Το ελληνικό μύδι σε κρίσιμο σταυροδρόμι - Άμεσα μέτρα στήριξης ζητούν οι μυδοκαλλιεργητές

Αγώνας δρόμου από κυβερνητικούς παράγοντες ώστε να κλείσει πριν τη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός το θέμα του λαγοκέφαλου.

Το τοξικό ψάρι έχει γίνει εφιάλτης των ψαράδων, αλλά έχει προκαλέσει μάλλον άδικα και την ανησυχία των λουόμενων. Κι αυτό διότι ανοίγει νέο μέτωπο, καθώς τα συρόμενα αλιευτικά εργαλεία, βγαίνουν οριστικά εκτός εξαιτίας της Κοινότητας.

Η επιδότηση για την αλίευση λαγοκέφαλου έχει αρκετά στάδια και χρειάζεται ο ανάλογος συντονισμός του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τις Περιφέρειες και το υπουργείο Περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό χρειάζονται μία σειρά από διαδικασίες, εφαρμοστικές αποφάσεις για την αλίευση, τη μεταφορά, τους πιστοποιημένους κλιβάνους κ.ά. εν μέσω θέρους. Επιπλέον, λείπει από τις Περιφέρειες αλλά ακόμη κι από το υπουργείο, σύμφωνα με πηγές, το επαρκές προσωπικό ιχθυολόγων.

Πογκρόμ κατά λαγοκέφαλου κι από ιδιώτες

Δεν είναι τυχαίο πως οργάνωση ψαράδων δίνει βραβεία για όποιον καταφέρει να ψαρέψει περισσότερους λαγοκέφαλους. Το περασμένο Σαββατοκύριακο φάνηκε πως ο λαγοκέφαλος μπορεί ν΄ αποτελέσει κίνδυνο και για κατοικίδια σε περίπτωση κατανάλωσής του. Στο πλαίσιο αυτό ένας ανήλικος ψαράς από το Καστελλόριζο έπιασε 162 λαγοκέφαλους καταρρίπτοντας το ρεκόρ ενός 15χρονου εφήβου από το Παλαιό Φάληρο στον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Αλιείας Λαγοκέφαλου. Μετά από επανειλημμένες συσκέψεις – δια ζώσης και διαδικτυακές – ειδικά με τις δύο Περιφέρειες, Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα αλλά και με ψαράδες, το επόμενο διάστημα η αλίευση λαγοκέφαλων θα επιδοτείται πιλοτικά.

Ο λαγοκέφαλος ξανά στην Επιτροπή Περιβάλλοντος

Κατά την παρουσίαση, που έγινε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής (Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων) υπό την προεδρία της Δρ. Διονυσίας Αυγερινοπούλου και παρόντος του αρμόδιου υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάση Καββαδά, παρουσιάστηκαν όλα τα στοιχεία των ερευνών, στις οποίες πρωτοστάτησαν ΟΦΥΠΕΚΑ - ΕΛΚΕΘΕ. Υπενθυμίζουμε πως για το ζήτημα του λαγοκέφαλου έχουν γίνει απανωτές ερωτήσεις από βουλευτές διαφορετικών κομμάτων.

Το οικονομικό κόστος από τα χωροκατακτητικά είδη

Η Μαρία Θ. Στουμπούδη, διευθύντρια Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων και αντιπρόεδρος ΔΣ ΕΛΚΕΘΕ, και η Δρ. Παρασκευή Κ. Καραχλέ, διευθύντρια Ερευνών του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ παρουσίασαν στοιχεία για τα χωροκατακτητικά είδη. Το κόστος ανέρχεται σωρευτικά στη Μεσόγειο τις τελευταίες δεκαετίες σε 3 δις δολάρια.

Το ενθαρρυντικό στοιχείο για τον λαγοκέφαλο είναι πως υπάρχουν και στη Μεσόγειο πιθανοί θηρευτές του αλλά μέλλει να επιβεβαιωθεί και στο μέλλον, καθώς βρέθηκαν:

• Μία θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, που είχε καταναλώσει ενήλικο λαγοκέφαλο.
• Το έφαγε ψάρι, που είναι γνωστό ως κυνηγός με την επίσημη ονομασία Coryphaena hippurus.
• Το κατανάλωσαν επίσης οι ζαργάνες Belone belone.
• Σίγουρος όμως θηρευτής για τον λαγοκέφαλο είναι ο… ίδιος. Το ψάρι, που είναι σαρκοβόρο εμφανίζει το φαινόμενο του κανιβαλισμού, δηλαδή ο ένας λαγοκέφαλος μπορεί να φάει κάποιον άλλον. Μετά την είσοδό του στη χώρα μέσω της διώρυγας του Σουέζ το ψάρι έχει εξαπλωθεί ευρέως στις ελληνικές θάλασσες, μετά την πρώτη καταγραφή του ήδη από το 2005.

Προτιμά τα ζεστά νερά

Το ψάρι προτιμά τα ζεστά νερά γι’ αυτό το συναντάμε πιο πολύ στο νότιο Αιγαίο, στην Πελοπόννησο και την Κρήτη, αλλά έχει καταγραφεί σ΄ όλη την Ελλάδα, εξ ου και ο αρμόδιος υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Θ. Καββαδάς, σύμφωνα με πληροφορίες, ζήτησε σε δεύτερο χρόνο να εφαρμοστεί η επιδότηση αλίευσης του ψαριού και σε άλλες θαλάσσιες περιοχές αλλά μέχρι στιγμής υπάρχουν δυσκολίες στη χρηματοδότηση.

Το πιλοτικό πρόγραμμα θα έχει συνολικό προϋπολογισμό 1,5 εκ. ευρώ και θα δοθεί στις 2 Περιφέρειες – Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όπως εξήγησε, ο αρμόδιος υφυπουργός «οι δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν, περιλαμβάνουν τη στοχευμένη εξάλειψη του λαγοκέφαλου με τη συμμετοχή επαγγελματιών ψαράδων, τη συλλογή, την προσωρινή αποθήκευση, τη μεταφορά και την καύση σε κλίβανο» και τα χρήματα θα δοθούν στις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου.

Άλλα χωροκατακτητικά είδη

Οι ερευνήτριες του ΕΛΚΕΘΕ εξήγησαν στην παρουσίασή τους, πως ο λαγοκέφαλος δεν είναι το μόνο χωροκατακτητικό είδος που μας ήρθαν. Υπάρχει ο λεσεψιανός μετανάστης, που θυμίζει κάτι ανάμεσα σε σαρδέλα και γαύρο (Etrumeus golanii), το μπλε καβούρι κ.ά. Ο λαγοκέφαλος, όμως, που συναντιέται ευρέως στην Αίγυπτο και την Τουρκία, προερχόμενος από άλλες θάλασσες, προξενεί τεράστια ζημιά. Καταναλώνει ψάρια, καρκινοειδή (γαρίδες, καβούρια), δίθυρα και γαστερόποδα μαλάκια, καθώς και κεφαλόποδα (χταπόδια, σουπιές, καλαμάρια).

Λαγοκέφαλοι – απειλή και για τα κατοικίδια

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, κατά λάθος, έφαγε λαγοκέφαλο που είχε εκβραστεί σε παραλία του Ηρακλείου Κρήτης το σκυλάκι της Μαρίας Καλουδιώτη, εκπαιδευτικού, υποψήφιας ευρωβουλευτού του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και μέσα σε μισή ώρα πέθανε. Η ίδια προειδοποίησε διαδικτυακά για το ζήτημα αυτό και κάλεσε τους φιλόζωους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Η τετραδοτοξίνη, η τοξική ουσία που έχει ο λαγοκέφαλος, η οποία βρίσκεται σε όλο το ψάρι και κυρίως στα σπλάχνα του, προξενεί και στον άνθρωπο ίλιγγο, κούραση, παράλυση ακόμη και θάνατο και δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα. Επιπλέον, δεν υπάρχει ακόμη γνωστό αντίδοτο σε περίπτωση κατανάλωσης του εν λόγω ψαριού.

Σε κάθε περίπτωση ο λαγοκέφαλος είναι ο τωρινός εφιάλτης των ψαράδων γιατί τρώει είδη που καταναλώνει και ο άνθρωπος, καταστρέφει τα αλιευτικά εργαλεία, μειώνει τα αποθέματα αλιευμάτων. Επιπλέον, αυξάνει το κόστος καυσίμων για τους ψαράδες και πολλοί αλιείς χάνουν ημερομίσθια προσπαθώντας να ξεμπλέξουν και να ξεδιαλέξουν από τα δίχτυα τα συγκεκριμένα ψάρια.

Μετά από αλλεπάλληλες διαμαρτυρίες ψαράδων, που έχουν βρει τον μπελά τους στις ελληνικές θάλασσες, απανωτές αντιδράσεις βουλευτών, αντιπολίτευσης και συμπολίτευσης, η κυβέρνηση αποφάσισε ν΄ ασχοληθεί πιο σοβαρά με το ζήτημα του λαγοκέφαλου και τα μέτρα στήριξης των ψαράδων.

Το αλιευτικό πετρέλαιο, η επικήρυξη λαγοκέφαλου και η αποζημίωση των ψαράδων λόγω της θεσμοθέτησης θαλάσσιων πάρκων είναι τα πρώτα άμεσα μέτρα.

Πιλοτικά επιδοτείται η αλίευση λαγοκέφαλου με 5,33 ευρώ το κιλό στις ελληνικές θαλάσσιες περιοχές, που έχουν πιο έντονο πρόβλημα δηλαδή στην Κρήτη και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Επιπλέον, κατατίθεται νομοσχέδιο για την επιδότηση αλιευτικού πετρελαίου για την περίοδο από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο. Η επιδότηση διαμορφώνεται στα 16 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο και στα 12 λεπτά ανά λίτρο για τον Ιούνιο 2026.

Ο ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΣ ΩΣ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ

Το ψάρι Lagocephalus sceleratus εμφανίστηκε στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα κι έκτοτε έχει εξαπλωθεί μέχρι τις Κυκλάδες και τον Σαρωνικό. Υπάρχουν διάφορα είδη λαγοκέφαλου και είναι τοξικό, διότι εμπεριέχει τη δηλητηριώδη ουσία, τετραδοτοξίνη. Η κατανάλωση του ψαριού μπορεί να επιφέρει από αναπνευστικές διαταραχές μέχρι κατάρρευση του οργανισμού προκαλώντας ανεπάρκεια σε σημαντικά όργανα του σώματος ή ακόμη και θάνατο.

Οι Έλληνες ψαράδες σε συζητήσεις με την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ  διαφωνούσαν με την τιμή των 4,73 ευρώ το κιλό, που έχει υιοθετήσει η Κύπρος για την αλίευση λαγοκέφαλου, λόγω της ιλιγγιώδους αύξησης των τιμών των καυσίμων. Έτσι, η τιμή 5,33 ευρώ, μετά τη σύσκεψη με εκπροσώπους των ψαράδων στο ΥΠΑΑΤ, ουσιαστικά περιλαμβάνει όχι μόνο την επικήρυξη του λαγοκέφαλου αλλά και μέρος του κόστους καυσίμων.

ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟ

Ο τωρινός ένοικος του ΥΠΑΑΤ, που πληροφορίες τον θέλουν να διεκδικεί έδρα στη Βόρεια Ελλάδα, ανακοίνωσε πακέτο 7 μέτρων. Τα 3 μέτρα θα εφαρμοστούν άμεσα, αν κι ορισμένα πρέπει να περάσουν μέσα από την κοινοβουλευτική διαδικασία. Η Βουλή ως γνωστόν κλείνει αρκετές μέρες τον Αύγουστο για τα μπάνια του λαού. Αυτά τα μέτρα αφενός δίνουν μία ανάσα ανακούφισης στον αλιευτικό κλάδο, αφετέρου έχουν προεκλογικό άρωμα και εδραιώνουν τον υπουργό στον πολιτικό χάρτη της Νέας Δημοκρατίας.  

ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς, ο οποίος είχε δίπλα του τον αρμόδιο υφυπουργό, Θανάση Καββαδά και τον γενικό γραμματέα Σπύρο Πρωτοψάλτη, στις δηλώσεις του είχε αγροτικά και πολιτικά μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση, λίγες μέρες μετά την παρουσίαση της ΚΑΠ στο Μέτσοβο.

Ο κ. Σχοινάς υποστήριξε πως η αλιεία δεν έλαχε της προσοχής, που έπρεπε από την πολιτεία, πετώντας ουσιαστικά το μπαλάκι στους προκατόχους του. Ανάλογη στάση ακολούθησε ο κ. Σχοινάς και σε ό,τι αφορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ επιχειρώντας να διαχωρίσει εαυτόν από κυβερνητικές πρακτικές, που ακολουθήθηκαν έως σήμερα. Απέφυγε να μπει σε ονοματοδοσία αλλά ξεκάθαρα άφησε να φανεί πως δεν είναι διατεθειμένος ν΄ αναλάβει ευθύνες και λάθη, που δεν του αναλογούν.

Αναφέρθηκε ξανά στην κατάσταση, που επικρατεί με τους Τούρκους ψαράδες στο Αιγαίο, στέλνοντας μήνυμα και στην Ευρώπη αλλά δείχνοντας ταυτόχρονα πως το κοστούμι του ΥΠΑΑΤ πέφτει κομμάτι στενό. Επιπλέον, ο κ. Σχοινάς έριξε γέφυρες προς τον υπουργό Περιβάλλοντος κι Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου χαρακτηρίζοντάς τον «φίλο». Σημείωσε πως η πιλοτική δράση για τον λαγοκέφαλο «υπάρχει η φιλοδοξία να γενικευτεί και να καλύψει όλες τις θάλασσες της χώρας», εξ ου και ανακοίνωσε, πως επίκειται να πραγματοποιηθεί ραντεβού μεταξύ των δυο υπουργών την ερχόμενη Τετάρτη.

Σημασία έχει και το τρίτο μέτρο για τους ψαράδες, που αφορά όσους θίγονται «λόγω της θεσμοθέτησης θαλάσσιων πάρκων». Το μέτρο αυτό δεν αφορά όλους τους ψαράδες αλλά μόνο του Νοτίου Αιγαίου και του Ιονίου, χωρίς να εξειδικευτεί αν αφορά όσους ψαράδες είναι στο επίκεντρο των περιοχών που έχουν χωροθετηθεί τα δυο θαλάσσια πάρκα ή περιλαμβάνει και ψαράδες γειτονικών  περιοχών.

Σε δεύτερο χρόνο ο κ. Σχοινάς ανακοίνωσε τα εξής:

• Στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής και του νέου κανονισμού αλιείας, για πρώτη φορά θα προβλεφθεί εκσυγχρονισμός των σκαφών και άρση της απαγόρευσης χρηματοδότησης μηχανών.
• Προχωρεί η θεσμοθέτηση οργάνων εκπροσώπησης των ψαράδων.
• Δημιουργείται μητρώο υποχρεωτικής καταγραφής των ερασιτεχνών ψαράδων, ώστε να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός προς τους επαγγελματίες.
• Εισάγεται ένα κλιμακωτό σύστημα ποινών και βαθμολόγησης (point system).

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΧΟΙΝΑ ΚΑΙ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Οι κινήσεις Σχοινά δεν μπορούν να ιδωθούν ξέχωρα από τις υπόλοιπες κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό στο Μαξίμου, που προσπαθεί επικοινωνιακά να διαχειριστεί και την καταδίκη της πρώην ευρωβουλευτού Άννας – Μισέλ Ασημακοπούλου για τα προσωπικά δεδομένα ομογενών αλλά και την εμπλοκή του πρώην επιτρόπου, Δημήτρη Αβραμόπουλου σε άλλη υπόθεση.  

Σε ό, τι αφορά στην αλιεία, ουσιαστικά μόνο ένα αναπτυξιακό μέτρο ανακοινώθηκε, αυτό του εκσυγχρονισμού των αλιευτικών σκαφών. Ταυτόχρονα, οι ανακοινώσεις Σχοινά έχουν κι άλλους αποδέκτες και κυρίως όσους θέλουν να εξακολουθήσουν εξωθεσμικές παρεμβάσεις στο ΥΠΑΑΤ, χωρίς σεβασμό στους κοινοτικούς κανόνες. Έτσι, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιχειρεί με ένα σμπάρο να βάλει πολλά τριγώνια στη θέση τους, γεγονός που ήδη έχει αρχίσει να προξενεί δυσαρέσκεια στους κομματικούς κύκλους της ΝΔ.  

Οι προτάσεις για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), μετά το 2027, θα συζητηθούν στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις 22-23 Ιουνίου 2026.

Οι υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στην εφαρμογή της ΚΑΠ, την ενίσχυση της επικουρικότητας και τη διατήρηση κοινών στόχων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα κράτη-μέλη επιχειρούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο στήριξης της ευρωπαϊκής γεωργίας για την επόμενη προγραμματική περίοδο.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η κατάσταση στις αγροτικές αγορές και οι προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία συνεχίζει να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, τις εμπορικές ροές και την επισιτιστική ασφάλεια.

Στον τομέα της αλιείας, το Συμβούλιο θα ανταλλάξει απόψεις για την κατάσταση και τις κατευθύνσεις της βιώσιμης αλιείας στην ΕΕ ενόψει του 2027, έπειτα από σχετική παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι υπουργοί θα συζητήσουν, επίσης, την αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, εξετάζοντας την αποτελεσματικότητά της ως προς την προστασία των θαλάσσιων πόρων, τη βιωσιμότητα του κλάδου και τη διασφάλιση του εισοδήματος των αλιέων. Στη σύνοδο θα τεθούν και πρόσθετα θέματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Στα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας αναφέρθηκε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, προσερχόμενη στο τελευταίο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας (AgriFish).

Η κ. Παναγιώτου, η οποία θα προεδρεύσει των συνεδριάσεων, δήλωσε ότι το Συμβούλιο στέλνει το μήνυμα πως η γεωργία και η αλιεία παραμένουν στρατηγικοί πυλώνες για την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιωσιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε ό,τι αφορά τη γεωργία, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Προεδρία επιδίωξε να διατηρήσει τον τομέα ψηλά στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα, σε μία περίοδο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, κλιματικές πιέσεις και αυξημένο κόστος παραγωγής.

Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου προωθήθηκαν πρωτοβουλίες που αφορούν στη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ενώ καταγράφηκε πρόοδος σε ζητήματα που σχετίζονται με το εισόδημα των γεωργών και το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η Υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε νομοθετικές εξελίξεις, κάνοντας λόγο για πρόοδο σε φακέλους όπως η αναθεώρηση της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, ο Κανονισμός για το Φυτικό Αναπαραγωγικό Υλικό και η βιολογική γεωργία, σημειώνοντας ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς.

Καταλήγοντας, η Υπουργός ανέφερε ότι η συζήτηση για το μέλλον της γεωργίας και της αλιείας στην ΕΕ, θα πρέπει να επικεντρωθεί στη διατήρηση ισχυρών και ανθεκτικών πολιτικών που θα μπορούν να στηρίζουν τόσο τους σημερινούς παραγωγούς όσο και τις επόμενες γενιές.

Την ανάγκη να δοθεί μια συνολική και ουσιαστική απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική αλιεία υπογράμμισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την προσέλευσή του στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ.

Όπως τόνισε, η αλιεία αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με σειρά σοβαρών πιέσεων.

Μεταξύ αυτών, ο κ. Σχοινάς περιέλαβε το υψηλό κόστος του πετρελαίου, το οποίο, όπως είπε, έχει καθηλώσει μεγάλο μέρος του αλιευτικού στόλου, καθώς και την εξάπλωση ξενικών ειδών, όπως οι λαγοκέφαλοι, που αποτελούν απειλή για τις ελληνικές θάλασσες.

Παράλληλα, στάθηκε στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες, οι οποίες δεν εφαρμόζουν τα ίδια πρότυπα με εκείνα που ισχύουν για τους Ευρωπαίους αλιείς.

«Όλες αυτές οι πιέσεις στην ελληνική αλιεία καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για μια συνολική απάντηση», σημείωσε ο κ. Σχοινάς.

Όπως γνωστοποίησε, την ερχόμενη Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής αλιείας.

Στόχος της συνάντησης, σύμφωνα με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι να διαμορφωθούν από κοινού ουσιαστικές και πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος.

Τις προτάσεις για τη βελτίωση της ανάπτυξης του κλάδου της ιχθυοκαλλιέργειας αλλά και της κοινωνικής ισορροπίας κατέθεσαν οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού, που μίλησαν στην Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, που στον τόπο τους ασχολούνται συστηματικά με τον κλάδο.

Οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, που συμμετείχαν στη συζήτηση για τις υδατοκαλλιέργειες, απάντησαν σε ερωτήσεις βουλευτών για τα προβλήματα, τις προοπτικές αλλά κατέθεσαν και συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας και της βιωσιμότητάς του κλάδου. Οι τοποθετήσεις τους εστίασαν στις υποδομές, στη χωροταξική οργάνωση, στη στήριξη των μικρότερων επιχειρήσεων, στο νομοθετικό πλαίσιο και στη διατήρηση της κοινωνικής ισορροπίας μεταξύ παραγωγικής δραστηριότητας και τοπικής ανάπτυξης.

ΟΙ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

Ο Φιλήμονας Ζαννετίδης, μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδος (ΕΝΠΕ) και αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου κατέθεσε προτάσεις για τη βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των υδατοκαλλιεργειών. Ζήτησε περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης των μονάδων και μείωση τόσο του χρόνου ολοκλήρωσης όσο και του διοικητικού κόστους.

Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη θεσμοθέτησης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), αναφέροντας χαρακτηριστικά την εκκρεμότητα, που υπάρχει σε περιοχές, όπως η Κάλυμνος, η Ρόδος και η Χάλκη. Ο ίδιος πρότεινε την αύξηση των διαθέσιμων υδάτινων εκτάσεων μέσω της εφαρμογής του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού.

Ο κ. Ζαννετίδης έριξε ιδιαίτερα το βάρος και στο θέμα των μεταφορών. Επισήμανε πως απαιτείται βελτίωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων για τη διακίνηση ζωοτροφών, εξοπλισμού και προϊόντων, καθώς οι απομακρυσμένες νησιωτικές μονάδες αντιμετωπίζουν σοβαρές καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος. Τέλος, πρότεινε την ενεργοποίηση του πληροφοριακού συστήματος ΟΣΦΑ ώστε οι περιφερειακές υπηρεσίες να αποκτήσουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία παραγωγής.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΩΝ

Ο Κωνσταντίνος Αποστολόπουλος, αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, Κτηνοτροφίας και Αλιείας Στερεάς Ελλάδας μίλησε κυρίως για το ζήτημα της άνισης βιωσιμότητας μεταξύ μικρών και μεγάλων μονάδων. Εξήγησε πως οι μικρότερες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες επιβίωσης και χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη από την πολιτεία. Υποστήριξε ότι οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν έναν κλάδο με ισχυρή αναπτυξιακή προοπτική, που «έρχεται από το μέλλον» και τόνισε ότι οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να στηρίξουν κυρίως τους μικρότερους παραγωγούς ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία και η ανταγωνιστικότητα του κλάδου.

Ο δήμαρχος Δελφών, Παναγιώτης Ταγκαλής επικεντρώθηκε στις σχέσεις των υδατοκαλλιεργειών με τις τοπικές κοινωνίες και στον χωροταξικό σχεδιασμό. Επεσήμανε ότι στον δήμο Δελφών η τοπική κοινωνία είχε αποδεχθεί τις υδατοκαλλιέργειες ως σημαντικό μοχλό ανάπτυξης μέσω διαδικασιών διαβούλευσης και κοινωνικής συναίνεσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, προβλήματα εμφανίστηκαν, όταν χορηγήθηκαν αδειοδοτήσεις, κυρίως για επεκτάσεις, χωρίς την ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και προκάλεσαν αντιδράσεις. Ως πρόταση έθεσε την ανάγκη ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού, όχι μόνο για τις υδατοκαλλιέργειες αλλά και για όλες τις παραγωγικές δραστηριότητες, ώστε να αποφεύγονται συγκρούσεις μεταξύ επενδυτών και τοπικών φορέων.

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην περίπτωση της νέας ΠΟΑΥ, όπου η προβλεπόμενη αύξηση των εκτάσεων από 434 σε πάνω από 1.000 στρέμματα δημιούργησε ανησυχίες σχετικά με πιθανές συγκρούσεις με τον τουρισμό. Ωστόσο, επισήμανε ότι μέσω συνεργασίας με το υπουργείο Τουρισμού βρέθηκαν λύσεις, με προτεραιότητα σε επεκτάσεις υφιστάμενων επιχειρήσεων αντί για εκτεταμένες νέες εγκαταστάσεις, επιτυγχάνοντας ισορροπία μεταξύ παραγωγικής και τουριστικής ανάπτυξης.

ΟΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

Ο Παρασκευάς (Τσεβάς) Βλάχος, δήμαρχος Φιλιατών Θεσπρωτίας παρουσίασε τη Θεσπρωτία ως παράδειγμα επιτυχημένης σύνδεσης των υδατοκαλλιεργειών με την τοπική ανάπτυξη. Στην περιοχή του λειτουργούν περισσότερα από 16 μεγάλα επενδυτικά έργα ενώ η συνεισφορά του κλάδου φτάνει περίπου στο 40% της περιφερειακής εξαγωγικής δραστηριότητας. Παράλληλα, στις μονάδες της περιοχής του απασχολούνται περίπου 500 εργαζόμενοι, εκ των οποίων περίπου 400 είναι άνδρες και 100 γυναίκες.

Ο δήμαρχος Φιλιατών υπογράμμισε ότι οι υδατοκαλλιέργειες της Σαγιάδας λειτουργούν ως εργαλείο συγκράτησης του πληθυσμού στην περιφέρεια και ως μέσο αντιμετώπισης της δημογραφικής συρρίκνωσης. Ωστόσο, κατέθεσε και συγκεκριμένες προτάσεις προς την πολιτεία. Ζήτησε εκσυγχρονισμό των οδικών και λιμενικών υποδομών της Σαγιάδας και μέτρα στήριξης για το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει σημαντικά τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

Η Περιφέρεια Ηπείρου είναι από τις περιοχές που έχει σημαντικό μερίδιο αγοράς στις ιχθυοκαλλιέργειες. Πρωτοστατεί σε τσιπούρα και λαβράκι ενώ από την Ήπειρο ξεκίνησε και η εκτροφή πέστροφας. Σήμερα παράγονται στην Ήπειρο και αβγά οξύρρυγχου (χαβιάρι) ενώ στη Θεσπρωτία υπάρχει και πρότυπη μονάδα εκτροφής γαρίδας – τίγρη.

Οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης ζήτησαν καλύτερη χωροταξική οργάνωση, στήριξη των μικρότερων μονάδων, εκσυγχρονισμό υποδομών, μείωση γραφειοκρατίας και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ κράτους, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών.

Την ιχθυοκαλλιέργεια προτάσσει η κυβέρνηση στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) μετά το 2028. Κατά την τωρινή προγραμματική περίοδο έχουν εγκριθεί 105 νέα επενδυτικά σχέδια υδατοκαλλιέργειας.

Πρόκειται για έναν εξωστρεφή τομέα, στον οποίο η χώρα μας είναι πρωταγωνίστρια κι έχει αυξήσει τις θέσεις απασχόλησης, παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις. Παρά ταύτα εξακολουθούν να υπάρχουν γραφειοκρατικές αγκυλώσεις κι εμπόδια, αδυναμίες ως προς τη χωροθέτηση, την αδειοδότηση και τις επεκτάσεις ενώ έχει αυξηθεί και το κόστος παραγωγής.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων στην Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, όπου ήταν καλεσμένοι και πολιτικά και διοικητικά στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των μονάδων ιχθυοκαλλιεργειών.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ

Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα περίπου 285 μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, περισσότερες από 400 μονάδες οστρακοκαλλιέργειας και 24 ιχθυογενετικοί σταθμοί. Ο κλάδος δημιουργεί περίπου 12.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας ενώ η συνολική παραγωγή ξεπερνά τους 120.000 τόνους ετησίως. Το 80% της παραγωγής εξάγεται στις διεθνείς αγορές.

Στοιχεία του 2024 δείχνουν πως εξάγονται 94.000 τόνοι τσιπούρας και λαβρακιού, 585 εκατ. ευρώ αξία. Είναι προϊόντα που ταξιδεύουν σε 38 αγορές εκτός Ελλάδας, κυρίως προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και σε τρίτες χώρες.

Η οικονομική αξία της παραγωγής προσεγγίζει τα 800 εκατομμύρια ευρώ. Η παραγωγή μεσογειακών ειδών, όπως τσιπούρα και λαβράκι ανήλθε στους 123.000 τόνους με αξία περίπου 770 εκατομμύρια ευρώ.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Οι τρεις βασικές αγορές του ελληνικού ψαριού ιχθυοκαλλιέργειας είναι: Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία, οι οποίες απορροφούν τη μερίδα του λέοντος σε ό, τι αφορά στην τσιπούρα και το λαβράκι. Σημαντική παρουσία έχει το ελληνικό ψάρι ιχθυοκαλλιέργειας και στη Βουλγαρία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Ισραήλ, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία. Σε μικρότερη κλίμακα αναπτύσσονται και άλλα μεσογειακά είδη, όπως ο κρανιός και το φαγκρί.

ΝΕΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Σε αυτή τη φάση ανακοινώθηκαν 105 νέα επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 131 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 87 εκατομμύρια προέρχονται από δημόσια χρηματοδότηση. Παράλληλα, προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ για τον χωροταξικό σχεδιασμό των υδατοκαλλιεργειών, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και την οργανωμένη ανάπτυξη του κλάδου με στόχο μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη στο μέλλον.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Σε ό, τι αφορά στη γεωγραφική κατανομή σημαντικές παραγωγές ιχθύων καταγράφουν οι: Εύβοια, τα Δωδεκάνησα, η Αιτωλοακαρνανία, η Κεφαλλονιά, η Φθιώτιδα, η Θεσπρωτία. Επίσης, η Αττική, η Αργολίδα, η Κορινθία, η Χίος, η Πρέβεζα, η Φωκίδα και η Λέσβος ενώ η Κεντρική Μακεδονία: Θεσσαλονίκη, Ημαθία και Πιερία πρωτοστατούν στις οστρακοκαλλιέργειες.

Η Δρ. Άλκηστη Πάρπουρα, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξήγησε πως γύρω από τον κλάδο της υδατοκαλλιέργειας κινητοποιούνται περίπου 700 φορείς και επιχειρήσεις ενώ σημαντική παραγωγική δραστηριότητα είναι και η παραγωγή ιχθυδίων γόνου, που αποτιμάται σε 320 εκ. ευρώ και η εξαγωγή γόνου, που αποτιμάται σε 70 εκ. ευρώ. Η αξία της οστρακοκαλλιέργειας εκτιμάται αυτή τη στιγμή σε 12 εκ. ευρώ. Σημείωσε πως υπάρχουν 72 λιμνοθάλασσες στη χώρα, 31 από τις οποίες είναι μισθωμένες και παραγωγικά ενεργές με περίπου 800 τόνους ετήσια παραγωγή και αντικείμενο κυρίως τα κεφαλοειδή, την τσιπούρα, το λαβράκι και λιγότερο το χέλι.

Σημείωσε πως το Πρόγραμμα Αλιείας Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας 2021- 2027 στηρίζει τον κλάδο μέσω των επενδύσεων με 131 εκατομμύρια ευρώ, ο οποίος δέχεται πιέσεις και λόγω της κλιματικής αλλαγής, που ανεβάζει τη θερμοκρασία στο νερό κ.ά.

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΕΣ ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ευθυμία Γιόκαλα, προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» οι μεγάλες επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας χρηματοδοτούνται με 50%, οι μικρομεσαίες με 60%, τα καινοτόμα σχέδια με 75% ενώ οι επενδύσεις σε απομακρυσμένα ελληνικά νησιά ενισχύονται έως και 85%.

Κατά την υλοποίηση των τεσσάρων προηγούμενων ΚΑλΠ πραγματοποιήθηκαν περισσότερα από 770 επενδυτικά σχέδια, με δημόσια δαπάνη, που ξεπέρασε τα 250 εκατομμύρια ευρώ. Στο πρόγραμμα ΕΠΑΛΘ 2014–2020 η υδατοκαλλιέργεια έλαβε περισσότερα από 140 εκ. ευρώ, δημόσιας δαπάνης. Από αυτά, περίπου 85 εκ. κατευθύνθηκαν στις παραγωγικές επενδύσεις, 20 εκατομμύρια διατέθηκαν για στήριξη λόγω πανδημίας, άλλα 20 εκ. για την ουκρανική κρίση, 11,5 εκ. για καινοτόμα προγράμματα και 4 εκ. ευρώ για σχέδια παραγωγής και εμπορίας. Στο πλαίσιο του ΠΑΛΥΘ κατατέθηκαν 120 νέα επενδυτικά σχέδια, από τα οποία εγκρίθηκαν τα 105, με δημόσια χρηματοδότηση ύψους 87,4 εκ. ευρώ. Το 75% των σχεδίων προέρχεται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις ενώ έξι επενδυτικά σχέδια χαρακτηρίζονται ως αμιγώς καινοτόμα.

Η κ. Γιόκαλα εξήγησε πως πρόσφατα δόθηκε έμφαση και στον υδατοκαλλιεργητικό τουρισμό, ο οποίος μπορεί ν΄ αποφέρει ένα συμπληρωματικό εισόδημα, χρηματοδοτείται ως επιλέξιμη δαπάνη στο πλαίσιο των επενδύσεων υδατοκαλλιέργειας. Εξήγησε, πως στις νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές λόγω της αύξησης του κόστους, οι μονάδες υδατοκαλλιέργειας επιδοτούνται με το 85% και όχι με 50% ή 60%, όπως σ’ όλη την υπόλοιπη Ελλάδα.

Άνεργοι έχουν απομείνει οι ψαράδες της βιντζότρατας, τόνισε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αλιέων «Η Μεσόγειος», Γεώργιος Φατούρος. Υποστήριξε πως η βιντζότρατα έχει στοχοποιηθεί από συγκεκριμένους παράγοντες και πως είναι ένα παραδοσιακό παράκτιο, αλιευτικό εργαλείο, που φέρνει φτηνό ψάρι στο τραπέζι του καταναλωτή.

Μιλώντας σε βουλευτές της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής, ο κ. Φατούρος υποστήριξε πως η βιντζότρατα λειτουργεί νόμιμα με βάση εγκεκριμένο διαχειριστικό σχέδιο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, εδώ και έξι χρόνια το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κωλυσιεργεί και κατά την άποψή του, δεν ολοκληρώνει τις διαδικασίες ώστε να επιτραπεί ξανά η λειτουργία τους.

«ΧΑΜΗΛΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΟΡΡΙΨΕΩΝ»

Όπως είπε, οι ψαράδες της βιντζότρατας μένουν χωρίς δουλειά, παρότι, σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία που προέκυψαν από το ΕΛΚΕΘΕ και το ΙΝΑΛΕ, το εργαλείο έχει πολύ μικρές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον και πολύ χαμηλά ποσοστά απορρίψεων αλιευμάτων.

Ο ίδιος επέμεινε ότι η βιντζότρατα δεν είναι συρόμενο εργαλείο όπως η μηχανότρατα. Λειτουργεί με αργή ανάσυρση των διχτυών χωρίς να προκαλεί ζημιές στον βυθό ή στις φυκιάδες.

Υποστήριξε ακόμη ότι ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι διότι έχει στοχοποιηθεί  από ΜΚΟ και από ορισμένους παράκτιους αλιείς χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Σημείωσε ότι η βιντζότρατα αλιεύει κυρίως μαρίδα, γόπα και σαρδέλα. Μάλιστα επισήμανε ότι είναι το μοναδικό εργαλείο που ψαρεύει νόμιμα τη μαρίδα και ότι τα τελευταία χρόνια η αγορά έχει γεμίσει παράνομα αλιεύματα και εισαγόμενη μαρίδα από την Τουρκία.

ΕΠΙΦΥΛΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ

Ο κ. Φατούρος υποστήριξε ότι οι εκτεταμένες απαγορεύσεις αλιείας οδηγούν σε οικονομικό αδιέξοδο τους επαγγελματίες ψαράδες, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπεται η ερασιτεχνική αλιεία. Ερωτώμενος από τον  Μανώλη Χνάρη, βουλευτή Ρεθύμνου και τομεάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ για τα θαλάσσια πάρκα ο κ. Φατούρος εξέφρασε σοβαρές αντιρρήσεις. Είπε ακόμη ότι ήδη μεγάλες θαλάσσιες περιοχές βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας και πως η επέκταση των πάρκων μπορεί να καλύψει πάνω από το 70% των θαλάσσιων περιοχών, περιορίζοντας ασφυκτικά την επαγγελματική αλιεία.

Σε άλλη ερώτηση του κ. Χνάρη για το αν η κυβέρνηση έχει στηρίξει την αλιεία, ο κ. Φατούρος απάντησε ότι οι βιντζότρατες όχι μόνο δεν έχουν στηριχθεί, αλλά βρίσκονται «υπό διωγμό». Υποστήριξε ότι το εργαλείο οδηγείται ουσιαστικά σε εξαφάνιση, παρά τις θετικές επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και την έγκριση του διαχειριστικού σχεδίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η ΒΙΝΤΖΟΤΡΑΤΑ ΠΙΑΝΕΙ ΦΘΗΝΟ ΨΑΡΙ»

Απαντώντας στην ερώτηση της βουλευτίνας Β΄ Πειραιώς και Νήσων, Διαμάντως Μανωλάκου (ΚΚΕ) αν η βιντζότρατα είναι το μόνο εργαλείο που πιάνει φθηνό ψάρι και μαρίδα, απάντησε πως πράγματι είναι το μόνο εργαλείο που ψαρεύει νόμιμα μαρίδα και ότι η απουσία της από την αγορά εκτόξευσε τις τιμές για τους καταναλωτές. Ισχυρίστηκε πως όταν λειτουργούσε η βιντζότρατα ένα τελάρο μαρίδας κόστιζε περίπου 20 με 22 ευρώ ενώ σήμερα έχει αγγίξει τα 45 ευρώ.

Ο κ. Φατούρος απαντώντας στη βουλευτίνα Αιτωλοακαρνανίας του ΠΑΣΟΚ, Χριστίνα Σταρακά τόνισε ότι το Υπουργείο αντιμετωπίζει τη βιντζότρατα σαν «καταραμένο εργαλείο», αποκλείοντας τους επαγγελματίες από τα περισσότερα προγράμματα στήριξης. Υποστήριξε ότι οι ψαράδες της βιντζότρατας δεν έχουν λάβει ουσιαστική βοήθεια από κρατικά προγράμματα και πως ελάχιστοι επαγγελματίες αλιείς μπορούν τελικά να επωφεληθούν από τις ενισχύσεις που ανακοινώνονται.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Για τη νομική διάσταση της υπόθεσης, ο δικηγόρος των ψαράδων, Παναγιώτης Τζαμτζής, απαντώντας στον τομεάρχη Αγροτικού του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Βασίλη Κόκκαλη υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί την οριστική κατάργηση της βιντζότρατας χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και επιστημονική τεκμηρίωση.

Επικαλέστηκε την απόφαση 2133/2022 του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία το υπουργείο οφείλει να ρυθμίσει την επαγγελματική δραστηριότητα των ιδιοκτητών βιντζότρατας, εφόσον διαθέτουν ενεργές άδειες. Όπως εξήγησε, το ΣτΕ αναγνώρισε ότι υπάρχει πλήρες νομικό και θεσμικό πλαίσιο, για να συνεχίσει να λειτουργεί το εργαλείο, μέσω διαχειριστικού σχεδίου ή άλλων διαδικασιών.

Πρόσθεσε πως το ΣτΕ πρότεινε, επιπλέον, τη δυνατότητα οικειοθελούς αποχώρησης από το επάγγελμα με αποζημίωση, μόνο όμως για όσους το επιθυμούν. Για όσους δεν θέλουν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους, το κράτος οφείλει να ρυθμίσει τη λειτουργία τους νόμιμα. Επισήμανε ακόμη ότι υπάρχουν αποφάσεις του Διοικητικού Πρωτοδικείου, που επιδικάζουν αποζημιώσεις σε ψαράδες, καθώς και απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που καταδικάζει την Ελλάδα, επειδή δεν εφάρμοσε εγκαίρως την απόφαση του ΣτΕ. Σημείωσε πως το βασικό αίτημα των ψαράδων είναι να μάθουν γιατί ένα εργαλείο, το οποίο διαθέτει επιστημονική και νομική κάλυψη, παραμένει ανενεργό και το ΥΠΑΑΤ δεν δίνει καμία ουσιαστική λύση.

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για το μέλλον της θαλάσσιας πολιτικής, της αλιείας και της γαλάζιας οικονομίας βρέθηκε η Ελλάδα, με τη συμμετοχή του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά στο πάνελ του «European Maritime Day 2026», που πραγματοποιείται στη Λεμεσό της Κύπρου.

Ο Υπουργός συμμετείχε στη συζήτηση με θέμα «Πώς μπορεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο να στηρίξει την εφαρμογή του Συμφώνου για τους Ωκεανούς;», μαζί με τη Γενική Διευθύντρια Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Charlina Vitcheva και τους ευρωβουλευτές, André Filipe Franqueira Rodrigues (Πορτογαλία) και Christophe Clergeau (Γαλλία). Νωρίτερα, την εναρκτήρια ομιλία είχε απευθύνει ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Καδής.

Η φετινή διοργάνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028–2034 και τη συζήτηση για το νέο «Ocean Pact», τη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για τις θαλάσσιες πολιτικές, την αλιεία, τις υδατοκαλλιέργειες, τη βιωσιμότητα και τη γαλάζια οικονομία. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα νέο, περισσότερο ενοποιημένο χρηματοδοτικό πλαίσιο, μέσα από τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (National and Regional Partnership Plans NRPPs).

Στην παρέμβασή του, ο Μαργαρίτης Σχοινάς έστειλε μήνυμα ότι η βιωσιμότητα των θαλασσών δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη βιωσιμότητα των ίδιων των παράκτιων κοινωνιών, επισημαίνοντας ότι η αλιεία δεν αφορά μόνο περιβαλλοντικούς στόχους, αλλά συνδέεται άμεσα με την επισιτιστική ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Όπως τόνισε, η Ευρώπη οφείλει να αντιμετωπίζει τη θαλάσσια πολιτική με ολοκληρωμένο τρόπο, συνδέοντας την προστασία των οικοσυστημάτων με τη στήριξη της παραγωγής, των τοπικών κοινωνιών και της γαλάζιας οικονομίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων και αυξημένων πιέσεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ο Έλληνας Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογράμμισε ακόμη ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μιλά για ισχυρή θαλάσσια πολιτική χωρίς ισχυρά, ευέλικτα, απλά και καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία που να στηρίζουν στην πράξη τους ανθρώπους της θάλασσας και τις παράκτιες οικονομίες. Όπως σημείωσε, το Ocean Pact πρέπει να συνδυάζει την περιβαλλοντική φιλοδοξία με τον οικονομικό ρεαλισμό και την κοινωνική συνοχή, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μικρή παράκτια αλιεία, λέγοντας πως για χώρες όπως η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς μια οικονομική δραστηριότητα, αλλά στοιχείο κοινωνικής συνοχής, τοπικής ανάπτυξης και πολιτιστικής ταυτότητας των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών. Συγκεκριμένα, τόνισε ότι η βιωσιμότητα των θαλασσών περνά μέσα από τη βιωσιμότητα των παράκτιων κοινωνιών.

Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη να υπάρξει επαρκής χρηματοδοτική στήριξη για τον εκσυγχρονισμό και την ενεργειακή μετάβαση του αλιευτικού στόλου, την ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και κλιματικών πιέσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στη σημασία της μικρής παράκτιας αλιείας για τις μεσογειακές χώρες, αλλά και στην ανάγκη ενίσχυσης της καταπολέμησης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας, στη στήριξη της ενεργειακής μετάβασης του στόλου και στην ανάπτυξη βιώσιμων υδατοκαλλιεργειών.

Τέλος, στη συζήτηση αναδείχθηκε και η σημασία νέων ευρωπαϊκών εργαλείων, όπως η πρωτοβουλία “Ocean Eye”, που αξιοποιεί ψηφιακές τεχνολογίες, δορυφορικά συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη για την ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης, της συλλογής δεδομένων και της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για χώρες με εκτεταμένο θαλάσσιο χώρο και αυξημένες ανάγκες θαλάσσιας ασφάλειας, όπως η Ελλάδα.

Δεν θα υπάρξουν δραματικές αλλαγές στους πόρους για την αλιεία, διαβεβαίωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για την Αλιεία και τους Ωκεανούς, Κώστας Καδής.

Ο επίτροπος ήρθε στην Ελλάδα στο πλαίσιο και της επίσημης επίσκεψης και του Κύπριου Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Παρευρέθηκε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, συνοδευόμενος από τον Έλληνα υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά και σημείωσε πως ο προϋπολογισμός της ΚΑλΠ δεν πρόκειται να κατέβει κατά 67% αλλά θα γίνει διαφορετικά η κατανομή.

Τόσο ο ίδιος όσο κι ο κ. Σχοινάς υποστήριξαν πως θα στηριχθεί η μικρή παράκτια αλιεία αλλά και οι ιχθυοκαλλιέργειες. Βουλευτές απ΄ όλα τα κόμματα επισήμαναν την ανάγκη στήριξης του Έλληνα ψαρά.

Το νέο όραμα για αλιεία και ιχθυοκαλλιέργειες

«Δεν πρόκειται για μείωση του προϋπολογισμού από τα 6 δις στα 2 δισ. Αυτό είναι παρανόηση. Πρόκειται για μία ανακατανομή του προϋπολογισμού», ανέφερε  ο κ. Καδής και ξεκαθάρισε πως «απλώς, τα 2 δις είναι το κατώτατο όριο από το οποίο μπορούν να ξεκινήσουν τα κράτη-μέλη, ανάλογα με τις προτεραιότητές τους».  Σημείωσε πως το 76% των σκαφών της Ευρωπαϊκής Ένωσης «είναι σκάφη μικρής κλίμακας. Απασχολούν το 50% των αλιέων. Είναι στο επίκεντρο της προσοχής μας και έχουμε υιοθετήσει μια σειρά από μέτρα για να τους στηρίξουμε. Δεν είναι αρκετά και θα συνεχίσουμε και με νέα μέτρα».

Ο κ. Καδής υποστήριξε πως προετοιμάζεται «το όραμα για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια με χρονικό ορίζοντα το 2040. Θα βασιστεί στην αξιολόγηση της ΚΑΛΠ, στον οδικό χάρτη, που ετοιμάζουμε για την ενεργειακή μετάβαση του τομέα, στην επανεξέταση των κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας και στην προετοιμασία της στρατηγικής για την εξωτερική διάσταση της αλιευτικής πολιτικής. Ο απώτερος μας στόχος είναι να διασφαλίσουμε υγιή αποθέματα, ανθεκτικές παράκτιες κοινωνίες και βιώσιμες επιχειρήσεις».

Σχοινάς: «Θα στηρίξουμε τη μικρή παράκτια αλιεία»

«Η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην τήρηση των κανόνων», είπε ο Μαργαρίτης Σχοινάς, υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αλλά σημείωσε πως χρειάζεται καλύτερος συντονισμός και εποπτεία. Επισήμανε πως «δεν μπορεί να αποδώσει πραγματικά, αν δεν εφαρμόζεται με συνέπεια από όλους» εννοώντας εμμέσως πλην σαφώς τις προκλήσεις Τούρκων προς τους Έλληνες ψαράδες. «Μας ανησυχεί ιδιαίτερα να βλέπουμε στο Αιγαίο, τακτικές παρενόχλησης και παρακώλυσης, πολύ συχνά μέσα στα ύδατα της Ε.Ε.,  που είναι ένα φαινόμενο το οποίο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό». Εξήγησε πως υπάρχει σταθερή προσήλωση «στη στήριξη της μικρής παράκτιας αλιείας και όχι μόνο γιατί αφορά το 80% των αλιέων της χώρας, αλλά γιατί αποτελεί ζωτικό πυλώνα της οικονομίας μας, των νησιών μας, των παράκτιων περιοχών μας, αλλά και συνεχιστή μιας ένδοξης παράδοσης, που συνδέει βαθιά τον ελληνισμό, την ιστορία μας, την ταυτότητα της χώρας με τη θάλασσα και το ψάρεμα».

Ο κ. Σχοινάς ανέφερε, πως η χώρα μας, έχει ήδη θεσμοθετήσει πληθώρα ρυθμιστικών μέτρων, που στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος, των κοινωνιών και της διαχείρισης των ιχθυοαποθεμάτων. Αναφέρθηκε στην έναρξη της δράσης ύψους 16 εκ. ευρώ, που θα δώσει έμπρακτη στήριξη σε περίπου 400 επαγγελματίες αλιείς και επιχειρήσεις του κλάδου, με ιδιαίτερη έμφαση στη μικρή παράκτια αλιεία και στις νησιωτικές περιοχές της χώρας. Επισήμανε πως η χώρα θα παραμείνει σταθερά προσηλωμένη «στους στόχους της συμφωνίας για τους ωκεανούς που προχωράμε στις πρωτοβουλίες αυτές που όλοι ξέρετε, όπως η δημιουργία των θαλασσίων πάρκων που εκτιμούμε ότι θα έχει θετικές επιπτώσεις».

Τοπική οικονομία και ψαράδες

Στην ανάγκη στήριξη των μικρών παράκτιων αλιέων αναφέρθηκαν από την πλευρά τους βουλευτές της μείζονος και ελάσσονος αντιπολίτευσης (Χνάρης, ΠΑΣΟΚ, Κόκκαλης, ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Μανωλάκου, ΚΚΕ, Δελβερούδης, ΝΙΚΗ), ενώ ο πρώην υπουργός Ναυτιλίας της ΝΕΑΡ, Θοδωρής Δρίτσας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις συνέπειες της ιχθυοκαλλιέργειας στο νερό των παράκτιων περιοχών. Στις 10 πλήρως εξαρτώμενες περιοχές από την αλιεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι 6 είναι ελληνικές, σύμφωνα με την ανεξάρτητη βουλευτή Πέλλας, Θεοδώρα Τζάκρη. Η ίδια επισήμανε ότι μολονότι η αλιεία αφορά μόλις το 0,5% του ΑΕΠ ωστόσο ο κλάδος έχει τεράστια σημασία. Ανάμεσα στις 10 περιοχές της Ευρώπης, που είναι εξαρτώμενες από την αλιεία, εξήγησε, είναι η Λέσβος, η Λευκάδα, η Σάμος, οι Κυκλάδες, η Χίος και η Χαλκιδική. Η ίδια ανέφερε πως μόλις το 18% των απασχολούμενων είναι κάτω των 30 ετών. Από οικονομικής άποψης το 79% έχει εισόδημα κάτω των 20.000 ευρώ και πολύ χαμηλό ποσοστό κέρδους.

Στη Λευκωσία μεταβαίνει σήμερα Δευτέρα και αύριο Τρίτη ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, προκειμένου να συμμετάσχει στις εργασίες του Άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πλαίσιο της συνόδου του Συμβουλίου για θέματα γεωργίας (4 Μαΐου), θα συζητηθεί η αντιμετώπιση των αυξανόμενων κρίσεων στον αγροτικό τομέα, με έμφαση στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, των φυσικών καταστροφών και της αστάθειας των αγορών. Στο επίκεντρο θα βρεθεί η ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας, με στόχο τη διασφάλιση της παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πλαίσιο της Συνόδου του Συμβουλίου για θέματα Αλιείας βασικό θέμα συζήτησης θα αποτελέσει η αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ), του θεμελιώδους ευρωπαϊκού πλαισίου για τη διαχείριση των αλιευτικών πόρων. Η αξιολόγηση καλύπτει τα τελευταία έτη και αποτελεί την πρώτη συνολική αποτίμηση του ισχύοντος κανονισμού, με βάση κριτήρια όπως η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα, η συνοχή και η προστιθέμενη αξία για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, στη διαδικασία αξιολόγησης εντοπίζονται προκλήσεις που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα των αλιευτικών αποθεμάτων, την πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της ενσωμάτωσης πολιτικών που αφορούν την κλιματική αλλαγή, τη θαλάσσια ρύπανση και την ολοκληρωμένη θαλάσσια διαχείριση.

Τα ευρήματα της αξιολόγησης αναμένεται να παρουσιάσει ο αρμόδιος Επίτροπος, Κώστας Καδής.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί αύριο, 5 Μαΐου, στη Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου για την Αλιεία και την Υδατοκαλλιέργεια στη Μεσόγειο, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δεσμευτικής πολιτικής πρωτοβουλίας MedFish4Ever.

Στη Διάσκεψη θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι κρατών-μελών της Μεσογείου, ευρωπαϊκών θεσμών και διεθνών οργανισμών, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας για τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και την περαιτέρω ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας στη Μεσόγειο.

Κίνδυνοι για την αγροτική παραγωγή

Στη σημερινή άτυπη συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, οι Πρόεδροι της Copa και της Cogeca, Massimiliano Giansanti και Lennart Nilsson, εξέφρασαν μια επείγουσα προειδοποίηση ότι «η επισιτιστική ασφάλεια και η γεωργική ανθεκτικότητα της Ευρώπης απειλούνται, απαιτώντας άμεση και αποφασιστική δράση από την ΕΕ».

Με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή να διαρκούν, οι αγρότες και οι αγροτοσυνεταιρισμοί σε όλη την ΕΕ αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στο κόστος, τις αγορές και τις αλυσίδες εφοδιασμού, επιδεινώνοντας μια ήδη εύθραυστη κατάσταση. Ενώ οι Υπουργοί Γεωργίας, που συγκεντρώθηκαν υπό την Κυπριακή Προεδρία της Υπουργού κ. Παναγιώτου για να συζητήσουν τη διαχείριση του αγροκλιματικού κινδύνου, η Copa και η Cogeca τόνισαν ότι αυτή η συζήτηση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την τρέχουσα γεωπολιτική κρίση.

«Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι τιμές των λιπασμάτων παρέμειναν διαρθρωτικά υψηλές. Η κρίση στη Μέση Ανατολή οδηγεί τώρα σε νέες αυξήσεις στο κόστος ενέργειας, καυσίμων, ζωοτροφών, συσκευασίας και εφοδιαστικής, υπονομεύοντας περαιτέρω τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων», ανέφεραν.

Ο κ. Massimiliano Giansanti, Πρόεδρος της Copa, προειδοποίησε: «Χωρίς γεωργία, δεν υπάρχει σταθερότητα. Οι αγρότες συνθλίβονται από όλες τις πλευρές, από το υψηλό κόστος, τις αδύναμες αγορές και τα εξωτερικά σοκ. Εάν η Ευρώπη δεν δράσει τώρα, οι συνέπειες δεν θα πλήξουν σοβαρά μόνο τα ευρωπαϊκά αγροκτήματα αλλά και κάθε καταναλωτή. Μια επισιτιστική κρίση είναι στον ορίζοντα και δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε».

Οι οργανώσεις των αγροτών αναγνωρίζουν σαν θετικές τις αρχικές αντιδράσεις της ΕΕ, όπως το Πλαίσιο Προσωρινής Κρίσης για την Ενέργεια αλλά επιμένουν ότι αυτά τα μέτρα απέχουν πολύ από το να είναι επαρκή.

Η ΕΕ πρέπει να δράσει τώρα και να κοιτάξει στο μέλλον για να διασφαλίσει τη συνεχή παραγωγή του τομέα και να εγγυηθεί την επισιτιστική ασφάλεια και σταθερότητα.

Το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για τα Λιπάσματα, που αναμένεται στις 19 Μαΐου, πρέπει να είναι τολμηρό και ολοκληρωμένο, παρέχοντας άμεσες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες λύσεις.

Η γεωργία αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της Ευρώπης.

«Αν περιμένουμε από τους αγρότες και τους συνεταιρισμούς να διαχειρίζονται τους αυξανόμενους κινδύνους για το κλίμα και την αγορά, πρέπει να τους εξοπλίσουμε κατάλληλα. Η πρόληψη μιας επισιτιστικής κρίσης απαιτεί αποφασιστική δράση σήμερα, μαζικές μακροπρόθεσμες επενδύσεις και ένα κανονιστικό πλαίσιο που ενισχύει, όχι αποδυναμώνει, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα του γεωργικού τομέα της ΕΕ», κατέληξε ο κ. Lennart Nilsson, Πρόεδρος της Cogeca. «Η Ευρώπη πρέπει να ενεργήσει με σθένος, φιλοδοξία και ενότητα, διαφορετικά διατρέχει τον κίνδυνο να πληρώσει πολύ υψηλότερο τίμημα αύριο», πρόσθεσε.

Με σκοπό τη στήριξη καίριων κλάδων της οικονομίας που είναι οι πλέον εκτεθειμένοι στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, εγκρίθηκε από την Κομισιόν το προσωρινό και στοχευμένο, όπως επισημαίνεται, πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων (METSAF).

Για τη γεωργία και την αλιεία, τα κράτη μέλη θα μπορούν να αντισταθμίζουν έως και το 70% του πρόσθετου κόστους ενός δικαιούχου που οφείλεται στην αύξηση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων η οποία προκλήθηκε από την κρίση. Η αύξηση των τιμών θα καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος μέσα από την εξέταση της διαφοράς μεταξύ της σχετικής τιμής της αγοράς και μιας ισχύουσας ιστορικής τιμής αναφοράς. Στη συνέχεια, το συνολικό πρόσθετο κόστος θα υπολογίζεται με βάση την τρέχουσα ή την τελευταία κατανάλωση του δικαιούχου πριν από την κρίση.

Συγκεκριμένα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, στις 29 Απριλίου 2026, ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που επιτρέπει στα κράτη μέλη να στηρίξουν τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας, τη γεωργία, την αλιεία, τις μεταφορές και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την Κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) είναι ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο.

Θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ με βάση τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη γενική κατάσταση, η Κομισιόν θα επανεξετάσει το περιεχόμενο, το πεδίο και την διάρκεια εφαρμογής του.

Όπως τονίζει η Επιτροπή, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις βάσει πραγματικής κατανάλωσης για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων τιμών σε καύσιμα ή λιπάσματα, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.

Το METSAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν βοήθεια σε εταιρείες στον τομέα της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών (οδικές, σιδηροδρομικές, εσωτερικές πλωτές μεταφορές και ενδοενωσιακές θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων):

• έως και 70% του πρόσθετου κόστους λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων που προκλήθηκε από την κρίση, επαληθευμένο σε επίπεδο δικαιούχου
• έως 50.000 ευρώ βάσει μιας γενικής εκτίμησης της κατανάλωσης καυσίμων στον τομέα, λαμβάνοντας υπόψη σχετικές προσεγγιστικές μεταβλητές.

Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, η ένταση ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί από 50% έως και 70%, καλύπτοντας έως το 50% της συνολικής κατανάλωσης. Δεν απαιτούνται επιπλέον δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση.

Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή, η οποία θα τα εγκρίνει ταχέως.

Η Επιτροπή είναι επίσης έτοιμη να εξετάσει κατά περίπτωση προσωρινά μέτρα που μπορεί να περιλαμβάνουν επιδοτήσεις στο κόστος καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, με στόχο τη μείωση του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

«Η επίτευξη μιας καθαρής οικονομίας είναι αυτό που θα μας προστατεύσει από τις ενεργειακές κρίσεις του μέλλοντος. Η ενεργειακή μετάβαση παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική για την αυτονομία, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Παρ' όλα αυτά, οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας απαιτούν άμεση αντίδραση. Το METSAF επιτρέπει εύκολα εφαρμόσιμες λύσεις που θα στηρίξουν τη συνεχή ανάπτυξη βασικών τομέων της ΕΕ, όπως η γεωργία, η αλιεία και οι μεταφορές, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της κρίσης», δήλωσε η κ. Τερέζα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση.

Ιστορικό

Στα συμπεράσματά του, της 19η Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε στοχευμένα προσωρινά μέτρα για την αντιμετώπιση των πρόσφατων απότομων αυξήσεων των τιμών των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων. Επιπλέον, απηχώντας την επιστολή της προέδρου της Επιτροπής, της 16ης Μαρτίου 2026, το Συμβούλιο ζήτησε τη λήψη μέτρων για τη μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και την αντιμετώπιση της υπερβολικής αστάθειας βραχυπρόθεσμα.

Το METSAF αποτελεί μία από τις πρωτοβουλίες που πρότεινε η Επιτροπή για την αντιμετώπιση αυτών των ανησυχιών. Για τον σχεδιασμό του ζητήθηκε η γνώμη των κρατών μελών.

Το METSAF συμπληρώνει τις ευρείες δυνατότητες των κρατών μελών να θεσπίζουν μέτρα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Για παράδειγμα, οι κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις επιτρέπουν στα κράτη μέλη να βοηθούν τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν ελλείψεις ρευστότητας και τις επιχειρήσεις που χρειάζονται επείγουσα ενίσχυση διάσωσης. Επιπλέον, το άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποζημιώνουν εταιρείες για ζημίες που προκαλούνται άμεσα από έκτακτο γεγονός.

Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή, τα κράτη μέλη μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στους ειδικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις που ισχύουν για τους τομείς οι οποίοι καλύπτονται από το METSAF.

Για τον τομέα της γεωργίας, οι υφιστάμενες δυνατότητες περιλαμβάνουν τον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία στον γεωργικό τομέα ή τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στον γεωργικό και τον δασοκομικό τομέα και στις αγροτικές περιοχές.

Για τον τομέα της αλιείας, οι ενισχύσεις είναι δυνατό να απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης σύμφωνα με τον κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία στον τομέα της αλιείας ή να κοινοποιούνται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.

Αλαλούμ επικρατεί στην αλιεία λόγω της πολυδιάσπασης αρμοδιοτήτων αλλά κι εξωγενών παραγόντων, σύμφωνα με όσα ανέφερε στην Αγροτική Διακομματική της Επιτροπής, ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιχθυολόγων Δημοσίου (ΠΣΙΔ), Δημήτρης Τσιάνης.

Ο ίδιος ζήτησε αλλαγές σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να μη διαλυθεί ο κλάδος και να παραμείνει όρθιο και το υδάτινο και παρυδάτιο περιβάλλον, που υποβαθμίζονται διαρκώς, από άλλες δραστηριότητες. Μίλησε για «χάος» στην αλιευτική νομοθεσία και αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα σύστασης Εθνικού Συμβουλίου Αλιευτικής Πολιτικής.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ: Η χώρα μας, εξήγησε ο κ. Τσιάνης, έχει τον μεγαλύτερο αλιευτικό στόλο στην Ευρώπη, σε επίπεδο σκαφών (όχι σε χωρητικότητα) αλλά έχει δημιουργήσει μία ασφυκτική κατάσταση για τους ψαράδες. «Μπορεί να ανήκει στον πρωτογενή τομέα (ο κλάδος της αλιείας) και να τον βάζουμε μαζί με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, αλλά έχει μια ιδιαιτερότητα πολύ βασική, βασίζεται στην εκμετάλλευση αλιευτικών πόρων, πόροι, οι οποίοι αποτελούν κοινό φυσικό πόρο που ανήκει σε όλο το κοινωνικό σύνολο. Δεν έχουμε να κάνουμε με ιδιοκτησίες, δεν περιοριζόμαστε σε τοπικά σύνορα και επομένως απαιτούνται ενιαίες ρυθμίσεις, ορθή επιστημονική διαχείριση και για την προστασία τους, αλλά και για τη βιώσιμη εκμετάλλευσή τους, ενώ τέλος είναι πάρα πολύ κρίσιμη για τη διατήρηση και ανάπτυξη πολλών παράκτιων περιοχών, ιδιαίτερα νησιωτικών και όχι μόνο», ανέφερε ο κ. Τσιάνης.  

ΥΠΟΣΤΕΛΕΧΩΣΗ: «Η σημερινή εικόνα των υπηρεσιών αλιείας είναι δραματική, κατακερματισμός αρμοδιοτήτων σε διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς υπάρχει έλλειψη κάθετης οργάνωσης, υποστελέχωση των υπηρεσιών τόσο σε κεντρικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Φανταστείτε, ότι η Γενική Διεύθυνση Αλιείας, αλλά και η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΠΑΛΥΘ, που διαχειρίζεται όλα τα χρήματα που αφορούν τις επιδοτήσεις του κλάδου, είναι κάτω από το 50% και ακόμη και αν οι στόχοι επιτυγχάνονται, όπως στο προηγούμενο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας, αυτό γίνεται με πολύ πόνο από τους συναδέλφους και κατάθεση ψυχής, υποστελέχωση των αποκεντρωμένων διοικήσεων. Φανταστείτε, ότι οι αποκεντρωμένες διοικήσεις έχουν τις αρμοδιότητες της υδατοκαλλιέργειας και σε όλη τη χώρα υπάρχουν 9 ιχθυολόγοι οι οποίοι ασχολούνται με αυτόν τον τόσο σημαντικό τομέα για τη χώρα.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ: Σε ό, τι αφορά στη ρύπανση στα εσωτερικά νερά (π.χ. λίμνες, ποτάμια κ.ά.), απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Κοζάνης, εξήγησε πως σήμερα τα εσωτερικά ύδατα σε πολλές περιπτώσεις είναι υποβαθμισμένα από πλευράς διαχείρισης, παρότι έχουν ιστορική σημασία για την Ελλάδα, γιατί στήριξαν τους πληθυσμούς σε δύσκολες εποχές (πολέμους κ.ά.). Υπάρχει θέμα ρύπανσης, υπεράντλησης υδάτων, ανεξέλεγκτες γεωργικές δραστηριότητες γύρω από λίμνες και τόνισε πως πρέπει να υπάρξει σχεδιασμός για βιώσιμη λιμναία αλιεία και θεσμική ένταξη των ψαράδων εσωτερικών υδάτων στις επιδοτήσεις.

ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΑΛΙΕΙΑ: Ο ίδιος ζήτησε εθνική στρατηγική βασισμένη σε εθνικά δεδομένα, διότι η αλιεία της Ελλάδας διαφέρει από των βόρειων χωρών και πολλές φορές παίρνονται αποφάσεις που δεν έχουν καμία σχέση με τα προβλήματα της χώρας. Εξήγησε πως η παράκτια αλιεία δεν υποστηρίζεται όσο πρέπει εθνική στρατηγική βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα για την επισιτιστική ασφάλεια και τη στήριξη των τοπικών και παράκτιων κοινωνιών, που ειδάλλως κινδυνεύουν με ερήμωση. Σημείωσε ότι κοντά σε όλα τα προβλήματα που υπάρχουν λόγω υποβάθμισης των υδάτων, οι ψαράδες ειδικά στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με ξενικά είδη, όπως το λαγοκέφαλο.

ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ: Υποστήριξε πως είναι λάθος να δαιμονοποιείται η ιχθυοκαλλιέργεια γιατί αποτελεί δυναμικό κλάδο της χώρας και δεν φταίει να πληρώνει τις αμαρτίες του ελληνικού κράτους, που πρώτα φτιάχνεται κάτι και μετά το νομιμοποιεί. Εξήγησε πως χρειάζεται όμως επιστημονικός σχεδιασμός και σωστή χωροταξία, ώστε να μη δημιουργούνται περιβαλλοντικά προβλήματα και συγκρούσεις μεταξύ ανταγωνιστικών κλάδων της οικονομίας και της κοινωνίας.

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ: Μίλησε για «χάος στην αλιευτική νομοθεσία. Τα βασικά νομοθετήματα μας φανταστείτε είναι του 1966, για να καταλάβετε. Δεν υπάρχει κωδικοποίηση. Πρόταση βασική δική μας, την οποία την φέρνουμε στους Υφυπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια και ελπίζουμε κάποια στιγμή να γίνει αντιληπτό, ότι είναι απαραίτητη η σύσταση εθνικού συμβουλίου αλιευτικής πολιτικής. Είμαστε μια χώρα που δεν αξιοποιούμε ούτε το επιστημονικό προσωπικό ούτε τους παραγωγικούς κλάδους, ώστε να χαράξουμε πολιτική και βασιζόμαστε σε ότι αίτημα μας έρχεται με τους κανονισμούς χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε και να διεκδικήσουμε, καθώς αποτελεί έναν πολύ σημαντικό τομέα για τη χώρα μας. Φανταστείτε ότι εφαρμόζουμε κανονισμούς που ψηφίζονται από χώρες της βόρειας Ευρώπης, οι οποίες δεν έχουν ουδεμία σχέση με αυτό τον τύπο αλιείας και αναγκαζόμαστε, επειδή δεν έχουμε προνοήσει, να ακολουθήσουμε κανονισμούς οι οποίοι φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα στη χώρα μας από τα αναμενόμενα», ανέφερε.

ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ: Αναφέρθηκε σε σοβαρά προβλήματα που αφορούν στους ελέγχους, εξαιτίας της έλλειψης επιστημονικού προσωπικού και του κατακερματισμού αρμοδιοτήτων. Τόνισε ότι υπάρχει ζήτημα έλλειψης συντονισμού και αδυναμίας στην αξιοποίηση πόρων. Εξήγησε πως το σημερινό μοντέλο διοίκησης δεν εξυπηρετεί τη σωστή μεταφορά της πληροφορίας και οδηγεί σε κακή νομοθέτηση. Εξήγησε πως η υποβάθμιση δεν αφορά μόνο στο υπουργείο αλλά και στις Περιφέρειες.

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ: Για τα θαλάσσια πάρκα εξήγησε πως σε ό,τι αφορά στην περιβαλλοντική διαχείριση είναι θετικά ως ιδέα αλλά χρειάζονται σοβαρές αποφάσεις και συγκεκριμένα μέτρα. Σημείωσε ότι η βιώσιμη αλιεία αποτελεί κλειδί για την προστασία οικοσυστημάτων.

Νομοθέτηση σχολής για το ψάρεμα, που θα αφορά στο παραδοσιακό επάγγελμα, που επιβιώνει στη χώρα μας εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια αλλά αλλάζει λόγω της ψηφιοποίησης και φθίνει λόγω των εγγενών προβλημάτων, των αδυναμιών στην κοινοτική και εθνική νομοθεσία και της κλιματικής αλλαγής, ζήτησαν μεταξύ άλλων οι Έλληνες ψαράδες.

Το ζήτημα αυτό αναδείχτηκε μέσα από το υπόμνημα που έστειλε ο πρόεδρος Νίκος Σταμούλος της Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδος (ΕΠΠΑΑΤΕ) στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής, τονίζοντας πως είναι σημαντικό να υπάρξει σχολή, αμιγώς για την αλιεία. Η ΕΠΠΑΑΤΕ εκπροσωπεί 37 αλιευτικούς συλλόγους.

Το γεγονός είναι σημαντικό δεδομένων των προβλημάτων, που μειώνουν το αλιευτικό εισόδημα και της υποβάθμισης, που αντιμετωπίζει το θαλάσσιο περιβάλλον και στη Μεσόγειο. Το αξιοπερίεργο είναι πως σχολή για το ψάρεμα πανεπιστημιακού επιπέδου υπάρχει ακόμη και στην Αλάσκα αλλά όχι στην Ελλάδα, που είναι μία χώρα με πλούσια αλιευτική παράδοση στα νησιά, τις παράκτιες αλλά και τις παραλίμνιες περιοχές, γεγονός που απεικονίζεται ακόμη και σε αρχαιολογικά ευρήματα: τοιχογραφίες, νομίσματα κ.ά. Η έλλειψη εκπαίδευσης δυσκολεύει τους Έλληνες ψαράδες και στην αξιοποίηση των κοινοτικών προγραμμάτων, που συνήθως απευθύνονται σε φορείς ασχολούμενους με την ιχθυοκαλλιέργεια.  

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Από την άλλη πλευρά πάντως και η ελληνική πολιτεία οφείλει να δει πως θα μεταλαμπαδευτούν και οι τεχνικές γνώσεις και η εμπειρία των ψαράδων, που είναι σημαντική για την αντιμετώπιση ξαφνικών καιρικών φαινομένων στη θάλασσα, αλιευτικών πεδίων κ.ά. και χάνεται μετά τις συνταξιοδοτήσεις, καθώς ο μέσος όρος ηλικίας των ψαράδων είναι 55 έτη. Δεν είναι τυχαίο, πως πολλές διασώσεις κατά καιρούς στη θάλασσα έχουν γίνει από Έλληνες ψαράδες ενώ πλέον το επάγγελμα έχει αλλάξει λόγω των κοινοτικών κανονισμών, που είναι δαιδαλώδεις κι απαιτούνται γνώσεις και πάνω στα ψηφιακά εργαλεία.  

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν οι ψαράδες στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής στο υπόμνημά τους τονίζουν ότι σήμερα ψαρεύουν ερασιτεχνικά περίπου 600.000 σκάφη ενώ οι επαγγελματίες ψαράδες έχουν συρρικνωθεί σε περίπου 12.000. Υπενθυμίζουμε πως σε προηγούμενες δεκαετίες μέσα στον 20ο αιώνα, ο αριθμός των ψαράδων ξεπερνούσε τις 30.000 και το ψάρεμα και τα αλιευτικά εργαλεία είναι εντελώς διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα και με τα είδη, που αλιεύονται.

ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ

Σχολή ψαρέματος όντως δεν υπάρχει με τη μορφή που θα έπρεπε, όπως είπαν οι ψαράδες. Κατά καιρούς έχουν υπάρξει σχολές δυτών, ναυαγοσωστών, σχολές αλιευτικής παραγωγής και ιχθυοκαλλιέργειας σε επίπεδο ΤΕΙ ενώ σε πανεπιστημιακά ιδρύματα υπάρχει η μελέτη των ψαριών ή της θάλασσας. Από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας το περασμένο καλοκαίρι έγινε γνωστό για ενιαία Σχολή Προπονητών Υποβρύχιας Αθλητικής Αλιείας και Άπνοιας. Κι ενώ υπάρχουν ναυτιλιακές σπουδές και σε επίπεδο πολιτικών και στρατιωτικών σπουδών, για το επάγγελμα του ψαρά οι επιλογές είναι περιορισμένες.

Η αναγκαιότητα αυτή προβάλλεται ακόμη περισσότερο τη στιγμή που αναβαθμίζεται στη χώρα μας ο αλιευτικός τουρισμός, στον οποίο κεντρικό ρόλο παίζουν οι ψαράδες, οι οποίοι σιγά – σιγά οδηγούνται σ’ αυτήν την κατεύθυνση προκειμένου να συμπληρώσουν το εισόδημά τους, που έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια εξαιτίας και της αύξησης των τιμών των καυσίμων και της μείωσης της αλιευτικής παραγωγής. Επιπλέον, αναβαθμίζεται και ο καταδυτικός τουρισμός, που στόχο έχει τη σύνδεση του τουρισμού με το θαλάσσιο περιβάλλον.

ΟΙ ΞΕΝΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΓΙΑ ΑΛΙΕΙΑ  

Στο εξωτερικό και κυρίως στην Αμερική υπάρχουν διάφορες σχολές ενταγμένες είτε σε κολλέγια είτε σε Πανεπιστήμια, που αφορούν όχι μόνο στις υδατοκαλλιέργειες και την  αλλά και στην ελεύθερη αλιεία είτε στη θάλασσα είτε σε ποτάμια, σε λίμνες κ.ά.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον που ασχολείται με την αλιεία σολομού και πέστροφας. Το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα εστιάζει στην υδατοκαλλιέργεια και την αλιεία σε θαλασσινό νερό. Το Πανεπιστήμιο Γουινόνα Στέιτ στον ποταμό Μισισιπή εστιάζει στο ψάρεμα σε εσωτερικά νερά ενώ το Πανεπιστήμιο Κλέμσον ασχολείται και με το ψάρεμα λαβρακιού στις λίμνες της Νότιας Καρολίνας κ.ά. 

Εφιαλτικές διαστάσεις έχει λάβει το πρόβλημα του λαγοκέφαλου στην Κρήτη και τα νότια Δωδεκάνησα, που έχει εξαπλωθεί σε υπερθετικό βαθμό.

Εξαπλώνεται πλέον στις Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες, ενώ έχουν αλιευτεί αυτά τα εισβολικά είδη ακόμη και σε ακτές του Αργοσαρωνικού.

Το γεγονός αυτό έχει επισημανθεί έντονα από πολλές πλευρές κι από διαφορετικά κόμματα, κυβερνητικά κι αντιπολιτευόμενα (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ, ΚΚΕ), αποτελεί αντικείμενο σύσκεψης των Περιφερειών Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, και έχει φτάσει ως την Ευρωβουλή (Αρβανίτης – Αρναούτογλου).

Ήδη από το περασμένο καλοκαίρι για το ζήτημα του λαγοκέφαλου είχε παρέμβει και η βουλευτής ΠΑΣΟΚ, Λακωνίας, Νάγια Γρηγοράκου. Το πρόβλημα είχε πάρει διαστάσεις στην περιοχή των Βατίκων, στον Κάβο Μαλιά, στα Βελανίδια, στην Ελαφόνησο και στη Μάνη.

ΕΥΡΕΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΑΛΙΕΩΝ -ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΝΔ ΑΛΛΑ ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά στη Βουλή κατόπιν επίκαιρης ερώτησης από την πλευρά του βουλευτή Δωδεκανήσου, Γιώργου Νικητιάδη έγινε σύσκεψη στην περιοχή. Υπήρξε κινητικότητα και κλήθηκαν πέρα από τους αλιευτικούς συλλόγους Ρόδου, Καρπάθου, Καλύμνου συμμετείχε μέχρι και η τοπική οργάνωση της ΝΔ, Καλύμνου, αλλά ουδείς από άλλο κόμμα δεν κλήθηκε να παραστεί στη σύσκεψη. Ο αρμόδιος υφυπουργός Χρήστος Κέλλας άφησε να εννοηθεί πως δεν κλήθηκαν από το υπουργείο αλλά από τους ψαράδες. Υποστήριξε πως έχουν εξεταστεί διάφορα σενάρια και έχουν παρθεί κάποιες πρωτοβουλίες αλλά δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη. Επανέλαβε πως η Ελλάδα δεν μπορεί ν΄ ακολουθήσει ανάλογη πορεία με την Κύπρο, που αποζημιώνει τους ψαράδες, καθώς είναι διαφορετικές οι αλιευτικές συνθήκες. Απαντώντας στο σχόλιο του κ. Νικητιάδη αν ευνοείται σκανδαλωδώς εταιρεία, που έχει υψικάμινο στην Κρήτη, επειδή το συγκεκριμένο ψάρι είναι τοξικό, σημείωσε πως επισπεύδον υπουργείο είναι το Περιβάλλοντος υποστήριξε πως προτεραιότητα είναι να επιλυθούν διάφορα ζητήματα για τη μεταφορά του τοξικού ψαριού κι έπειτα για την καύση.

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟ

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Agrotypos.gr» είναι σε εξέλιξη διαδικασία για να προχωρήσουν δράσεις στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Οι δράσεις αυτές επίκειται να ξεκινήσουν πιλοτικά από το νησί της Κρήτης και στη θαλάσσια περιοχή Καλύμνου.

«Το πρώτο ψάρι λαγοκέφαλος έχουμε αναφορές πως εμφανίστηκε το 2005 και ταυτοποιήθηκε στην Κρήτη τον Ιούνιο και στη Ρόδο τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους», εξηγεί η Δρ. Θαλάσσιας Βιολογίας στο ΕΛΚΕΘΕ, Νότα Περιστεράκη. «Πρόκειται για ένα ψάρι που έχει τετροδοτοξίνη, μία ιδιαίτερα τοξική ουσία, που μπορεί να προκαλέσει στον ανθρώπινο οργανισμό από αναπνευστικά προβλήματα μέχρι και θάνατο.

Πριν μερικά χρόνια Ουκρανοί ναυτικοί, που είχαν παραμείνει αρόδου νότια της Κρήτης λόγω καιρού, ψάρεψαν και κατανάλωσαν το ψάρι και τα εντόσθιά του, έπαθαν σοβαρή δηλητηρίαση και νοσηλεύτηκαν σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο. Κατάφεραν να γλιτώσουν. Έχουμε διαπιστώσει πως υπάρχουν 7 είδη λαγοκέφαλου στην Ελλάδα, τα 5 από αυτά με υψηλή τοξικότητα. Το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην Κρήτη και στα Δωδεκάνησα, ενώ πλέον υπάρχουν προβλήματα και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Ο λαγοκέφαλος έχουμε διαπιστώσει πως μπορεί να φτάσει στα ελληνικά νερά έως και επτά κιλά. Ζει κυρίως στον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό σε θερμά νερά κι ως εκ τούτου στις νότιες περιοχές της χώρας το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας της θάλασσας. Καθώς δεν υπάρχει μέχρι σήμερα αντίδοτο, η κατανάλωση λαγοκέφαλου, λόγω της νευροπαραλυτικής τοξίνης που περιέχει, μπορεί να προκαλέσει διάφορες αντιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό: παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια, θάνατο».

ΠΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ Ο ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΣ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ

Ο λαγοκέφαλος εμφανίστηκε αρχικά στην Κρήτη και τη Ρόδο, αλλά σύμφωνα με τον Γιώργο Νικητιάδη έχει δημιουργηθεί τεράστιο πρόβλημα στα Δωδεκάνησα και ειδικά στην Κάλυμνο που έχει τον μεγαλύτερο παράκτιο στόλο στα Δωδεκάνησα. Αυτό έχει δημιουργήσει παρατεταμένη οικονομική κρίση στις οικογένειες των ψαράδων. Τα μαλάκια, που ήταν ένα από τα βασικά αλιεύματα της περιοχής, έχουν εξαφανιστεί εξαιτίας των διατροφικών συνηθειών του λαγοκέφαλου.

Από την πλευρά του ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστος Κέλλας σημείωσε πως επισπεύδον υπουργείο που χειρίζεται το ζήτημα είναι το ΥΠΕΝ και επικουρικά μόνο ασχολείται το ΥΠΑΑΤ. Άφησε να εννοηθεί πως δεν θα παρθούν τα ίδια μέτρα με την Κύπρο, όπου οι ψαράδες αποζημιώνονται όταν πιάνουν λαγοκέφαλους, καθαρίζοντας ουσιαστικά τη θάλασσα.

Κατά τη διάρκεια της επίκαιρης ερώτησης, ο κ. Νικητιάδης άφησε να εννοηθεί πως μία συγκεκριμένη κρητική εταιρεία έχει πάρει το πιλοτικό πρόγραμμα, με το αιτιολογικό πως έχει υψικάμινο, δηλαδή κλίβανο κατάλληλο για ένα ψάρι, που είναι τόσο τοξικό, ενώ μπορούν κάλλιστα να χρησιμοποιηθούν και υψικάμινοι σφαγείων.

ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΙΔΟΤΟΥΜΕΝΗ ΑΛΙΕΥΣΗ

Σύμφωνα με πληροφορίες του Agrotypos.gr ετοιμάζονται κάποιες μελέτες στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα ώστε να προχωρήσουν κάποια πιλοτικά προγράμματα και στις δύο περιοχές. Η εκπόνηση πιλοτικών δράσεων εξαλίευσης λαγοκέφαλου θα βοηθήσουν στη λύση προβλημάτων εφαρμογής του μέτρου της επιδοτούμενης αλίευσης λαγοκέφαλου, καθώς υπάρχουν νομικά και μεθοδολογικά κενά στην γενικευμένη εφαρμογή του, που δεν έχουν ακόμα λυθεί. \

Οι πιλοτικές εφαρμογές θα βοηθήσουν στην πιο γρήγορη εφαρμογή της επιδοτούμενης εξαλίευσης λαγοκέφαλου και στις υπόλοιπες πληττόμενες περιοχές, ώστε να περιοριστούν οι πληθυσμοί λαγοκέφαλων, που έχουν δημιουργήσει τεράστια προβλήματα και στη θαλάσσια πανίδα και στο εισόδημα των παραγωγών.

Στο υπόμνημα, που έστειλε στη Βουλή η Ένωση Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδος τονίζεται ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχουν εισβολικά είδη, ανάμεσα στα οποία είναι και ο λαγοκέφαλος, ο οποίος δεν έχει φυσικούς εχθρούς, είναι ακατάλληλος προς βρώση και επικίνδυνος, καθώς πλέον υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά επιθέσεων σε ανθρώπους!

Κατά των εθνικών θαλάσσιων πάρκων, στις Κυκλάδες και το Ιόνιο, τάχθηκαν οι πλοιοκτήτες μέσης αλιείας μιλώντας στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής, σημειώνοντας πως το 57% περίπου των χωρικών υδάτων της Ελλάδας, είναι ήδη προστατευόμενα.

Οι ψαράδες τόνισαν πως οι ιχθυοκαλλιέργειες παίρνουν τη μερίδα του λέοντος όταν το δικό τους εισόδημα διαρκώς συρρικνώνεται εξαιτίας της μείωσης των αποθεμάτων, των κητωδών κι άλλων παραγόντων.  

Η ΜΕΣΗ ΑΛΙΕΙΑ: Περίπου 70.000 οικογένειες ζουν από τη μέση αλιεία και τα συναφή επαγγέλματα κυρίως στις παράκτιες περιοχές, υποστήριξε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας (ΠΕΠΜΑ), Ιωάννης Μπουντούκος. «Παράγει περί τους 30.000 τόνους ετησίως και καλύπτει κατά 85% τις ανάγκες των Ελλήνων καταναλωτών σε φρέσκο ψάρι μέσω ιχθυοσκαλών», ανέφερε και πρόσθεσε πως παράγει οικονομικό και κοινωνικό έργο. Εκτιμούμε «ότι δίνει μεροκάματο σε 70.000 περίπου οικογένειες στην παράκτια κυρίως ζώνη, οικογένειες με επαγγέλματα που περιστρέφονται και εξαρτώνται από την αλιεία».

ΕΘΝΙΚΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ: Με την απαγόρευση της αλιείας στα δυο εθνικά θαλάσσια πάρκα, εξήγησε ο κ. Μπουντούκος, η Ελλάδα υπερκαλύπτει τον ευρωπαϊκό στόχο των προστατευόμενων υδάτινων περιοχών, γεγονός που το χαρακτήρισε καταστροφικό. Ανέφερε πως ο πρωθυπουργός δεν γνώριζε πως το 57% των χωρικών μας υδάτων «είναι αυστηρά απαγορευμένη περιοχή για αλιεία και μηχανότρατα. Τα, δε, δύο θαλάσσια πάρκα, από μελέτη από ειδικό γραφείο, έγκριτο γραφείο, θα φέρουν μια νέα απαγόρευση της τάξης του 18%, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δηλαδή 57% συν 18%, πάμε στο 75%».

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΣΚΑΦΗ: Οι Έλληνες ψαράδες έρχονται σε αντιπαράθεση με τουρκικά αλιευτικά σκάφη, υποστήριξε ο κ. Μπουντούκος. Εξήγησε πως ο κλάδος απαξιώνεται και είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ισχυρίστηκε πως η μηχανότρατα τελειώνει και μαζί συμπαρασύρει όλο τον κλάδο της αλιείας.  «Παραδίδουμε τα κλειδιά του Αιγαίου του Αιγαίου στους Τούρκους» και πρόσθεσε πως ο κλάδος βλέπει τα νομοθετήματα συνήθως κατόπιν εορτής, αφότου περάσουν σε ΦΕΚ και κάλεσε τους βουλευτές να σώσουν τον κλάδο.

ΚΗΤΩΔΗ: Ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού, Γιάννης Αθηναίος (ΕΠΠΑΑΤΕ) υποστήριξε πως χρειάζεται να θεσπιστούν ετήσιες αποζημιώσεις διότι οι ψαράδες βρίσκουν μονίμως κομμένα τα δίχτυα από μεγάλα θηλαστικά όπως είναι οι φώκιες και τα δελφίνια αλλά και από τις θαλάσσιες χελώνες.

ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΚΑΦΩΝ: Η χρηματοδότηση στην ανανέωση σκαφών – έστω για αλιευτικούς τουριστικούς λόγους, εξήγησε ο κ. Αθηναίος. Τόνισε πως οι ψαράδες χρειάζεται να εκσυγχρονίσουν τα σκάφη τους, γεγονός που σκοντάφτει στην ΕΕ που δεν θέλει αύξηση της αλιευτικής ικανότητας. Σημείωσε πως δόθηκε το 2024 μία μικρή αποζημίωση, η οποία ήταν θεμιτή αλλά σταγόνα στον ωκεανό συγκριτικά με το πρόβλημα. Ζήτησε, δε, να καθιερωθεί αποζημίωση σε ετήσια βάση. «Η μετάβαση προς μια βιώσιμη αλιεία και η δημιουργία μιας έξυπνης γαλάζιας οικονομίας χρειάζονται προφανείς επενδύσεις», ανέφερε και ζήτησε να δοθούν κονδύλια για επενδύσεις μέσου του ΠΑΛΥΘ 2021 -2027.

ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΣ: Αναφερόμενος στον λαγοκέφαλο ο κ. Αθηναίος υποστήριξε πως επειδή δεν έχει φυσικούς εχθρούς έχει πολλαπλασιαστεί και μηδενίζει τις ψαριές. Σύμφωνα, δε, με τον πρόεδρο της  ΕΠΑΑΤΕ, Νικόλαο Σταμούλο, το πρόβλημα με το ψάρι λαγοκέφαλος ξεκίνησε πριν μία δεκαετία περίπου και πλέον έχει πάρει εφιαλτικές διαστάσεις και ζήτησε να παρθούν μέτρα.

ΠΛΑΓΚΤΟΝ: «Υπάρχει και το πρόβλημα του υπερτροφισμού του πλαγκτόν. αποζημιώσεις στους αλιείς των περιοχών που πλήττονται από υπερτροφισμό του πλαγκτόν. Πρόκειται για ένα περιοδικό φαινόμενο φυσικής καταστροφής μπορούμε να πούμε, καθώς στη διάρκειά του εξαφανίζονται οι περισσότεροι υδρόβια οργανισμοί οι οποίοι αναζητούν καθαρότερα ύδατα με περισσότερο οξυγόνο. Στη διάρκεια που παρατηρείται το φαινόμενο αυτό  οι αλιείς αναγκάζονται να διακόψουν την αλιεία, καθώς η διενέργειά της είναι αδύνατη. Τα αλιευτικά εργαλεία γεμίζουν με βλέννα και γίνονται άχρηστα προς αλίευση» εξήγησε ο κ. Αθηναίος.

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ: Ο Νικόλαος Σταμούλος, πρόεδρος της ΕΠΠΑΑΤΕ τόνισε πως το 90% των αλιευμάτων πωλείται στη λιανική. «Το δικό μας ψάρι δεν φαίνεται. Πάει απευθείας στον καταναλωτή», ανέφερε. Εξήγησε πως δίνονται πολύ περισσότερα χρήματα στην ιχθυοκαλλιέργεια, τη μυδοκαλλιέργεια, την παράκτια αλιεία και σημείωσε πως «θέλουμε πετρέλαια για να σώζουμε κόσμο».

Νέα εποχή ξεκινά για τον Οργανισμό Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ Α.Ε.), καθώς τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου αναλαμβάνει ο Νίκος Λυμπέρης, ενώ την προεδρία του Οργανισμού αναλαμβάνει ο Στέφανος Βαφείδης.

Οι δύο νέοι επικεφαλής διαδέχονται τους Χρήστο Κρομμύδα και Απόστολο Αποστολάκο, σηματοδοτώντας μια αλλαγή φρουράς με ανανεωμένο προσανατολισμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά η επιλογή του διευθύνοντος συμβούλου του ΟΚΑΑ έγινε μέσα από διαδικασία αξιολόγησης των υποψηφίων από εταιρεία διεθνούς κύρους, με επικύρωση του αποτελέσματος από το Υπερταμείο, γεγονός που ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοκρατία στις διοικητικές τοποθετήσεις.

Από τις ιχθυοκαλλιέργειες στις αγορές τροφίμων

Ο Νίκος Λυμπέρης διαθέτει μακρά πορεία στον χώρο της ιχθυοκαλλιέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με εμπειρία που ξεπερνά τα 25 χρόνια. Είναι πτυχιούχος Βιολογίας (Southeastern College, Αθήνα) και κάτοχος μεταπτυχιακού στην Ιχθυοκαλλιέργεια (Σχεδιασμός & Διαχείριση) από το University of Hull του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στην καριέρα του έχει αναλάβει σημαντικές διοικητικές θέσεις. Από το 2012 έως το 2019 διετέλεσε διευθυντής πωλήσεων στη RECOM Ltd, μία από τις κορυφαίες εταιρείες φωτοβολταϊκών συστημάτων παγκοσμίως, με δραστηριότητα σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Μέση Ανατολή και Ασία–Ειρηνικό.

Από το 2019 έως πρόσφατα, διετέλεσε διευθύνων σύμβουλος της Philosofish S.A., της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας ιχθυοκαλλιέργειας στην Ευρώπη, με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 120 εκατομμυρίων ευρώ και 670 εργαζόμενους. Κατά τη διάρκεια της θητείας του πέτυχε διεύρυνση των πωλήσεων σε περισσότερες από 20 διεθνείς αγορές, ενώ ενίσχυσε την premium εικόνα της εταιρείας μέσω εκσυγχρονισμού, αυτοματοποίησης και ενσωμάτωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μονάδες παραγωγής.

Στόχος: αναβάθμιση υπηρεσιών και ποιοτικά προϊόντα για όλους

Στον ΟΚΑΑ, ο Νίκος Λυμπέρης στοχεύει στην αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών του Οργανισμού, μέσα από καινοτόμες παρεμβάσεις και τεχνολογικές λύσεις που θα διευκολύνουν τη λειτουργία των εμπόρων και θα βελτιώσουν το τελικό προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή.

«Η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών δεν είναι μόνο θέμα τιμών», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Είναι θέμα ποιότητας, οργάνωσης και συνεργασίας. Όταν ο ΟΚΑΑ λειτουργεί αποτελεσματικά, οι πολίτες μπορούν να έχουν ποιοτικά προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές».

Ο ίδιος τονίζει ότι η επιτυχία ενός οργανισμού είναι πάντα συλλογική υπόθεση: «Η ανάπτυξη, είτε πρόκειται για δημόσια είτε για ιδιωτική εταιρεία, είναι αποτέλεσμα συνεργασίας. Όλοι μαζί μπορούμε να επιτύχουμε αυτό που ο καθένας μόνος του δεν μπορεί. Ακόμη και μικρές παρεμβάσεις, όταν γίνονται με συνέπεια και σχέδιο, φέρνουν μεγάλα αποτελέσματα».
Η φιλοσοφία του συνοψίζεται σε μια απλή φράση: «Η πόρτα μου θα είναι πάντα ανοιχτή για τους εργαζόμενους και τους επιχειρηματίες του Οργανισμού».

Με αυτή τη νοοτροπία, ο νέος διευθύνων σύμβουλος φιλοδοξεί να οδηγήσει τον ΟΚΑΑ σε μια νέα εποχή ανάπτυξης, εκσυγχρονισμού και εξωστρέφειας, προς όφελος τόσο των συνεργαζόμενων επιχειρήσεων όσο και των καταναλωτών.

Στις 16-18 Μαΐου 2025, θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα το 1ο Ελληνικό Επιστημονικό Συνέδριο Υδατοκαλλιεργειών (ΕλΕΣΥ). Το ΕλΕΣΥ (https://elesygr.weebly.com) φιλοδοξεί να γίνει θεσμός στην Eλληνική Yδατοκαλλιέργεια και θα πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια σε συνεργασία με την Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ), και με τη στήριξη σημαντικών εταιρειών του κλάδου στην Ελλάδα, και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Το ΕλΕΣΥ διοργανώνεται από όλα τα Ακαδημαϊκά και Ερευνητικά Ιδρύματα της Ελλάδας, που δραστηριοποιούνται στον τομέα των υδατοκαλλιεργειών, και περιλαμβάνουν τα Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πανεπιστήμιο Πατρών και Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει προφορικές και αναρτημένες εργασίες σε οκτώ θεματικές ενότητες:
1. Αναπαραγωγή και διαχείριση γεννητόρων
2. Γενετική επιλογή και γονιδιωματική
3. Οντογένεση και εκτροφή πρώτων αναπτυξιακών σταδίων
4. Τεχνολογίες εκτροφής – φυσιολογία αύξησης
5. Διατροφή
6. Ευζωία και υγεία
7. Ποιότητα ιχθυηρών και καταναλωτές
8. Αλληλοεπιδράσεις με το περιβάλλον

Στο συνέδριο θα γίνουν επιστημονικές παρουσιάσεις φοιτητών και ερευνητών από τα αποτελέσματα των Εθνικών και Ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων, αλλά και αποτελέσματα ερευνών των παραγωγικών μονάδων και άλλων ιδιωτικών εταιρειών υποστηρικτικών του κλάδου. Το ΕλΕΣΥ συγκεντρώνει όλους τους ερευνητές, φοιτητές και πολλά μέλη του παραγωγικού κλάδου των υδατοκαλλιεργειών, σε ένα συνέδριο που έχει αποκλειστικά επιστημονικό περιεχόμενο, σε όλα τα θέματα της παραγωγικής αλυσίδας των υδατοκαλλιεργειών. Έτσι θα δοθεί η ευκαιρία για άμεση επαφή μεταξύ των πιο πάνω εμπλεκομένων, ώστε να ανταλλάσσονται συσσωρευμένες εμπειρίες, προβληματισμοί, πληροφορίες και ιδέες σχετικά με την παραγωγική διαδικασία των υδατοκαλλιεργειών.
Η παραπάνω συνεργασία, πιστεύουμε, θα βοηθήσει (α) στη όσο το δυνατόν πιο γρήγορη εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας στην παραγωγική διαδικασία και (β) στον σχεδιασμό ερευνητικών προτάσεων με γνώμονα τις προτεραιότητες του κλάδου. Το ΕλΕΣΥ θα υποστηρίξει, επίσης, την εξέλιξη και σταδιοδρομία των Ελλήνων φοιτητών δίνοντάς τους τη δυνατότητα να γνωρίσουν επαγγελματίες συναδέλφους, τεχνικούς και μελλοντικούς εργοδότες, ώστε να αποκτήσουν καλύτερη γνώση της αγοράς εργασίας. Παράλληλα, θα δοθεί η ευκαιρία στους επικεφαλής των παραγωγικών εταιρειών να γνωρίσουν τις δεξιότητες του μελλοντικού ανθρώπινου δυναμικού στον κλάδο.

Οι εργασίες του συνεδρίου στις διαφορετικές Θεματικές Ενότητες, θα ξεκινήσουν με τις πιο κάτω προσκεκλημένες εργασίες από ειδικούς τους κλάδου από την Ελλάδα:
1.Αναπαραγωγή και η διαχείριση της σε μεσογειακά ψάρια, Κωνσταντίνος Μυλωνάς, Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Κρήτη. mylonas@hcmr.gr
2.Γενετική επιλογή και γονιδιωματική, Δημήτριος Χατζηπλής, Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος, Θεσσαλονίκη. chatz@ihu.gr
3.Ποιότητα γόνου στου ιχθυογεννητικούς σταθμούς. Ο βράχος του Σίσυφου, Γιώργος Κουμουνδούρος, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Βιολογίας, Ηράκλειο. koumoundouros@uoc.gr
4.Η ιχθυοκαλλιέργεια σε ένα νέο περιβάλλον προκλήσεων. Ψηφιακός μετασχηματισμός και Ιχθυοκαλλιέργεια ακριβείας, Νίκος Παπανδρουλάκης, Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Κρήτη. npap@hcmr.gr
5.Η διατροφή των εκτρεφόμενων ιχθύων ως πυλώνας της αειφόρου ανάπτυξης της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας, Ιωάννης Καραπαναγιωτίδης, Τμήμα Γεωπονίας Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. ikarapan@uth.gr
6.Υγιείς ιχθυοκαλλιέργειες σε θάλασσες χωρίς σύνορα: αναδυόμενες ασθένειες και πρόληψη σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, Παντελής Καθάριος, Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Κρήτη. katharios@hcmr.gr
7.Η ποιότητα του προϊόντος της Ελληνικής Υδατοκαλλιέργειας - ιδιαιτερότητες και προκλήσεις, Κρίτων Γρηγοράκης, Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Κρήτη. kgrigo@hcmr.gr
8.Περιβαλλοντικές προκλήσεις και προοπτικές για την Ελληνική και Μεσογειακή υδατοκαλλιέργεια, Γιάννης Καρακάσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Βιολογίας. Ηράκλειο, karakassis@uoc.gr

Με το τέλος του συνεδρίου, θα δοθούν 2 βραβεία για προφορικές και 2 βραβεία για αναρτημένες παρουσιάσεις από φοιτητές. Οι περιλήψεις είναι δισέλιδες, και θα συμπεριληφθούν σε soft-cover τόμο Πρακτικών, που θα περιλαμβάνουν το πρόγραμμα του συνεδρίου, τους συμμετέχοντες και index συγγραφέα, και έχουν εγγραφεί στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας και έχουν πάρει Διεθνή Μοναδικό Αριθμό Βιβλίου (ISBN), αφού ευελπιστούμε να συνεχίσει η έκδοση των εργασιών και των επόμενων συνεδρίων. Ο τόμος των πρακτικών θα είναι διαθέσιμος (δωρεάν) στη ιστοσελίδα του συνεδρίου.

Εκ μέρους της Επιστημονικής Επιτροπής
Κωνσταντίνος Μυλωνάς, Διευθυντής και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ΕλΕΣΥ
Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας και Υδατοκαλλιεργειών (ΙΘΑΒΒΥΚ)
Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ)

Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών (ΙΘΑΒΒΥΚ) είναι ένα από τα τρία ινστιτούτα του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) με έδρα το Ηράκλειο, Κρήτη και εγκαταστάσεις στην Ανάβυσσο, Αττικής και Σούδα, Χανίων. Με προσωπικό 111 ατόμων και 24 τακτικούς ερευνητές, δραστηριοποιείται στην θαλάσσια βιοποικιλότητα, γενετική και γονιδιωματική, και τις υδατοκαλλιέργειες.

Στην χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης σε ιδιοκτήτες αλιευτικών σκαφών παράκτιας αλιείας, ως αποζημίωση για την καταστροφή των αλιευτικών εργαλείων και την απώλεια της παραγωγής, που προκαλούν τα θαλάσσια προστατευόμενα είδη, προχωράει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά από συνεργασία που είχαν ο υπουργός, Κώστας Τσιάρας και ο αρμόδιος υφυπουργός, Χρήστος Κέλλας.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα (ΠΑΛΥΘ)», της Δράσης 1.6.2 με τίτλο «Αποζημίωση στα αλιευτικά σκάφη της παράκτιας αλιείας για την καταστροφή αλιευτικών εργαλείων και την απώλεια παραγωγής από θαλάσσια προστατευόμενα είδη», υποβλήθηκαν 9.703 αιτήσεις για χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης στους αλιείς της παράκτιας αλιείας.

Με την ολοκλήρωση της 1ης Τμηματικής αξιολόγησης 4.452 αιτήσεων, εντάχθηκαν 3.543 αιτήσεις, συνολικού προϋπολογισμού 15.916.212,15 ευρώ, τα οποία είναι ακατάσχετα. Η καταβολή των ενισχύσεων της 1ης Τμηματικής ένταξης στους λογαριασμούς έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ συνεχίζεται η αξιολόγηση των υπόλοιπων αιτήσεων και αναμένεται η ολοκλήρωσή τους το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, τόνισε ότι «με πράξεις το ΥΠΑΑΤ στέκεται στο πλευρό των αλιέων μας» και πρόσθεσε ότι «η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι αξιοποιεί κάθε πόρο του Προγράμματος Αλιείας Υδατοκαλλιεργειών και Θάλασσας για να στηρίξει την ελληνική αλιεία από τους νέους κινδύνους που προκύπτουν από την κλιματική κρίση».

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Κέλλας, δήλωσε ότι: «Αξιοποιούμε κάθε ευρώ από τους πόρους του ΠΑΛΥΘ για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και την στήριξη του κλάδου της αλιείας. Ο συνολικός προϋπολογισμός για την προγραμματική περίοδο που διανύουμε, 2021-2027 ξεπερνά τα 500 εκατομμύρια ευρώ, για την έμπρακτη στήριξη των αλιέων μας, που αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις και ασύμμετρες απειλές, όπως η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, αλλά και η εξάπλωση των ξένων ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο. Συνεχίζουμε με την εξέταση και των υπόλοιπων αιτήσεων για τη άμεση καταβολή των οικονομικών ενισχύσεων».

Υπογράφηκε σύμβαση υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων της περιόδου 2025-2027, συνολικού προϋπολογισμού 17,5 εκατ. ευρώ.

Στην υπογραφή της σύμβασης υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων (ΕΠΣΑΔ), με το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) για την περίοδο 2025-2027, προχώρησε σήμερα ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Χρήστος Κέλλας, με τον κ. Αντώνη Φιλιππή, Πρόεδρο του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και τον Αντιπρόεδρο του ΕΛΚΕΘΕ, κ. Αριστομένη Καραγεώργη.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων είναι ένα πολυετές πρόγραμμα, η υλοποίηση του οποίου αποτελεί υποχρέωση της χώρας, ενώ, ταυτόχρονα συνιστά σημαντικό εργαλείο για τη διαμόρφωση πολιτικών της διοίκησης. Τα αποτελέσματα του προγράμματος αποτελούν προϋπόθεση για την εκπλήρωση και άλλων υποχρεώσεων, τόσο προς την Ε.Ε (ετήσια έκθεση στόλου, σχέδια διαχείρισης, κλπ), όσο και προς τους διεθνείς οργανισμούς (GFCM, ICCAT, κλπ).

Σημειώνεται ότι η υλοποίηση του ΕΠΣΑΔ συγχρηματοδοτείται, από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), για την προγραμματική περίοδο 2014-2020. Για την περίοδο 2025-2027, το έργο θα συγχρηματοδοτηθεί από το Πρόγραμμα Αλιείας Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας, ΠΑΛΥΘ 2021-2027.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για την υλοποίηση της Δράσης ανέρχεται στο ποσό των 17.544.780 ευρώ

Ο Υφυπουργός, κ. Χρήστος Κέλλας, δήλωσε σχετικά με την υπογραφή της σύμβασης:

«Η πολυετής συλλογή αξιόπιστων και σύγχρονων αλιευτικών στοιχείων από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι απαραίτητη, για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε την κατάσταση των αλιευτικών πόρων, ενώ αποτελεί και τη βάση επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, που θα χρησιμοποιούνται για την λήψη αποφάσεων σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική. Για αυτό και χαίρομαι ιδιαίτερα που υπέγραψα τη σύμβαση υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων της περιόδου 2025-2027, ενός προγράμματος εξαιρετικά επωφελούς, τόσο για την ελληνική, όσο και για την διεθνή αλιεία, αλλά και για το περιβάλλον εν γένει».

Σειρά παρεμβάσεων σε καίρια ζητήματα του πρωτογενούς τομέα πραγματοποίησε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, στις 24 Μαρτίου 2025.

Κατά τη συζήτηση για την επισιτιστική ασφάλεια, ο κ. Τσιάρας υπογράμμισε τη σημασία της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΑΠ) ως εργαλείου στήριξης και προσαρμογής:

«Η επισιτιστική ασφάλεια δεν είναι δεδομένη, αλλά απαιτεί στρατηγικές επιλογές και δράσεις. Δεν μπορούμε να μιλάμε για οικονομική και κοινωνική σταθερότητα χωρίς διατροφική επάρκεια και προσβασιμότητα σε ποιοτικά τρόφιμα για όλους», τόνισε, προσθέτοντας ότι: «Η ΚΑΠ πρέπει να ενισχυθεί και να γίνει εργαλείο προσαρμοστικότητας, στήριξης και επενδύσεων».

Αναφερόμενος στην ανακοίνωση της Επιτροπής για το «Όραμα για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα», ο Υπουργός επεσήμανε ότι η πρωτοβουλία κινείται στη σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση. Συγκεκριμένα, ο κ. Τσιάρας έθεσε ως βασική προτεραιότητα την εστίαση στην άμβλυνση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, με ειδική αναφορά στην ανάγκη κατάλληλης διαχείρισης των ελάχιστων αποθεμάτων νερού, την υποστήριξη των αγροτών στην προσαρμογή και τον προσανατολισμό τους προς πιο ανθεκτικές μορφές καλλιέργειας.

Επένδυση στη μεταφορά γνώσης

Ταυτόχρονα, ανέδειξε την ανάγκη επένδυσης στις δεξιότητες και στη μεταφορά γνώσης, προτείνοντας την ενίσχυση της εκπαίδευσης, της συμβουλευτικής υποστήριξης και της τεχνικής κατάρτισης των αγροτών, με έμφαση στις καινοτόμες πρακτικές και την τεχνολογία. Πρότεινε την ενσωμάτωση του πλαισίου AKIS (Agricultural Knowledge and Innovation Systems) ως βασικού εργαλείου για τη μετάδοση της γνώσης στην πράξη.

Επιπλέον, τόνισε την κρισιμότητα της διευκόλυνσης της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, και ζήτησε την κινητοποίηση τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών επενδυτικών πόρων, με μοχλευτικό αποτέλεσμα. Επισήμανε ότι για να μην παραμείνει η διαφοροποίηση των εισοδημάτων των αγροτών απλώς ως θεωρητικός στόχος, απαιτείται ουσιαστική στήριξη από την ΕΕ με συγκεκριμένες δεσμεύσεις, χρονοδιάγραμμα και σαφές πλαίσιο.

Ο Υπουργός έκανε επίσης αναφορά στην ανάγκη στοχευμένης χρηματοδότησης για τη διαφοροποίηση αγροτικών δραστηριοτήτων, με παράλληλη απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και αξιοποίηση των εργαλείων στήριξης. Υπογράμμισε ότι η θωράκιση της υπαίθρου απαιτεί προσαρμοσμένες στρατηγικές στις ιδιαίτερες ανάγκες και δυνατότητες κάθε περιφέρειας.

Τέλος, στάθηκε στη σημασία της διατήρησης της ΚΑΠ ως αυτόνομου και ανεξάρτητου χρηματοδοτικού εργαλείου με δύο ισχυρούς πυλώνες, τονίζοντας ότι κάθε προσπάθεια αναδιάρθρωσης των πόρων - ιδίως ενόψει της πιθανής διεύρυνσης της ΕΕ με την Ουκρανία - δεν θα πρέπει να αποδυναμώσει τα υφιστάμενα επίπεδα στήριξης των παραγωγών.

Αλιεία: Πλήρης εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου

Σε ό,τι αφορά την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, ο κ. Τσιάρας ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, σημειώνοντας πως: «Η πάγια θέση μας είναι ότι, πέρα από τα επιστημονικά δεδομένα, οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις κάθε ρύθμισης». Κατήγγειλε, εκ νέου, την παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία από Τούρκους αλιείς, ζητώντας «την πλήρη εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου από την Επιτροπή».

Για τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου τόνισε ότι «είναι απαραίτητο να επανεξετάσουμε τον ορισμό της αλιευτικής ικανότητας, έτσι ώστε να μην εμποδίζεται η πράσινη μετάβαση και ο εκσυγχρονισμός του στόλου».

Στη συζήτηση για τη μελλοντική χρηματοδότηση της αλιείας, υπογράμμισε την ανάγκη ευελιξίας και απλούστευσης: «Οι περιορισμοί δυναμικότητας και η περίπλοκη νομοθεσία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας επιβαρύνουν υπέρμετρα τη γραφειοκρατία», ενώ κάλεσε την Επιτροπή «να διασφαλίσει επαρκή στήριξη και ευελιξία, ώστε ο αλιευτικός τομέας να αποκτήσει ουσιαστικές προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης».

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, χαιρέτισε θερμά την επικοινωνιακή εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υδατοκαλλιέργεια, χαρακτηρίζοντάς την ως μια πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον ζωτικό ρόλο του κλάδου για τη διατροφική αυτάρκεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ένωσης. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει έμπρακτα τον τομέα, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς πυλώνες της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής, με υψηλής ποιότητας προϊόντα και σημαντική εξαγωγική δυναμική.

Σε τεχνικά ζητήματα, όπως το περιθώριο ανοχής (MOT), τόνισε την ανάγκη ρεαλιστικής αντιμετώπισης: «Κατανοούμε πλήρως τις ανησυχίες και τονίζουμε πως κάθε λύση οφείλει να προστατεύει αποτελεσματικά τα ελεγχόμενα αποθέματα, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση της νόμιμης πελαγικής αλιείας». Τέλος, υποστήριξε την πρόταση της Ρουμανίας για τροποποίηση του κανονισμού ώστε να θεωρείται επιλέξιμη δαπάνη η αγορά ζώων αναπαραγωγής. «Θα αποτελέσει ένα βασικό κίνητρο για τη στήριξη και περαιτέρω ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στην Ένωση, με αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας στη γεωργία», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Συνεδρίαση του ΕΛΚ

Νωρίτερα, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας συμμετείχε στη συνεδρίαση των Υπουργών Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Στη συνεδρίαση στην οποία προήδρευσε από κοινού ο Κώστας Τσιάρας με την Φινλανδή ομόλογό του, Σάρι Εσάγια συμμετείχε διαδικτυακά ο Πρόεδρος του Eurogroup, Υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Donohoe όπου ανέπτυξε το χρονοδιάγραμμα κατάρτισης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ. Στην παρέμβασή του, ο Κώστας Τσιάρας επανέλαβε στον πρόεδρο του Eurogroup τη θέση του ΕΛΚ για επαρκή χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής με ταυτόχρονη διατήρηση του μοντέλου των δυο πυλώνων. Τέλος, σημείωσε την ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών για τη μείωση του διοικητικού φόρτου και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ευρωπαίων αγροτών στους πόρους της ΚΑΠ.

Στην υλοποίηση πολιτικών που διασφαλίζουν την βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου της αλιείας αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Κέλλας, στον χαιρετισμό του, κατά την έναρξη της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδας.

Όπως ανακοίνωσε ο κ. Κέλλας εξετάζονται ήδη οι 9.700 αιτήσεις που έχουν υποβληθεί για τη χορήγηση αποζημιώσεων σε αλιευτικά σκάφη της παράκτιας αλιείας, λόγω καταστροφής αλιευτικών εργαλείων και απώλειας παραγωγής από θαλάσσια προστατευόμενα είδη, για τα έτη 2022, 2023 και 2024, συνολικής δαπάνης ύψους 40 εκατομμύρια ευρώ.

«Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και την στήριξη του κλάδου της αλιείας, αξιοποιούμε κάθε ευρώ από τους πόρους του ΠΑΛΥΘ, το οποίο για την προγραμματική περίοδο που διανύουμε, 2021-2027 ξεπερνά τα 500 εκατομμύρια ευρώ», επισήμανε ο κ. Κέλλας.

Το επόμενο διάστημα η ηγεσία του ΥπΑΑΤ θα προχωρήσει την αναμόρφωση του κλάδου της αλιείας πάντα σε αγαστή συνεργασία με τους εκπροσώπους του κλάδου, καθώς απαιτούνται στοχευμένες και αποτελεσματικές αποφάσεις.

«Η αλιεία τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις και ασύμμετρες απειλές, που σχετίζονται όχι μόνο με τη βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων, αλλά και με την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, της ανόδου της θερμοκρασίας, της εξάπλωσης των ξένων και χωροκατακτικών ειδών, όπως ο λαγοκέφαλος κλπ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υφυπουργός.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Κέλλας εξήρε τον ρόλο των πλοιοκτητών παράκτιας αλιείας και αλιευτικού τουρισμού επισημαίνοντας: «Θα ήθελα να επαναλάβω για άλλη μια φορά τον σπουδαίο ρόλο που υπηρετεί ο κλάδος σας και ειδικά το τμήμα του στόλου που εσείς εκπροσωπείτε, το τμήμα της μικρής παράκτιας αλιείας. Για τον λόγο αυτό έχουμε ιερό καθήκον και χρέος ως Πολιτεία, να διασφαλίσουμε ότι όλοι εσείς θα συνεχίσετε να διαδραματίζετε αυτό τον σημαντικό ρόλο, και τα σκάφη σας θα κρατούν σταθερά υψωμένη την ελληνική σημαία σε όλα τα πλάτη και τα μήκη των θαλασσών μας».

Η Περιφέρεια ξεκίνησε νέα διαδικασία διαβούλευσης για τη διεύρυνση της λίστας των προϊόντων για πιστοποίηση προϊόντων ως Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ και ΠΓΕ) με την υποβολή φακέλων για 8 νέα προϊόντα.

Μετά την κατάθεση φακέλων για 12 προϊόντα τον προηγούμενο Σεπτέμβριο, η Περιφέρεια με νέα προγραμματική σύμβαση με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και με επικεφαλής τον Καθηγητή κ. Σέρκο Χαρουτουνιάν, βρίσκεται σε διαδικασία διερεύνησης για την υποβολή φακέλων για 8 νέα προϊόντα τα οποία είναι τα εξής:

• Τόνος Αλοννήσου
• Βαμβάκι Θεσσαλίας
• Αγουρέλαιο Πτελεού
• Μαρκάτι (γιαούρτι)
• Χαλβάς Φαρσάλων
• Τσάι Ολύμπου
• Χυλοπίτες Θεσσαλίας
• Σκοπελίτικη τυρόπιτα

Παράλληλα άνοιξε εκ νέου τη διαδικασία διαβούλευσης με παραγωγικούς φορείς, ζητώντας να προσέλθουν με νέες προτάσεις προκειμένου να διευρυνθεί η λίστα των προϊόντων που θα αποκτήσουν τη συγκεκριμένη πιστοποίηση.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε ειδική εκδήλωση με θέμα: «Πιστοποίηση Γεωγραφικής Προέλευσης Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων (ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ): Διαδικασία, Οφέλη, Υποχρεώσεις και Προοπτικές», στην αίθουσα του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας.

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, τόνισε τη σημασία αυτής της στρατηγικής επιλογής για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι «η προστιθέμενη αξία των προϊόντων που θα αποκτήσουν την ονομασία προέλευσης αντιστοιχεί στον ΕΝΦΙΑ ολόκληρης της Θεσσαλίας». Υπενθύμισε ότι ανάλογη προσπάθεια είχε γίνει το 2007, κατά τη διάρκεια της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, για την κατοχύρωση του κατσικιού Ελασσόνας και του φιρικιού Πηλίου ως ΠΟΠ. Παράλληλα, κάλεσε τους παραγωγούς να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία, θέτοντας ως στόχο την ένταξη τουλάχιστον 25 προϊόντων στη λίστα των ΠΟΠ μέσα στην επόμενη πενταετία.

Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Σέρκος Α. Χαρουτουνιάν, Αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του FAO (Food and Agriculture Organization) και πρώην Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Ο κ. Χαρουτουνιάν παρουσίασε αναλυτικά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των αγροτικών προϊόντων που δύνανται να αποκτήσουν την ένδειξη ΠΟΠ, τη διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης των φακέλων και τα πλεονεκτήματα της πιστοποίησης ΠΟΠ για τους παραγωγούς και την αγορά.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικού Τομέα, Δημήτρης Τσέτσιλας, υπογράμμισε ότι η διαδικασία πιστοποίησης ενός προϊόντος ως ΠΟΠ είναι απαιτητική και χρονοβόρα , καθώς περιλαμβάνει αυστηρούς ελέγχους και τήρηση συγκεκριμένων προδιαγραφών. Ωστόσο, σημείωσε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας θα παρέχουν ουσιαστική στήριξη στους παραγωγούς καθ’όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, προκειμένου να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Από την πλευρά του και ο Γενικός διευθυντής της ΔΑΟΚ, Δημήτρης Σταυρίδης, σημείωσε ότι με πρωτοβουλία του Περιφερειάρχη κ. Κουρέτα έχει δημιουργηθεί και νέο τμήμα στη Διεύθυνση, το οποίο θα ασχολείται με τα ζητήματα αυτά και θα παρέχει πληροφορίες και ενημέρωση σε όλους τους ενδιαφερόμενους.

ΥπΑΑΤ: Ενστάσεις σε εθνικό επίπεδο

Στο μεταξύ ενστάσεις για Προϊόντα ΠΟΠ - ΠΓΕ - ΕΠΙΠ σε Εθνικό Επίπεδο ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ. Οι ενστάσεις αφορούν:

«Γαρίδα Αμβρακικού / Garida Amvrakikou / Γάμπαρη Αμβρακικού / Gampari Amvrakikou» (ΠΓΕ) - (ημερομηνία υποβολής ενστάσεων έως και την 25/04/2025)

«Σαρδέλα Amvrakikou / Sardela Amvrakikou» (ΠΓΕ) - (ημερομηνία υποβολής ενστάσεων έως και την 25/04/2025)

«Λαδοτύρι Μυτιλήνης (LADOTYRI MYTILINIS)» ΠΟΠ - (ημερομηνία υποβολής ενστάσεων έως και την 22/04/2025)

«Κασέρι (KASSERI)» ΠΟΠ - (ημερομηνία υποβολής ενστάσεων έως και την 22/04/2025)

Την Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση του ΔΣ του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιχθυολόγων Δημοσίου (ΠΣΙΔ) με τον υφυπουργό ΥπΑΑΤ, υπεύθυνου για θέματα αλιείας κ. Χρήστο Κέλλα.

Στην συνάντηση συμμετείχε και ο Πρόεδρος της ΠΟΓΕΔΥ κ. Νίκος Κακκαβάς.

Νωρίτερα είχε προηγηθεί συνάντηση του ΔΣ του ΠΣΙΔ στη Γενική Δ/νση Αλιείας με την Προϊσταμένη της Γενικής Δ/νσης κα Άλκηστις Παρπούρα, για τα προβλήματα της υπηρεσίας.

Στη συνάντηση με τον κ. Υφυπουργό, συζητήθηκαν τα παρακάτω θέματα:

1. Ενίσχυση της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας, της Διαχειριστικής Αρχής του ΠΑΛΥΘ και των Περιφερειακών Υπηρεσιών Αλιείας με εξειδικευμένο προσωπικό (ιχθυολόγους και άλλες υποστηρικτικές ειδικότητες). Επιπρόσθετα, αξιοποίηση της διαδικασίας τροποποίησης του Οργανισμού του ΥπΑΑΤ για την βελτίωση της δομής της Γενικής Δνσης και την παροχή όλων εκείνων των εργαλείων που θα συνεισφέρουν στο έργο της.

2. Το θέμα της πολυδιάσπασης των αρμοδιοτήτων της αλιείας σε διάφορα επίπεδα (ΓΔΑ, Περιφερειακές Υπηρεσίες Αλιείας, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις) και η συνεχιζόμενη διάχυση αρμοδιοτήτων του Τομέα Αλιείας σε άλλους φορείς (πχ Υπ. Περιβάλλοντος).

3. Η αξιοποίηση των Υπηρεσιών Αλιείας των Περιφερειών στο ΠΑΛΥΘ 2021-27.

4. Ο άδικος αποκλεισμός των υπαλλήλων της Γενικής Δ/νσης Αλιείας από το σύστημα ανταμοιβής (bonus).

5. Η ενεργοποίηση της υποχρέωσης του συστήματος ελέγχου των αλιευτικών δραστηριοτήτων και προϊόντων-ιχνηλασιμότητας στο πλαίσιο του ΚανΕΕ 1224/2019 (Κανονισμού Ελέγχου της Αλιείας) και η ενεργοποίηση του θεσμού των Επιθεωρητών Αλιείας.

6. Η σαφής αναγραφή της συμμετοχής του ΠΣΙΔ στη σύνθεση του Συμβουλίου Αλιείας.

7. Η διασφάλιση της αδιάλειπτης συνέχισης του Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων, που αποτελεί υποχρέωση εφαρμογής Ευρωπαϊκών Κανονισμών και η συνέχιση της εργασίας 90 περίπου συμβασιούχων επιστημόνων.

8. Διάφορα θέματα αλιευτικής νομοθεσίας όπως η κωδικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός της, η εφαρμογή της ευρωπαϊκής υποχρέωσης για παρακολούθηση της ερασιτεχνικής αλιείας, ο καθορισμός των κριτηρίων επαγγελματικότητας στην αλιεία, η στήριξη των αλιέων στις συνέπειες που υφίστανται από τη δράση εισβολικών ειδών (πχ. Λαγοκέφαλος), προστατευόμενων ειδών (πχ. κητώδη, θαλάσσιες χελώνες) καθώς και από φυσικές καταστροφές (πχ εκτεταμένη εμφάνιση πλαγκτόν, θεομηνίες), η στήριξη των αλιέων που μισθώνουν λιμνοθάλασσες με οικονομική ενίσχυση τους και η δημιουργία προγράμματος εκπαίδευσης νέων αλιέων.

9. Τέλος προτάθηκε η δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Αλιευτικής Πολιτικής με εκπροσώπους επιστημονικών και ερευνητικών ιδρυμάτων, αλιέων, υπηρεσιακών παραγόντων, επιστημονικών σωματείων, με κύριο αντικείμενο τον μακρόπνοο σχεδιασμό και χάραξη της αλιευτικής πολιτικής της χώρας αλλά και την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.

Έγινε σαφές στον κ. Υφυπουργό ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες που διαχειρίζονται την αλιεία συνεχώς αυξάνονται, γιατί δεν έχουν μέχρι σήμερα λάβει την απαραίτητη προσοχή από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ. Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι σημαντικές τόσο για την λειτουργία των υπηρεσιών, για τις συνθήκες που αντιμετωπίζει το προσωπικό και κατά συνέπεια για τον αρνητικό αντίκτυπο που έχει όλη αυτή η λειτουργία στον κλάδο της αλιείας και των υδατοκαλλιεργειών και στις υποχρεώσεις, αλλά και στις διεκδικήσεις, της χώρας στην ΕΕ.

Ο κ. Υφυπουργός εξέφρασε την απόλυτη ικανοποίηση του για το επίπεδο της συνεργασίας με την Γενική Δ/νση Αλιείας και τα στελέχη της (Γενική Δ/ντρια Αλιείας, διευθυντές, τμηματάρχες και υπαλλήλους).

Τέλος, ο κ. Υφυπουργός έκανε αποδεκτή την πρόσκληση του ΔΣ του ΠΣΙΔ για παρουσία του στο 19ο Συνέδριο που διοργανώνεται στα Ιωάννινα το διάστημα 30 Οκτωβρίου έως 2 Νοεμβρίου 2025.

Αναμένουμε από την Πολιτική Ηγεσία του ΥπΑΑΤ, άμεσες πρωτοβουλίες επίλυσης όσων θεμάτων επισημάνθηκαν στην ανωτέρω συνάντηση.

Μέχρι 15 Φεβρουαρίου 2025 έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για να λάβουν οικονομική ενίσχυση de minimis οι αλιείς των περιφερειών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας.

Σύμφωνα με τη δημοσιευθείσα υπ αριθ. 405485/31.12.2024 (ΦΕΚ 7367 Β΄) Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) το ύψος της ενίσχυσης ανά σκάφος ορίζεται ως εξής:
α) Παράκτια αλιευτικά σκάφη με ολικό μήκος μικρότερο ή ίσο των 5,99 μέτρων, σε 1.800 ευρώ.
β) Παράκτια αλιευτικά σκάφη με ολικό μήκος από 6,00 μέτρα και μικρότερο ή ίσο των 11,99 μέτρων, σε 2.600 ευρώ.
γ) Παράκτια αλιευτικά σκάφη με ολικό μήκος 12,00 μέτρα και μικρότερο ή ίσο των 14,99 μέτρων, σε 7.000 ευρώ.
δ) Παράκτια αλιευτικά σκάφη με ολικό μήκος ίσο ή μεγαλύτερο των 15,00 μέτρων, σε 8.000 ευρώ.
ε) Αλιευτικά σκάφη μέσης αλιείας με το αλιευτικό εργαλείο γρι γρι ή μηχανότρατα, σε 12.000 ευρώ.
στ) Αλιευτικά σκάφη εσωτερικών υδάτων ανεξαρτήτου μήκους, σε 1.800 ευρώ.

Δικαιούχοι είναι:
α) Αλιείς μόνιμοι κάτοικοι των Δήμων Ιστιαίας - Αιδηψού, Στυλίδας και Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας των Περιφερειακών Ενοτήτων Εύβοιας και Φθιώτιδας, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, κάτοχοι επαγγελματικών παράκτιων αλιευτικών σκαφών και σκαφών μέσης αλιείας, εφοδιασμένων με το αλιευτικό εργαλείο γρι γρι και μηχανότρατας, με αλιευτική άδεια σε ισχύ για το έτος 2023, καθώς και κάτοχοι επαγγελματικών σκαφών αλιείας εσωτερικών υδάτων με άδεια σε ισχύ για το 2023.
β) Αλιείς, μόνιμοι κάτοικοι των Π.Ε. Μαγνησίας και Σποράδων που δεν είχαν λάβει ενίσχυση στο πλαίσιο της υπ' αρ. 1589/383038/12.12.2023 (Β' 7039) κοινής υπουργικής απόφασης περιλαμβανομένων μονίμων κατοίκων των Δήμων Σκοπέλου και Αλοννήσου, της Περιφερειακής Ενότητας Σποράδων, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, κάτοχοι επαγγελματικών σκαφών παράκτιας αλιείας και κάτοχοι επαγγελματικών σκαφών αλιείας εσωτερικών υδάτων, είτε κάτοχοι σκαφών μέσης αλιείας εφοδιασμένων με το αλιευτικό εργαλείο γρι γρι και μηχανότρατας, με την αλιευτική τους άδεια σε ισχύ για το έτος 2023.
γ) Αλιείς, πλοιοκτήτες/συμπλοιοκτήτες αλιευτικών σκαφών άνω των 12 μέτρων ολικού μήκους και σκαφών με το αλιευτικό εργαλείο γρι γρι και μηχανότρατας, που είναι υπόχρεα να έχουν εγκατεστημένη λειτουργική συσκευή δορυφορικής παρακολούθησης, εφόσον πιστοποιείται ότι αυτά βρισκόντουσαν (αλίευαν είτε ήταν ελλιμενισμένα) σε περιοχές, του Βόρειου Ευβοϊκού, σε ακτές των Π.Ε. Μαγνησίας, εντός και εκτός Παγασητικού Κόλπου, και Λάρισας, Σποράδων (Σκιάθου, Σκοπέλου, Αλοννήσου) καθώς και στον Δίαυλο Τρικερίου, για τη χρονική περίοδο από 1η έως 28η Σεπτεμβρίου 2023 μέσω διασταύρωσης των στιγμάτων τους από το Δορυφορικό Σύστημα Παρακολούθησης αλιευτικών σκαφών (VMS) και για όσους δεν είχαν ενεργό το VMS με βεβαίωση της Λιμενικής Αρχής, η οποία στηρίζεται στο ημερολόγιο του σκάφους.

Οι αιτήσεις των ανωτέρω δικαιούχων υποβάλλονται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομία της περιοχής τους.