Τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να ακολουθούν οι κτηνοτρόφοι στη διαδικασία κουράς προβάτων και αιγών

Σήμερα στη Λέσβο εξελίσσεται μια από τις πλέον καταστροφικές, για την επιβίωση του νησιού, συνθήκη.

Σε έναν τόπο όπου μέχρι πρόσφατα η κτηνοτροφία ήταν ένας από τους τρεις πυλώνες της  τοπικής ανάπτυξης, μαζί με τον τουρισμό και τις υπηρεσίες, σήμερα ο αφθώδης πυρετός και πρωτίστως η ολιγωρία και η ανικανότητα των μέτρων της Πολιτείας για τον έγκαιρο και αποτελεσματικό περιορισμό της ζωονόσου έχει φέρει το νησί σε δεινή κατάσταση.

Ύποπτο κρούσμα αφθώδους πυρετού εντοπίστηκε τυχαία, στις 15/3/2026. Προτού ακόμα επιβεβαιωθούν εργαστηριακά τα δείγματα και παρότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, όλο το νησί εντάχθηκε σε συνθήκες ολικής καραντίνας για τα γαλακτοκομικά του προϊόντα.

Στη συνέχεια, αμέσως μετά την επιβεβαίωση του κρούσματος στις 16/3/2026 και χωρίς περαιτέρω έλεγχο, ξεκίνησαν αλόγιστες σφαγές όλων των ζώων στο κοπάδι που εντοπίζεται κρούσμα άσχετα με το αν αυτά νοσούν ή όχι, σύμφωνα με ένα αυστηρό και αμφισβητούμενο πρωτόκολλο προστασίας.

Δεν είναι όμως, η πρώτη φορά που εμφανίζεται ο αφθώδης πυρετός στο νησί. Η ασθένεια είχε εμφανιστεί στην Λέσβο και το 1994.

Σύμφωνα με μαρτυρίες των κτηνοτρόφων και τότε εφαρμόστηκε καθεστώς καραντίνας και γίνονταν σφαγές μόνο όμως των επιβεβαιωμένων μέσω κλινικής εξέτασης, ασθενών ζώων. Και τότε όπως και τώρα τα ζώα εμφάνιζαν ελάχιστα έως καθόλου συμπτώματα και δεν καταγράφηκε θνησιμότητα στα κοπάδια.

Η διαφορά του τώρα με το τότε, είναι ότι τότε τα κοπάδια και η οικονομική ζωή του τόπου επανήλθαν στην κανονικότητα σε εύλογο χρονικό διάστημα, καθώς δεν εφαρμόστηκαν κλείσιμο τυροκομείων και σφαγείων, δεν έγινε καταστροφή του γάλακτος, ούτε και εκτεταμένη σφαγή κοπαδιών, όπως τώρα…..

Μια σφαγή, η οποία πέραν της οικονομικής κατάρρευσης των κτηνοτρόφων, και λοιπών εμπλεκομένων επαγγελματιών έχει πολλαπλές επιπτώσεις, καθώς: 

• δεν αφορά μόνο  στον κίνδυνο να συρρικνωθεί ο πληθυσμός της τοπικής φυλής προβάτων που μπορεί να οδηγήσει στην  απώλεια εθνικού γενετικού πόρου,
• δεν αφορά μόνο στην περιβαλλοντική επιβάρυνση, στον κίνδυνο για την δημόσια υγεία και στη διαταραχή της βιοποικιλότητας από τις μέχρι πρότινος ανεξέλεγκτες ταφές σφαγμένων ζώων στο χωράφι και τις  αποχύσεις  ανεπεξέργαστου γάλακτος σε ανοικτούς λάκκους στο έδαφος,
• δεν αφορά μόνο στα ελλιπή μέτρα βιοασφάλειας και στον ανεπαρκή αριθμό ειδικών επιστημόνων που αδυνατούν να περιορίσουν την εξάπλωση της ζωονόσου, η οποία ούτως ή άλλως έχει πολλαπλούς τρόπους μετάδοσης και  στην έλλειψη σχεδιασμού για την επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας στο νησί,

αφορά πρωτίστως την ανελέητη θυσία υγιών ζώων και εντέλει τον «αιφνίδιο θάνατο» της κτηνοτροφίας στο βωμό της πρόληψης, η οποία ωστόσο δεν  έχει φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα στο νησί.

Αντίθετα έχει προκαλέσει ξεκλήρισμα κοπαδιών, έχει επιφέρει οικονομική, ψυχολογική και κοινωνική επιβάρυνση, ανασφάλεια και απογοήτευση στους κτηνοτρόφους.

Όπως αναφέρεται και στο ψήφισμα του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστήμιου Αιγαίου, η κρίση είναι πολυεπίπεδη, καθώς πέρα από την αποδιάρθρωση του πρωτογενούς τομέα, αποτελεί πλήγμα  στην τοπική οικονομία, στην κοινωνική συνοχή, στο περιβάλλον και στην ίδια την πολιτισμική ταυτότητα της Λέσβου.

Σε μια εξαιρετικά δυσοίωνη πραγματικότητα, οι κτηνοτρόφοι έχουν να αναμετρηθούν με ένα αβέβαιο αύριο, στο οποίο δύσκολα θα επενδύσουν υλικά και ψυχικά για την αναγέννηση του ζωικού τους κεφαλαίου, χωρίς σχεδιασμένη και πολλαπλή κρατική συνδρομή.

Έως σήμερα όμως η συνδρομή αυτή δεν είναι ικανοποιητική καθώς:

α) οι αποζημιώσεις για τα ζώα που σφαγιάζονται είναι μικρότερες από τις αναμενόμενες και

β) υπάρχει μεγάλη δυσκολία ανταπόκρισης των μικρών τυροκομείων στα μέτρα που εξαγγέλθηκαν.

Σε αυτό το διατοπικό τοπίο όμως μπορεί να υπάρξει διέξοδος, όπως έχει ήδη προταθεί από ειδικούς επιστήμονες, η οποία περιλαμβάνει τον εμβολιασμό αντί των μαζικών σφαγών υγιών ζώων, και είναι συμβατή με τις κοινοτικές οδηγίες.

Αυτήν την διέξοδο ενισχύει και το πρόσφατο ψήφισμα του ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ (έκθεση Fidanza - εδώ), το οποίο όπως έχει ήδη γραφτεί στο σημείο 93 «παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν και να συνεργαστούν με τις περιφερειακές αρχές και να διαβουλεύονται με τους γεωργούς για την κατάρτιση και την εφαρμογή σχεδίων πρόληψης, εμβολιασμού και μετριασμού των εν λόγω ασθενειών αποφεύγοντας, συνάμα, όσο το δυνατόν περισσότερο τη θανάτωση ζώων».

Τέλος, ακόμα και τα οικονομικά σενάρια αντιμετώπισης της κρίσης, δείχνουν πολύ πιο συμφέρουσα τη λύση που περιλαμβάνει τον εμβολιασμό, από αυτή των μαζικών σφαγών.

Σε αυτό το πλαίσιο, καλούμε:

α) όλους τους εμπλεκόμενους φορείς  να συνταχθούν με τις προτάσεις των ειδικών που προκρίνουν την στρατηγική λύση των εμβολιασμών και σχετικών παρεμβάσεων και

β) απευθύνουμε έκκληση στην Πολιτεία να σταματήσει τώρα τις μαζικές σφαγές ζώων, να επιτρέψει τον εμβολιασμό των υγιών ζώων σύμφωνα με τα σχετικά πρωτόκολλα  και να ενισχύσει άμεσα όλες τις κτηνοτροφικές και τυροκομικές μονάδες ανάλογα με το μέγεθος τους, ώστε να ανταπεξέλθουν σε αυτές τις συνθήκες κρίσης.

Θεωρούμε ότι είναι κατεπείγουσα ανάγκη  σε μια Ελλάδα, όπου σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη ο αγροτικός τομέας καταγράφει, υποχώρηση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ), περίπου 1%, κάθε χρόνο, να αποτραπεί η περαιτέρω συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα και ο οικονομικός στραγγαλισμός του τρίτου μεγαλύτερου νησιού, με τη συγκεκριμένη γεωπολιτική θέση.

Θα πρέπει να δοθεί η ευκαιρία στις τοπικές κοινωνίες  που σε πολλές περιοχές του νησιού επιβιώνουν σχεδόν αποκλειστικά από την κτηνοτροφία να επανέλθουν στην κανονικότητα αποφεύγοντας  τον κοινωνικό μαρασμό και την ερήμωση.

Χαράλαμπος Κοτζαμπάσης, Δασολόγος ΑΠΘ,  Κτηνοτρόφος 
Αγγελική Αϊναλίδου, Γεωπόνος, ΑΠΘ
Αικατερίνη Καραμανώλη, Γεωπόνος, Καθηγήτρια Τμήματος Γεωπονίας, ΑΠΘ

Στην ΑΑΔΕ ρίχνει το ΥπΑΑΤ την ευθύνη για τις πληρωμές στους κτηνοτρόφους της Συνδεδεμένης Ενίσχυσης και των Οικολογικών Σχημάτων για το 2025.

Αυτό ανέφερε στους Θεσσαλούς κτηνοτρόφους ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, στην χθεσινή συνάντηση που είχαν στο ΥπΑΑΤ.

Για τις ζωοτροφές και την απώλεια εισοδήματος το ΥπΑΑΤ απαντάει ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης και εξετάζει κάθε διαθέσιμη δυνατότητα στήριξης των παραγωγών, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων και των ισχυόντων ευρωπαϊκών κανονισμών.

Ο Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι «δεν υπάρχει χρόνος για τους κτηνοτρόφους που έχουν εδώ και καιρό παραμείνει απλήρωτοι. Υπάρχουν εκκρεμότητες πληρωμών (συνδεδεμένη και οικολογικά του 2025) και δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού (απώλεια εισοδήματος κτηνοτρόφων και ενίσχυση για αγορά ζωοτροφών).

Για τις πληρωμές της ΚΑΠ μας ανέφεραν ότι την ευθύνη την έχει η ΑΑΔΕ. Για την απώλεια εισοδήματος ζητάμε άμεσα να καταβληθεί μια προκαταβολή 50% στους κτηνοτρόφους που έχουν μείνει χωρίς ρευστότητα.

Επίσης εμείς ζητούσαμε να πληρωθεί από αρχές Μαρτίου η ενίσχυση de minimis για την αγορά των ζωοτροφών, λόγω του εγκλεισμού των ζώων στους στάβλους.

Ακόμη αναφέραμε ότι το μέτρο δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί οριζόντια αλλά στις περιοχές που είχαμε τα πιο πρόσφατα κρούσματα. Αντί να πληρώσουν για τις ζωοτροφές συλλαμβάνουν κτηνοτρόφους που βγάζουν για βοσκή τα ζώα τους.

Τώρα μας λένε ότι ψάχνουν άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο γιατί με την πληρωμή de minimis στην μηδική δεν υπάρχουν πια χρήματα στο ταμείο». 

Ο ΑγροΤύπος θυμίζει ότι η ΑΑΔΕ σχεδιάζει η πληρωμή Συνδεδεμένων Ενισχύσεων και Οικολογικών Σχημάτων να γίνει μέσα στον Μάιο.

Οι κτηνοτρόφοι ζητούν μέσα στον Ιούνιο να καταβληθεί η ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος, που φτάνει τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής.

Επίσης θα πρέπει μέσα στον Ιούνιο και πριν ξεκινήσει ο αλωνισμός να πληρωθούν οι ενισχύσεις για την αγορά ζωοτροφών.

Αλλιώς θα χαθούν ζώα όχι από τις ζωονόσους αλλά από ασιτία (έλλειψη τροφής).

Συνάντηση ΥφΑΑΤ Αθ. Καββαδά με κτηνοτρόφους Λευκάδας

Συνάντηση με εκπροσώπους των κτηνοτρόφων της Λευκάδας πραγματοποίησε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, με αντικείμενο τα ζητήματα που έχουν ανακύψει στον κλάδο μετά την εφαρμογή των μέτρων εγκλεισμού των ζώων, κατόπιν επιβεβαίωσης κρούσματος ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ιθάκη.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων παρουσίασαν αναλυτικά τις επιπτώσεις που έχουν προκαλέσει τα περιοριστικά μέτρα στη λειτουργία των εκμεταλλεύσεών τους. Όπως τόνισαν, ο υποχρεωτικός εγκλεισμός των ζώων και η απαγόρευση της βόσκησης έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο αυξημένο κόστος των ζωοτροφών, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να καλύψουν πλήρως τις διατροφικές ανάγκες των ζώων τους εντός των σταυλικών εγκαταστάσεων. Η εξέλιξη αυτή, όπως επεσήμαναν, επιβαρύνει σημαντικά το ήδη αυξημένο λειτουργικό κόστος, ιδίως σε μια περίοδο όπου οι τιμές των πρώτων υλών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Στο πλαίσιο αυτό, οι κτηνοτρόφοι ζήτησαν την ένταξή τους σε καθεστώς αποζημιώσεων για τις ζωοτροφές, προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους. Όπως υπογράμμισαν, η άμεση στήριξη του κλάδου αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας στην περιοχή.

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός αναγνώρισε τη σοβαρότητα των ζητημάτων που τέθηκαν, επισημαίνοντας ότι η Πολιτεία παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης και εξετάζει κάθε διαθέσιμη δυνατότητα στήριξης των παραγωγών, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων και των ισχυόντων ευρωπαϊκών κανονισμών.

Παράλληλα, τόνισε ότι προτεραιότητα παραμένει η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου, επισημαίνοντας ότι η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης.

Ο κ. Καββαδάς κάλεσε τους κτηνοτρόφους να εφαρμόζουν απαρέγκλιτα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα, όπως η συστηματική απολύμανση των εγκαταστάσεων, ο περιορισμός επισκέψεων στις μονάδες, η χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού και η πλήρης συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια των ελέγχων.

Επιπλέον, υπογράμμισε τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων, καθώς και της πιστής εφαρμογής όλων των οδηγιών που εκδίδονται από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Λευκάδος, ώστε να υπάρχει καθημερινή παρακολούθηση της κατάστασης και να προωθούνται άμεσα όλες οι απαιτούμενες ενέργειες για την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας.

«Κατανοούμε πλήρως τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ο κτηνοτροφικός κόσμος της Λευκάδας, ιδιαίτερα λόγω του αυξημένου κόστους που συνεπάγεται ο εγκλεισμός των ζώων, και για τον λόγο αυτό εξετάζουμε κάθε διαθέσιμη δυνατότητα στήριξης. Η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τον περιορισμό της νόσου και την αποτροπή περαιτέρω διασποράς. Είναι ευθύνη όλων μας – της Πολιτείας, των αρμόδιων αρχών και των ίδιων των παραγωγών – να διασφαλίσουμε ότι τα μέτρα εφαρμόζονται με συνέπεια και υπευθυνότητα, ώστε να επιστρέψουμε το ταχύτερο δυνατό σε συνθήκες ομαλότητας. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη της κατάστασης και να παρεμβαίνουμε όπου απαιτείται, με στόχο τη στήριξη της πρωτογενούς παραγωγής, τη διασφάλιση του εισοδήματος των κτηνοτρόφων και την προστασία της τοπικής οικονομίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Με αργούς ρυθμούς και υπό αυστηρούς όρους βιοασφάλειας ξεκίνησε ξανά η διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο προς την ελληνική αγορά, έπειτα από μια μακρά περίοδο περιορισμών που είχε «παγώσει» παραγγελίες, συνεργασίες και εξαγωγικές ροές για τα τοπικά τυροκομεία. Το πρώτο φορτηγό-ψυγείο αναχώρησε ήδη από το νησί, ωστόσο, όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες του κλάδου, η διαδικασία μόνο εύκολη δεν είναι.

Ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον γενικό γραμματέα του Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, κ. Αντώνη Καλδέλλη, ο οποίος περιέγραψε αναλυτικά τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στα τυροκομεία του νησιού, τις δυσκολίες εφαρμογής του οδηγού βιοασφάλειας, τα προβλήματα που παραμένουν άλυτα, αλλά και την αγωνία των επιχειρήσεων για την επόμενη ημέρα.

Μεγάλη γραφειοκρατία και καθυστερήσεις στις αποστολές

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Καλδέλλης, «χθες έφυγε η πρώτη αποστολή από το νησί», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι όλα γίνονται «με εξαιρετικά αργό ρυθμό», ενώ, όπως είπε, «δειλά-δειλά και με επίπονη προσπάθεια» ξεκίνησαν ξανά να φεύγουν προϊόντα από τη Λέσβο προς την ελληνική αγορά.

Σύμφωνα με τον γραμματέα του Συλλόγου, τα τυροκομεία της Λέσβου προσπαθούν να εφαρμόσουν τον οδηγό βιοασφάλειας που έχει δοθεί από το Υπουργείο και έχει εξειδικευτεί σε συνεργασία με τον κλάδο, όμως η διαδικασία χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επίπονη.

Ο κ. Καλδέλλης εξήγησε πως οι απολυμάνσεις, οι έλεγχοι και η συνοδευτική γραφειοκρατία δημιουργούν σημαντικές καθυστερήσεις στην εκτέλεση των παραγγελιών. Όπως σημείωσε, «όλα γίνονται υπό την εποπτεία του ΕΦΕΤ», όμως το περιορισμένο διαθέσιμο προσωπικό δυσκολεύει την ταυτόχρονη εξυπηρέτηση πολλών μονάδων.

«Κάθε τυροκομείο περιμένει να έρθει η σειρά του για να μπορέσει ο ΕΦΕΤ να ελέγξει και να εποπτεύσει όλη τη διαδικασία των απολυμάνσεων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πέρα από τα μέτρα βιοασφάλειας υπάρχει και «μια αρκετά περίπλοκη γραφειοκρατική διαδικασία».

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει αλλάξει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. «Δυσκολεύονται πάρα πολύ τα τυροκομεία και έχει αλλάξει εντελώς πλέον ο τρόπος και η εικόνα αυτών που ξέραμε παλαιότερα. Ζούμε σε ένα άλλο περιβάλλον εντελώς και δικαίως», σημείωσε, ενώ πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορείς να πεις ότι σήμερα θα στείλω τρία φορτηγά-ψυγεία να φορτώσω και να φύγουν. Δεν μπορείς να το κάνεις».

«Δεν καταλαβαίνουμε γιατί απαγορεύονται οι εξαγωγές προς Ευρώπη»

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που θέτει ο κλάδος αφορά τον αποκλεισμό των αποστολών προς την ευρωπαϊκή αγορά, παρά το γεγονός ότι πλέον επιτρέπεται η διακίνηση προς την ελληνική αγορά υπό συγκεκριμένους όρους.

Όπως ανέφερε ο κ. Καλδέλλης, μέχρι στιγμής ο οδηγός βιοασφάλειας επιτρέπει αποστολές μόνο εντός Ελλάδας, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί σοβαρό πλήγμα στα λεσβιακά τυροκομεία, τα οποία διαθέτουν έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα.

«Αυτό που δεν μπορούμε να καταλάβουμε και δεν έχουμε πάρει απάντηση ακόμα είναι γιατί δεν επιτρέπονται και εξαγωγές προς Ευρώπη», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί προς τις αρμόδιες αρχές και πως «μας είπαν ότι θα συζητηθεί». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχει ούτε νομικό κόλλημα, ούτε κάποια οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης» που να το απαγορεύει.

Μάλιστα, όπως ανέφερε, «ο Ενωσιακός Κανονισμός είναι νέος, η Ελλάδα είναι Ευρώπη», εκφράζοντας την απορία του για τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν στις αποστολές προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Από την πλευρά των συνεργατών στο εξωτερικό, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει διάθεση να ξαναρχίσουν οι αποστολές. «Θέλουν πάρα πολύ να αρχίσουν οι αποστολές και προς Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στις οικονομικές συνέπειες που ήδη αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις του νησιού. Όπως είπε, «έχουν ακυρωθεί συμβόλαια, έχουν χαθεί πελάτες και το πελατολόγιο έχει περιοριστεί πάρα πολύ». Παράλληλα εκτίμησε ότι όσο παραμένει ο αποκλεισμός προς την ευρωπαϊκή αγορά, τόσο δυσκολότερη θα γίνεται η επαναφορά των εμπορικών συνεργασιών.

«Θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να επανέλθει η αγορά», τόνισε, προσθέτοντας ότι «δύο μήνες ήδη και ό,τι έχει μείνει ως πελατολόγιο στα τυροκομεία εκτός Ελλάδος θα χαθεί και αυτό, αν πάμε έτσι». Όπως είπε, ο περιορισμός προς την ευρωπαϊκή αγορά «όλο αυτό το κάνει ακόμα πιο δύσκολο».

Οι όροι για τη διακίνηση και το ζήτημα των μικρών τυροκομείων

Η διακίνηση των ώριμων τυριών επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Όπως επιβεβαίωσε ο κ. Καλδέλλης, απαραίτητος όρος είναι τα τυριά να έχουν ελάχιστο χρόνο ωρίμανσης δύο μηνών, ενώ το pH τους πρέπει να είναι κάτω από 6.

Παράλληλα, τα προϊόντα πρέπει να προέρχονται από τυροκομεία που διαθέτουν σύστημα κλειστού τύπου παστερίωσης νωπού γάλακτος, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα κυρίως για μικρότερες μονάδες.

Όπως εξήγησε, αρκετά μικρά τυροκομεία δεν διαθέτουν τέτοιο σύστημα και προς το παρόν δεν μπορούν να συμμετέχουν στις αποστολές. «Δεν μπορούν να στείλουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί προς τις αρμόδιες αρχές και αναμένονται απαντήσεις.

«Έχουν μείνει σημαντικά ζητήματα ανοιχτά»

Ο  γραμματέας του Συλλόγου στάθηκε και σε ένα ακόμη πρόβλημα που, όπως υποστηρίζει, επηρεάζει σημαντικά τον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων της Λέσβου.

Πρόκειται για την απαγόρευση διακίνησης προϊόντων από τυροκομεία της Λέσβου προς άλλα τυροκομεία της ηπειρωτικής χώρας. Αυτή τη στιγμή επιτρέπεται μόνο η διάθεση προς λιανεμπόριο και ορισμένους χονδρεμπόρους.

«Αυτό ήταν ένα σημαντικό κομμάτι του κύκλου εργασιών των τοπικών τυροκομείων», σημείωσε ο κ. Καλδέλλης, εκφράζοντας παράλληλα την απορία του για το συγκεκριμένο μέτρο.

Μάλιστα υποστήριξε ότι τα τυροκομεία της ηπειρωτικής Ελλάδας διαθέτουν αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας από άλλους κρίκους της αγοράς, όπως το λιανεμπόριο ή η χονδρική.

Κλείνοντας, ο ίδιος περιέγραψε την εικόνα που επικρατεί σήμερα στη Λέσβο ως μια προσπάθεια επανεκκίνησης «με πολύ δυσκολία, πολύ γραφειοκρατία και μεγάλη καθυστέρηση στην αποστολή παραγγελιών», τονίζοντας ότι παραμένουν «σημαντικά εκκρεμή ζητήματα που δεν έχουν λυθεί ακόμα».

Ο αφθώδης πυρετός συνεχίζει την «πυρετώδη πορεία» του στη Λέσβο, με τον αριθμό των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων να καταγράφει σταθερή αύξηση το τελευταίο διάστημα, εντείνοντας την ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο του νησιού.

Η επιδημιολογική εικόνα που διαμορφώνεται δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού, καθώς η νόσος εξαπλώνεται σε εκτροφές, επηρεάζοντας άμεσα την παραγωγή και δημιουργώντας ένα περιβάλλον διαρκούς πίεσης για τους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα.

Σε ένα νησί όπου η κτηνοτροφία αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την αναγκαιότητα για τη σωστή διαχείριση και την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων περιορισμού της ασθένειας. Σε αυτό το πλαίσιο, αποφασίστηκε η ενίσχυση της συνεργασίας των αρμόδιων υπηρεσιών της Ελλάδας και της Κύπρου για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, στη βάση του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου.

Τα στοιχεία της επιτήρησης και των ελέγχων

Σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο πλαίσιο της επιτήρησης και της δειγματοληψίας στο πεδίο για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, κατά το διάστημα από 15 Μαρτίου 2026 έως 4 Μαΐου 2026, καταγράφηκαν συγκεκριμένα στοιχεία που αποτυπώνουν την πορεία της νόσου.

Συνολικά εξετάστηκαν 674 εκτροφές. Από αυτές, οι 575 αφορούσαν εκτροφές προβάτων, 12 εκτροφές αιγών, 15 εκτροφές βοοειδών και 72 μικτές εκτροφές.

Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, εντοπίστηκαν 76 επιβεβαιωμένα κρούσματα, τα οποία καταγράφηκαν σε 116 θετικές εκτροφές.

Παράλληλα, 22.957 ζώα εξετάστηκαν με αιμοληψία, ενώ στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς παρελήφθησαν συνολικά 36.089 δείγματα προς εργαστηριακό έλεγχο.

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, το ΥΠΑΑΤ καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές επιχειρήσεις και όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών.

Η συμμόρφωση με τα μέτρα κρίνεται κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας στο νησί.

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός

Ο αφθώδης πυρετός είναι ένα εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση.

Η μετάδοση μπορεί να γίνει τόσο με άμεση επαφή μεταξύ ζώων όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας. Παράλληλα, είναι δυνατή και η αερογενής μετάδοση, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων.

Όπως επισημαίνεται, ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων.

Ενίσχυση συνεργασίας Αθήνας- Λευκωσίας για την αντιμετώπιση της ζωονόσου

Όσον αφορά την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, το ζήτημα τίθεται και σε επίπεδο διακρατικής συνεργασίας, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη συνάντηση μεταξύ της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, δρος Μαρίας Παναγιώτου, και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Μαργαρίτη Σχοινά, συζητήθηκε η κτηνιατρική κρίση του Αφθώδους Πυρετού και αποφασίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας των αρμόδιων υπηρεσιών των δύο χωρών για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, στη βάση του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου.

Συγκεκριμένα, συμφωνήθηκαν τα ακόλουθα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες να προχωρήσουν σε:

Συστηματική ανταλλαγή επιδημιολογικών δεδομένων, με στόχο τη συνεχή αξιολόγηση της κατάστασης και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για τον περιορισμό της διασποράς και την εκρίζωση της νόσου.

Στενότερη συνεργασία μεταξύ των κτηνιατρικών υπηρεσιών και επιστημονικών ομάδων, σε τεχνικό επίπεδο, για αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου.

Περαιτέρω ανάδειξη της ανάγκης εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας και των περιορισμών, με πλήρη ευθυγράμμιση στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και τα ισχύοντα πρωτόκολλα.

Ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στην κλινική επιτήρηση και στη διαχείριση εστιών, περιλαμβανομένων διαδικασιών απολύμανσης, ελέγχων μετακινήσεων, μέτρων βιοασφάλειας, θανατώσεων και υγειονομικής ταφής και καύσης.

Διαμόρφωση κοινής προσέγγισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής ανταπόκρισης και τη διεκδίκηση στήριξης όπου απαιτείται.

Διερεύνηση συνεργασίας σε θέματα εκπαίδευσης και τεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής προσωπικού και τεχνογνωσίας.

Ανταλλαγή απόψεων για τη στήριξη του κτηνοτροφικού κόσμου, με στόχο τη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα του τομέα.

Συντονισμένη ενημέρωση προς τους κτηνοτρόφους, με σαφείς και εφαρμόσιμες οδηγίες που ενισχύουν την εφαρμογή των μέτρων στην πράξη.

Άρχισαν να γίνονται ορατά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η αιγοπροβατοτροφία στην χώρα μας λόγω των μέτρων αντιμετώπισης των ζωονόσων (πανώλη, ευλογιά, αφθώδης πυρετός).

Υπάρχει μια μεγάλη μείωση του ζωικού κεφαλαίου λόγω θανάτωσης ζώων αλλά και μη βιωσιμότητα των εκτροφών εξαιτίας του αυξημένου κόστους παραγωγής.

Από τις 20 Αυγούστου του 2024, που επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα ευλογιάς, μέχρι τις 5 Δεκέμβρη του 2025, το ΥπΑΑΤ έχει δηλώσει συνολικά 1.890 εστίες στις οποίες θανατώθηκαν 442.369 αιγοπρόβατα.

Στις 28 Απρίλη, η Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥπΑΑΤ ανέβασε στο WAHIS (Παγκόσμιο Σύστημα Πληροφοριών για την Υγεία των Ζώων) τα στοιχεία για την θανάτωση των ζώων λόγω ευλογιάς για το 2026.

Με βάση αυτά τα στοιχεία συνολικά από τις 20 Αυγούστου 2024 μέχρι και τις 16 Μάρτη 2026 θανατώθηκαν συνολικά 533.400 αιγοπρόβατα λόγω της ευλογιάς.

Όμως δεν έχουμε μείωση του ζωικού κεφαλαίου λόγω της θανάτωσης των ζώων από τις ζωονόσους. Έχουμε μείωση αιγοπροβάτων και εγκατάλειψη της αιγοπροβατοτροφίας λόγω της μη βιωσιμότητας των εκτροφών εξαιτίας των μέτρων που εφαρμόζει το ΥπΑΑΤ για την εκρίζωση των ζώων.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα πρόβατα το 2023 ήταν 7.994.172 και το 2024 έφτασαν στα 7.774.172. Άρα μειώθηκαν κατά 219.968. Οι ιδιοκτήτες κοπαδιών με πρόβατα το 2023 ήταν 53.710 και το 2024 έφτασαν στους 52.140. Άρα μειώθηκαν κατά 1.070.

Οι αίγες το 2023 ήταν 2.836.064 και το 2024 έφτασαν τις 2.576.743. Άρα μειώθηκαν κατά 259.321. Οι ιδιοκτήτες κοπαδιών με αίγες το 2023 ήταν 31.958 και το 2024 έφτασαν τους 29.967. Άρα μειώθηκαν κατά 1.991.

Επομένως, το 2024 τα αιγοπρόβατα μειώθηκαν στην χώρα μας κατά 479.289 και οι ιδιοκτήτες κατά 3.061 σε σχέση με το 2023.

Βλέπουμε λοιπόν ότι έχουμε στην Ελλάδα μια συνολική μείωση του ζωικού κεφαλαίου κατά 1.012.700 αιγοπρόβατα.

Μεγάλο είναι το κόστος από τον υποχρεωτικό εγκλεισμό των ζώων. Τα περιοριστικά μέτρα τα οποία έχουν επιβληθεί από το ΥπΑΑΤ, από τον Αύγουστο του 2024, συνεχίζουν να δημιουργούν οικονομική ασφυξία στους κτηνοτρόφους.

Ο κ. Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Κτηνοτρόφων Καβάλας, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην χώρα μας δεν έχουν καταχωρηθεί οι εκτατικές εκτροφές που θα πρέπει να ενισχυθούν για τον εγκλεισμό των ζώων. Στις ορεινές περιοχές έχουμε κυρίως εκτατικές εκτροφές, στις οποίες - με εξαίρεση τον χειμώνα - τα ζώα βόσκουν εκτός του στάβλου. Έχουμε τον υποχρεωτικό και οριζόντιο εγκλεισμό των ζώων σε συγκεκριμένες περιοχές, όπου απαιτείται η εφαρμογή του μέτρου της εκρίζωσης της ευλογιάς, χωρίς να καλύπτεται το κόστος εκτροφής των ζώων, για σχεδόν 2 χρόνια. Τα ψίχουλα που μοίρασε το ΥπΑΑΤ το Φθινόπωρο του 2025 για το κόστος αυτό, δεν αρκούν ούτε για τον εγκλεισμό λίγων ημερών. Δίνουν οριζόντια ενίσχυση σε όλους ανεξάρτητα το είδος εκτροφής και τον χρόνο που είναι κλεισμένα τα ζώα στον στάβλο. Για να εφαρμόζονται απαρέγκλιτα τα περιοριστικά μέτρα, θα πρέπει ταυτόχρονα να εξαγγέλλεται, η αντικειμενική  αποζημίωση διατροφής ανά ζώο και φυσικά για όλα τα ζώα της εκτροφής και μόνο για τις περιοχές που εφαρμόζονται τα περιοριστικά μέτρα. Η αποζημίωση της διατροφής εκτιμάται για κάθε ημέρα εγκλεισμού στο 1,50 ευρώ/ζώο.

Όπως δήλωσε στην ΑγροΤύπο η κ. Χαρούλα Διβάνη, κτηνοτρόφος και μέλος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Αιγοπροβατοτρόφων Αισωνίας στην Μαγνησία, η περιοχή μας έχει πληγεί σημαντικά από την ευλογιά. Πολλοί λίγοι προβατοτρόφοι έχουν απομείνει. Προβλήματα όμως αντιμετωπίζουν και οι γιδοτρόφοι γιατί τα ζώα είναι εκτατικά και αυτή την εποχή θα έπρεπε να βόσκουν για να αρμέγουμε το γάλα. Όσο είναι κλεισμένα στρεσάρουν και δημιουργούν ζημιές στον στάβλο. Ζητάμε την οικονομική αποζημίωση για τον υποχρεωτικό εγκλεισμό των ζώων. Πολλοί κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να ταΐσουν τις οικογένειές τους για να ταΐζουν τα ζώα τους. Το 2025 μας έδωσαν 21 ευρώ ανά παραγωγικό ζώο για την αγορά ζωοτροφών (14 ευρώ στην πρώτη δόση και 7 ευρώ στη δεύτερη). Έχουμε κλεισμένα τα ζώα μας για 19 ολόκληρους μήνες και μας έδωσαν τόσο λίγα χρήματα. Περιμένουμε για το 2026 πότε θα καταβληθούν τα χρήματα που μας έχουν υποσχεθεί για τις ζωοτροφές. Αυτή την περίοδο μας δίνουν για το γιδινό γάλα 1 ευρώ το κιλό και για το πρόβειο 1,58 έως 1,60 ευρώ το κιλό, ανάλογα την ποιότητα.

Ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι μας υποσχέθηκαν ενίσχυση για την απώλεια του εισοδήματος και οικονομική στήριξη για την αγορά ζωοτροφών και την απώλεια εισοδήματος για το 2026 και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις για το 2025. Ακόμη όμως δεν είδαμε την πληρωμή. Μόνο πλήρωσαν τις αποζημιώσεις για τις θανατώσεις των ζώων. Σήμερα μηδική την αγοράζουμε από την Βοιωτία από 22 έως 26 λεπτά το κιλό, ανάλογα την ποιότητα. Σε λίγο θα ξεκινήσουν τα αλώνια και οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να αγοράσουν ζωοτροφές. Περιμένουν τα χρήματα που τους έχουν υποσχεθεί. 

Κατά τη συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών (Τμήμα Υγείας και Ευημερίας των Ζώων) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσιάστηκαν τα πορίσματα της αποστολής της Ομάδας Ειδικών Κτηνιάτρων της ΕΕ (EU VET Initiative), στην Λέσβο (24–27 Μαρτίου 2026).

Σύμφωνα με αυτά η προέλευση του ιού του αφθώδους πυρετού και ο χρόνος εισαγωγής του, η επιδημιολογική κατάσταση και η έκταση της μολυσμένης περιοχής παραμένουν αβέβαιες.

Τα πρώτα κλινικά συμπτώματα αναφέρθηκαν στις 15 Μαρτίου 2026 από ιδιώτη κτηνίατρο σε 8 από τα 38 βοοειδή που βόσκουν εκτενώς.

Εννέα δείγματα που συλλέχθηκαν από δύο βοοειδή βγήκαν θετικά για αφθώδη πυρετό με PCR στο Εθνικό Εργαστήριο Ραδιοϊότοπων (NRL) στις 16 Μαρτίου 2026.

Η εκτιμώμενη μόλυνση ήταν περίπου την 5η-7η ημέρα. Ο ιός ταυτοποιήθηκε ως ορότυπος SAT1 μετά από ανίχνευση αντιγόνου κατά τη διάρκεια ενός δεύτερου γύρου δειγματοληψίας.

Η κατάσταση του αφθώδους πυρετού στα αιγοπρόβατα ενέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο απαρατήρητης εξάπλωσης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για ολόκληρο το νησί.

Παράλληλα, επισημαίνεται ξεκάθαρα η ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της επιτήρησης, της διαγνωστικής ικανότητας και των ανθρώπινων πόρων - στοιχεία που, όπως προκύπτει, δεν έχουν εξασφαλιστεί επαρκώς.

Οι κτηνίατροι της ΕΕ υποθέτουν ότι περισσότερες περιοχές του νησιού ενδέχεται να έχουν μολυνθεί και πρέπει να θεωρηθούν περιοχές υψηλού κινδύνου.

Συνιστάται η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης για τον αφθώδη πυρετό μεταξύ των κτηνοτρόφων, των κτηνιάτρων και άλλων βασικών ενδιαφερόμενων μερών στον κτηνοτροφικό τομέα. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ενίσχυση των πρακτικών βιοασφάλειας και στην προώθηση τόσο της παθητικής όσο και της ενεργητικής επιτήρησης, με έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση.

Το μέγεθος της ζώνης επιτήρησης πρέπει να επανεξεταστεί και να διευρυνθεί.

Οι δραστηριότητες επιτήρησης θα πρέπει να επαναλαμβάνονται σε τακτικά χρονιά διαστήματα που δεν υπερβαίνουν τις δύο εβδομάδες. Η παθητική επιτήρηση σε όλη τη Λέσβο θα πρέπει να ενισχυθεί.

Η ευαισθητοποίηση και η παθητική επιτήρηση για τον αφθώδη πυρετό θα πρέπει να ενισχυθούν σε όλη την Ελλάδα.

Όλα τα ζώα σε επιβεβαιωμένα θετικές για αφθώδη πυρετό εκτροφές πρέπει να θανατώνονται και οι γειτονικές εκτροφές θα πρέπει να εξετάζονται για άμεση «θανάτωση».

Συνιστάται η συνεχής υποστήριξη από την αστυνομία ή άλλες αρμόδιες αρχές για τη διατήρηση αποτελεσματικών μέτρων ελέγχου και την αποτροπή μη εξουσιοδοτημένων μετακινήσεων ζώων στο νησί.

Το γάλα που προέρχεται από μολυσμένες φάρμες πρέπει να καταστρέφεται.

Πρέπει να εφαρμόζεται κατάλληλο πρόγραμμα απολύμανσης για τα οχήματα που εξέρχονται από τις απαγορευμένες ζώνες (ζώνες 3 και 10 χλμ.). Ο έλεγχος του καθαρισμού και της απολύμανσης στα κέντρα συλλογής γάλακτος, ιδίως στις Ζώνες Παραγωγής και Απελευθέρωσης Γάλακτος (ΖΠ) θα πρέπει να ενισχυθεί.

Διαβάστε όλο το πόρισμα της ΕΕ 

Πάντως η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται σε οριακό σημείο, οι παραγωγοί πιέζονται ασφυκτικά και η αγορά δείχνει σημάδια αποσταθεροποίησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ένα ενιαίο και αυστηρό σχέδιο βιοασφάλειας σε όλο το νησί καθίσταται επιτακτική, καθώς μόνο μέσα από συντονισμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις μπορεί να περιοριστεί η κρίση. Και βέβαια τα μέτρα απολύμανσης θα πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρά για να μην εξαπλωθεί η νόσος στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Ερώτηση Ευρωβουλευτή Σάκη Αρναούτογλου προς Κομισιόν

Με κατεπείγουσα ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Μέλος της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου, Σάκης Αρναούτογλου φέρνει ακόμα μια φορά στο προσκήνιο την επικίνδυνη εξέλιξη της επιδημίας Αφθώδους Πυρετού στη Λέσβο, καταγγέλλοντας σοβαρές ευθύνες της Κυβέρνησης για καθυστερήσεις, ελλείψεις και απουσία ουσιαστικού σχεδίου αντιμετώπισης.

Τα πορίσματα της αποστολής των Ευρωπαίων κτηνιατρικών εμπειρογνωμόνων (EU VET Initiative) είναι αποκαλυπτικά: άγνωστη προέλευση του ιού, αδιευκρίνιστος χρόνος εισαγωγής και υψηλός κίνδυνος «σιωπηλής» διασποράς με μη εντοπισμένες εστίες. Παράλληλα, επισημαίνεται ξεκάθαρα η ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της επιτήρησης, της διαγνωστικής ικανότητας και των ανθρώπινων πόρων – στοιχεία που, όπως προκύπτει, δεν έχουν εξασφαλιστεί επαρκώς.

Ο Σάκης Αρναούτογλου υπογραμμίζει ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από τα στενά όρια της Λέσβου και εξελίσσεται σε δυνητική απειλή για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η Κυβέρνηση απέτυχε να προλάβει και τώρα αποδεικνύεται ανίκανη να διαχειριστεί την κρίση. Χωρίς επαρκείς κτηνιατρικές υπηρεσίες, χωρίς ενισχυμένη επιτήρηση και χωρίς σαφές επιχειρησιακό σχέδιο, η νόσος βρίσκει πεδίο να εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα. Οι παραγωγοί εγκαταλείπονται και η χώρα εκτίθεται», τονίζει.

Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι για την έλλειψη πρόληψης και έγκαιρης αντίδρασης: «Όταν οι ίδιοι οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί επισημαίνουν κενά σε προσωπικό, διαγνωστικά μέσα και βιοασφάλεια, η ευθύνη της Κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη. Δεν πρόκειται για μια απρόβλεπτη εξέλιξη, αλλά για αποτέλεσμα αδράνειας και ανεπαρκούς προετοιμασίας».

Με την παρέμβασή του, ο Έλληνας ευρωβουλευτής ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

• Άμεση επιχειρησιακή ενίσχυση της Ελλάδας με προσωπικό, εξοπλισμό και διαγνωστικές δυνατότητες, βάσει συγκεκριμένων ευρωπαϊκών εκτιμήσεων.
• Ενεργοποίηση διακρατικής συνεργασίας και στήριξη από Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς άλλων κρατών-μελών για ταχεία ανάλυση δειγμάτων και αποτελεσματική ιχνηλάτηση.
• Ειδικά μέτρα προστασίας για την τοπική φυλή προβάτου της Λέσβου, ως πολύτιμου γενετικού πόρου, με αυξημένη επιτήρηση, αυστηρότερα μέτρα βιοασφάλειας και στοχευμένες παρεμβάσεις, ακόμη και προληπτικό εμβολιασμό όπου απαιτείται.

«Δεν μπορούμε να παρακολουθούμε παθητικά την κατάρρευση ενός ολόκληρου παραγωγικού κλάδου. Η προστασία της κτηνοτροφίας, της τοπικής οικονομίας και της δημόσιας υγείας απαιτεί άμεσες, συντονισμένες και αποτελεσματικές αποφάσεις. Η αδράνεια κοστίζει», καταλήγει.

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισημαίνει τα εξής σχετικά με τη διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο:

Όπως συζητήθηκε στην ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε, στις 17 Απριλίου, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υπό το Υπυοργό, Μαργαρίτη Σχοινά, με τη συμμετοχή εκπροσώπων κτηνοτρόφων, τυροκόμων, σφαγείων και φορέων της Λέσβου, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής έχει αναρτήσει στον ιστότοπο του ΥΠΑΑΤ τον «Οδηγό βιοασφάλειας για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα από περιοχή με περιορισμούς λόγω αφθώδους πυρετού», όπως εγκρίθηκε από το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.

Ο οδηγός περιγράφει αναλυτικά τα μέτρα που πρέπει να τηρούνται ως αναγκαία προϋπόθεση για την αποδέσμευση ώριμων τυριών, δηλαδή προϊόντων με ωρίμανση τουλάχιστον δύο μηνών και pH μικρότερο του 6,0, από τυροκομεία που διαθέτουν κλειστού τύπου σύστημα παστερίωσης του νωπού γάλακτος.

Η επιβεβαίωση της τήρησης των σχετικών μέτρων βιοασφάλειας πραγματοποιείται από τον ΕΦΕΤ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.

Ο οδηγός βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση (εδώ) 

Επιπλέον της τήρησης των μέτρων που περιγράφονται στον οδηγό βιοασφάλειας, βασική προϋπόθεση για την άρση της απαγόρευσης διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί η έγκαιρη θανάτωση των ζώων μολυσμένων εκτροφών και η άμεση υγειονομική ταφή ή καύση τους, όπως προβλέπεται από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, καθώς και από το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την εκρίζωση του ιού του αφθώδους πυρετού.

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής υπογραμμίζει ότι κάθε καθυστέρηση στην εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων εκρίζωσης, καθώς και κάθε μη συμμόρφωση με τις οδηγίες των κτηνιατρικών αρχών, αυξάνει τον κίνδυνο διασποράς της νόσου και θέτει σε κίνδυνο την κτηνοτροφία του νησιού.

Στο πλαίσιο αυτό, η παρεμπόδιση της πρόσβασης κτηνιάτρων σε εκτροφές για τη διενέργεια αιμοληψιών και ελέγχων συνιστά παραβίαση των μέτρων βιοασφάλειας. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επιτραπεί η διακίνηση ώριμων τυριών εκτός Λέσβου χωρίς πλήρη συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα μέτρα.

Παράλληλα, όπως είχε ανακοινώσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, στο νησί βρίσκονται ήδη 14 στρατιωτικοί κτηνίατροι και 10 κτηνίατροι του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και η αρμόδια τμηματάρχης της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, για τον συντονισμό και τη συνεργασία με την τοπική κτηνιατρική υπηρεσία, με στόχο την ενίσχυση και την επίσπευση της κλινικής επιτήρησης και της ιχνηλάτησης.

Όσον αφορά την επιδημιολογική εικόνα, από τις 16 Μαρτίου, όταν επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού, μέχρι και την Τρίτη, 28 Απριλίου, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς του ΥπΑΑΤ είχε επιβεβαιώσει συνολικά 61 κρούσματα σε 84 εκτροφές.

Έχουν εξεταστεί 564 εκτροφές - 468 προβάτων, 70 μικτές, 14 βοοειδών και 12 αιγών - και 18.010 ζώα, μέσω 29.719 δειγμάτων, από τα οποία προέκυψαν 1.312 θετικά.

Σε μια περίοδο που η κούρα των ζώων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, το ζήτημα της βιοασφάλειας αναδεικνύεται ως μια πρακτική ανάγκη για την καθημερινή λειτουργία των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, πέρα από μια απλή θεωρητική υποχρέωση. Η διαδικασία της κούρας αποτελεί μια σημαντική πρακτική για κάθε κτηνοτροφική μονάδα και κρίσιμο σημείο για την αποτροπή της διασποράς νοσημάτων — εικόνα που επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη ενημέρωση της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Θεσσαλίας σχετικά με το ζήτημα.

Με αφορμή αυτό το πλαίσιο, συνομιλήσαμε με τον κ. Τάσο Αντωνίου, κτηνοτρόφο και πρόεδρο του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού «Βοσκός» στο Λιβάδι Ολύμπου, ο οποίος μεταφέρει την εικόνα από το πεδίο και τις πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται να εφαρμόσουν τα μέτρα οι κτηνοτρόφοι.

Βιοασφάλεια στην πράξη: «Αν γίνει κάτι εδώ, τελειώσαμε»

Ο Αγροτύπος συνομιλήσε με έναν από τους μεγαλύτερους κτηνοτροφικούς συνεταιρισμούς της Θεσσαλίας, επιχειρώντας να αποτυπώσει την εικόνα από το πεδίο. Στο Λιβάδι Ολύμπου, όπου φιλοξενούνται περίπου 60.000 γιδοπρόβατα, εδρεύει ο  Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός «Βοσκός», αποτελώντας μία από τις πιο δυναμικές κτηνοτροφικές ζώνες της χώρας.

Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος κ. Τάσος Αντωνίου περιγράφει την εικόνα που επικρατεί σήμερα στην περιοχή. Στην ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας, το προηγούμενο διάστημα είχαν καταγραφεί μεμονωμένα κρούσματα ευλογιάς, ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ίδιος, από τον Σεπτέμβριο και μετά δεν υπήρξε περαιτέρω εξέλιξη, κάτι που δημιουργεί μια σχετική αίσθηση ελέγχου της κατάστασης, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σημασία της πρόληψης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, κάτι που αποτυπώνεται και στα λόγια του ίδιου: «Είναι καθαρά κτηνοτροφική περιοχή, από αυτό ζούμε. Αν γίνει κάτι εδώ στην περιοχή μας, τελειώσαμε» .

Στο ίδιο πνεύμα, η πρόληψη φαίνεται να ξεκινά από τοπικές πρωτοβουλίες, με ελέγχους εισόδου οχημάτων μέσω συγκεκριμένου σταθμού στην περιοχή του Λιβαδίου, προκειμένου να περιοριστεί η πιθανότητα μεταφοράς νοσημάτων .

Συνεργεία κούρας: Ο έλεγχος αυστηροποιείται

Σε αυτή τη λογική, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον στον τρόπο λειτουργίας των συνεργείων κούρας, καθώς αποτελούν έναν από τους βασικούς κρίκους στη διαδικασία όπου μπορεί να υπάρξει μεταφορά νοσημάτων από εκτροφή σε εκτροφή.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Θεσσαλίας, όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία υποχρεούνται, εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την έναρξη ισχύος των μέτρων — δηλαδή από τις 24 έως και τις 29 Απριλίου — να δηλώσουν τη δραστηριότητά τους και τις περιοχές στις οποίες θα δραστηριοποιηθούν, ώστε να καταγραφούν σε σχετικό μητρώο .

Παράλληλα, η συμμετοχή στην κούρα συνδέεται με υποχρεωτική εκπαίδευση στη βιοασφάλεια και την κατοχή σχετικής βεβαίωσης, η οποία πρέπει να επιδεικνύεται στον κτηνοτρόφο.

Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί ουσιαστικά να βάλει ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο σε μια διαδικασία που μέχρι σήμερα λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό άτυπα.

Στην πράξη, ωστόσο, η εφαρμογή δεν είναι πάντα απλή.

«Υπάρχει δυσκολία», σημειώνει ο Τάσος Αντωνίου, εξηγώντας ότι τα συνεργεία είναι συχνά μετακινούμενα και, σε πολλές περιπτώσεις, αποτελούνται από αλλοδαπούς εργαζόμενους, γεγονός που δυσκολεύει τον έλεγχο στην πράξη .

Όπως προσθέτει, το ζητούμενο είναι «να γνωρίζουν τη διαδικασία της κούρας, αλλά και να εφαρμόζουν σωστά τα μέτρα προφύλαξης» κατά την εργασία τους. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, η επιλογή συνεργείων από την ίδια την περιοχή αποτελεί μια πιο ασφαλή και ελεγχόμενη πρακτική, επισημαίνοντας ότι οι ίδιοι εξυπηρετούνται και από τον τοπικό σταθμό ελέγχου.

Μέσα στην εκτροφή: Τα μέτρα που δεν επιδέχονται «εκπτώσεις»

Αντίστοιχα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις πρακτικές που εφαρμόζονται εντός των εκτροφών, με στόχο να περιοριστεί ο κίνδυνος μετάδοσης νοσημάτων κατά τη διαδικασία της κούρας. Πρόκειται για μέτρα που είναι ήδη γνωστά στους παραγωγούς, ωστόσο πλέον αναδεικνύεται η ανάγκη για πιο συστηματική και αυστηρή τήρησή τους στην καθημερινή πρακτική.

Έτσι, η διαδικασία της κούρας πραγματοποιείται μόνο με πιστοποιημένο προσωπικό, ενώ τα οχήματα των συνεργείων δεν επιτρέπεται να εισέρχονται στις σταβλικές εγκαταστάσεις.

Πριν την έναρξη απαιτείται απολύμανση και χρήση μέσων ατομικής προστασίας, όπως φόρμες, γάντια και ποδονάρια, ενώ ο χώρος πρέπει να είναι καθαρός και κατάλληλα διαμορφωμένος, με υποχρεωτικό καθαρισμό και απολύμανση μετά το τέλος της διαδικασίας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην απολύμανση των εργαλείων πριν και μετά από κάθε χρήση, καθώς και στη σειρά κούρας, με τα υγιή ζώα να προηγούνται και τα ύποπτα να ακολουθούν, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος μετάδοσης ασθενειών.

Στην πράξη, όπως επισημαίνει ο κ. Αντωνίου, οι κτηνοτρόφοι που δίνουν βάρος στην εκτροφή τους έχουν ήδη ενσωματώσει αυτά τα μέτρα στην καθημερινή τους πρακτική. «Οι κτηνοτρόφοι που ενδιαφέρονται για την εκτροφή τους, θα τα κάνουν τα μέτρα είτε υπάρχει πρόβλημα — εννοώντας έξαρση ζωονόσου — είτε όχι», σημειώνει.

Ωστόσο, όπως τονίζει, ειδικά την περίοδο αυτή απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση από την πλευρά των παραγωγών, ενώ υπογραμμίζει και τη σημασία της σωστής απολύμανσης των εργαλείων και του εξοπλισμού κατά τη διαδικασία της κούρας.

Μετά την κούρα: Υπεύθυνη Δήλωση από τον Κτηνοτρόφο

Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με την κούρα, αλλά συνεχίζεται και μετά, καθώς ο κτηνοτρόφος παραμένει υπεύθυνος για την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, καλείται να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση στην αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία, στην οποία βεβαιώνεται η τήρηση των μέτρων, μαζί με την ημερομηνία κούρας και τα στοιχεία του συνεργείου.

Παράλληλα, σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων, απαιτείται άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να περιοριστεί εγκαίρως κάθε ενδεχόμενος κίνδυνος διασποράς.

Το ζητούμενο: Μέτρα που εφαρμόζονται, όχι μόνο ανακοινώνονται

Η εικόνα που προκύπτει από το πεδίο αποτυπώνει μια καθημερινότητα πιο απαιτητική για τους ανθρώπους της κτηνοτροφίας. Όπως εξηγεί ο κ. Αντωνίου, σε πολλές περιπτώσεις οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι αναλαμβάνουν την κούρα ή επιλέγουν συνεργεία της περιοχής, αποφεύγοντας μετακινήσεις από άλλες περιοχές.

Στην πράξη, όπως αναφέρει από την εμπειρία του, αρκετοί κτηνοτρόφοι προχωρούν στην κούρα μόνοι τους, ενώ άλλοι επιλέγουν συνεργεία, είτε λόγω αριθμού ζώων είτε για τη διασφάλιση της σωστής διαδικασίας.

Την ίδια στιγμή, η πίεση στο κόστος είναι έντονη. Ο εγκλεισμός των ζώων το προηγούμενο διάστημα και η αυξημένη κατανάλωση ζωοτροφών έχουν οδηγήσει σε σημαντική επιβάρυνση για τους κτηνοτρόφους. «Το κοστολόγιο έχει ξεφύγει», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εκτροφές.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η εφαρμογή των μέτρων στην πράξη παραμένει το βασικό ζητούμενο. «Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρχουν κανόνες, αλλά να μπορούν να τηρηθούν στην πράξη», σημειώνει.

Σε αυτή τη συγκυρία, η φετινή περίοδος κούρας φαίνεται να αποτελεί ένα ακόμη τεστ για το κατά πόσο η βιοασφάλεια μπορεί να περάσει από τις οδηγίες στην καθημερινή πρακτική των εκτροφών.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε, σήμερα Τρίτη (28/4), στην πρώτη φετινή πληρωμή αποζημιώσεων για κτηνοτρόφους, των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν, στο πλαίσιο της στήριξης της ελληνικής κτηνοτροφίας, η οποία αντιμετωπίζει τις συνέπειες της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και του αφθώδους πυρετού.

Συγκεκριμένα, σήμερα καταβλήθηκαν συνολικά 22.757.594,65 ευρώ, σε 849 δικαιούχους, για αποζημιώσεις, ως εξής:
Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης - 3.961.430,00 €
Βορείου Αιγαίου - 726.038,00 €
Ηπείρου - 468.152,90 €
Θεσσαλίας - 8.061.654,60 €
Ιονίων Νήσων - 18.100,00 €
Κεντρικής Μακεδονίας - 9.291.862,75 €
Πελοποννήσου - 14.590,40 €
Στερεάς Ελλάδας - 215.766,00 €
Σύνολο - 22.757.594,65 €

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ τα παραπάνω ποσά καταβλήθηκαν απευθείας από το ΥΠΑΑΤ στους κτηνοτρόφους, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι Περιφέρειες.

Επισημαίνεται ότι η καταβολή αποζημιώσεων για τη Δυτική Ελλάδα θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Μαΐου.

Επίσης, υπενθυμίζεται από το ΥπΑΑΤ ότι στις 4 Απριλίου καταβλήθηκαν 4,4 εκ. ευρώ στις Περιφέρειες για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών.

Τέλος, σημειώνεται ότι τα χρήματα θα εμφανιστούν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων εντός δύο (2) εργάσιμων ημερών.

Νωρίτερα ο ΑγροΤύπος ανέφερε τα εξής:

Τις επόμενες ώρες θα ξεκινήσει η καταβολή των πρώτων αποζημιώσεων, για το 2026, σε κτηνοτρόφους για ζώα που θανατώθηκαν σε εκτροφές, με επιβεβαιωμένα κρούσματα με αφθώδη πυρετό, ευλογιά προβάτων και άλλες επιζωοτίες.

Ήδη δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια η σχετική απόφαση, που αναφέρεται στην εντολή πληρωμής συνολικού ποσού 22.757.594,65 ευρώ, που αφορά τις αποζημιώσεις κτηνοτρόφων.

Στην συγκεκριμένη απόφαση αναγράφονται οι δικαιούχοι και τα ποσά των αποζημιώσεων.

Η αποζημίωση που δίνεται στους κτηνοτρόφους, ανά θανατωμένο ζώο με βάση τη μοναδιαία αξία, φθάνει έως και τα 250 ευρώ.

Στο μεταξύ συνεχίζεται η διαδικασία για την καταβολή της ειδικής αποζημίωσης για το γάλα, που παρέλαβαν οι τυροκόμοι στη Λέσβο, τις πρώτες τρεις εβδομάδες μετά το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα, καθώς η Περιφέρεια συλλέγει τα σχετικά στοιχεία για να τα διαβιβάσει στο ΥπΑΑΤ προς πληρωμή, όπως προβλέπει η σχετική ΚΥΑ.

Πάντως οι κτηνοτρόφοι αναμένουν ακόμη την ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος στους κτηνοτρόφους, που φτάνει τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής.

Η αποζημίωση αυτή είναι συμπληρωματική και αφορά αποκλειστικά το διαφυγόν εισόδημα που έχουν οι κτηνοτρόφοι.

Επίσης, περιμένουν την ενίσχυση de minimis για την αγορά των ζωοτροφών, λόγω του εγκλεισμού των ζώων στους στάβλους. 

Η προηγούμενη πληρωμή για ενίσχυση ζωοτροφών (de minimis) είχε γίνει τον Δεκέμβριο του 2025, που πιστώθηκαν 25,3 εκατομμύρια ευρώ στους λογαριασμούς 42.982 δικαιούχων.

Δείτε την σχετική απόφαση με τους δικαιούχους και τα ποσά (εδώ)

Την ώρα που η ανησυχία γύρω από τον αφθώδη πυρετό παραμένει υψηλή στον κτηνοτροφικό κόσμο, επιτήδειοι φαίνεται να εκμεταλλεύονται την κατάσταση, επιχειρώντας να αποσπάσουν προσωπικά στοιχεία από παραγωγούς μέσω τηλεφωνικών κλήσεων. Για το ζήτημα αυτό, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εφιστά την προσοχή των κτηνοτρόφων, διευκρινίζοντας παράλληλα τον ρόλο των αρμόδιων υπηρεσιών. 

Τι αναφέρει το Υπουργείο

Σε σχετική ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει τους κτηνοτρόφους και όλους τους εμπλεκόμενους στον πρωτογενή τομέα ότι έχουν εντοπιστεί περιστατικά τηλεφωνικών επικοινωνιών από άγνωστα άτομα, τα οποία προσποιούνται ότι ενεργούν εκ μέρους υπηρεσιών ή εργαστηρίων και ζητούν προσωπικά δεδομένα, με πρόσχημα την ενημέρωση για αποτελέσματα εξετάσεων σχετικών με τον αφθώδη πυρετό.

Οι πρακτικές αυτές συνιστούν πιθανή απόπειρα εξαπάτησης (phishing) και δεν συνάδουν με τις επίσημες διαδικασίες ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών.

Τι επισημαίνεται από τις αρμόδιες αρχές

Σε συνέχεια των παραπάνω, επισημαίνεται ότι οι υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και των Περιφερειών δεν ζητούν ποτέ τηλεφωνικά προσωπικά δεδομένα (όπως ΑΜΚΑ ή άλλα ευαίσθητα στοιχεία).

Παράλληλα, καμία ενημέρωση για εργαστηριακά αποτελέσματα δεν πραγματοποιείται μέσω άτυπων τηλεφωνικών κλήσεων από μη ταυτοποιημένες πηγές.

Τονίζεται, τέλος, ότι το μοναδικό αρμόδιο και επίσημο εργαστήριο για την επιβεβαίωση του αφθώδους πυρετού είναι το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Οδηγίες προς τους κτηνοτρόφους

Στο πλαίσιο αυτό, καλούνται οι κτηνοτρόφοι να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή και να ακολουθούν τις παρακάτω βασικές οδηγίες:

Να μην αποκαλύπτουν προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα σε τηλεφωνικές κλήσεις από αγνώστους.
Να διακόπτουν άμεσα την επικοινωνία σε περίπτωση υποψίας και να επικοινωνούν οι ίδιοι με τις αρμόδιες υπηρεσίες μέσω των επίσημων τηλεφώνων τους.
Να ενημερώνουν άμεσα τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές ή τις αρμόδιες υπηρεσίες σε περίπτωση ύποπτης επικοινωνίας.

Όπως επισημαίνεται, το Υπουργείο έχει ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για τη διερεύνηση του περιστατικού και παρακολουθεί στενά το φαινόμενο.

Σε φάση εντατικής διαχείρισης παραμένει η κατάσταση στη Λέσβο λόγω των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού, με τις αρμόδιες αρχές να εστιάζουν τόσο στον περιορισμό της νόσου όσο και στη στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων και τυροκόμων. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη συντονισμού στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, υπό τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, Σπύρο Πρωτοψάλτη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, κτηνοτρόφων και αρμόδιων υπηρεσιών, κατά την οποία συζητήθηκαν οι διαδικασίες αποζημιώσεων, η ενίσχυση του μηχανισμού του νησιού με 14 στρατιωτικούς κτηνιάτρους, καθώς και η ανάρτηση οδηγού για τη σταδιακή άρση των περιορισμών που αφορούν τα ώριμα τυριά.

Σύσκεψη συντονισμού και βασικά συμπεράσματα

Στο επίκεντρο βρέθηκε ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων και η εφαρμογή των μέτρων. Ευρεία σύσκεψη πραγματοποιήθηκε εχθές στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής υπό τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, στο πλαίσιο της ομάδας διαχείρισης κρίσης για την αντιμετώπιση του αφθώδη πυρετού στη Λέσβο, στην οποία συμμετείχαν ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, η αρμόδια Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων, καθώς και στελέχη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και της τοπικής κτηνιατρικής υπηρεσίας / Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ).

Κεντρικό συμπέρασμα της σύσκεψης ήταν η ανάγκη για στενή και συνεχή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων αρχών και φορέων, καθώς και για αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Όπως επισημάνθηκε, η Πολιτεία προχωρά στην ενεργοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων στήριξης για τους πληγέντες παραγωγούς, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος ενισχύσεων που έχει ανακοινωθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Αποζημιώσεις σε κτηνοτρόφους και τυροκόμους

Σε ό,τι αφορά τη στήριξη των πληγέντων, προχωρούν οι σχετικές διαδικασίες.

Συγκεκριμένα, η καταβολή των πρώτων αποζημιώσεων σε κτηνοτρόφους για ζώα που θανατώθηκαν σε εκτροφές με επιβεβαιωμένα κρούσματα αναμένεται να ξεκινήσει τις αμέσως επόμενες ημέρες, καθώς έχει ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία για την πρώτη φετινή πληρωμή σε πληγέντες από ευλογιά, αφθώδη πυρετό και άλλες επιζωοτίες, όπως προβλέπεται από τη σχετική ΚΥΑ.

Παράλληλα, έχει ξεκινήσει και η διαδικασία για την καταβολή της ειδικής αποζημίωσης που αφορά το γάλα το οποίο παρέλαβαν οι τυροκόμοι κατά τις πρώτες τρεις εβδομάδες μετά το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα, με την Περιφέρεια να συλλέγει τα απαραίτητα στοιχεία για τη διαβίβασή τους στο ΥΠΑΑΤ προς πληρωμή, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.

Ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών

Παράλληλα, ενισχύονται οι υπηρεσίες που επιχειρούν στο πεδίο. Σε επίπεδο επιχειρησιακής ενίσχυσης, σήμερα αναμένεται να μεταβούν στο νησί 14 στρατιωτικοί κτηνίατροι, προκειμένου να συνδράμουν στο έργο των τοπικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της νόσου. Παράλληλα, ήδη βρίσκονται στη Λέσβο κτηνίατροι του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οι οποίοι υποστηρίζουν τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όροι για τη διακίνηση ώριμων τυριών

Σε ό,τι αφορά τη διακίνηση προϊόντων, τίθενται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αναρτήθηκε οδηγός για τη σταδιακή άρση των περιορισμών που αφορούν τα ώριμα τυριά, ο οποίος περιγράφει αναλυτικά τα μέτρα βιοασφάλειας που καλούνται να εφαρμόσουν οι τυροκομικές επιχειρήσεις, προκειμένου να λάβουν άδεια διακίνησης συγκεκριμένων προϊόντων εκτός Λέσβου, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Αρμόδια αρχή για την εποπτεία της διαδικασίας μεταφοράς τυριών εκτός της απαγορευμένης ζώνης ορίζεται η Περιφερειακή Διεύθυνση του ΕΦΕΤ, η οποία βρίσκεται σε επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ και την Κεντρική Υπηρεσία του ΕΦΕΤ. Η ύπαρξη κατάλληλης διαδικασίας μεταφοράς και η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στις εγκαταστάσεις μεταποίησης θα ελέγχονται πριν δοθεί η σχετική έγκριση για τη διακίνηση των προϊόντων.

Ο Γ.Γ του ΥΠΑΑΤ, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε:

«Το μήνυμα του Υπουργείου είναι σαφές: η Πολιτεία θα έχει συνεχή παρουσία στη Λέσβο, για όσο χρειαστεί. Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου πρέπει να πετύχουμε δύο στόχους ταυτόχρονα: από τη μία να περιορίσουμε τη διασπορά του αφθώδη πυρετού και να προστατεύσουμε την κτηνοτροφία της Λέσβου και ολόκληρης της χώρας, και από την άλλη να στηρίξουμε έμπρακτα τους κτηνοτρόφους, τους τυροκόμους και την τοπική παραγωγή που δοκιμάζονται.

Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για λάθος. Η έναρξη της διακίνησης ώριμων τυριών εκτός Λέσβου μπορεί να γίνει μόνο μέσα σε ένα απολύτως αυστηρό πλαίσιο, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ελέγχους και μέτρα βιοασφάλειας. Η προστασία από περαιτέρω διασπορά της νόσου είναι αδιαπραγμάτευτη.

Ταυτόχρονα, όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, θα υπάρξει απόλυτη οικονομική στήριξη στους πληγέντες. Οι πρώτες αποζημιώσεις δρομολογούνται, το πλαίσιο για την ενίσχυση του γάλακτος προχωρά και θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά και θεσμικά εργαλεία. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία απαιτείται συνεργασία, υπευθυνότητα και απόλυτη τήρηση των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών».

Ο Οδηγός για τη διακίνηση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων είναι διαθέσιμος εδώ.

Με κοινή ανακοίνωση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προωθείται η επέκταση των μέτρων για τους κτηνοτρόφους και τις επιχειρήσεις που επλήγησαν από τα κρούσματα Αφθώδης Πυρετός στη Λέσβος.

Στο πλαίσιο αυτό, τα συναρμόδια Υπουργεία προχωρούν σε παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων και απαλλαγές από τα δημοτικά τέλη, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι τυροκόμοι.

Μέτρα στήριξης και αποζημιώσεις

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, την επέκταση των μέτρων αναστολής φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, καθώς και της απαλλαγής από τα δημοτικά τέλη για εκτροφές που επλήγησαν από τον Αφθώδη Πυρετό, προβλέπει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά τα κρούσματα στη Λέσβος. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται και οι τυροκόμοι, οι οποίοι επηρεάζονται από τα περιοριστικά μέτρα στο νησί.

Ήδη βρίσκεται σε εφαρμογή σειρά παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των συνεπειών, με έμφαση στην οικονομική στήριξη των κτηνοτρόφων και της μεταποίησης. Μεταξύ αυτών, έχει ενεργοποιηθεί πρόγραμμα αποζημιώσεων έως 8 εκατ. ευρώ για επιχειρήσεις παραγωγής τυριού, που αφορά το γάλα που παραλήφθηκε κατά το διάστημα απαγόρευσης διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων (15 Μαρτίου – 5 Απριλίου).

Παράλληλα, όπως αναφέρεται, εφαρμόζονται διαδικασίες αποζημίωσης για τα θανατωμένα ζώα, καθώς και ενισχύσεις για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων, με βάση αντίστοιχο μοντέλο που εφαρμόστηκε στην ευλογιά των αιγοπροβάτων. Προβλέπεται επίσης στήριξη για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών στις εκτροφές εντός ζωνών περιορισμού, καθώς και αποζημίωση για γάλα που καταστρέφεται ή δεν διατίθεται λόγω των υγειονομικών μέτρων.

Έλεγχοι και επανεκκίνηση της αγοράς

Επιπλέον, αναφέρεται ότι έχει ενισχυθεί η παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών με την αποστολή κτηνιάτρων στο νησί, ενώ εξετάζεται, υπό προϋποθέσεις βιοασφάλειας, η μερική άρση της απαγόρευσης διακίνησης ώριμων τυριών, με στόχο τη σταδιακή επαναλειτουργία της αγοράς.

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στο νησί του Αιγαίου παραμένει ιδιαίτερα πιεστική για τους επαγγελματίες του κλάδου, καθώς η κτηνοτροφία έχει πληγεί σημαντικά από τη ζωονόσο. Κτηνοτρόφοι, τυροκόμοι και επιχειρήσεις μεταποίησης αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις να διακόπτεται η λειτουργία μονάδων και να καταγράφονται προβλήματα στη διάθεση του γάλακτος.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έχουν επιβεβαιωθεί 48 κρούσματα σε διάστημα περίπου ενός μήνα (15 Μαρτίου έως 20 Απριλίου 2026), γεγονός που επιτείνει την πίεση στον κλάδο. 

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ) ενημερώνει τους κτηνοτρόφους και τους μεταποιητές όλης της χώρας ότι εγκρίθηκε ομόφωνα η ανάγκη επικαιροποίησης των στοιχείων, αναφορικά με τους παραγωγούς και τις ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος που προορίζονται για την παραγωγή Φέτας ΠΟΠ.

Για το λόγο αυτό έχει αποφασισθεί η δημιουργία Επιτροπής Συντονισμού Έργου, αποτελούμενη από τους κ.κ. Γιώργο Βαϊόπουλο, Δημήτρη Μπαλούκα και Νίκο Καλλιακούδα.

Η Επιτροπή θα προχωρήσει σε ενημερώσεις σε όλη τη χώρα, με στόχο τον συντονισμό της διαδικασίας και την πλήρη ενημέρωση των κτηνοτρόφων.

Η πρώτη ενημερωτική συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, στην Περιφέρεια Ηπείρου, την Πέμπτη (7 Μαΐου 2026), στην αίθουσα «ΕΥΤΕΡΠΗ» του ξενοδοχείου DuLac, στις 12:00 το μεσημέρι.

Όπως τονίζει η ΕΔΟΦ θα ακολουθήσουν ενημερώσεις σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, σύμφωνα με νεότερο προγραμματισμό.

Καλούνται όλοι οι κτηνοτρόφοι να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία.

Μέχρι το τέλος Απριλίου θα καταβληθούν οι αποζημιώσεις για τις θανατώσεις ζώων λόγω των ζωονόσων (ευλογιά και αφθώδη πυρετό), ανακοίνωσε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Ήδη, όπως ανάφερε, έχουν σταλεί οδηγίες στις περιφέρειες. «Το θέμα είναι ότι η οικονομική στήριξη στους κτηνοτρόφους να πάει μαζί με την ψυχραιμία, την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και τους ελέγχους», σημείωσε ο Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Την ίδια ώρα πάντως ξεκαθάρισε ότι όσον αφορά τον αφθώδη πυρετό «η θανάτωση αιγοπροβάτων είναι υποχρεωτική. Δεν είναι επιλογή του κράτους αν θα την κάνει ή όχι. Λέγεται «εκρίζωση» και είναι η βασική στρατηγική που επιβάλλει η ευρωπαϊκή οδηγία».

Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ, έχουμε τις αποζημιώσεις για την απώλεια εισοδήματος στους κτηνοτρόφους, που φτάνουν τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής.

Όμως οι κτηνοτρόφοι περιμένουν ακόμη την ενίσχυση για την αγορά των ζωοτροφών λόγω του εγκλυσμού των ζώων στους στάβλους.

Η προηγούμενη πληρωμή για ενίσχυση ζωοτροφών (de minimis) είχε γίνει τον Δεκέμβριο του 2025, που πιστώθηκαν 25,3 εκατομμύρια ευρώ στους λογαριασμούς 42.982 δικαιούχων.

Οι Κτηνοτροφικοί Σύλλογοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης σε κοινή επιστολή τους καταγγέλλουν την παρατεταμένη οικονομική πίεση που υφίστανται εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων για τις ζωονόσους.

Στην επιστολή τους προς το ΥπΑΑΤ ζητούν άμεση και αντικειμενική οικονομική αποζημίωση για τον υποχρεωτικό εγκλεισμό των ζώων, καθώς και την ενεργοποίηση και έγκαιρη καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων, τονίζοντας ότι η μέχρι σήμερα αντιμετώπιση δεν ανταποκρίνεται στο μέγεθος της ζημιάς που έχουν υποστεί. Όπως υποστηρίζουν τα περιοριστικά μέτρα τα οποία έχουν επιβληθεί από το ΥπΑΑΤ, από τον Αύγουστο του 2024, συνεχίζουν να δημιουργούν οικονομική ασφυξία στους κτηνοτρόφους. 

Επικαιροποιημένα στοιχεία για την πορεία της ευλογιάς αιγοπροβάτων

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει για την επιδημιολογική πορεία της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, υπογραμμίζοντας ότι πρώτη προτεραιότητα παραμένει η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων, η εντατική επιτήρηση στο πεδίο και η αποτροπή κάθε περαιτέρω διασποράς της νόσου.

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία, για το διάστημα από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 19 Απριλίου 2026, έχουν επιβεβαιωθεί συνολικά 2.152 κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων, ενώ οι πληγείσες εκτροφές ανέρχονται σε 2.660.

Οι συνολικές θανατώσεις αιγοπροβάτων εξαιτίας της νόσου ανέρχονται σε 486.666.

Για το διάστημα 6 έως 19 Απριλίου 2026, καταγράφηκαν συνολικά 5 νέα κρούσματα, τα οποία εντοπίστηκαν στις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας (1), Ευρυτανίας (1) και Ηλείας (3).

Ειδικότερα, θετικοί εκτροφείς καταγράφηκαν στις 8/4/2026 στις Π.Ε. Αιτωλοακαρνανίας και Ηλείας, στις 14/4/2026 στην Π.Ε. Ευρυτανίας και στις 16/4/2026 εκ νέου στην Π.Ε. Ηλείας.

Το ΥΠΑΑΤ επισημαίνει ότι η επιζωοτία εξακολουθεί να απαιτεί υψηλό επίπεδο επαγρύπνησης, στενό συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και πλήρη συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας, ιδίως ως προς τις μετακινήσεις ζώων, τους ελέγχους και την άμεση αναγγελία κάθε ύποπτου περιστατικού.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι στοχευμένοι έλεγχοι σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία.

Για το διάστημα από 14/10/2025 έως 19/04/2026 έχουν διενεργηθεί συνολικά 60.499 έλεγχοι, έχουν βεβαιωθεί 99 παραβάσεις και έχουν πραγματοποιηθεί 98 συλλήψεις. Αντίστοιχα, μόνο για το διάστημα από 01/02/2026 έως 19/04/2026, οι έλεγχοι ανήλθαν σε 43.764, οι βεβαιωμένες παραβάσεις σε 59 και οι συλλήψεις σε 61.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί όλους τους εμπλεκόμενους να τηρούν με απόλυτη συνέπεια τις οδηγίες των κτηνιατρικών αρχών. Η πλήρης αποτύπωση της επιδημιολογικής εικόνας, η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, η εντατική επιτήρηση και η στενή συνεργασία όλων των φορέων παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Πραγματοποιήθηκαν νέες συλλήψεις κτηνοτρόφων στην Θεσσαλία λόγω των μέτρων αστυνόμευσης για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Από την άλλη ακόμη δεν έχουν καταβληθεί ενισχύσεις για την αγορά ζωοτροφών με αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι να βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο.

Αναλυτικότερα στις 20/04/2026 και ώρα 19:30, στην Περαχώρα Πλατανουλίων Τυρνάβου, συνελήφθη από την αστυνομία κτηνοτρόφος γιατί είχε μετακινήσει προς βοσκή περίπου 200 πρόβατα σε απόσταση διακοσίων 200 μέτρων περίπου από την σταβλική του εγκατάσταση, παρά την απαγόρευση που έχει εξαγγελθεί, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο τα μέτρα για την εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Επίσης:

Στις 21/04/2026 και ώρα 19:00 στην Βαλανίδα Ελασσόνας, συνελήφθη ένας κτηνοτρόφος για μετακίνηση προς βοσκή 80 αίγες σε απόσταση 150 μέτρων περίπου από την σταβλική εγκατάσταση, ιδιοκτησίας του υιού του, παρά την απαγόρευση που έχει εξαγγελθεί. Ο ιδιοκτήτης της ανωτέρω κτηνοτροφικής μονάδας αναζητείται, προκειμένου να συλληφθεί εντός των ορίων του αυτοφώρου.

Στις 21/04/2026 και ώρα 15:30 στο Δαμάσι Τυρνάβου, συνελήφθη ένας κτηνοτρόφος για μετακίνηση προς βοσκή 250 αίγες σε απόσταση 300 μέτρων περίπου από την σταβλική του εγκατάσταση, παρά την απαγόρευση που έχει εξαγγελθεί, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο τα μέτρα για την εξάπλωση της ευλογιάς.

Τελικά η κυβέρνηση αντί να αντιμετωπίσει την ευλογιά με κονδύλια συνεχίζει να προσπαθεί να φοβήσει τους κτηνοτρόφους.

Από την άλλη πληροφορίες του ΑγροΤύπου αναφέρουν ότι γίνονται συνεχώς παράνομοι εμβολιασμοί των ζώων σε πολλές περιοχές της χώρας, με 5 - 6 ευρώ η δόση.

Την χρηματοδότηση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με 1 εκατομμύριο ευρώ προκειμένου να αγορασθούν ζωοτροφές για τους πληττόμενους από τη ζωονόσο του αφθώδους πυρετού κτηνοτρόφους της Λέσβου, έκανε γνωστό, την Τρίτη (21/04), ο περιφερειάρχης, Κωνσταντίνος Μουντζούρης.

Συγκεκριμένα ο Περιφερειάρχης δήλωσε ότι ευχαριστεί θερμώς τον Υπουργό Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο, για την άμεση αποδοχή του υποβληθέντος αιτήματος του για ενίσχυση με ένα εκατομμύριο ευρώ για ζωοτροφές στην κτηνοτροφία της πληγείσας Λέσβου.

Πακέτο ΥπΑΑΤ

Να θυμήσουμε ότι ειδική αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν παράγεται στη Λέσβο λόγω του αφθώδους πυρετού, αποζημιώσεις για τα θανατωθέντα ζώα, ενισχύσεις για την απώλεια του εισοδήματος των παραγωγών, ενίσχυση de minimis για το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών, αποτελούν τους βασικούς πυλώνες του ολοκληρωμένου πλαισίου οικονομικής στήριξης για τους κτηνοτρόφους και τυροκόμους του νησιού παρουσίασε πρόσφατα ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς.

Αποχώρησαν από το λιμάνι οι κτηνοτρόφοι

Μετά από μία εβδομάδα συνεχούς αποκλεισμού του λιμανιού της Μυτιλήνης, οι κτηνοτρόφοι αποφάσισαν να αποδεσμεύσουν τις μεταφορές προϊόντων.

Ο αντιπρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Μανταμάδου, Νικόλας Αψώκαρδος, δήλωσε πως η κίνηση αυτή της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου είναι ένα δείγμα καλής θέλησης, χωρίς ωστόσο να αποκλείει το ενδεχόμενο εκ νέου αποκλεισμού.

Τα αιτήματα των κτηνοτρόφων είναι:

• Άμεση εφαρμογή πρωτοκόλλων για την επεξεργασία και μεταποίηση του γάλακτος εντός του νησιού με θερμική επεξεργασία, ώστε να μη χύνεται το γάλα και να μη χάνεται η παραγωγή.
• Να δοθούν άδειες διακίνησης και εκτός νησιού των μεταποιημένων προϊόντων και του θερμικά επεξεργασμένου γάλακτος.
• Οργάνωση εμβολιασμών: Με αποκλειστικά επιστημονικά και όχι εμπορικά κριτήρια, για να μπει φρένο στη μετάδοση του ιού.
• Μαζικές προσλήψεις μόνιμων κτηνιάτρων: πλήρη στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και των περιφερειακών κτηνιατρείων του νησιού.
• Ολοκληρωμένο σχέδιο για πλήρη ανασύσταση των κοπαδιών με 100% κρατική χρηματοδότηση.
• Αναπλήρωση εισοδήματος στο 100% στον κτηνοτρόφο: αποζημίωση για το γάλα και τα σφάγια (Πάσχα κλπ), κάλυψη των αυξημένων εξόδων για ζωοτροφές λόγω της καραντίνας.
• Πάγωμα χρεών και οφειλών: άμεση αναστολή πληρωμών σε τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία για όλους τους πληγέντες κτηνοτρόφους.
• Κρατικά μέτρα βιοασφάλειας: αποκλειστική κρατική ευθύνη για απολυμαντικές τάφρους και θωράκιση των μονάδων και των τυροκομείων.

Ο αφθώδης πυρετός συνεχίζει την «πυρετώδη πορεία» του στο νησί της Λέσβου, με τον αριθμό των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων να καταγράφει σταθερή αύξηση το τελευταίο διάστημα.

Την ίδια ώρα, η κατάσταση στην κτηνοτροφία του νησιού παραμένει ιδιαίτερα πιεσμένη, καθώς – σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε νωρίτερα ο ΑγροΤύπος – σημαντικό μέρος των τυροκομείων παραμένει εκτός λειτουργίας, ενώ το γάλα βρίσκει ως προορισμό τις χωματερές, αντί να διοχετεύεται στην αγορά.

Αναφορικά με τα επιδημιολογικά στοιχεία για τη ζωονόσο, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έδωσε πρόσφατα επικαιροποιημένα δεδομένα, με βάση τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα από 15 Μαρτίου έως και 20 Απριλίου 2026.

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, συνολικά εξετάστηκαν 434 εκτροφές, ενώ η επιτήρηση κάλυψε 345 εκτροφές προβάτων, 12 αιγών, 13 βοοειδών και 64 μικτές εκτροφές.

Από τους ελέγχους προέκυψαν 48 επιβεβαιωμένα κρούσματα, τα οποία εντοπίστηκαν σε 60 θετικές εκτροφές. Παράλληλα, 12.081 ζώα εξετάστηκαν με αιμοληψία, ενώ στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς παρελήφθησαν συνολικά 21.979 δείγματα προς εργαστηριακό έλεγχο.

Σε ό,τι αφορά τα μέτρα στήριξης των πληγέντων κτηνοτρόφων του νησιού, υπενθυμίζεται ότι χθες (20 Απριλίου), ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου για τη ζωονόσο, ανακοίνωσε σχέδιο στήριξης που βασίζεται σε τέσσερις άξονες.

-Αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα, με κάλυψη ανά ζώο βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

-Αποζημιώσεις για την απώλεια εισοδήματος, οι οποίες ανέρχονται στα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και στα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής.

-Ενίσχυση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών μέσω καθεστώτος de minimis για τους κτηνοτρόφους που βρίσκονται εντός ζωνών περιορισμού.

-Ειδική αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν μπορεί να διατεθεί λόγω των περιοριστικών μέτρων, σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τέλος, για το ενδεχόμενο εμβολιασμού, τόσο ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, όσο και η αρμόδια της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του ΥπΑΑΤ, Μαίρη Γιαννιού, ξεκαθάρισαν ότι είναι ακόμη νωρίς για μια τέτοια επιλογή, με προτεραιότητα να δίνεται στην ολοκλήρωση της επιτήρησης και στην εκρίζωση της νόσου.

Σε οριακό σημείο βρίσκονται οι κτηνοτρόφοι στη Λέσβο λόγω του αφθώδους πυρετού. Όπως υποστηρίζουν το 80% των τυροκομείων είναι κλειστά και το περισσότερο γάλα πηγαίνει σε χωματερές.

Όπως ανακοίνωσαν θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους στο λιμάνι της Μυτιλήνης, απαγορεύοντας τις φορτοεκφορτώσεις φορτηγών.

Ωστόσο το πρωί έπειτα από παρέμβαση του λιμενάρχη επέτρεψαν στα φορτηγά με εμπορεύματα να αποβιβαστούν από το πλοίο «Νήσος Σάμος» που έφτασε από τον Πειραιά, ενώ παράλληλα απευθύνουν κάλεσμα στους συναδέλφους τους να κατέβουν από τα χωριά για να διατηρήσουν το μπλόκο.

Η εφοδιαστική αλυσίδα της Λέσβου βρίσκεται πλέον σε οριακή κατάσταση με σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα και βασικά ειδη διαβίωσης.

Οι κτηνοτρόφοι δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, ενώ η ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων του νησιού με ανακοίνωση της καταγγέλλει την έλλειψη ουσιαστικών μέτρων, ζητά εμβολιασμό, πλήρη αποζημίωση των παραγωγών και συγκεκριμένο σχέδιο για την ανασυγκρότηση του ζωικού κεφαλαίου, ενώ απευθύνει κάλεσμα αλληλεγγύης προς την τοπική κοινωνία.

Ένταση προκλήθηκε νωρίτερα στον Μεσότοπο Λέσβου όταν κτηνοτρόφοι δεν επέτρεψαν σε κτηνίατρο να προχωρήσει σε αιμοληψία. Το ξημέρωμα βρήκε τους κάτοικους του στην είσοδο του χωριού τους γιατί δεν θα επιτρέψει την είσοδο κτηνιάτρων.

Δηλώσεις Σχοινά για Λέσβο

Οι Κτηνοτροφικοί Σύλλογοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης σε κοινή επιστολή τους προς την πολιτική ηγεσία του ΥπΑΑΤ, καταγγέλλουν την παρατεταμένη οικονομική πίεση που υφίστανται εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων για τις ζωονόσους.

Στην επιστολή τους ζητούν άμεση και αντικειμενική οικονομική αποζημίωση για τον υποχρεωτικό εγκλεισμό των ζώων, καθώς και την ενεργοποίηση και έγκαιρη καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων, τονίζοντας ότι η μέχρι σήμερα αντιμετώπιση δεν ανταποκρίνεται στο μέγεθος της ζημιάς που έχουν υποστεί.

Όπως υποστηρίζουν τα περιοριστικά μέτρα τα οποία έχουν επιβληθεί από το ΥπΑΑΤ, από τον Αύγουστο του 2024, συνεχίζουν να δημιουργούν οικονομική ασφυξία στους κτηνοτρόφους.

Όσον αφορά τα «ψίχουλα» που μοίρασε το ΥπΑΑΤ, το φθινόπωρο του 2025, δεν αρκούν ούτε για τον εγκλεισμό λίγων ημερών.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:
«Αξιότιμε κύριε Υπουργέ
Σας αποστέλλουμε την παρούσα, σε συνέχεια της από 6/4/2026 επιστολής μας με θέμα: «Αίτημα αποζημίωσης για την απόρριψη συκωταριών αμνοεριφίων».

Παρεμπιπτόντως, μέχρι στιγμής δεν έχουμε καμία ανταπόκριση στο παραπάνω αίτημα.

Τα περιοριστικά μέτρα τα οποία έχουν επιβληθεί από το ΥΠΑΑΤ, από τον Αύγουστο του 2024,  συνεχίζουν να δημιουργούν οικονομική ασφυξία στους κτηνοτρόφους.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο υποχρεωτικός και οριζόντιος  εγκλεισμός των ζώων σε συγκεκριμένες περιοχές, όπου απαιτείται η εφαρμογή του μέτρου, χωρίς να καλύπτεται το κόστος εκτροφής των ζώων, για σχεδόν 2 χρόνια.

Τα ψίχουλα που μοίρασε το ΥΠΑΑΤ το Φθινόπωρο του 2025 για το κόστος αυτό, δεν αρκούν ούτε για τον εγκλεισμό λίγων ημερών.

Για να εφαρμόζονται απαρέγκλιτα τα περιοριστικά μέτρα, θα πρέπει ταυτόχρονα να εξαγγέλλεται, η αντικειμενική  αποζημίωση διατροφής ανά ζώο και φυσικά για όλα τα ζώα της εκτροφής και μόνο για τις περιοχές που εφαρμόζονται τα περιοριστικά μέτρα.

Η αποζημίωση της διατροφής εκτιμάται για κάθε ημέρα εγκλεισμού στο 1,50 ευρώ/ζώο.

Είστε υποχρεωμένοι, όποια οικονομική ζημιά προκαλείται από τις αποφάσεις σας, να την αποζημιώνετε.

Ως εκ τούτο αιτούμαστε μία δίκαιη αποζημίωση εγκλεισμού και διατροφής των ζώων των εκτροφών μας που βρίσκονται εντός των απαγορευμένων ζωνών της ευλογιάς.

Μπορεί επικοινωνιακά να μιλάτε για ενισχύσεις και μέτρα στήριξης, στους κτηνοτρόφους, που επλήγησαν από το πρωτόκολλο που επιλεκτικά εφαρμόζετε, όμως αντικειμενικά αναφέρεστε σε αποζημιώσεις για τη ζημιά που εσείς προκαλείτε στους κτηνοτρόφους.

Ταυτόχρονα ο ΟΠΕΚΕΠΕ (ΑΑΔΕ) έχει αφήσει απλήρωτους χιλιάδες κτηνοτρόφους, που επλήγησαν τα ζώα τους από ζωονόσους και τους επιβλήθηκε υποχρεωτική ολική καταστροφή των ζώων τους.

Πόσο δύσκολο είναι αυτοί οι κτηνοτρόφοι να πληρωθούν κανονικά, χρονικά και σε ύψος  τις ενισχύσεις τους, αφού καλύπτονται από την ανωτέρα βία λόγω ζωονόσων;

Γιατί η ΑΑΔΕ δεν προχωρά άμεσα στην πληρωμή τους;

Αναμένουμε τις ενέργειές σας και την άμεση θετική σας ανταπόκριση στα παραπάνω αιτήματα, που είναι λογικά, δίκαια κι εν τέλει αυτονόητα»!

Με εκτίμηση

ΟΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΑΜ-Θ
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Δ.Κ.ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ 
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Δ.ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ 
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ν.ΚΑΒΑΛΑΣ
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ν.ΞΑΝΘΗΣ 
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Δ. ΙΑΣΜΟΥ 
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Δ.ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ 
ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΘΡΑΚΩΝ ΑΜΝΟΣ 
ΑΓΡΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΑΡΡΙΑΝΩΝ 
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΥΛΗΣ ΘΡΑΚΗΣ 

Το σχέδιο στήριξης στους πληγέντες κτηνοτρόφους της Λέσβου παρουσίασε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς, στα πλαίσια συνέντευξης τύπου που έδωσε τη Δευτέρα (20 Απριλίου).

O υπουργός υπογράμμισε ότι αυτό περιλαμβάνει 4 άξονες που είναι:

• Αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα, με κάλυψη ανά ζώο βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
• Αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος, που φτάνουν τα 70 ευρώ για πρόβατα και αίγες άνω των 6 μηνών και τα 35 ευρώ για νεότερα ζώα ή ζώα αναπαραγωγής.
• Ενίσχυση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, μέσω καθεστώτος de minimis για τους κτηνοτρόφους εντός ζωνών περιορισμού.
• Ειδική αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν παράγεται λόγω των περιοριστικών μέτρων, σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο κ. Σχοινάς δήλωσε ότι θα καλύψει η κυβέρνηση όλο το ύψος των δαπανών για τα νέα μέτρα αν και δεν ανέφερε ποσά.

Όπως είπε ο αρμόδιος υπουργός, στόχος των παρεμβάσεων είναι η άμεση και ουσιαστική στήριξη των παραγωγών, όχι μόνο για τις απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο, αλλά και για τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις.

Κεντρικό στοιχείο της κυβερνητικής στρατηγικής αποτελεί η ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας. «Αν δεν χτίσουμε ισχυρή ασπίδα βιοασφάλειας, όλα τα υπόλοιπα δεν θα λειτουργήσουν», σημείωσε και υπογράμμισε ότι δεν θα υπάρξει καμία ανοχή σε φαινόμενα παραβατικότητας, όπως η παρεμπόδιση των κτηνιατρικών ελέγχων.

Παράλληλα ο κ. Σχοινάς χαρακτήρισε ως ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας για την κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη Λέσβο, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη κρίση με τοπικές, εθνικές αλλά και δυνητικά ευρωπαϊκές διαστάσεις.

Ωστόσο πρόσθεσε ότι είναι νωρίς να μιλάμε για τον εμβολιασμό των ζώων. Και πρόσθεσε ότι η νόσος ανεξάρτητα αν γίνει ή όχι εμβολιασμός θα πρέπει να εκριζωθεί.

Από την πλευρά της η αρμόδια της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του ΥπΑΑΤ, Μαίρη Γιαννιού ξεκαθάρισε ότι δεν είναι ακόμη η κατάλληλη στιγμή. Όπως σημειώθηκε, προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση της επιτήρησης και η εκρίζωση της νόσου, ενώ ο εμβολιασμός μπορεί να λειτουργήσει μόνο συμπληρωματικά και όχι ως άμεση λύση.

Ακόμη ο υπουργός ανέφερε ότι 30 κτηνίατροι θα πάνε στην Λέσβο για να κάνουν ελέγχους. Από αυτούς οι 10 κτηνίατροι είναι από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, 13 στρατιωτικοί κτηνίατροι και 7 κτηνίατροι του ΥπΑΑΤ.

Βυθίστηκε στο σκοτάδι το υπουργείο πριν τις δηλώσεις

Νωρίτερα το ΥπΑΑΤ ανακοίνωνε τα εξής:
Μπλακ άουτ σημειώθηκε στο κεντρικό κτίριο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επί της οδού Αχαρνών στην Πλατεία Βάθης, μετά από έκρηξη που σημειώθηκε σε υποσταθμό ηλεκτρισμού στο πεζοδρόμιο κάτω από το υπουργείο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που εξετάζονται, προκλήθηκε ζημιά μετά από διαρροή νερού, ενώ το ρεύμα έχει πέσει και στην ευρύτερη γύρω περιοχή.
Το πρόβλημα προκαλεί αναβολή στις ανακοινώσεις από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που επρόκειτο να γίνουν σήμερα Δευτέρα στις 14.00 από τον Μαργαρίτη Σχοινά.

Να σταματήσουν οι μαζικές σφαγές των κοπαδιών που εντοπίζονται κρούσματα αφθώδους πυρετού, ζητούν συνεταιρισμοί και αγροτικοί σύλλογοι της Δυτικής Λέσβου, με απόφαση που ελήφθη σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Άντισσα.

Ειδικότερα, οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων ζητούν την άμεση εφαρμογή προγράμματος καθολικού εμβολιασμού των ζώων, τη στήριξη των κινητοποιήσεων στο λιμάνι της Μυτιλήνης, καθώς και τη διενέργεια επιδημιολογικής μελέτης από τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες για την εξάπλωση της νόσου στο νησί.

Σύμφωνα με την απόφαση, σήμερα Δευτέρα (20/4) οι κτηνοτρόφοι προχωρούν σε αποτροπή της σφαγής ολόκληρου κοπαδιού στην περιοχή της Κοινότητας Φίλια, όπου έχει εντοπιστεί κρούσμα αφθώδους πυρετού.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αναδείχθηκε η ανάγκη προστασίας του ζωικού κεφαλαίου της Λέσβου, με έμφαση στη διατήρηση της τοπικής φυλής του Λεσβιακού προβάτου, το οποίο παράγει γάλα με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Μετά το τέλος της συνέλευσης, στήθηκε μπλόκο στην είσοδο του χωριού, το οποίο και θα παραμείνει ενεργό όλο το 24ωρο.

Το παράδειγμα του Μεσοτόπου αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλα χωριά κυρίως της δυτικής Μυτιλήνης, κλείνοντας και αυτά την είσοδο τους σε «κτηνιάτρους και σφαγείς».

Ο διευθυντής του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Μεσοτόπου, Μανώλης Κωνσταντιδέλλης, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «μέχρι αυτή την στιγμή έχουν οδηγήσει σε σφαγή περίπου 8 έως 10 χιλιάδες πρόβατα. Δεν μπορούν να συνεχίζουν να σφάζουν τα ζώα έξω από τις στάνες. Η Λέσβος είναι νησί με πετρώδες έδαφος και μεγάλη κτηνοτροφία. Αν σφάξουν 200.000 ζώα το αίμα θα περάσει στον υδροφόρο ορίζοντα. Μιλάμε για ένα μεγάλο περιβαλλοντικό έγκλημα και θα πρέπει να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για αυτό. Δεν δεχόμαστε να πίνουμε νερό με το αίμα των σφαγμένων ζώων μας, δεν δεχόμαστε τον αφανισμό μας. Τα πρόβατα μας είναι ένα κομμάτι της ζωής μας, είναι η ψυχή μας.

Η νόσος ξέφυγε από την ζώνη των 3 χιλιομέτρων. Μας είχαν δηλώσει ότι αν γινόταν αυτό θα πηγαίναμε σε μαζικό εμβολιασμό αλλά δεν έκαναν τίποτα. Σύμφωνα με όσα μας αναφέρουν οι κτηνίατροι τα πρόβατα έχουν νοσήσει και έχουν αντισώματα.

Μιλάμε για παραγωγικά ζώα που πάνε για σφαγή. Στο μεταξύ ακόμη δεν έχουν πληρωθεί οι αποζημιώσεις για το απωλεσθέν εισόδημα των κτηνοτρόφων που έχασαν τα ζώα τους. Και πότε θα γίνει ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου δεν μας λέει το ΥπΑΑΤ.

Δεν είναι δυνατόν να βλέπουμε 40χρονους και 50χρονους κτηνοτρόφους να κλαίνε και να μην μπορούν να αντέξουν το πώς θα ζήσουν από εδώ και πέρα. Η κτηνοτροφία είναι η οικονομική ανάσα σε αυτό το νησί και δεν θα επιτρέψουμε να κατασρραφεί. Σε αυτό συμφώνησαν όλοι οι σύλλογοι και οι συνεταιρισμοί του νησιού».

Στο μεταξύ σήμερα Δευτέρα (20/4), στο ΥπΑΑΤ, ο Υπουργός, Μαργαρίτης Σχοινάς, με τον Γενικό Γραμματέα, Σπύρο Πρωτοψάλτη και την Γενική Διευθύντρια Κτηνιατρικής, Κατερίνα Μαρίνου, θα προχωρήσουν σε συνέντευξη τύπου με θέμα την εξέλιξη του αφθώδη πυρετού στην Λέσβο.

Η εξέλιξη των ζωονόσων και ειδικά των ιδιαίτερα μεταδοτικών νοσημάτων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία της κτηνοτροφίας και τη διασφάλιση της παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έδωσε στη δημοσιότητα τα πιο πρόσφατα δεδομένα για την πορεία του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο.

Η εικόνα από τους ελέγχους

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς, από το διάστημα 15 Μαρτίου έως 17 Απριλίου 2026 έχουν επιβεβαιωθεί συνολικά 43 κρούσματα αφθώδους πυρετού σε 54 εκτροφές στη Λέσβο.

Ειδικότερα, έχουν εξεταστεί συνολικά 426 εκτροφές, εκ των οποίων 337 εκτροφές προβάτων, 12 εκτροφές αιγών, 13 εκτροφές βοοειδών και 64 μικτές εκτροφές. Εξετάστηκαν 11.652 ζώα με αιμοληψία και ελέγχθηκαν εργαστηριακά 21.412 δείγματα. Από τον ορολογικό έλεγχο προέκυψαν 637 θετικά δείγματα αίματος ζώων και το ποσοστό των θετικών εκτροφών διαμορφώνεται στο 12,68%, ενώ σε επίπεδο ζώων το ποσοστό διαμορφώνεται στο 5,47%.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές επιχειρήσεις και κάθε εμπλεκόμενο στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών. Η συμμόρφωση με τα μέτρα είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη θωράκιση της παραγωγής του νησιού.

Παράλληλα, υπενθυμίζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της νόσου.

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός

Ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Μεταδίδεται τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων.

Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων.

Συνεχίζεται ο αγώνας επιβίωσης για τους απελπισμένους κτηνοτρόφους της Λέσβου που βλέπουν να οδηγούνται σε οικονομική καταστροφή, ενώ η κυβέρνηση ακολουθεί το ίδιο μοντέλο με την ευλογιά και καθυστερεί τις αποζημιώσεις.

Τρίτη ημέρα κινητοποιήσεων των κτηνοτρόφων στη Λέσβο, σήμερα Πέμπτη (16 Απριλίου), για τις επιπτώσεις από τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Στο πλαίσιο αυτό, συνεχίζουν την κατάληψη της προβλήτας στο λιμάνι της Μυτιλήνης.

Επίσης σήμερα έχουμε παλλεσβιακή κινητοποίηση και συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κτήριο της Περιφέρειας.

Οι κτηνοτρόφοι στο νησί βλέπουν τον κόπο τους και τα προϊόντα τους να μένουν καθηλωμένα στο νησί και τελικά να καταλήγουν στα σκουπίδια.

Την ίδια ώρα καταγγέλλουν την κυβέρνηση, που μπορεί να έχει εξαγγέλλει μέτρα στήριξης, όμως μέχρι στιγμής οι ίδιοι δεν έχουν δει τίποτα στην πράξη. 

Η απελπισία των κτηνοτρόφων είναι εμφανής, καθώς δεν έχουν λάβει επιδοτήσεις, δεν πουλούν το γάλα τους, δεν φτιάχνουν γαλακτοκομικά προϊόντα και φέτος δεν έσφαξαν αιγοπρόβατα για το Πάσχα, όπως γίνεται κάθε άλλη χρονιά.

Από την άλλη κύκλοι της κυβέρνησης αναφέρουν στον ΑγροΤύπο ότι «οι κινητοποιήσεις στη Μυτιλήνη εμπόδισαν την αποβίβαση εξοπλισμού για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια των σημερινών κινητοποιήσεων στο λιμάνι της Μυτιλήνης παρεμποδίστηκε η αποβίβαση κρίσιμου εξοπλισμού που είχε φτάσει στο νησί μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.

Όπως έχει ανακοινώσει το ΥΠΑΑΤ, πρόκειται για φορτίο που έστειλε η Γερμανία και το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ψεκαστήρες απολύμανσης, προστατευτικές φόρμες, μάσκες FFP3 και ασπίδες προσώπου, δηλαδή εξοπλισμό που προορίζεται για την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και της επιχειρησιακής απόκρισης στη Λέσβο.

«Η μη αποβίβαση του φορτίου καθυστερεί τη διάθεση υλικών που προορίζονται για την υποστήριξη των αρμόδιων υπηρεσιών στο πεδίο, σε μια κρίσιμη φάση για την εφαρμογή των μέτρων περιορισμού της νόσου», τονίζουν.