτρα για την προοπτική βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Ο κ. Τσιάρας επισήμανε ότι θα συζητηθούν διεξοδικά όλα τα κρίσιμα ζητήματα του κλάδου, καθώς στόχος της κυβέρνησης είναι «να δούμε πώς θα στηρίξουμε την κτηνοτροφία της χώρας μέσα από την αναδιοργάνωσή της και έναν σχεδιασμό σε τέτοιο επίπεδο που να είναι βιώσιμη και ανθεκτική για τα επόμενα πολλά χρόνια». Όπως υπογράμμισε, «η ελληνική κτηνοτροφία είναι ένας πολύ δυναμικός κλάδος» και «τα κτηνοτροφικά προϊόντα μπορούν να φέρουν μεγάλη προστιθέμενη αξία και στους ίδιους τους κτηνοτρόφους και στις εξαγωγές».

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, στην συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 20 κτηνοτρόφοι από όλη την Ελλάδα. Αναμένεται να είναι εκπρόσωπος από την ΕΘΕΑΣ αλλά και από τις άλλες κτηνοτροφικές οργανώσεις, όπως Ομοσπονδία Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, Σύνδεσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), η Πανελλήνια Ένωση Κτηνοτρόφων (ΠΕΚ), εκπρόσωποι από την Ανατολική Μακεδονία - Θράκη, από την Κρήτη κ.α. Επίσης θα βρεθούν στο Μαξίμου και κτηνοτρόφοι που έχασαν το κοπάδι τους λόγω της ευλογιάς.

Ακόμη ο υπουργός, Κώστας Τσιάρας, στις δηλώσεις του τόνισε ότι στο τέλος του μήνα θα είναι έτοιμη η νομοθετική ρύθμιση για το αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, ενώ όπως είπε έρχεται νομοθετική ρύθμιση για το 100% αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ κ.ά.

Η διαχείριση των ζώων αντικατάστασης αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές διαδικασίες σε μια προβατοτροφική εκμετάλλευση, καθώς επηρεάζει άμεσα τη μελλοντική της πορεία και απόδοση. Παρότι συχνά δεν βρίσκεται στο επίκεντρο της καθημερινής πρακτικής, στην πραγματικότητα είναι το στάδιο εκείνο που θέτει τις βάσεις για τη βιωσιμότητα και τη δυναμική του κοπαδιού.

Τα ζώα αντικατάστασης δεν είναι απλώς «νεαρά ζώα που κρατιούνται για το μέλλον». Αποτελούν τον παραγωγικό πυρήνα της εκμετάλλευσης και η περίοδος από τη γέννησή τους μέχρι την ένταξή τους στην αναπαραγωγή είναι καθοριστική. Κατά το διάστημα αυτό διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις ώστε τα ζώα να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να ανταποκριθούν στον ρόλο για τον οποίο προορίζονται.

Οι πρώτες ημέρες κάνουν τη διαφορά

Η διαχείριση των ζώων αντικατάστασης ξεκινά αμέσως μετά τον τοκετό. Οι πρώτες ημέρες της ζωής των αρνιών είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς τότε καταγράφεται και η μεγαλύτερη θνησιμότητα. Η διαμονή σε καθαρό και απολυμασμένο χώρο, η παρουσία του κτηνοτρόφου κατά τον τοκετό και η άμεση φροντίδα των νεογέννητων δημιουργούν τις βάσεις για την επιβίωσή τους. Ιδιαίτερη σημασία έχει η λήψη πρωτογάλακτος μέσα στις πρώτες ώρες ζωής. Το πρωτόγαλα αποτελεί τη μοναδική πηγή αντισωμάτων για το νεογέννητο και η έγκαιρη πρόσληψή του προσφέρει ουσιαστική προστασία τις πρώτες ημέρες. Παράλληλα, η σωστή υγιεινή, όπως η απολύμανση του ομφάλιου λώρου και η φροντίδα για καθαρό μαστό πριν τον πρώτο θηλασμό, μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο λοιμώξεων.

Θηλασμός και απογαλακτισμός χωρίς βιασύνη

Ο φυσικός θηλασμός αποτελεί βασική προϋπόθεση για τα ζώα που προορίζονται για αντικατάσταση. Η διάρκειά του πρέπει να είναι επαρκής ώστε τα αρνιά να φτάσουν σε ικανοποιητικό σωματικό βάρος πριν τον απογαλακτισμό. Η διαδικασία αυτή δεν θα πρέπει να γίνεται απότομα, αλλά σταδιακά, ώστε να αποφεύγεται η καταπόνηση και η αναστολή του ρυθμού ανάπτυξης. Ήδη από τις πρώτες εβδομάδες ζωής, η σταδιακή εξοικείωση των αρνιών με στερεά τροφή και η παροχή καθαρού, άφθονου νερού συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και στη σωστή ανάπτυξη της μεγάλης κοιλίας. Η μετάβαση αυτή είναι καθοριστική, καθώς προετοιμάζει τα ζώα για την επόμενη φάση της ζωής τους.

Διατροφή με στόχο την ισορροπημένη ανάπτυξη

Η διατροφική αγωγή των ζώων αντικατάστασης διαφέρει από εκείνη των ζώων πάχυνσης. Στόχος δεν είναι η ταχεία αύξηση βάρους, αλλά η σταθερή και ισόρροπη ανάπτυξη, ώστε τα ζώα να έχουν αποκτήσει το μεγαλύτερο μέρος του τελικού τους σωματικού βάρους πριν την είσοδο στην αναπαραγωγή. Η σωστή διαχείριση της διατροφής, με έμφαση στις χονδροειδείς ζωοτροφές και προσαρμοσμένη χρήση συμπυκνωμένων, συμβάλλει στην ομαλή ανάπτυξη του γεννητικού συστήματος και στη μελλοντική παραγωγικότητα. Παράλληλα, η ομαδοποίηση των ζώων ανάλογα με το βάρος και την ηλικία τους βοηθά στον καλύτερο έλεγχο της ανάπτυξης και αποτρέπει ανισότητες μέσα στο κοπάδι.

Σταβλισμός που προστατεύει την υγεία

Οι συνθήκες στέγασης παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας των ζώων αντικατάστασης. Ο επαρκής αερισμός, ο καλός φωτισμός και η προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν ένα περιβάλλον που περιορίζει την εμφάνιση ασθενειών. Η καθαρή και στεγνή στρωμνή, η σωστή απορροή των υγρών και η αποφυγή συνωστισμού μειώνουν τη συγκέντρωση μικροβίων και συμβάλλουν στη συνολική ευζωία των ζώων. Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τα πολύ νεαρά αρνιά, ειδικά όταν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές, ώστε να διατηρούνται σε συνθήκες που δεν τα καταπονούν.

Πρόληψη αντί για θεραπεία

Η υγιεινή των ζώων αντικατάστασης βασίζεται κυρίως στην πρόληψη. Η ύπαρξη ξεχωριστών χώρων για νεοεισερχόμενα ή ασθενή ζώα, η τήρηση καθαρών συνθηκών και η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων μειώνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης νοσημάτων. Μεταβολικά και διατροφικά προβλήματα μπορούν να εμφανιστούν όταν η διαχείριση δεν είναι ισορροπημένη. Η σωστή κάλυψη των αναγκών σε ενέργεια, ανόργανα στοιχεία και βιταμίνες συμβάλλει στην αποφυγή σοβαρών προβλημάτων υγείας που μπορεί να επηρεάσουν τόσο την ανάπτυξη όσο και τη μελλοντική παραγωγική ζωή των ζώων.

Ένα βήμα πριν το αύριο της εκμετάλλευσης

Η διαχείριση των ζώων αντικατάστασης δεν αποτελεί μια δευτερεύουσα πρακτική, αλλά μια διαδικασία που διατρέχει ολόκληρη τη λειτουργία της προβατοτροφικής εκμετάλλευσης. Από τα πρώτα στάδια της ζωής τους μέχρι την ένταξή τους στην αναπαραγωγή, τα ζώα αυτά χρειάζονται σταθερές και ορθές συνθήκες, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στον ρόλο που καλούνται να αναλάβουν.

Για τον προβατοτρόφο, η φροντίδα και η συνέπεια στη διαχείριση των ζώων αντικατάστασης αποτελούν βασικό στοιχείο για τη διατήρηση της υγείας, της ισορροπίας και της συνολικής δυναμικής του κοπαδιού. Χωρίς υπερβολές και χωρίς τεχνικούς όρους, η ουσία παραμένει απλή: η σωστή προετοιμασία αυτών των ζώων είναι εκείνη που στηρίζει διαχρονικά την παραγωγή και τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.

Πηγή:  Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2013  «Διαχείριση των ζώων αντικατάστασης σε προβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις», Γεώργιος Κ. Μπέλλος, σελ. 66–72

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τα συναρμόδια Υπουργεία, προχωρά στην επιχειρησιακή ανάπτυξη 97 στρατιωτικών κτηνιάτρων για την ενίσχυση της μάχης κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση, πριν από την ανάπτυξή τους στο πεδίο, οι στρατιωτικοί κτηνίατροι εκπαιδεύτηκαν στοχευμένα από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ για τα ισχύοντα πρωτόκολλα και τα μέτρα βιοασφάλειας.

Οι περιοχές ανάπτυξης των στρατιωτικών κτηνιάτρων είναι οι εξής:

• Ανατολική Μακεδονία-Θράκη: Δράμα, Έβρος, Καβάλα, Θάσος, Ξάνθη, Ροδόπη (με κάλυψη και αναγκών Σαμοθράκης)
• Κεντρική Μακεδονία: Ημαθία, Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Πέλλα, Πιερία, Σέρρες, Χαλκιδική
• Δυτική Μακεδονία: Κοζάνη, Φλώρινα
• Θεσσαλία: Καρδίτσα, Λάρισα, Μαγνησία, Τρίκαλα
• Ιόνια Νησιά: Κεφαλληνία
• Δυτική Ελλάδα: Αιτωλοακαρνανία, Αχαΐα, Ηλεία
• Στερεά Ελλάδα: Εύβοια, Φθιώτιδα, Φωκίδα
• Βόρειο Αιγαίο: Λέσβος, Λήμνος, Σάμος, Χίος
• Νότιο Αιγαίο: Κως, Ρόδος
• Κρήτη: Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Χανιά

Η αντιμετώπιση της ευλογιάς απαιτεί συντονισμό, ταχύτητα και καθημερινή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η συμβολή του Στρατού, σε συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, τις Περιφέρειες και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ενισχύει αποφασιστικά την εθνική προσπάθεια για τον περιορισμό και την εκρίζωση της νόσου.

Δήλωση Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας, Θανάση Δαβάκη: «Οι Ένοπλες Δυνάμεις στέκονται διαχρονικά στην πρώτη γραμμή κάθε εθνικής και κοινωνικής ανάγκης. Στο πλαίσιο αυτό, 97 στρατιωτικοί κτηνίατροι, με την υψηλή επιστημονική τους κατάρτιση και την εμπειρία τους, εντάσσονται στον εθνικό σχεδιασμό, σε 10 Περιφέρειες της χώρας. Η συνδρομή τους στο πεδίο θα αποτελέσει στρατηγικό πολλαπλασιαστή στην ενίσχυση της μάχης κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Οι γυναίκες και οι άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων συνεχίζουν με αυταπάρνηση, επαγγελματισμό και αίσθημα καθήκοντος να προσφέρουν κρίσιμες υπηρεσίες στους πολίτες, όπου και όποτε παραστεί ανάγκη».

Δήλωση Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρου Πρωτοψάλτη: «Η διάθεση 97 στρατιωτικών κτηνιάτρων στο πεδίο είναι μια ουσιαστική και έμπρακτη ενίσχυση της εθνικής προσπάθειας κατά της ευλογιάς. Με σχέδιο, επιτήρηση και αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, ενώνουμε δυνάμεις για να προστατεύσουμε την κτηνοτροφία μας. Η συνεργασία όλων είναι το κλειδί για να κερδίσουμε αυτή τη μάχη».

Συστάσεις από την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στην χώρα μας να προχωρήσει παράλληλα με τα μέτρα βιοασφάλειας στην χρήση εμβολιασμών για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των προβάτων.

Μελέτη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), που δόθηκε στην δημοσιότητα στις 4 Φεβρουαρίου 2026, συστήνει παράλληλα με τα μέτρα βιοασφάλειας την χρήση εμβολιασμών για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των προβάτων σε Ελλάδα και Βουλγαρία.

Η μελέτη εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Όσον αφορά την Ελλάδα, επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα της δυναμικής μετάδοσης και οι πολλαπλές συστάδες επιδημιών υποδηλώνουν ότι θα ήταν απαραίτητος στοχευμένος ή πανεθνικός εμβολιασμός».

Αναλυτικότερα στην περίληψη της μελέτης (η οποία έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της EFSA) αναφέρονται τα εξής:

«Η ευλογιά των προβάτων και των αιγών (SGP), που προκαλούνται από τους ιούς Capripox, έχουν επανεμφανιστεί στην Ευρώπη με πρωτοφανή ένταση κατά την περίοδο 2024-2025, επηρεάζοντας ιδιαίτερα την Ελλάδα και τη Βουλγαρία και θέτοντας σε αυξανόμενο κίνδυνο τις γειτονικές χώρες.

Παρά τα θεσπισμένα μέτρα ελέγχου της ΕΕ, η κλίμακα και η επιμονή των κρουσμάτων μπορεί να υποδηλώνουν ορισμένες καθυστερήσεις στην ανίχνευση ή την αναφορά και έναν πιθανό ρόλο των μετακινήσεων ζώων, τόσο των εγκεκριμένων όσο και των ανεξέλεγκτων, στη διατήρηση της μετάδοσης. Η παρούσα αξιολόγηση εξετάζει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμπορικά διαθέσιμων εμβολίων SGP και αξιολογεί τον πιθανό αντίκτυπο των στρατηγικών εμβολιασμού στον έλεγχο και την εξάλειψη της επιδημίας.

Μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και πειραματικά δεδομένα από το EURL για τους ιούς Capripox επιβεβαιώνουν ότι τα ζωντανά εξασθενημένα εμβόλια SGP που βασίζονται σε στελέχη του ιού της ευλογιάς των προβάτων, συμπεριλαμβανομένων των στελεχών της ευλογιάς των προβάτων RM65, Ρουμανίας και Bakirköy, παρέχουν ισχυρή προστασία (συνήθως 80-100%) και μειώνουν σημαντικά τον πολλαπλασιασμό και την αποβολή του ιού στα πρόβατα.

Τα προφίλ ασφάλειας είναι γενικά ευνοϊκά, αν και μπορεί να εμφανιστούν ήπιες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό και η τήρηση της συνιστώμενης δοσολογίας είναι απαραίτητη. Ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου είναι ελάχιστος όταν ακολουθούνται οι τυπικές προφυλάξεις. Χρησιμοποιώντας δημογραφικά δεδομένα και δεδομένα επιδημιών από τη Βουλγαρία, εφαρμόστηκε ένα στοχαστικό χωρικό μοντέλο πυρήνα για την προσομοίωση της εξάπλωσης του SGP και την αξιολόγηση σεναρίων εμβολιασμού.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ταχεία ανίχνευση και η θανάτωση από μόνες τους μπορούν να ελέγξουν τις επιδημίες εντός 1-2 ετών, αλλά ο εμβολιασμός μειώνει σημαντικά το μέγεθος της επιδημίας και τη γεωγραφική εξάπλωση. Ο περιφερειακός εμβολιασμός ενέχει κίνδυνο διαφυγής του ιού, εκτός εάν επιβληθούν αυστηροί έλεγχοι των μετακινήσεων, ενώ ο εμβολιασμός σε εθνικό επίπεδο παρέχει πιο ισχυρή συγκράτηση.

Συνολικά, ο εμβολιασμός - ιδίως όταν συνδυάζεται με την έγκαιρη ανίχνευση, την ταχεία θανάτωση και τους περιορισμούς των μετακινήσεων - προσφέρει ένα κρίσιμο εργαλείο για τον έλεγχο και την πιθανή εξάλειψη του SGP στις πληγείσες περιοχές».

Διαβάστε ολόκληρη την μελέτη στα αγγλικά (εδώ)

Αυστηρή εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας και ελέγχου για να ανακοπεί η εξάπλωση της ευλογιάς, να προστατευθούν τα ελληνικά κοπάδια αιγοπροβάτων και να διασφαλιστεί η εγχώρια γαλακτοπαραγωγή, ζήτησε από την χώρα μας ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων.

Πραγματοποιήθηκε, την Πέμπτη (5/2), στις Βρυξέλλες, η συνάντηση του Έλληνα Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, με τον Ευρωπαίο Επίτροπο για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι.

Όπως δήλωσε μετά την συνάντηση ο Έλληνας Υπουργός, «σήμερα συναντήθηκα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, Όλιβερ Βάρχελι, για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει τα προβλεπόμενα από τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς μέτρα βιοασφάλειας και ελέγχου και πλέον τα ενισχύει ακόμη περισσότερο, με στόχο τον αποτελεσματικό περιορισμό της νόσου.

Όπως συμφωνήσαμε με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων αυτών είναι απολύτως αναγκαία. Η πλήρης συμμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων είναι κρίσιμη για να ανακοπεί η εξάπλωση της ευλογιάς, να προστατευθούν τα ελληνικά κοπάδια αιγοπροβάτων και να διασφαλιστεί η εγχώρια γαλακτοπαραγωγή.

Η Ελλάδα παραμένει σε πλήρη και στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενισχύουμε τις προσπάθειές μας για την προστασία της υγείας των ζώων, τη στήριξη των κτηνοτρόφων και την οριστική εκρίζωση της νόσου».

Από την πλευρά του ο Επίτροπος, Όλιβερ Βάρχελι, ανέφερε ότι συναντήθηκε με τον Έλληνα Υπουργό για να συζητήσει το θέμα της συνεχιζόμενης επιδημίας ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP). Ο Υπουργός ΑΑΤ παρουσίασε αναλυτικά τα μέτρα βιοασφάλειας και ελέγχου που υιοθετήθηκαν από το Νοέμβριο για την καλύτερη ανάσχεση της νόσου, τα οποία χαιρέτισα θερμά.

Η παραγωγή γάλακτος στα αιγοπρόβατα δεν εξαρτάται μόνο από τη φυλή ή τις συνθήκες εκτροφής, αλλά σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή των ζώων. Το επίπεδο της γαλακτοπαραγωγής επηρεάζει άμεσα το οικονομικό αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης και, κατ’ επέκταση, τη βιωσιμότητά της. Το κόστος της διατροφής αποτελεί τη σημαντικότερη εισροή για τον κτηνοτρόφο και είναι ο παράγοντας εκείνος όπου υπάρχει πραγματικό περιθώριο παρέμβασης. Για τον λόγο αυτό, η ορθολογική διατροφή δεν αφορά απλώς την κάλυψη των αναγκών των ζώων, αλλά τη σωστή διαχείριση της παραγωγής και του κόστους.

Παραγωγή, κόστος και πραγματικότητα της εκτροφής

Το οικονομικό αποτέλεσμα μιας αιγοπροβατοτροφικής μονάδας καθορίζεται από το ισοζύγιο εισροών και εκροών. Οι τιμές του γάλακτος και του κρέατος διαμορφώνονται από την αγορά και δεν βρίσκονται στον έλεγχο του παραγωγού. Εκεί που υπάρχει πραγματικό περιθώριο παρέμβασης είναι η παραγωγικότητα των ζώων και το κόστος διατροφής, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών δαπανών. Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής, η καλύτερη αναπαραγωγική λειτουργία, η μακροβιότητα των ζώων και η μείωση των απωλειών λόγω υγείας συνδέονται άμεσα με το πώς και τι τρώνε τα αιγοπρόβατα σε κάθε στάδιο της παραγωγικής τους ζωής.

Τι σημαίνει πραγματικά «ισόρροπο σιτηρέσιο»

Ισόρροπη διατροφή δεν σημαίνει περισσότερη τροφή. Σημαίνει ακριβής κάλυψη των αναγκών του ζώου σε ενέργεια, πρωτεΐνες, ανόργανα στοιχεία και βιταμίνες, ανάλογα με το παραγωγικό στάδιο στο οποίο βρίσκεται. Όταν το σιτηρέσιο καλύπτει σωστά αυτές τις ανάγκες, το ζώο μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως το παραγωγικό του δυναμικό. Η έλλειψη ενέργειας ή πρωτεΐνης οδηγεί σε μειωμένη γαλακτοπαραγωγή. Αντίστοιχα, η περίσσεια δεν αυξάνει το παραγόμενο γάλα, αλλά μεταφράζεται σε εναπόθεση λίπους και άσκοπη αύξηση του κόστους. Με άλλα λόγια, ούτε η υποσίτιση ούτε η υπερσίτιση είναι λύση.

Η ποιότητα της τροφής κάνει τη διαφορά

Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι δεν αρκεί η ποσότητα της τροφής. Η χημική σύσταση και ο συνδυασμός των ζωοτροφών παίζουν καθοριστικό ρόλο. Σιτηρέσια που καλύπτουν θεωρητικά τις ίδιες ανάγκες σε ενέργεια και πρωτεΐνη μπορεί να δώσουν διαφορετικά αποτελέσματα στην πράξη, όταν η ποιότητα και η συμπλήρωση με ανόργανα στοιχεία και βιταμίνες διαφέρει. Αυτός είναι και ο λόγος που η επιλογή ζωοτροφών με μοναδικό κριτήριο την τιμή του σακιού αποτελεί συχνά λάθος. Φθηνότερη αγορά δεν σημαίνει απαραίτητα χαμηλότερο κόστος παραγωγής γάλακτος.

Η μη ισόρροπη διατροφή δεν επιβαρύνει μόνο το κόστος. Η υπερβολική κάλυψη αναγκών, ιδιαίτερα σε κρίσιμες περιόδους, μπορεί να οδηγήσει σε υπερπάχυνση και σοβαρά προβλήματα υγείας, με άμεσες απώλειες ζωικού κεφαλαίου και παραγωγής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το οικονομικό αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης πλήττεται διπλά

Οικονομική αξιολόγηση ζωοτροφών: το σημείο που κρίνεται το αποτέλεσμα

Η σωστή επιλογή ζωοτροφών προϋποθέτει οικονομική αξιολόγηση. Το κόστος ανά μονάδα ενέργειας και ανά μονάδα πρωτεΐνης είναι πιο ουσιαστικός δείκτης από την τιμή αγοράς. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο παραγωγός μπορεί να επιλέξει εκείνες τις ζωοτροφές που καλύπτουν τις ανάγκες των ζώων με το μικρότερο δυνατό κόστος, λαμβάνοντας υπόψη και τη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών.

Η κατάρτιση σιτηρεσίων δεν είναι συνταγή γενικής χρήσης. Κάθε εκμετάλλευση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες: φυλή, επίπεδο παραγωγής, διαθέσιμους βοσκότοπους, κλιματολογικές συνθήκες, συνθήκες στέγασης. Όλα αυτά επηρεάζουν τις ανάγκες των ζώων και, κατά συνέπεια, τη διατροφική στρατηγική.

Τι σημαίνει στην πράξη για τον κτηνοτρόφο

Η διατροφή των αιγοπροβάτων αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που βρίσκονται στον άμεσο έλεγχο του παραγωγού. Η ισόρροπη κάλυψη των αναγκών των ζώων, ούτε λιγότερη ούτε περισσότερη από όσο απαιτείται, μπορεί να στηρίξει τη γαλακτοπαραγωγή και να συμβάλει στη συγκράτηση του κόστους, χωρίς να επιβαρύνει την υγεία των ζώων. Η ορθολογική διατροφή δεν είναι μια θεωρητική προσέγγιση, αλλά μια πρακτική επιλογή καθημερινής διαχείρισης, που επηρεάζει άμεσα την απόδοση της εκτροφής και τη μακροχρόνια λειτουργία της.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 1/2019, «Διατροφή αιγοπροβάτων – Ορθολογική διατροφή με στόχο την αύξηση της παραγωγής γάλακτος», Γ. Ζέρβας, σελ. 70–72.

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων αποτελεί μία από τις ζωονόσους που έχουν απασχολήσει τον τελευταίο καιρό τον κτηνοτροφικό τομέα, οδηγώντας στην εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων πρόληψης και περιορισμού της διασποράς της. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα μέτρα βιοασφάλειας που αφορούν τη μεταφορά ζώντων ζώων και εφαρμόζονται από τους μεταφορείς, καθώς η διαδικασία της μετακίνησης συνδέεται άμεσα με τον κίνδυνο διασποράς της νόσου. Το Τμήμα Λοιμωδών & Παρασιτικών Νοσημάτων του ΥΠΑΑΤ έχει δημοσιεύσει υλικό στο οποίο αποτυπώνονται τα βασικά δεδομένα της νόσου και τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας για τη μεταφορά ζώντων ζώων. Το παρόν κείμενο παρουσιάζει συνοπτικά και ενιαία τα στοιχεία αυτά, με στόχο τη σαφή και πρακτική ενημέρωση των μεταφορέων και όσων εμπλέκονται στη συγκεκριμένη διαδικασία.

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων και η γεωγραφική της διάσταση

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων είναι ιογενής νόσος που προσβάλλει πρόβατα και αίγες, με υψηλή μεταδοτικότητα και σημαντικές επιπτώσεις στην κτηνοτροφική παραγωγή. Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, ωστόσο χαρακτηρίζεται από αυξημένη νοσηρότητα στα ζώα και σοβαρές απώλειες σε επίπεδο εκτροφών. Η γεωγραφική κατανομή της νόσου δείχνει ότι όλες οι χώρες βρίσκονται δυνητικά σε κίνδυνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων, με 2.559 εκτροφές να έχουν επηρεαστεί, ενώ οι απώλειες ζωικού κεφαλαίου ανέρχονται σε 472.928 θανατώσεις αιγοπροβάτων. Τα κρούσματα εντοπίζονται σε συγκεκριμένες Περιφέρειες της χώρας, μεταξύ των οποίων η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, η Κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλία και η Δυτική Ελλάδα, γεγονός που αποτυπώνει τη χωρική διασπορά της νόσου.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της επιζωοτίας, έχουν οριστεί απαγορευμένες και ελεύθερες ζώνες μετακίνησης. Στις απαγορευμένες ζώνες, η μετακίνηση ζώντων ζώων επιτρέπεται μόνο προς σφαγή, με φόρτωση από μία εκτροφή και κατεύθυνση προς το πλησιέστερο σφαγείο. Δεν επιτρέπεται η φόρτωση από διαφορετικές εκτροφές ούτε η διέλευση μέσω ελεύθερων περιοχών με επανείσοδο σε απαγορευμένη ζώνη. Στις ελεύθερες περιοχές, η φόρτωση από περισσότερες εκτροφές μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο κατόπιν αξιολόγησης κινδύνου από την επίσημη κτηνιατρική αρχή. 

Ο ρόλος των οχημάτων μεταφοράς στη διασπορά της νόσου

Τα οχήματα μεταφοράς ζώντων ζώων αναγνωρίζονται ως δυνητικοί μηχανικοί φορείς μετάδοσης ασθενειών, όταν δεν τηρούνται τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας. Η μεταφορά ζώων από και προς τις εκμεταλλεύσεις, ιδίως σε συνθήκες συγχρωτισμού και καταπόνησης, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αποβολή παθογόνων από μολυσμένα ζώα και, κατά συνέπεια, σε επιμόλυνση των ίδιων των οχημάτων.

Παθογόνοι μικροοργανισμοί είναι δυνατόν να επιβιώσουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε οργανικά υπολείμματα, όπως μαλλί, κρούστες ή κόπρανα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μηχανικής μετάδοσης της νόσου μεταξύ διαφορετικών εκμεταλλεύσεων αλλά και τη διασπορά της σε ευρύτερες γεωγραφικές περιοχές.

Η διασπορά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων συνδέεται στενά με τη μεταφορά μολυσμένων ζώων. Για τον λόγο αυτό, η τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας σε όλη την επικράτεια, πριν από κάθε φόρτωση και εκφόρτωση, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό της νόσου. Παράλληλα, η απολύμανση των οχημάτων χωρίς προηγούμενη σχολαστική καθαριότητα δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής διαδικασία.

Βιοασφάλεια στη μεταφορά ζώντων ζώων

Η βιοασφάλεια περιλαμβάνει το σύνολο των διαχειριστικών και λειτουργικών μέτρων που αποσκοπούν στην αποτροπή εισόδου παθογόνων παραγόντων στην εκμετάλλευση, στον περιορισμό της διασποράς τους εντός αυτής και στην αποφυγή εξάπλωσής τους εκτός της εκμετάλλευσης. Στην περίπτωση της μεταφοράς ζώντων ζώων, τα μέτρα αυτά αφορούν τον εξοπλισμό και τις διαδικασίες που εφαρμόζονται από τους μεταφορείς πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επίσκεψη σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η χρήση ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού μίας χρήσης από τους οδηγούς οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων. Ο εξοπλισμός περιλαμβάνει ολόσωμη φόρμα, ποδονάρια και γάντια, τα οποία χρησιμοποιούνται κατά την είσοδο στην εκμετάλλευση και απορρίπτονται επιτόπου μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος επιμόλυνσης.

Παράλληλα, τα μέτρα βιοασφάλειας για τους μεταφορείς περιλαμβάνουν:

τη χρήση φορητού εξοπλισμού απολύμανσης με εγκεκριμένα απολυμαντικά,

την ορθή καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων μεταφοράς,

καθώς και την τεκμηρίωση της εφαρμογής των παραπάνω διαδικασιών.

Η εφαρμογή των μέτρων αυτών σε κάθε επίσκεψη σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση συνδέεται άμεσα με την πρόληψη της εισαγωγής ή εξαγωγής παθογόνων παραγόντων και αποτελεί βασικό στοιχείο της συνολικής στρατηγικής βιοασφάλειας κατά τη μεταφορά ζώντων ζώων, όπως προβλέπεται στο επίσημο πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων

Καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων

Η διαδικασία καθαριότητας και απολύμανσης των οχημάτων μεταφοράς πραγματοποιείται σε διακριτά στάδια, τα οποία ξεκινούν από τον σχολαστικό καθαρισμό των επιφανειών και ακολουθούνται από την εφαρμογή μέτρων απολύμανσης. Ως προϋπόθεση για την απολύμανση αναφέρεται ο ξηρός καθαρισμός, με απομάκρυνση οργανικών υπολειμμάτων, και στη συνέχεια ο υγρός καθαρισμός με χρήση απορρυπαντικών και επαρκή χρόνο επαφής. Μετά τον καθαρισμό, ακολουθεί το ξέβγαλμα και η εφαρμογή εγκεκριμένων απολυμαντικών, με πλήρη κάλυψη όλων των επιφανειών και τήρηση του προβλεπόμενου χρόνου δράσης. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται και η χρήση ζεστού νερού άνω των 56°C για την απενεργοποίηση ιών, καθώς και η επιθεώρηση των οχημάτων μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. 

Η καθαριότητα και απολύμανση των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων πραγματοποιείται σε κατάλληλους και ειδικά διαμορφωμένους χώρους, όπως σφαγεία, απολυμαντικοί σταθμοί ή κινητές μονάδες απολύμανσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και απολυμαντικές τάφροι, με στόχο την αποφυγή μεταφοράς παθογόνων παραγόντων μεταξύ εκμεταλλεύσεων και γεωγραφικών περιοχών.

Τεκμηρίωση και παραστατικά εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας

Η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στη μεταφορά ζώντων ζώων συνοδεύεται από την υποχρέωση τεκμηρίωσης των διαδικασιών καθαριότητας και απολύμανσης. Η τήρηση σχετικών αρχείων αποτελεί βασικό στοιχείο ελέγχου της ορθής εφαρμογής των μέτρων και συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα επαλήθευσης των πρακτικών που ακολουθούνται κατά τη μεταφορά ζώων. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η διατήρηση παραστατικών αγοράς απολυμαντικών και καθαριστικών προϊόντων, καθώς και η ύπαρξη βεβαιώσεων καθαρισμού, πλύσης και απολύμανσης των οχημάτων μεταφοράς ζώντων ζώων. Παράλληλα, στις περιπτώσεις διέλευσης από απολυμαντικούς σταθμούς, προβλέπεται η έκδοση σχετικών βεβαιώσεων, οι οποίες φυλάσσονται στο αρχείο του οχήματος.

Οι ελεγκτικές αρχές, κατά τη διενέργεια διοικητικών ελέγχων, αντιπαραβάλλουν τα παραστατικά και τις βεβαιώσεις με τις ποσότητες απολυμαντικών που χρησιμοποιούνται, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια μεταξύ των διαδικασιών που εφαρμόζονται και των μέσων που δηλώνονται. Η τεκμηρίωση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί, έτσι, αναπόσπαστο μέρος της συνολικής στρατηγικής πρόληψης και περιορισμού της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Ενημερωτικό υλικό ΥΠΑΑΤ – Μέτρα βιοασφάλειας για τους μεταφορείς ζώντων ζώων

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) παρουσίασαν σήμερα Τετάρτη (4/2), σε συνέντευξη Τύπου, την επικαιροποιημένη επιδημιολογική εικόνα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα, τα μέτρα πρόληψης και βιοασφάλειας, την πορεία εφαρμογής τους στο πεδίο, καθώς και τις δράσεις ενίσχυσης του μηχανισμού αντιμετώπισης και στήριξης των κτηνοτρόφων.

Η επιδημιολογική εικόνα (επικαιροποίηση έως 31/1/2026)

Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία που αφορούν το διάστημα Αυγούστου 2024 – 31 Ιανουαρίου 2026, καταγράφονται συνολικά:

• 2.084 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων
• 2.585 θετικές εκτροφές
• 475.736 θανατώσεις αιγοπροβάτων

Για το διάστημα 19–31 Ιανουαρίου 2026 καταγράφονται 26 νέα κρούσματα.

Περιφερειακές Ενότητες με τα περισσότερα κρούσματα (συγκεντρωτικά)

Με βάση τα συγκεντρωτικά στοιχεία (Αύγουστος 2024 – 31/1/2026), οι Περιφερειακές Ενότητες με την υψηλότερη καταγραφή κρουσμάτων περιλαμβάνουν ενδεικτικά τις: Λάρισα (252), Ξάνθη (241), Αχαΐα (196), Σέρρες (185), Ροδόπη (179), Αιτωλοακαρνανία (172), Έβρο (167), Μαγνησία & Σποράδες (140).

Το επόμενο τρίμηνο είναι κρίσιμο – βασικές προτεραιότητες

Στη συνέντευξη Τύπου υπογραμμίστηκε ότι το επόμενο τρίμηνο είναι καθοριστικό για την πορεία της νόσου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ακόλουθες προτεραιότητες:

• Εντατικοποίηση της επιτήρησης και συστηματικοί έλεγχοι στο πεδίο.
• Αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές.
• Έλεγχος μετακινήσεων και διακίνησης ζώων/ζωοτροφών σύμφωνα με τις κτηνιατρικές οδηγίες και τις ισχύουσες απαγορεύσεις.
• Άμεση αναφορά ύποπτων περιστατικών και πλήρης συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες.
• Μηδενική ανοχή σε παραβάσεις που υπονομεύουν την προστασία της κτηνοτροφίας.

Νέα εργαλεία ενίσχυσης του μηχανισμού αντιμετώπισης

Στην συνέντευξη παρουσιάστηκαν τα νέα εργαλεία που ενισχύουν το επιχειρησιακό σχέδιο αντιμετώπισης:

• Ταχύτερες αποζημιώσεις (αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες).
• Ενίσχυση για χαμένο εισόδημα.
• Στρατιωτικοί κτηνίατροι.
• Εξουσιοδοτημένοι (ιδιώτες) κτηνίατροι.
• Έκτακτο προσωπικό ΙΔΟΧ.
• Νέα εργαστήρια (ΕΛΓΟ, ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΕΚΕΤΑ).
• Εκστρατεία ενημέρωσης.

Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης δήλωσε: «Το επόμενο τρίμηνο είναι κρίσιμο. Ενισχύουμε την επιτήρηση, αυξάνουμε τους κτηνιάτρους στο πεδίο και συνεργαζόμαστε στενά με Αστυνομία και Λιμενικό. Καλούμε όλους σε απόλυτη συμμόρφωση: κάθε παράνομη μετακίνηση θέτει σε κίνδυνο μια ολόκληρη περιοχή και υπονομεύει την προσπάθεια όλων».

Ο Πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ, Καθηγητής Χαράλαμπος Μπιλλίνης δήλωσε: «Η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων απαιτεί ψυχραιμία, πειθαρχία και συνεργασία. Η Εθνική Επιτροπή στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και εργάζεται ώστε τα μέτρα να είναι αποτελεσματικά, εφαρμόσιμα και δίκαια για τους κτηνοτρόφους. Τις επόμενες εβδομάδες προτεραιότητά μας είναι να προλάβουμε νέες εστίες, να προστατεύσουμε το ζωικό κεφάλαιο και να διασφαλίσουμε την ανθεκτικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας. Αυτό προϋποθέτει την ενίσχυση της επιτήρησης και των ελέγχων, αλλά και την απόλυτη συμμόρφωση: αυστηρή βιοασφάλεια, καμία παράνομη μετακίνηση, άμεση αναφορά κάθε ύποπτου περιστατικού. Στηρίζουμε έμπρακτα τους κτηνοτρόφους που τηρούν τους κανόνες και δεν θα επιτρέψουμε σε λίγους να θέσουν σε κίνδυνο ολόκληρες περιοχές και την ελληνική κτηνοτροφία».

Συνάντηση με τον Ευρωπαίο Επίτροπο για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, αναμένεται να έχει, την Πέμπτη (5/02/2026), στις Βρυξέλλες, ο Έλληνας Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας.

Μαζί του θα πάει και ο Γενικός Γραμματέας του ΥπΑΑΤ, Αντώνιος Φιλιππής.

Στην συνάντηση θα γίνει αναφορά στα τελευταία στοιχεία της εξέλιξης της ευλογιάς στην χώρα μας και θα ξεκαθαρίσει το θέμα του εμβολιασμού των ζώων.

Πάντως αν και η κυβέρνηση αναφέρει ότι επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική, ο Βάρχελι, με νέα του παρέμβαση, ουσιαστικά καλεί την Αθήνα να προβεί σε εμβολιασμό των αιγοπροβάτων. Η δήλωση του Ευρωπαίου Επιτρόπου (που απάντησε σε σχετική ερώτηση Ευρωβουλευτή) είναι η εξής: «Συνιστώ πάντα το ίδιο πράγμα σε όλα τα κράτη μέλη, να εφαρμόζουν τους κανόνες και οι κανόνες είναι πολύ σαφείς σε αυτήν την ασθένεια. Πρέπει να εντοπίσεις τα μολυσμένα ζώα και μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις τον εμβολιασμό για να αρχίσεις να μειώνεις την πίεση όσον αφορά την περαιτέρω διερεύνηση εντός της χώρας. Έχω προτείνει και τα δύο, αλλά είναι πάντα ευθύνη του εν λόγω κράτους-μέλους. Οι κανόνες είναι πολύ σαφείς, αλλά αυτό που βλέπουμε είναι ότι αυτή η μόλυνση γίνεται τρομερά επιβαρυντική για την κοινότητα των κτηνοτρόφων στην Ελλάδα και υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να εξαπλωθεί σε άλλες χώρες».

Η αναπαραγωγική περίοδος στα πρόβατα δεν ξεκινά την ημέρα που μπαίνει ο κριός στο κοπάδι. Στην πράξη, έχει προηγηθεί μια μακρά περίοδος κατά την οποία η διατροφή έχει ήδη διαμορφώσει τις βάσεις για το αν η χρονιά θα αποδώσει ή όχι. Σε συνθήκες αυξημένου κόστους ζωοτροφών, οι διατροφικές επιλογές αποκτούν κρίσιμη σημασία, όχι μόνο για τη συντήρηση των ζώων, αλλά και για τη γονιμότητα, την κύηση και τελικά τον αριθμό και τη βιωσιμότητα των απογόνων.

Η διατροφή των κριών πριν την αναπαραγωγή

Η ποιότητα του σπέρματος στους κριούς δεν είναι αποτέλεσμα της στιγμής. Η διαδικασία της σπερματογένεσης διαρκεί περίπου επτά εβδομάδες, γεγονός που καθιστά καθοριστική τη διατροφή κατά τους δύο μήνες που προηγούνται της αναπαραγωγής. Κατά την περίοδο αυτή, τυχόν ελλείψεις σε βασικά θρεπτικά συστατικά μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την κινητικότητα και τη βιωσιμότητα των σπερματοζωαρίων. Παράλληλα, έχει διαπιστωθεί ότι συγκεκριμένα διατροφικά συστατικά μπορεί να επιβαρύνουν την ποιότητα του σπέρματος, με επιπτώσεις που δεν είναι άμεσα ορατές στον στάβλο, αλλά αποτυπώνονται στο τελικό αναπαραγωγικό αποτέλεσμα.

Η διατροφή της προβατίνας και οι μακροχρόνιες επιδράσεις στους απογόνους

Η διατροφή των προβατίνων επηρεάζει την αναπαραγωγή σε περισσότερα επίπεδα απ’ ό,τι συνήθως γίνεται αντιληπτό. Δεν αφορά μόνο τη στιγμή της σύλληψης, αλλά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί το έμβρυο, διαμορφώνοντας συνθήκες που μπορούν να επηρεάσουν τη μελλοντική πορεία των απογόνων. Έχει καταδειχθεί ότι η ανεπαρκής διατροφή κατά κρίσιμα στάδια της εγκυμοσύνης μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στη γονιμότητα των αρνιών, ακόμη και όταν αυτά γεννηθούν με φυσιολογικό βάρος, γεγονός που δείχνει ότι οι επιδράσεις δεν είναι πάντα άμεσα ορατές.

Η διατροφική κατάσταση της προβατίνας κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του αναπαραγωγικού συστήματος των απογόνων. Σε αρσενικά αρνιά, διαφοροποιήσεις στη θρέψη της μητέρας κατά το δεύτερο μισό της κύησης έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη των όρχεων, ενώ στις θηλυκές απογόνους η ανεπαρκής διατροφή στις αρχές της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με χαμηλότερη αναπαραγωγική δυναμικότητα σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι επιδράσεις αυτές δεν αντιστρέφονται εύκολα και αποτελούν μια «κληρονομιά» της διατροφικής διαχείρισης, η οποία μπορεί να συνοδεύει το ζώο για μεγάλο μέρος της παραγωγικής του ζωής.

Διατροφή, χρονισμός και αναπαραγωγική πορεία του ζώου

Η διατροφή των αρνιών μετά τη γέννηση δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη και την πάχυνση, αλλά μπορεί να επηρεάσει την αναπαραγωγική τους πορεία σε μεταγενέστερα στάδια της ζωής τους. Έχει συσχετιστεί ότι περίοδοι υποσιτισμού σε νεαρή ηλικία μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη ωοθυλακιορρηξία κατά την ενήλικη ζωή, καθώς και σε καθυστέρηση στην εμφάνιση της ενήβωσης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι διατροφικές επιλογές που γίνονται πολύ νωρίς μπορεί να έχουν επιπτώσεις που συνοδεύουν το ζώο για μεγάλο μέρος της παραγωγικής του ζωής.

Παράλληλα, το ποσοστό ωοθυλακιορρηξίας παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στη διατροφή και στον σωστό χρονισμό της. Έχει καταγραφεί ότι ο υποσιτισμός κατά τα στάδια που προηγούνται του ζευγαρώματος μειώνει τον αριθμό των ωοθυλακίων που εξελίσσονται, περιορίζοντας το αναπαραγωγικό δυναμικό. Αντίθετα, η βελτίωση της διατροφής λίγο πριν την οχεία μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για τα ωοθυλάκια που βρίσκονται στο κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης, χωρίς αυτό να συνεπάγεται υπερβολές ή απότομες μεταβολές στο σιτηρέσιο.

Ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι η απότομη αύξηση της ενεργειακής πρόσληψης αμέσως μετά τη σύλληψη μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα, καθώς έχει συσχετιστεί με μειωμένη επιβίωση των εμβρύων. Για τον λόγο αυτό, η διατήρηση σταθερού επιπέδου διατροφής κατά τον πρώτο μήνα της κύησης θεωρείται καθοριστική για τη διατήρηση της εγκυμοσύνης και την ομαλή εξέλιξη της αναπαραγωγικής διαδικασίας.

Όταν η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά

Πέρα από την ενέργεια και την πρωτεΐνη, μικροθρεπτικά συστατικά παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και επιβίωση των εμβρύων. Τόσο οι ελλείψεις όσο και οι υπερβολές μπορεί να έχουν δυσμενή αποτελέσματα, ενώ οι ανάγκες διαφοροποιούνται ανάλογα με το ζώο, το σύστημα εκτροφής και τις συνθήκες διαχείρισης. Οι απότομες αλλαγές στη σύσταση των ζωοτροφών ή στο επίπεδο σίτισης μπορούν να διαταράξουν τη μεταβολική ισορροπία των μηρυκαστικών, με επιπτώσεις που συχνά δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές.

Η αναπαραγωγή δεν είναι υπόθεση της τελευταίας στιγμής

Η αναπαραγωγική επιτυχία στα πρόβατα δεν εξαρτάται από μία μόνο παρέμβαση, αλλά από μια αλληλουχία διατροφικών επιλογών που προηγούνται και επηρεάζουν καθοριστικά την πορεία της εκτροφής. Η ισορροπημένη, σταθερή και χρονικά σωστά τοποθετημένη διατροφή αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της γονιμότητας, την επιβίωση των εμβρύων και τη συνολική βιωσιμότητα του κοπαδιού.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 1/2007, «Επίδραση της διατροφής στην αναπαραγωγική ικανότητα των προβάτων», σελ. 60–4

Παραμένει σε προδημοσίευση η πρόσκληση των παρεμβάσεων Π3-73-2.1 «Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλλουν στην Ανταγωνιστικότητα», Π3-73-2.2 «Επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος» και Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».

Το ΥπΑΑΤ υποστηρίζει ότι η προκήρυξη των νέων Σχεδίων Βελτίωσης θα ακολουθήσει το χρονοδιάγραμμα που έχει ήδη ανακοινωθεί και θα πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026.

Από την πλευρά τους όμως κύκλοι της αγοράς αναφέρουν στον ΑγροΤύπο ότι βρισκόμαστε ήδη στον Φεβρουάριο και θα πρέπει να γίνει η δημόσια διαβούλευση πριν ανακοινωθεί η προκήρυξη. Αυτό σημαίνει ότι αναμένεται να ανακοινωθεί προς τα τέλη του καλοκαιριού.

Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης θα αποτελέσουν µία πρώτης τάξεως ευκαιρία εκσυγχρονισµού των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων. Όμως δεν θα περιλαμβάνουν την αγορά παραγωγικών ζώων. 

«Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου για τους κτηνοτόφους, που επλήγησαν από την ευλογιά, θα γίνει μέσα από τα Σχέδια Βελτίωσης, με εθνικούς πόρους αλλά και με δανεισμό», δήλωσε ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, αλλά δεν αναφερόταν στην συγκεκριμένη πρόσκληση.

Η αίτηση που θα καταθέσουν οι κτηνοτρόφοι θα αφορά επενδυτικά σχέδια ύψους 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και στα 500.000 € για συλλογικά σχήματα.

Προϋπολογισμός

Ο προϋπολογισμός της πρόσκλησης (δημόσια δαπάνη) ανέρχεται στα 200 εκ. ευρώ για επενδύσεις της παρέμβασης Π3-73-2.1, σε 21,9 εκ. ευρώ για επενδύσεις της παρέμβασης Π3-73-2.2 και σε 40,7 εκ. ευρώ για την παρέμβαση Π3-73-2.6.
Οι παρεμβάσεις συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Ελλάδα.
Με την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος η ανωτέρω δαπάνη θα κατανεμηθεί στις Περιφέρειες της Χώρας.
Ο μέγιστος αιτούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει:
1. Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις σε ΑΠΕ τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 € για συλλογικά σχήματα, ενώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις τα 2.500.000 €.
2. Για αίτηση που αφορά αποκλειστικά επενδύσεις με σκοπό την εξοικονόμηση ύδατος τα 150.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 250.000 € για συλλογικά σχήματα.
3. Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας και σηροτροφίας τα 200.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 400.000 για συλλογικά σχήματα.
4. Για αίτηση που αφορά τα λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής τα 400.000 € για φυσικά και νομικά πρόσωπα, και τα 500.000 για συλλογικά σχήματα.

Υποχρεώσεις

Οι δικαιούχοι από την ένταξή τους στο μέτρο και μέχρι την ολοκλήρωση των μακροχρονίων υποχρεώσεων (πέντε ημερολογιακά έτη τα οποία έπονται του έτους της αποπληρωμής τους) αναλαμβάνουν να:
1. Υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης κατ’ έτος και να τηρούν τις υποχρεώσεις σε σχέση με το ΟΣΔΕ και τα Μητρώα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως αυτές ισχύουν κάθε φορά.
2. Διατηρούν την τυπική απόδοση της εκμετάλλευσης στις μακροχρόνιες υποχρεώσεις σε επίπεδο τουλάχιστον ίσο με την τυπική απόδοση που έχει δηλωθεί στη μελλοντική κατάσταση.
3. Διατηρούν την έδρα σε περιοχή εφαρμογής της δράσης με τους ίδιους όρους ένταξης και εντός της ίδιας Περιφέρειας.
4. Διατηρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις έγκρισης των επενδύσεων και να μην προβαίνουν στις παρακάτω ενέργειες:
4.1. Παύση της παραγωγικής δραστηριότητας ή μετεγκατάστασή της εκτός περιοχής προγράμματος.
4.2. Αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος ενός στοιχείου υποδομής η οποία παρέχει στον δικαιούχο αδικαιολόγητο πλεονέκτημα (π.χ. πώληση, παραχώρηση, εκμίσθωση, μη εύρεση κατά τη διενέργεια ελέγχου επένδυσης η οποία έχει συγχρηματοδοτηθεί).
4.3. Ουσιαστική μεταβολή που επηρεάζει τη φύση, τους στόχους ή την εφαρμογή των όρων που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τους αρχικούς στόχους.
5. Αναρτούν, πριν από το πρώτο αίτημα πληρωμής, πινακίδα στον χώρο πραγματοποίησης των επενδύσεων με την οποία επιδεικνύεται η συμβολή του προγράμματος ενίσχυσης της επένδυσης.
6. Αποδέχονται τους ελέγχους που προβλέπονται στο πλαίσιο της Παρέμβασης, να διευκολύνουν τα αρμόδια όργανα προσκομίζοντας οποιαδήποτε επιπλέον παραστατικά ζητηθούν και να παρέχουν κάθε σχετική πληροφορία με το επενδυτικό τους σχέδιο που μπορεί να τους ζητηθεί

Στην καθημερινότητα της αιγοπροβατοτροφίας, ο σωστός σχεδιασμός της εκτροφής παίζει καθοριστικό ρόλο για τη διατήρηση της παραγωγικότητας και του εισοδήματος του παραγωγού. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι απώλειες που δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές, αλλά επηρεάζουν σταθερά τη συνολική εικόνα της εκμετάλλευσης.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων «σιωπηλών» απωλειών είναι οι μολύνσεις από γαστρεντερικά νηματώδη παράσιτα στα αιγοπρόβατα. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που δεν εκδηλώνεται πάντα με έντονα συμπτώματα, επηρεάζει όμως την υγεία των ζώων, την παραγωγικότητα και, τελικά, τη βιωσιμότητα της εκτροφής.

Πώς μολύνονται τα ζώα στη βοσκή

Η μόλυνση των αιγοπροβάτων με γαστρεντερικά νηματώδη συμβαίνει κυρίως κατά τη βόσκηση. Μαζί με το χόρτο, τα ζώα καταναλώνουν προνύμφες των παρασίτων που βρίσκονται στο βοσκότοπο. Οι προνύμφες αυτές, αφού εισέλθουν στο πεπτικό σύστημα, ωριμάζουν και εγκαθίστανται στο λεπτό έντερο ή στο ήνυστρο, όπου αναπαράγονται και παράγουν αυγά. Τα αυγά αποβάλλονται με τα κόπρανα, μολύνοντας εκ νέου το βοσκότοπο και διαιωνίζοντας τον κύκλο του παρασιτισμού. Ο κύκλος αυτός περιλαμβάνει ένα εξωτερικό στάδιο στο περιβάλλον και ένα εσωτερικό στάδιο μέσα στο ζώο, γεγονός που καθιστά τη διαχείριση του προβλήματος ιδιαίτερα απαιτητική.

Οι συνθήκες που ευνοούν τον παρασιτισμό

Οι θερμές και υγρές περίοδοι αποτελούν το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και εξάπλωση των παρασίτων. Όταν υπάρχει πυκνό, πράσινο χόρτο και υψηλή υγρασία, αυξάνεται σημαντικά η παρουσία μολυσμάτων στο βοσκότοπο και, κατά συνέπεια, ο κίνδυνος μαζικής μόλυνσης των ζώων. Θερμοκρασίες μεταξύ 20 και 30 βαθμών Κελσίου ευνοούν την ταχεία εκκόλαψη των αυγών και την ανάπτυξη των προνυμφών. Αντίθετα, σε συνθήκες ξηρασίας ή γενικότερα αντίξοες συνθήκες, η ανάπτυξή τους αναστέλλεται, χωρίς όμως να εξαλείφεται πλήρως το πρόβλημα, καθώς τα αυγά μπορούν να παραμείνουν βιώσιμα μέχρι να επανέλθουν οι κατάλληλες συνθήκες. Η υπερβόσκηση και η αυξημένη πυκνότητα ζώων ανά στρέμμα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση, αυξάνοντας την πιθανότητα έντονης μόλυνσης.

Ένα πρόβλημα που δεν φαίνεται – και γι’ αυτό συχνά δεν διαγιγνώσκεται έγκαιρα

Ένα από τα πιο ύπουλα χαρακτηριστικά των γαστρεντερικών νηματωδών είναι ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα. Τα ζώα μπορεί να συνεχίζουν να βόσκουν και να παράγουν, όμως με μειωμένη απόδοση, χαμηλότερη γαλακτοπαραγωγή και σταδιακή εξασθένηση, χωρίς η αιτία να γίνεται άμεσα αντιληπτή. Γι’ αυτό και οι μολύνσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως νοσήματα μειωμένης παραγωγικότητας. Το κόστος τους δεν είναι άμεσο και θεαματικό, αλλά σωρευτικό, επηρεάζοντας σταθερά το εισόδημα του παραγωγού και τη συνολική εικόνα της εκτροφής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διάγνωση με βάση μόνο την εξωτερική εικόνα των ζώων είναι δύσκολη και συχνά αναξιόπιστη. Η ασφαλής διάγνωση γίνεται με παρασιτολογική εξέταση κοπράνων, σε αντιπροσωπευτικό αριθμό δειγμάτων ανά εκτροφή, η οποία επιτρέπει την εκτίμηση της έντασης του παρασιτισμού και αποτελεί απαραίτητο βήμα πριν από κάθε θεραπευτική παρέμβαση. Η τυφλή χορήγηση φαρμάκων χωρίς προηγούμενη διάγνωση όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά μπορεί να το επιδεινώσει μακροπρόθεσμα.

Αντιμετώπιση με μέτρο, σχεδιασμό και σωστή διαχείριση

Η χρήση ανθελμινθικών φαρμάκων αποτελεί βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των γαστρεντερικών νηματωδών, αρκεί να γίνεται στον σωστό χρόνο, στη σωστή δόση και με ορθολογικό τρόπο. Η αλόγιστη χρήση τους έχει οδηγήσει στην εμφάνιση ανθεκτικότητας των παρασίτων, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων σκευασμάτων και δυσκολεύει τη διαχείριση του προβλήματος στο μέλλον. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην περίοδο της γαλακτοπαραγωγής, καθώς η παρουσία καταλοίπων στο γάλα καθιστά τη χρήση φαρμάκων απαγορευτική. Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση βασίζεται σε στοχευμένες παρεμβάσεις, σε συγκεκριμένες φάσεις του παραγωγικού κύκλου και μόνο σε μέρος του ποιμνίου, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Πέρα όμως από τα φάρμακα, καθοριστικό ρόλο παίζουν η ισορροπημένη διατροφή και η σωστή διαχείριση του βοσκότοπου. Ένα σιτηρέσιο που καλύπτει τις ανάγκες των ζώων και περιέχει επαρκές επίπεδο πρωτεϊνών συμβάλλει στη μείωση των μολύνσεων και στη βελτίωση της γενικότερης υγείας του ποιμνίου. Παράλληλα, η περιτροπική βόσκηση, με διαστήματα ανάπαυσης των λειμώνων, βοηθά στο «σπάσιμο» του κύκλου ζωής των παρασίτων, ενώ η μείωση της πυκνότητας βόσκησης περιορίζει την ένταση της μόλυνσης και τον κίνδυνο επαναμόλυνσης.

Ένα ζήτημα που αφορά τον συνολικό σχεδιασμό της εκτροφής

Τα γαστρεντερικά νηματώδη αποτελούν έναν παράγοντα που επηρεάζει σταθερά την υγεία των αιγοπροβάτων και τη συνολική παραγωγικότητα της εκτροφής, χωρίς πάντα να γίνεται άμεσα αντιληπτός. Η παρουσία τους δεν συνδέεται μόνο με εμφανή συμπτώματα, αλλά με σταδιακές απώλειες που επιβαρύνουν το εισόδημα του παραγωγού. Η έγκαιρη διάγνωση, η στοχευμένη αντιμετώπιση και η σωστή διαχείριση της εκτροφής μπορούν να περιορίσουν σημαντικά αυτές τις απώλειες. Όταν οι παρεμβάσεις βασίζονται σε δεδομένα και όχι σε πρακτικές χωρίς σχεδιασμό, το αποτέλεσμα δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη στιγμή, αλλά τη συνολική βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.

Πηγή:Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2018, «Γαστρεντερικά νηματώδη παράσιτα αιγοπροβάτων», σελ. 77–80

Η διατροφή των αιγοπροβάτων αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τόσο το κόστος παραγωγής όσο και το επίπεδο της γαλακτοπαραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, αρκετοί αιγοπροβατοτρόφοι επιλέγουν να αναλάβουν οι ίδιοι τη διαμόρφωση των σιτηρεσίων που χορηγούν στα ζώα τους, επενδύοντας σε πρώτες ύλες, εξοπλισμό και οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας. Η επιλογή των ιδιοπαραγόμενων σιτηρεσίων συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια για καλύτερο έλεγχο της διατροφής και της ποιότητας, με στόχο τη βελτίωση της συνολικής απόδοσης των εκμεταλλεύσεων.

Η στροφή στη διατροφή ως εργαλείο παραγωγής

Τα ιδιοπαραγόμενα σιτηρέσια εφαρμόζονται κυρίως σε αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις εντατικής μορφής, καθώς και σε μη μετακινούμενες ημιεντατικές μονάδες. Οι παραγωγοί προμηθεύονται πρώτες ύλες, όπως δημητριακά και ψυχανθή, και προχωρούν στη διαμόρφωση του σιτηρεσίου που χορηγείται στα ζώα, με στόχο την αύξηση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται επενδύσεις τόσο με ίδια κεφάλαια όσο και μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και η εγκατάσταση ειδικού εξοπλισμού εντός των κτηνοτροφικών μονάδων.

Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί έναν από τους πιο ανταγωνιστικούς κλάδους της κτηνοτροφίας στη χώρα, με κύριο προσανατολισμό την παραγωγή γάλακτος και δευτερευόντως την παραγωγή κρέατος. Οι δύο αυτές δραστηριότητες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, καθώς η γαλακτοπαραγωγή προϋποθέτει τη γέννηση των ζώων. Ωστόσο, η αξία του αιγοπρόβειου γάλακτος έχει αναδειχθεί ως βασικός παράγοντας ενίσχυσης του εισοδήματος των παραγωγών.

Οι μορφές αιγοπροβατοτροφικής εκμετάλλευσης

Η αιγοπροβατοτροφία στη χώρα αναπτύσσεται κυρίως σε τρεις μορφές. Στην εντατική ή ενσταυλισμένη μορφή, τα ζώα παραμένουν εντός της μονάδας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και τρέφονται αποκλειστικά με ζωοτροφές. Η ημιεντατική μορφή, που αποτελεί και τη συνηθέστερη, συνδυάζει τη χορήγηση ζωοτροφών με τη βόσκηση, είτε σε μετακινούμενες είτε σε μη μετακινούμενες εκμεταλλεύσεις. Τέλος, η αγελαία μορφή αφορά μικρό ποσοστό μονάδων και βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στη φυσική βοσκή.

Οι εντατικές και ημιεντατικές εκμεταλλεύσεις χρησιμοποιούν ζωοτροφές όπως αραβόσιτο, σιτάρι, κριθάρι, σανό ψυχανθών, άχυρα σιτηρών και συμπυκνωμένες ζωοτροφές. Στις μετακινούμενες εκμεταλλεύσεις, η χρήση ζωοτροφών είναι εντονότερη σε περιόδους που η βοσκή δεν επαρκεί, ενώ στις μη μετακινούμενες μονάδες η διατροφή βασίζεται περισσότερο σε οργανωμένο σιτηρέσιο.

Η αναζήτηση του κατάλληλου σιτηρεσίου

Η προσπάθεια για τη διαμόρφωση του κατάλληλου σιτηρεσίου ακολουθεί διαφορετικές προσεγγίσεις. Υπάρχουν παραγωγοί που επιλέγουν να πειραματιστούν μόνοι τους, δοκιμάζοντας συνδυασμούς πρώτων υλών και αξιολογώντας τα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου. Πρόκειται για μια διαδικασία συνεχόμενη και απαιτητική, όπου το αποτέλεσμα κρίνεται από την ετήσια παραγωγή γάλακτος, η οποία αποτελεί και το βασικό μέτρο σύγκρισης. Άλλοι παραγωγοί επιλέγουν τη διαμόρφωση του σιτηρεσίου μέσα από συνεργασία, επιδιώκοντας ταχύτερα και πιο σταθερά αποτελέσματα. Σε αυτή την περίπτωση, το κατάλληλο σιτηρέσιο, σε συνδυασμό με τις σωστές συνθήκες στις σταβλικές εγκαταστάσεις, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της γαλακτοπαραγωγής σε μικρότερο χρονικό διάστημα.

Ο ρόλος του εξοπλισμού στην παραγωγή σιτηρεσίων

Η παραγωγή ιδιοπαραγόμενων σιτηρεσίων απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλου μηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς ο όγκος των ζωοτροφών δεν επιτρέπει τη διαχείρισή τους με χειρωνακτικές διαδικασίες. Στις κτηνοτροφικές μονάδες εγκαθίστανται σπαστήρες, χαρμανιέρες, ταινίες μεταφοράς και άλλα μηχανήματα που διευκολύνουν την παραγωγή και τη διανομή του σιτηρεσίου. Σημαντικό ρόλο παίζει και η ενσωμάτωση του εξοπλισμού στη συνολική λειτουργία της μονάδας, ιδιαίτερα στους χώρους άμελξης, όπου πραγματοποιείται το βασικό τάισμα των ζώων και διασφαλίζεται η ομοιομορφία στη χορήγηση της τροφής.

Ποιότητα ζωοτροφών και συλλογικές πρακτικές

Παράλληλα με το κόστος, αυξάνεται και η σημασία της ποιότητας των ζωοτροφών. Οι παραγωγοί δίνουν πλέον έμφαση όχι μόνο στην τιμή, αλλά και στην ποιότητα των πρώτων υλών, καθώς και στη μη παρουσία υπολειμμάτων. Η ποιότητα της διατροφής συνδέεται άμεσα με την ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος και αποτελεί βασικό στοιχείο της συνολικής λειτουργίας της εκμετάλλευσης. Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύεται και η σημασία της συνεργασίας μεταξύ κτηνοτρόφων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη χρήση εξοπλισμού. Η κοινή αξιοποίηση μηχανημάτων μπορεί να μειώσει το επενδυτικό κόστος και να διευκολύνει την εφαρμογή της πρακτικής των ιδιοπαραγόμενων σιτηρεσίων.

Ένα εργαλείο διαχείρισης της παραγωγής

Η παραγωγή ιδιοπαραγόμενων σιτηρεσίων δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική πρακτική, αλλά μια συνειδητή επιλογή που βασίζεται στον έλεγχο της διατροφής, της ποιότητας και της παραγωγής. Απαιτεί σχεδιασμό, επενδύσεις και συνεχή αξιολόγηση, όμως για πολλούς αιγοπροβατοτρόφους αποτελεί ένα εργαλείο που συνδέει άμεσα τη διαχείριση του σιτηρεσίου με τη γαλακτοπαραγωγή και τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης. Σε έναν κλάδο όπου η ισορροπία μεταξύ κόστους και απόδοσης είναι κρίσιμη, η διατροφή παραμένει ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες της καθημερινής παραγωγικής πρακτικής.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 10/2017 «Ιδιοπαραγόμενα σιτηρέσια», σελ. 73–75

Το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτρέφονται τα πρόβατα αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, την ευζωία και την παραγωγικότητα του κοπαδιού. Σε πολλές περιπτώσεις, προβλήματα που εμφανίζονται στην απόδοση ή στη γενικότερη κατάσταση των ζώων δεν σχετίζονται άμεσα με τη διατροφή ή τη γενετική τους δυναμική, αλλά με τις συνθήκες διαβίωσης που επικρατούν στον χώρο της εκτροφής.

Στη σύγχρονη προβατοτροφία, όπου η εκτροφή πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό ενσταβλισμένα και σε περιορισμένους χώρους, η σωστή ρύθμιση του περιβάλλοντος δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά βασική προϋπόθεση για τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.

Το μικροκλίμα του στάβλου και η επίδρασή του στα ζώα

Η θερμοκρασία, η υγρασία, ο αερισμός, ο φωτισμός και η πυκνότητα στέγασης επηρεάζουν άμεσα τον οργανισμό του προβάτου. Όταν οι συνθήκες αυτές κινούνται εκτός των ορίων άνεσης, το ζώο αναγκάζεται να καταναλώσει ενέργεια όχι για παραγωγή ή ανάπτυξη, αλλά για να διατηρήσει τη θερμική του ισορροπία. Η παρατεταμένη έκθεση σε χαμηλές ή υψηλές θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με αυξημένη σχετική υγρασία, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για αναπνευστικά προβλήματα και γενικότερη καταπόνηση του οργανισμού. Η υγρασία σε συνδυασμό με χαμηλές θερμοκρασίες λειτουργεί επιβαρυντικά για την υγεία των ζώων, ενώ σε συνθήκες αυξημένης θερμοκρασίας ευνοεί την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Παράλληλα, η ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό του στάβλου παίζει καθοριστικό ρόλο. Η συσσώρευση επιβλαβών αερίων από ούρα και κόπρο, όταν δεν υπάρχει επαρκής αερισμός, επηρεάζει τα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα των ζώων, μειώνοντας την άνεσή τους και αυξάνοντας τον κίνδυνο ασθενειών.

Φως, θόρυβος και συμπεριφορά των προβάτων

Η σχέση φωτός και σκότους αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που συχνά υποτιμάται. Η μη σωστή φωτοπερίοδος μπορεί να επιβραδύνει τον ρυθμό ανάπτυξης και να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία των ζώων. Ο φωτισμός δεν αφορά μόνο τη διάρκεια, αλλά και την έντασή του, καθώς συμβάλλει στη δημιουργία ενός σταθερού και προβλέψιμου περιβάλλοντος. Όσον αφορά τον θόρυβο, τα πρόβατα έχουν την ικανότητα να προσαρμόζονται σε ήχους που επαναλαμβάνονται καθημερινά στη μονάδα. Ωστόσο, οι έντονοι και συνεχείς θόρυβοι υψηλής έντασης λειτουργούν στρεσογόνα και επηρεάζουν αρνητικά τη συμπεριφορά και την απόδοση των ζώων.

Πυκνότητα στέγασης και ευζωία

Η υπερβολική πυκνότητα ζώων σε περιορισμένο χώρο οδηγεί σε συγχρωτισμό, αυξημένο στρες και διαταραχές συμπεριφοράς. Σε τέτοιες συνθήκες παρατηρούνται συχνότερα τραυματισμοί, ανώμαλη συμπεριφορά και μείωση των παραγωγικών χαρακτηριστικών. Η επαρκής επιφάνεια ανά ζώο δεν σχετίζεται μόνο με την άνεση, αλλά και με τη συνολική υγεία του κοπαδιού. Επιπλέον, ο συγχρωτισμός δυσχεραίνει την ομαλή έκφραση της φυσιολογικής συμπεριφοράς των προβάτων, αυξάνοντας την ένταση μέσα στο κοπάδι και περιορίζοντας την ελεύθερη κίνηση και ανάπαυση των ζώων. Σε τέτοιες συνθήκες, το στρες εντείνεται και η καταπόνηση του οργανισμού γίνεται πιο έντονη, με συνέπειες που δεν περιορίζονται μόνο στη συμπεριφορά αλλά αντανακλώνται και στη συνολική παραγωγική δυναμική της εκτροφής.

Ο ρόλος της κατασκευής του στάβλου και ιδιαίτερα του δαπέδου

Πέρα από το γενικό περιβάλλον, η ίδια η κατασκευαστική διαμόρφωση του προβατοστασίου επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των ζώων. Κεντρικό ρόλο σε αυτό έχει το δάπεδο, με το οποίο τα πρόβατα βρίσκονται σε συνεχή επαφή. Ακατάλληλα δάπεδα, που δεν στραγγίζουν σωστά και παραμένουν υγρά ή λασπωμένα, αποτελούν πηγή προβλημάτων τόσο για τα ζώα όσο και για τον παραγωγό. Η συνεχής υγρασία επιβαρύνει την υγεία των χηλών, αυξάνει τα περιστατικά χωλότητας και δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν μαστίτιδες και λοιμώξεις.

Παράλληλα, η κακή κατάσταση του δαπέδου αυξάνει την παρουσία επιβλαβών αερίων και δυσχεραίνει την εργασία μέσα στη μονάδα. Η βελτίωση της στράγγισης και της λειτουργικότητας του δαπέδου, ακόμη και χωρίς πλήρη ανακατασκευή, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός πιο καθαρού και υγιεινού περιβάλλοντος. Ένα δάπεδο που παραμένει στεγνό και καθαρό βοηθά στη διατήρηση καθαρού μαστού, στη μείωση των μαστίτιδων, στη βελτίωση της ποιότητας του μαλλιού και στη συνολική μείωση των ασθενειών που σχετίζονται με το περιβάλλον.

Όλες αυτές οι παράμετροι καταλήγουν σε έναν κοινό παρονομαστή: την οικονομική απόδοση της εκτροφής. Ένα ακατάλληλο περιβάλλον αυξάνει τις απώλειες, τα έξοδα για φαρμακευτικές αγωγές και μειώνει την παραγωγικότητα. Αντίθετα, η σωστή διαμόρφωση του χώρου στέγασης και η διαχείριση του μικροκλίματος λειτουργούν προληπτικά, περιορίζοντας τα προβλήματα πριν αυτά εμφανιστούν.

Ένα περιβάλλον που δουλεύει υπέρ του κτηνοτρόφου

Στη σύγχρονη προβατοτροφία, το περιβάλλον της εκτροφής δεν αποτελεί απλώς το «κέλυφος» της παραγωγικής διαδικασίας, αλλά ενεργό μέρος της. Οι συνθήκες στέγασης, ο αερισμός, η ποιότητα του αέρα, η πυκνότητα των ζώων και η κατασκευαστική διαμόρφωση του στάβλου επηρεάζουν άμεσα την ευζωία των προβάτων και, κατ’ επέκταση, την παραγωγικότητα της εκμετάλλευσης.

Η βελτίωση του περιβάλλοντος διαβίωσης των ζώων δεν αφορά μόνο την πρόληψη προβλημάτων υγείας, αλλά συμβάλλει στη σταθερότερη λειτουργία της μονάδας και στη μείωση των απωλειών και των επιβαρύνσεων για τον κτηνοτρόφο. Ένα σωστά διαμορφωμένο και λειτουργικό περιβάλλον εκτροφής μπορεί να στηρίξει τόσο την καλή κατάσταση των ζώων όσο και τη συνολική ανθεκτικότητα της εκμετάλλευσης στον χρόνο.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 7/2009, «Οι παράγοντες του περιβάλλοντος της εκτροφής και η σημασία τους στη σύγχρονη προβατοτροφία», σελ. 74–77

Ανέβηκαν οι τόνοι στη Βουλή ανάμεσα στον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστο Κέλλα και τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρο Καζαμία κατά τη διάρκεια συζήτησης επίκαιρης ερώτησης για την ευλογιά.

Λίγο αργότερα ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Ανδριανός απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της βουλευτού Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνας Σπυριδάκη σημείωσε πως τα κονδύλια από το De minimis κατευθύνονται προς τη μηδική ώστε να στηριχθούν οι κτηνοτρόφοι και πως μέσα στην ημέρα πρόκειται να καταβληθούν 6,4 εκ. ευρώ από τον ΕΛΓΑ για αποζημιώσεις από τους παγετούς.

Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου συζητήθηκε η επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, που είχε ως θέμα: «Νέες αποκαλύψεις εγγράφων της Κομισιόν δείχνουν πως η ΕΕ προέτρεπε για μήνες την Ελλάδα να προσφύγει και στον εμβολιασμό για την καταπολέμηση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων».

Κατά την έναρξη της συζήτησης, ο κ. Καζαμίας τόνισε στον κ. Κέλλα πως δεν θα έπρεπε να βρίσκεται καν στο Κοινοβούλιο, μετά τα όσα ακούγονται στον κοριό της ΕΥΠ για «ρουσφετάκια» και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι κρύβεται κι ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, για το θέμα της ευλογιάς.

ΦΡΑΣΤΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΜΕΤΑΞΥ ΚΕΛΛΑ - ΚΑΖΑΜΙΑ

Ο κ. Κέλλας στην πρωτολογία του ανταπάντησε πως ο κ. Καζαμίας δεν γνωρίζει καλά το αντικείμενο της Κτηνοτροφίας και δεν θα ήθελε να ξέρει τι λένε πίσω του οι κτηνοτρόφοι. Υπεραμύνθηκε του γεγονότος γιατί δεν γίνονται εμβολιασμοί σε αιγοπρόβατα τονίζοντας ότι θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την ελληνική παραγωγή.

Στη δευτερολογία του ο κ. Καζαμίας επανήλθε λέγοντας πως «είναι πραγματικά θλιβερό, που έχει φτάσει η παράταξη για να προστατεύσει τον υπουργό τον κ. Τσιάρα, ο οποίος δεν έρχεται εδώ στη Βουλή ν΄ απαντήσει στις επίκαιρες ερωτήσεις της Πλεύσης Ελευθερίας. Στέλνει εσάς, έναν υφυπουργό απαξιωμένο και απονομιμοποιημένο, ο οποίος στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας φαίνεται ν΄ ασχολείται διαρκώς με τα ρουσφετάκια», τονίζοντας πως αυτό ακούγεται στις επισυνδέσεις από τον Κυριάκο Μπαμπασίδη, πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ της Νέας Δημοκρατίας, «δηλαδή κάποιος που σας ξέρει καλά».

«Εσάς απ’ ό, τι φαίνεται κύριε Κέλλα δεν σας αρέσουν μόνο τα ρουσφετάκια αλλά σας αρέσουν και τα ψεματάκια. Γιατί αυτά είναι που μας λέγατε τόσην ώρα», είπε ο κ. Καζαμίας. Σημείωσε πως στην Πλεύση Ελευθερίας γνωρίζουν καλά αγγλικά για να ξέρουν πως τα έγγραφα που επικαλείται ο κ. Κέλλας δεν ισχύουν και πως η Ευρώπη προτείνει το εμβόλιο και εξαιτίας της κυβερνητικής πολιτικής έχουν θανατωθεί σχεδόν μισό εκατομμύριο αιγοπρόβατα. Τόνισε μάλιστα ότι οι Ευρωπαίοι κτηνίατροι συστήνουν το εμβόλιο.

ΠΕΡΙ ΕΜΒΟΛΙΩΝ

Στη δευτερολογία του ο κ. Κέλλας αναφέρθηκε στο έγγραφο στο οποίο απάντησε ο αρμόδιος κοινοτικός επίτροπος στον Κώστα Αρβανίτη, ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, για την ευλογιά. Υποστήριξε ότι ο επίτροπος τονίζει πως δεν υπάρχει εμβόλιο εγκεκριμένο από την ΕΕ. Ο κ. Κέλλας υποστήριξε πως αυτά που υπάρχουν, ένα τουρκικό, ένα αιγυπτιακό και ένα ιορδανικό έχουν εξασθενημένο τον ιό με αποτέλεσμα η νόσος να καθίσταται ενδημική και η χώρα να μπαίνει σε καθεστώς ειδικών μέτρων, δυναμιτίζοντας τις εξαγωγές της φέτας.

Αν κάνουμε το εμβόλιο θα περάσουν περίπου 8-10 χρόνια και θα πάθουμε ότι με την Οζώδη Δερματίτιδα, ανέφερε ο κ. Κέλλας και πρόσθεσε πως η κυβέρνηση ακολουθεί τις συστάσεις των κτηνιατρικών σχολών της Ελλάδας.

Εξάλλου, απαντώντας στη συνέχεια, ο έτερος υφυπουργός, Γιάννης Ανδριανός σε ερώτηση της βουλευτού Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ για το θέμα της στήριξης της ελαιοπαραγωγής στο Λασίθι, εξήγησε πως εξαιτίας της κρίσης στην κτηνοτροφία, κατευθύνονται προς τα εκεί οι πόροι του De minimis και συγκεκριμένα στη μηδική.

Σημείωσε ότι προχωρά η αναθεώρηση του Κανονισμού του ΕΛΓΑ κι ότι δόθηκαν 1,8 δις ευρώ, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές των αγροτών δεν καλύπτουν ούτε καν το 50% των ζημιών. Ανέφερε μάλιστα πως ένα από τα ζητήματα, που θ’ ασχοληθεί η αγροτική διακομματική επιτροπή αφορά και στον κανονισμό του ΕΛΓΑ εξηγώντας ότι πρέπει τα κόμματα να πάρουν θέση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επιπλέον καλύψεις σηματοδοτούν κι αύξηση του ασφαλίστρου. 

Η ΑΑΔΕ καλεί τους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από ζωονόσους το έτος 2025 να προσκομίσουν στις Περιφερειακές Διευθύνσεις της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την αναγνώριση των προϋποθέσεων ανωτέρας βίας, έως και την Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2026.

Για το τρέχον έτος, η ολοκλήρωση της σχετικής διοικητικής διαδικασίας προγραμματίζεται νωρίτερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ώστε να επιταχυνθεί η συνολική διαδικασία καταβολής των προβλεπόμενων αποζημιώσεων από τους αρμόδιους φορείς.

Όπως αναφέρουν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, για το έτος αιτήσεων 2024, υποβλήθηκαν από κτηνοτρόφους συνολικά 508 αιτήσεις αναγνώρισης ανωτέρας βίας λόγω θανάτωσης ζώων εξαιτίας ευλογιάς ή πανώλης μικρών μηρυκαστικών. Από αυτές, 468 αιτήσεις εγκρίθηκαν, είτε ολικώς είτε μερικώς, βάσει των προβλεπόμενων ελέγχων και δικαιολογητικών.

Για τους παραγωγούς των οποίων τα αιτήματα εγκρίθηκαν, η αναγνώριση ανωτέρας βίας ισχύει και για το έτος αιτήσεων 2025, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Στο «νέο» ΟΠΕΚΕΠΕ ή αλλιώς Γενική Διεύθυνση Ελέγχων Λειτουργίας και Είσπραξης Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) για να δείτε τις Περιφερειακές Διευθύνσεις πατήστε εδώ

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει στενή συνεργασία ΥπΑΑΤ με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την αστυνομία για την εφαρμογή των μέτρων κατά της ευλογιάς.

Το ΥπΑΑΤ επιμένει σε επικοινωνιακά μέτρα και δεν έχει καταλάβει την σοβαρότητα του προβλήματος. Προσπαθεί με πρόστιμα για παραβάσεις, που αφορούν κατά κύριο λόγο παράνομες μετακινήσεις ζώων, εκμετάλλευση ζώων χωρίς πιστοποιητικά, μη έγκαιρη ενημέρωση της κτηνιατρικής υπηρεσίας σε περίπτωση κρούσματος, παράνομη βόσκηση και παράνομη ανασύσταση κοπαδιών, να εκριζώσει την ευλογιά. Αλλά την ίδια στιγμή δεν μπορεί ούτε το ίδιο να εφαρμόσει τα μέτρα βιοασφάλειας που ζητά από τους κτηνοτρόφους (Ινστιτούτο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στα Γιαννιτσά). 

Ξαναζεσταμένο φαγητό χαρακτήρισε σε δηλώσεις του στον ΑγροΤύπο αυτές τις εξαγγελίες ο κτηνοτρόφος, Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Καβάλας. Όπως τόνισε και στις προηγούμενες ανακοινώσεις που έκαναν έλεγαν για αστυνομία και ελέγχους με drone αλλά τελικά δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα. Όσο στο ΥπΑΑΤ ασχολούνται επικοινωνιακά με το πρόβλημα της ευλογιάς των προβάτων τόσο δεν θα υπάρξει κανένα αποτέλεσμα. Έχουν μειωθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό τα κοπάδια που είναι πια δύσκολο να βρεθούν κτηνοτρόφοι να βοσκάνε τα κοπάδια τους. Από την άλλη ακούμε με έκπληξη ότι αυξάνουν οι εξαγωγές φέτας παρά την μείωση του ζωικού κεφαλαίου. Είναι σίγουρο ότι στα 500 χιλιάδες πρόβατα που θανατώθηκαν θα υπήρχαν και μη παραγωγικά ζώα (αρσενικά, στείρα ή στέρφα, αρνιά κ.α.). Όμως η μεγάλη πλειοψηφία είναι πρόβατα που είχαν παραγωγή γάλακτος. Αυτό που είπε ο υπουργός ΑΑΤ ότι τα περισσότερα ζώα που θανατώθηκαν δεν ήταν παραγωγικά δεν ευσταθεί και κάτι άλλο ήθελε να πει».

Η σχετική ανακοίνωση για την συνεργασία ΥπΑΑΤ με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναφέρει τα εξής:

Σε συνέχεια της πρόσφατης σύσκεψης, υπό τον Πρωθυπουργό, για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, πραγματοποιήθηκε, 28 Ιανουαρίου 2026, συνάντηση εργασίας στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με αντικείμενο την ενίσχυση των ελέγχων και τον επιχειρησιακό συντονισμό των αρμόδιων αρχών.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης, Παναγιώτης Στάθης, καθώς και ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας, Αντιστράτηγος Δημήτριος Μάλλιος.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τονίστηκε η ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ Υπουργείου, Περιφερειών και Ελληνικής Αστυνομίας, τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, με στόχο την καθολική εφαρμογή των μέτρων περιορισμού της νόσου.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εντατικοποίηση και στόχευση των ελέγχων στο πεδίο, προκειμένου να αποτραπούν παραβατικές πρακτικές, όπως οι παράνομες μετακινήσεις ζώων, η διακίνηση ζωοτροφών από μολυσμένες εκτροφές, η παράνομη διαχείριση νεκρών αιγοπροβάτων και ο μη επιτρεπτός εμβολιασμός.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν επίσης ανώτατα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας και αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, παρέχοντας τεχνική υποστήριξη και εξειδίκευση των μέτρων εφαρμογής.

Όπως επισημάνθηκε, το επόμενο τρίμηνο θεωρείται κρίσιμο για τον περιορισμό των κρουσμάτων και την εκρίζωση της νόσου.

Για μια ακόμη φορά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογραμμίζει ότι η επιτυχία της προσπάθειας εξαρτάται από την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να προστατευθεί η κτηνοτροφία και το εισόδημα των παραγωγών.

Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου για τους κτηνοτόφους, που επλήγησαν από την ευλογιά, θα γίνει μέσα από τα Σχέδια Βελτίωσης, με εθνικούς πόρους αλλά και με δανεισμό.

Αυτό τόνισε σε δηλώσεις του ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας.

Στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής, όπως ανέφερε, βρίσκεται πλέον η ανασύσταση και ο εκσυγχρονισμός της κτηνοτροφίας μέσω Σχεδίων Βελτίωσης. «Θέλουμε να περάσουμε από ένα επιδοτούμενο μοντέλο σε ένα παραγωγικό μοντέλο, με ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα για τα επόμενα χρόνια», τόνισε, επισημαίνοντας ότι με εθνικούς πόρους, με τα Σχέδια Βελτίωσης, αλλά και μέσω του ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα επιχειρήσουμε να αναπτύξουμε την κτηνοτροφία μας.

Ταυτόχρονα, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα κοπάδια τους έχουν ήδη λάβει τις υψηλότερες αποζημιώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ έχει δοθεί και απώλεια εισοδήματος με απόφαση του Πρωθυπουργού, η οποία –όπως ξεκαθάρισε– θα επαναληφθεί εφόσον χρειαστεί. «Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα μπούμε στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, γιατί αυτό για τους κτηνοτρόφους σημαίνει ζωή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ακόμη  υπογράμμισε ότι «είναι ζωτικής σημασίας να κλείσουμε τον κύκλο της ευλογιάς μέχρι το τέλος του χρόνου, ώστε να μπορέσουμε να μπούμε άμεσα στη φάση της ανασύστασης».

Τέλος, προανήγγειλε ότι τις επόμενες ημέρες ο Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με κτηνοτρόφους, όπου θα παρουσιαστεί το εθνικό σχέδιο για την κτηνοτροφία, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση και η διατήρηση μιας βιώσιμης και αναπτυσσόμενης κτηνοτροφίας αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης. «Η κτηνοτροφία δίνει προστιθέμενη αξία στη χώρα και στην οικονομία, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη φέτα», σημείωσε, κλείνοντας με το μήνυμα ότι «θέλουμε και θα κρατήσουμε ζωντανή την ελληνική κτηνοτροφία».

Πάντως σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου θα συνεχιστεί το πρόγραμμα αναπλήρωσης εισοδήματος για τους κτηνοτρόφους ενώ θα καταβληθεί και νέα ενίσχυση για την αγορά ζωοτροφών. Ακόμη όμως σε αναμονή βρίσκονται οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα κοπάδια τους για την θεσμοθέτηση της «ανωτέρας βίας» ώστε να πληρωθούν τις ενισχύσεις (συνδεδεμένη, βασική κ.α.).

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε το πρωί της Τρίτης (27/1) σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, με αντικείμενο την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης τονίστηκε η κρισιμότητα του επόμενου τριμήνου και η ανάγκη οριζόντιας και αυστηρής εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να αξιοποιηθεί η αποκλιμάκωση των κρουσμάτων που έχει καταγραφεί τον χειμώνα.

Στη σύσκεψη επισημάνθηκε πως είναι επιβεβλημένη η συνέχιση και ενίσχυση της ήδη υπάρχουσας συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειών και των αρμόδιων υπηρεσιών των Υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Προστασίας του Πολίτη, με έμφαση τους ελέγχους στα σφαγεία, για παράνομες μετακινήσεις ζώων.

Προς την κατεύθυνση αυτή ιεραρχήθηκε ως κεντρική προτεραιότητα η ύπαρξη περισσότερων κτηνιάτρων στο πεδίο και στο πλαίσιο αυτό έχουν ήδη δρομολογηθεί η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με στρατιωτικούς κτηνιάτρους, εξουσιοδοτημένους ιδιώτες κτηνιάτρους και έκτακτο προσωπικό, καθώς και η αξιοποίηση και νέων εργαστηρίων (ΕΛΓΟ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και ΕΚΕΤΑ).

Σημειώθηκε επίσης ότι, όπως έχει συμπεράνει η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, η αυστηρή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εκρίζωση της ζωονόσου, ενώ αντίθετα τυχόν μαζικός εμβολιασμός θα επιβάρυνε την κατάσταση σε συνθήκες ανεπαρκούς βιοασφάλειας, καθώς ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης αντί περιορισμού, με δεδομένο τα υφιστάμενα εμβόλια περιέχουν ζωντανό ιό μειωμένης λοιμογόνου δύναμης και η ευλογιά είναι νόσος με ισχυρό παθογόνο δυναμικό. Επιπλέον, δεν υπάρχει μέθοδος που να διαφοροποιεί τα εμβολιασμένα ζώα από τα νοσούντα.

Η συζήτηση θα συνεχιστεί στο επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της σύσκεψης που θα έχει ο Πρωθυπουργός για το μέλλον συνολικά του κτηνοτροφικού τομέα στη χώρα μας.

Για τη στήριξη των κτηνοτρόφων καταβάλλονται ήδη αποζημιώσεις για την απώλεια εισοδήματος ενώ προωθείται πρόγραμμα επιδοτήσεων για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης, η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αθανασιάδου-Αηδονά, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, καθώς και ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, στην περιοχή του οποίου η ζωονόσος έχει αντιμετωπιστεί και εκλήθη στη σύσκεψη προκειμένου να ενημερώσει σχετικά με το πώς αντιμετώπισε το πρόβλημα.

Συμμετείχαν επίσης ο Πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), Καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η Προϊσταμένη του Τμήματος Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων, της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Ανθούλα Λάγιου.

Δηλώσεις Πρωθυπουργού

Κατά την έναρξη της σύσκεψης, ο Πρωθυπουργός δήλωσε: «Καλή σας ημέρα, κυρία και κύριοι Περιφερειάρχες. Ήθελα να κάνουμε τη σημερινή συνάντηση για να είμαστε απολύτως σίγουροι ότι είμαστε όλοι στο ίδιο μήκος κύματος κι έχουμε μία συντονισμένη στρατηγική, έτσι ώστε να μπορέσουμε να φτάσουμε στον τελικό στόχο, που δεν είναι άλλος από την εκρίζωση της ευλογιάς.

Θα έχουν την ευκαιρία στη συνέχεια ο Υπουργός και ο Γενικός Γραμματέας να παρουσιάσουν το σχέδιό μας, έτσι όπως το έχουμε δρομολογήσει. Είναι σαφές ότι για να μπορούμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο θα χρειαστούμε να είμαστε απολύτως συντονισμένοι και να υπάρχει συνεργασία μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων αλλά και των δικών σας Διευθύνσεων.

Είναι επίσης τελείως ξεκάθαρο για την κυβέρνηση ότι αυτή τη στιγμή η μόνη προτεραιότητα και η μόνη στρατηγική είναι η πλήρης εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.

Έχουμε μπροστά μας ένα παράθυρο -αυτά τουλάχιστον μας λένε οι ειδικοί και θα μιλήσουν στη συνέχεια- δύο, τριών μηνών, έτσι ώστε να «χτίσουμε» πάνω στην πτώση των περιστατικών, όπως αυτή τουλάχιστον καταγράφεται τους τελευταίους μήνες, για να φτάσουμε στον τελικό στόχο, ώστε να αφήσουμε για τα καλά πίσω μας αυτή την περιπέτεια και να μην κινδυνεύσει σε βάθος χρόνου η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Θέλω να είμαι απολύτως σαφής, για εμάς υπάρχει μία στρατηγική μόνο: δεν συζητάμε καθόλου ζητήματα εμβολιασμού, αυτό μας υποδεικνύουν οι ειδικοί εξάλλου.

Εμείς ακούμε πάντα την επιστήμη. Ξέρετε, σε αυτό το τραπέζι έχω κάνει πάρα πολλές συσκέψεις, ημερήσιες, όταν κληθήκαμε να διαχειριστούμε τη μεγάλη κρίση του Covid. Πάντα πηγαίναμε με γνώμονα αυτό το οποίο μας λέει η επιστήμη, το οποίο σημαίνει ότι για εμάς η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας είναι μονόδρομος.

Έχουμε εξηγήσει πολλές φορές γιατί ο εμβολιασμός δεν είναι η ενδεδειγμένη λύση, στον βαθμό που δεν μπορούμε να εντοπίζουμε και να ξεχωρίζουμε αν ένα ζώο είναι άρρωστο ή πραγματικά εμβολιασμένο. Ο δε κίνδυνος ο οποίος υπάρχει για τον περιορισμό ή την απαγόρευση των εξαγωγών μας σε ευρωπαϊκές και άλλες χώρες είναι προφανώς τεράστιος.

Άρα, εγώ θέλω να ζητήσω εισαγωγικά την πλήρη συνεργασία μας, να συμφωνήσουμε ότι αυτή είναι η σωστή στρατηγική, να μην έχουμε αποκλίσεις, να μην ακούγονται διαφορετικές φωνές. Και βέβαια, θα ζητήσω -θα μιλήσει και ο Υπουργός στη συνέχεια- για το ζήτημα των παράνομων εμβολιασμών και των παράνομων εμβολίων που διακινούνται, να υπάρχει απόλυτη εξάντληση της αυστηρότητας. Το νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει και προφανώς θα γίνουν και από την Αστυνομία οι σχετικοί έλεγχοι, και για τις εισαγωγές τους και για τη διακίνησή τους».

Δηλώσεις Τσιάρα

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας σε δηλώσεις του ανέφερε ότι η συζήτηση αφορούσε στην ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, στο πως η χώρα θα αντιμετωπίσει τη συγκεκριμένη νόσο και πως θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας. Όπως είπε, όλοι συμφώνησαν ότι το επόμενο χρονικό διάστημα θα ενταθούν ακόμα περισσότερο τα μέτρα βιοασφάλειας με συγκεκριμένες κατευθύνσεις και συνεργασία κυρίως από την πλευρά της Πολιτείας με τις περιφέρειες και με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

«Με ελέγχους, με συστηματική προσπάθεια προκειμένου να περιορίσουμε και να εκριζώσουμε τη νόσο με βασικό γνώμονα το πώς θα καταστήσουνε την ελληνική κτηνοτροφία βιώσιμη και ακόμα περισσότερο παραγωγική», πρόσθεσε ο υπουργός.

Για την πορεία της νόσου, ο κ. Τσιάρας τόνισε ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της καμπύλης, υπάρχει πολύ μικρότερος αριθμός κρουσμάτων, είναι σχεδόν ο ίδιος με τον αριθμό κρουσμάτων πέρυσι τέτοια εποχή.

Πρόσθεσε λέγοντας ότι η μείωση των κρουσμάτων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις χαμηλές θερμοκρασίες, γι' αυτό, όπως τόνισε, «επιβάλλεται να εντείνουμε τα μέτρα βιοασφάλειας το επόμενο διάστημα προκειμένου έως το καλοκαίρι να μπορέσουμε μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες και με έναν συγκεκριμένο σχεδιασμό που υπάρχει να περιορίσουμε και να εξαλείψουμε τη νόσο».

Ο κ. Τσιάρας σημείωσε ακόμη ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων είναι ένας συνδυασμός συνεργασιών μεταξύ του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, των υπηρεσιών των περιφερειών αλλά και των ίδιων των κτηνοτρόφων. Σε αυτή την εξίσωση, πρόσθεσε, πρέπει να προστεθούν και οι εντατικοί έλεγχοι που θα γίνονται από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αυτό το χρονικό διάστημα «ούτως ώστε να καταφέρουμε μαζί με το υφιστάμενο, αλλά και το βελτιωμένο νομοθετικό πλαίσιο που θα υπάρξει, μαζί με τα μέτρα τα οποία θα ενταθούν και τα οποία ουσιαστικά θα επικαιροποιήσουν κάθε δυνατότητα ή κάθε, ενδεχομένως, παράληψη που μπορεί να έχει καταγραφεί μέχρι τώρα, να μπορέσουμε με αυτόν τον τρόπο να εκριζώσουμε τη νόσο».

Ο υπουργός επανέλαβε ότι «είναι θέμα τεράστιας εθνικής σημασίας, να κρατήσουμε την ελληνική κτηνοτροφία, ανθεκτική και βιώσιμη, να μην περιοριστούν οι ελληνικές εξαγωγές και να καταφέρουμε η προστιθέμενη αξία η οποία δίνεται από τα ελληνικά κτηνοτροφικά προϊόντα, κυρίως μέσω της τεράστια εξαγωγική δυνατότητα της φέτας, να παραμείνει ως ένας βασικός οικονομικός παράγοντας που ενισχύει και τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, αλλά και τις τοπικές οικονομίες στις οποίες βρίσκονται».

Δημήτρης Κουρέτας, Περιφερειάρχης Θεσσαλίας: Είχαμε μια πολύ καλή συζήτηση με τους Περιφερειάρχες και τους Υπουργούς για να υπάρχει ένας συντονισμός ενόψει της περιόδου που έρχεται, για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την ευλογιά. Αυτό που απασχολεί, αυτή τη στιγμή, πολύ και την κυβέρνηση και εμάς είναι πώς θα γίνει η αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου. Δηλαδή, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό αυτή τη στιγμή δεν μπορεί κάποιος να φέρει ζώα που του έχουν θανατωθεί, γιατί υπάρχει ευλογιά, οπότε πρέπει να δούμε πώς θα γίνει αυτή η ανασύσταση. Θα γίνει την επόμενη εβδομάδα αυτή η κουβέντα, διότι μας απασχολεί όλους, κι εμάς και την κυβέρνηση, η αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου. Αυτοί οι άνθρωποι, δηλαδή, να μην φύγουν από το επάγγελμα. Αυτή είναι όλη η συζήτηση, πώς θα μπορέσουμε να στηρίξουμε την κτηνοτροφία.

Χαράλαμπος Μπιλλίνης, Πρόεδρος Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς - Καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας: Συζητήσαμε με τους Περιφερειάρχες που έχουν τα περισσότερα κρούσματα αυτή την περίοδο και το μήνυμα που δώσαμε ήταν ένα και μοναδικό: αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Αν καταφέρουμε να τα εφαρμόσουμε σε ένα ποσοστό πάνω από 90%, θα εξαλείψουμε το νόσημα. Αυτή τη στιγμή το νόσημα, λόγω του καιρού και λόγω των μέτρων, έχει μια μεγάλη κάμψη και τους επόμενους δυόμιση μήνες είναι η χρυσή ευκαιρία να μπορέσουμε να εξαλείψουμε το νόσημα από τη χώρα.