Αυτοτελή τομέα για την μελισσοκομία στη νέα ΚΑΠ, ζητά ο Μελισσοκομικός Σύλλογος Αιτωλοακαρνανίας

Οι πληρωμές του Τομεακού Προγράμματος Μελισσοκομίας έχουν ολοκληρωθεί, όμως ανέδειξαν τις βαθιές στρεβλώσεις και την απουσία τεχνοκρατικού σχεδιασμού από πλευράς ΥπΑΑΤ.

Αυτό τονίζει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος στον Μελισσοκομικό Σύλλογο Αιτωλοακαρνανίας κ. Δημήτρης Νικολάου.

Ο μελισσοκόμος μία φορά το χρόνο (Σεπτέμβριο έως Νοέμβριο) κάνει δήλωση διαχείμασης, όπου εκεί δηλώνει τον αριθμό μελισσών που κατέχει. Αυτός ο αριθμός τον συνοδεύει μέχρι του χρόνου που θα κάνει νέα δήλωση διαχείμασης.

Βάσει αυτής της δήλωσης και του αριθμού μελισσών, δικαιούται ένα ποσοστό επιστρεφόμενων χρημάτων (ενίσχυση) από αυτά που έχει ήδη ξοδέψει κατά την διάρκεια του έτους.

Οι πληρωμές της ενίσχυσης πραγματοποιούνται τον Οκτώβριο του επόμενου έτους. Δηλαδή τα χρήματα που δικαιούται ο μελισσοκόμος, ως επιστρεφόμενα για το έτος 2025, τα πληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2026.

Αυτό που είναι παράδοξο αφορά τον τρόπο της πληρωμής. Αν ο μελισσοκόμος έχει αυξήσει τον αριθμό των μελισσών σε σχέση με πέρυσι, οι πληρωμές θα γίνουν με γνώμονα την αίτηση διαχείμασης. Αν όμως δηλώσει μείωση μελισσών τότε οι πληρωμές γίνονται με γνώμονα την μείωση και όχι με την αίτηση διαχείμασης.

Αυτό είναι άδικο γιατί με την συγκεκριμένη πολιτική που ακολουθεί το ΥπΑΑΤ στην ουσία «κλέβει» με πονηριές τον μελισσοκόμο.

Και μάλιστα εκτιμώ ότι είναι ενάντια στην κοινοτική νομοθεσία. Η ΕΕ ζητά μια φορά τον χρόνο την καταμέτρηση των μελισσιών και βάση αυτού του αριθμού δίνονται οι ενισχύσεις.

Απευθύνω ερώτημα στην ηγεσία του ΥπΑΑΤ αν γνωρίζει το θέμα και αν έχει σκοπό να διορθώσει αυτή την αδικία και τη διαδικασία πληρωμής.

Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι το συνολικό ετήσιο κονδύλι για τις μελισσοκομικές παρεμβάσεις του τομεακού προγράμματος ανέρχεται σε 12.635.290 ευρώ.

Επίσης, με αφορμή τη διαπραγμάτευση της ΚΑΠ μετά το 2027, έχω καταθέσει αίτημα προς την ηγεσία του ΥπΑΑΤ στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ), που θα καταθέσει η χώρα μας στην ΕΕ, να συμπεριληφθεί και η συνδεδεμένη ενίσχυση στην μελισσοκομία. Εδώ θα πρέπει να σας επισημάνω ότι η μέλισσσα δεν παράγει αλλά συλλέγει. Άρα δεν μπορεί να καταβληθεί συνδεδεμένη ενίσχυση με βάση το κιλό το μέλι (προϊόν), όπως ισχύει για τους άλλους κλάδους (αιγοπροβατοτροφία, βοοτροφία κ.α.).

Εμείς οι μελισσοκόμοι ζητάμε μετά το 2027 να υπάρξει μια σταθερή στήριξη που να αφορά την επιδότηση ανά κατεχόμενη κυψέλη. Για να γίνει αυτό δεν χρειάζεται η χώρα μας να κάνει κάποια διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες αλλά είναι πολιτική απόφαση της ηγεσίας του ΥπΑΑΤ. Το κονδύλι για μια τέτοια ενίσχυση εκτιμάται ότι θα κυμανθεί σε περίπου 20 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο.

Διαβάστε το δελτίο τύπου που εξέδωσε ο Μελισσοκομικός Σύλλογος Αιτωλοακαρνανίας

Με αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που αναρτήθηκαν στην «Διαύγεια» καθορίσθηκαν οι δικαιούχοι και τα ποσά ενίσχυσης ανά δικαιούχο, ή ανά κυψέλη αντιστοίχως, για τέσσερεις μελισσοκομικές δράσεις.

Συγκεκριμένα οι εν λόγω αποφάσεις αφορούν τις ακόλουθες δράσεις:

ΜΚ2-55.6-1 Προώθηση του μελιού και των άλλων προϊόντων της κυψέλης και προβολή του κλάδου της μελισσοκομίας – ενίσχυση της καινοτομίας.
Αφορά την περίοδο από 1/7/2025 έως 30/06/2026.
Η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση της δράσης ανέρχεται σε τετρακόσιες 450.850,45 ευρώ, για το οικονομικό έτος 2026.

Δείτε την απόφαση με Πίνακα καθορισμού των δικαιούχων και του ποσού ενίσχυσης ανά δικαιούχο

ΜΚ2-55.3-1 Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας
Τα χρηματοδοτικά όρια της συνολικής δημόσιας δαπάνης για το οικονομικό έτος 2026 καθορίζονται σε 6.723.672 ευρώ.
Το ύψος της ενίσχυσης καθορίζεται ως ακολούθως:
i) Σε 5,22 € ανά επιλέξιμη μετακινούμενη κυψέλη, για δικαιούχους που κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος από το έτος υποβολής της αίτησης, παρήγαγαν και εμπορεύτηκαν ποσότητα μελιού μικρότερη των πέντε (5) χιλιογράμμων ανά κατεχόμενη  κυψέλη.
ii) Σε 7,83 € ανά επιλέξιμη μετακινούμενη κυψέλη, για δικαιούχους που κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος από το έτος υποβολής της αίτησης, παρήγαγαν και εμπορεύτηκαν ποσότητα μελιού ίση ή μεγαλύτερη των πέντε (5) χιλιογράμμων ανά κατεχόμενη κυψέλη.

Δείτε την απόφαση

ΜΚ2-55.3-2 Eξοπλισμός για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων
Τα χρηματοδοτικά όρια της συνολικής δημόσιας δαπάνης για το οικονομικό έτος 2026 καθορίζονται σε 3.350.000 ευρώ.
Το ποσό ενίσχυσης για την προμήθεια κυψελών αντικατάστασης καθορίζεται σε 20,05 ευρώ ανά επιλέξιμη κυψέλη.
Το ποσό ενίσχυσης για την προμήθεια μεμονωμένων κινητών βάσεων κυψελών καθορίζεται σε 4,64 ευρώ ανά επιλέξιμη κινητή βάση.

Δείτε την απόφαση

ΜΚ2-55.4-1 Αναλύσεις μελιού και λοιπών προϊόντων κυψέλης
Η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση της δράσης ανέρχεται σε 80.472,75 ευρώ για το οικονομικό έτος 2026.

Δείτε την απόφαση με Πίνακα καθορισμού των δικαιούχων και του ποσού ενίσχυσης ανά δικαιούχο

Την λειτουργία μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας, στην οποία θα παρακολουθείται η αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης μελιού και λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων, με την ονομασία «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων», «e-honey», προβλέπει το υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις».

Σκοπός της λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey» είναι η ιχνηλασιμότητα μέσω της εποπτείας και του ελέγχου της αλυσίδας παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και των λοιπών μελισσοκομικών προϊόντων, που παράγονται στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ή σε τρίτες χώρες και εισάγονται στην Ελλάδα.

H ψηφιακή πλατφόρμα «e-honey» θα διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο, καθώς και με κάθε άλλο πληροφοριακό σύστημα και μητρώο του Δημοσίου.

Πρόστιμα έως και 10.000 ευρώ, τα οποία μπορούν να διπλασιαστούν σε περίπτωση υποτροπής εντός δύο ετών, προβλέπονται στο υπό διαβούλευση πολυνομοσχέδιο.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, αν ενεργοί μελισσοκόμοι ή όσοι παραλαμβάνουν και εμπορεύονται μέλι ή άλλα μελισσοκομικά προϊόντα που έχουν παραχθεί στην ελληνική επικράτεια, σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ ή σε τρίτες χώρες, παραλείπουν την υποχρέωση εμπρόθεσμης καταχώρισης και ενημέρωσης της ψηφιακής πλατφόρμας «e-honey» με τα προβλεπόμενα δεδομένα και στοιχεία ή καταχωρίζουν ψευδή, ελλιπή ή παραπλανητικά στοιχεία, τους επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους από 200 έως 10.000 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των κατεχόμενων κυψελών, το εάν ο παραβάτης είναι κατ’ επάγγελμα ή μη αγρότης ή νομικό πρόσωπο, καθώς και το εάν η παράλειψη ή η εσφαλμένη καταχώριση συντελέστηκε σε γνώση του

Ακόμη σε περίπτωση υποτροπής ο παραβάτης μελισσοκόμος αποστερείται των δικαιωμάτων συμμετοχής σε δράσεις εθνικών ή ενωσιακών μέτρων στήριξης και ενίσχυσης του τομέα της μελισσοκομίας ειδικότερα, καθώς και αποζημίωσης από τον Ελληνικό Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ).

Τα διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται σωρευτικά όταν ο υπόχρεος τελεί παραβάσεις που αφορούν τόσο την ιδιότητά του ως ενεργού μελισσοκόμου - παραγωγού μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων, όσο και την ιδιότητά του ως εμπόρου - διακινητή μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων.

Όπως δηλώνει στον ΑγροΤύπο ο Βασίλης Ντούρας, μελισσοκόμος από την Μαγνησία και πρώην πρόεδρος της ΟΜΣΕ, στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα καλούνται οι παραγωγοί να δηλώνουν την ποσότητα μελιού που παράγουν. Το ίδιο κάνουν όμως σήμερα με το Μελισσοκομικό Μητρώο. Η διαφορά είναι ότι στη νέα πλατφόρμα «e-honey» προβλέπονται επιπλέον πολύ υψηλά πρόστιμα. Όλη αυτή η διαδικασία δεν θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των «ελληνοποιήσεων» αλλά θα φέρει πρόσθετο κόστος και γραφειοκρατικά προβλήματα στους μελισσοκόμους. Για την αντιμετώπιση των «ελληνοποιήσεων» στο μέλι θα πρέπει να υπάρξει ισοζύγιο εισαγωγών και εξαγωγών και έλεγχος των εμπόρων, όπως γίνεται στο αιγοπρόβειο γάλα με την φέτα.

Η γαλλική αγορά, παρά την ανάκαμψη της εγχώριας παραγωγής μελιού, εξακολουθεί ν΄ αναζητά αξιόπιστους προμηθευτές υψηλής ποιότητας.

Το γεγονός αυτό ανοίγει σημαντικές προοπτικές στους Έλληνες πιστοποιημένους παραγωγούς – εταιρείες – συνεταιρισμούς για την εξαγωγή μελιού στη Γαλλία. Η χώρα αποτελεί εμπορικό κόμβο για το μέλι, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, η έξοδος ελληνικού μελιού προς τη Γαλλία ανοίγει πύλη και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ

Σύμφωνα με ελληνική διπλωματική έκθεση του Γραφείου Οικονομικών κι Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδος στο Παρίσι, που υπογράφει η κ. Ανδρονίκη Λιακοπούλου,  η μελισσοκομική περίοδος 2021–2024 στη Γαλλία χαρακτηρίστηκε από μία σειρά προβλήματα για τον κλάδο. Οι έντονες ανοιξιάτικες παγωνιές, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η μειωμένη ανθοφορία σε αρκετές περιοχές είχαν ως αποτέλεσμα σημαντική υποχώρηση της παραγωγής. Το 2024 θεωρήθηκε μία από τις δυσκολότερες χρονιές της τελευταίας δεκαετίας. Πολλές γαλλικές μελισσοκομικές εκμεταλλεύσεις κατέγραψαν χαμηλές αποδόσεις και αυξημένο κόστος παραγωγής. Παρά την ανάκαμψη της γαλλικής παραγωγής κατά το 2025, η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικό έλλειμμα.

Η ΓΑΛΛΙΑ ΧΩΡΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΛΙΟΥ

Την τελευταία πενταετία, οι εισαγωγές μελιού στη Γαλλία παρουσίασαν σταθερά ανοδική πορεία, τόσο ως προς τον όγκο όσο και ως προς τη συνολική αξία των συναλλαγών.

Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως:

• στη διατήρηση υψηλής εγχώριας κατανάλωσης,
• στη μειωμένη παραγωγή ορισμένων ετών λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών,
• στην αύξηση της ζήτησης για ειδικές κατηγορίες μελιού,
• στη διεύρυνση των εισαγωγών από χώρες χαμηλού κόστους.

ΤΙΜΕΣ ΑΠΟ ΧΩΡΕΣ ΕΙΣΟΔΟΥ

Το 2024, το μέλι που η εισαγωγή του έγινε από την Ουκρανία είχε μέση τιμή περίπου 1,9 δολ./kg, ενώ το κινεζικό μέλι διαμορφώθηκε περίπου στα 2,7 δολ./kg, γεγονός που εξηγεί την ευρεία χρήση τους σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και σε μείγματα (blends), όπου η ανταγωνιστικότητα βασίζεται κυρίως στο χαμηλό κόστος. Αντίθετα, το μέλι από την Ισπανία ήρθε με μέση τιμή περίπου 4,25 δολ./kg, ενώ οι υψηλότερες μέσες τιμές καταγράφηκαν για τη Γερμανία (5 δολ./kg), την Ιταλία (7,6 δολ./kg) και την Ελλάδα (7,9 δολ./kg).

Μεγάλες ποσότητες εισαγόμενου μελιού υφίστανται τυποποίηση, ανάμειξη ή επεξεργασία στη Γαλλία, προτού επανεξαχθούν σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, γεγονός που ενισχύει τον ρόλο της χώρας ως κέντρου εμπορίας και διανομής. Συνιστά δηλαδή μία από τις πιο ανεπτυγμένες εισαγωγικές αγορές μελιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.  

Η Γαλλία, που δίνει μεγάλη βαρύτητα στη γαστρονομία της, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές τόσο από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και από τρίτες χώρες. Στις τοπικές αγορές κυριαρχούν τα τοπικά μέλια Προβηγκίας, Κορσικής και Αλσατίας.

ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ

Οι Γάλλοι καταναλωτές εκτιμούν την καλή ποιότητα. Η Γαλλία συνδυάζει υψηλή κατανάλωση, ανεπτυγμένο δίκτυο διανομής και αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα πολυτελείας (premium αγορά). Ωστόσο, η Ελλάδα δεν αποτελεί κύρια χώρα εισαγωγής μελιού. Κατά την περίοδο 2020–2024, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Γαλλία παρουσίασαν διακυμάνσεις: η αξία των εξαγωγών αυξήθηκε από 1,57 εκατ. ευρώ το 2020 περίπου 2,01 εκ. ευρώ το 2021. Κορυφώθηκε το 2022 σε περίπου 3,31 εκ. ευρώ ενώ μειώθηκε το 2023 σε περίπου 1,47 εκ. ευρώ. Το 2024 ανέκαμψε με περίπου 1,96 εκ. ευρώ. Αντίστοιχη πορεία ακολούθησαν και οι εξαγόμενες ποσότητες, οι οποίες κορυφώθηκαν το 2022 στους 686,2 τόνους, πριν υποχωρήσουν τις δυο επόμενες χρονιές. Η μέση τιμή εξαγωγής παρουσίασε μεταβολές, με υψηλότερη τιμή τα 7,55 δολάρια ανά κιλό το 2023.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Η Γαλλία διαθέτει ιδιαίτερα οργανωμένο δίκτυο λιανικής, στο οποίο κυριαρχούν μεγάλες αλυσίδες υπεραγορών, εκπτωτικών καταστημάτων, εξειδικευμένων σημείων πώλησης και ηλεκτρονικών πλατφορμών. Οι Γάλλοι καταναλωτές, όμως, αναζητούν προϊόντα που δεν προέρχονται από μαζική βιομηχανική παραγωγή γεγονός που ευνοεί τους Έλληνες παραγωγούς, που δεν έχουν μεγάλες μελισσοκομικές φάρμες.

Η αγορά της Γαλλίας χαρακτηρίζεται από τέσσερις βασικές τάσεις:

1) Ενίσχυση ζήτησης για προϊόντα φυσικής προέλευσης, χωρίς τεχνητά πρόσθετα και με περιορισμένη επεξεργασία.

2) Αύξηση της σημασίας πιστοποίησης ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και της σαφούς αναγραφής της χώρας προέλευσης.

3) Καταναλωτικό κοινό, πρόθυμο να δώσει κάποια παραπάνω χρήματα για προϊόντα, που διαθέτουν ισχυρή ταυτότητα, γεωγραφική προέλευση και αυθεντική ιστορία παραγωγής.

4) Ενίσχυση της αγοράς βιολογικών προϊόντων, προϊόντων gourmet και delicatessen, παρά τη συγκράτηση της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης λόγω των  πληθωριστικών πιέσεων.

Το μέλι, για τους Γάλλους δεν θεωρείται πλέον όχι απλώς φυσικό γλυκαντικό αλλά τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας και με ισχυρή περιβαλλοντική σημασία και σ΄ αυτό συμβάλλει και η δημοτικότητα της μεσογειακής διατροφής.

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΚΑΝΑΛΙΑ ΕΥΝΟΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ

Παρότι σημαντικό μέρος της παραγωγής μελιού, σύμφωνα με τη διπλωματική έκθεση, διακινείται μέσα από μεγάλα σούπερ μάρκετ, η ευκαιρία για τους Έλληνες παραγωγούς μελιού είναι κυρίως μέσω άλλων μικρότερων καναλιών:

• Καταστήματα delicatessen
• Καταστήματαgourmet (όπωςοι Galeries Lafayette Gourmet και La Grande Épicerie de Paris)
• Κάβες τροφίμων
• Καταστήματα παραδοσιακών προϊόντων
• Εξειδικευμένα παντοπωλεία/ έθνικ καταστήματα

Η ελληνική παραγωγή βασίζεται κυρίως σε θυμαρίσιο μέλι, πευκόμελο, μέλι ελάτης, μέλι βελανιδιάς και μονοανθικά μέλια ιδιαίτερης βοτανικής προέλευσης. Η διαφοροποίηση αυτή επιτρέπει στο ελληνικό προϊόν, εφόσον είναι πιστοποιημένο κι έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, να τοποθετηθεί στην premium κατηγορία της αγοράς.

Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτη Σχοινά και έπειτα από εισήγηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γιάννη Ανδριανού, συγκροτήθηκε Επιστημονική Ομάδα Εργασίας με αντικείμενο το Ελληνικό Μέλι και τα Μελισσοκομικά Προϊόντα.

Η νέα Ομάδα Εργασίας απαρτίζεται από στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, του ΕΦΕΤ, της ΑΑΔΕ,  μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και εκπροσώπους των παραγωγικών και συνεταιριστικών φορέων του κλάδου, με στόχο την κατάρτιση τεκμηριωμένων προτάσεων για την ενίσχυση της ελληνικής μελισσοκομίας και την προστασία του ελληνικού μελιού. 

Ο ΑγροΤύπος μίλησε με τον Γραμματέα της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΜΣΕ) και μελισσοκόμο από την Λάρισα κ. Δημήτριο Σκόκα, ο οποίος μας ανέφερε ότι η Ομοσπονδία θα συμμετέχει στην Ομάδα Εργασίας του ΥπΑΑΤ.  Και πρόσθεσε: «το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος σήμερα είναι η νοθεία και οι «ελληνοποιήσεις» που γίνονται στο μέλι. Ζητάμε από την ΕΕ να υπάρξει μια θεσμοθητημένη ανάλυση των μελιών με νέες τεχνολογίες για την αντιμετώπιση της νοθείας. Όμως ο κλάδος αντιμετωπίζει και άλλα προβλήματα που έχουν σχέση με την παραγωγή και τα προβλήματα στις μετακινήσεις. Τα δασαρχεία μας δημιουργούν προβλήματα ειδικά στους καλοκαιρινούς μήνες. Ο κλάδος της μελισσοκομίας τα τελευταία χρόνια στοχοποιήθηκε και συκοφαντήθηκε άδικα για τις φωτιές στα δάση».

Σύμφωνα με το ΥπΑΑΤ αντικείμενο της Ομάδας Εργασίας είναι, μεταξύ άλλων, η διαμόρφωση προτάσεων για:

• την προστασία του εισοδήματος των Ελλήνων μελισσοκόμων,
• την αντιμετώπιση της νοθείας, των «ελληνοποιήσεων» και των φαινομένων παραπλάνησης των καταναλωτών,
• την προστασία και ανάδειξη του εγχώριου γενετικού υλικού των μελισσών,
• την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για την ιχνηλασιμότητα και τον αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς,
• την πιστοποίηση και ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ελληνικού μελιού και των μελισσοκομικών προϊόντων,
• την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και των επικονιαστών, καθώς και
• την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου του τομέα.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός δήλωσε: «Η ελληνική μελισσοκομία αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό και δυναμικό κλάδο της πρωτογενούς παραγωγής, με μεγάλη συμβολή τόσο στην αγροτική οικονομία όσο και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η σύσταση της Επιστημονικής Ομάδας Εργασίας που ενέκρινε, υιοθέτησε και στήριξε ο Υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς, ο οποίος γνωρίζει από πρώτο χέρι τον κλάδο καθώς η Χαλκιδική είναι ο εθνικός πρωταθλητής της μελισσοκομίας, αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που θα στηρίζει τους Έλληνες μελισσοκόμους, θα προστατεύει το ελληνικό μέλι από αθέμιτες πρακτικές και θα ενισχύει την ποιότητα, την αξιοπιστία και την εξωστρέφεια των ελληνικών μελισσοκομικών προϊόντων. Με τη συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας, των αρμόδιων δημόσιων φορέων και των εκπροσώπων του κλάδου, διαμορφώνουμε προτάσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις και αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνολογίας και της καινοτομίας προς όφελος της ελληνικής μελισσοκομίας και των καταναλωτών».

Με απόφαση της ηγεσίας του ΥπΑΑΤ γίνονται τροποποιήσεις των δράσεων του τομεακού προγράμματος μελισσοκομίας, του εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023 – 2027.

Η απόφαση, που δημοσιεύθηκε στις 30/6/2026, στη Διαύγεια, αναφέρεται στην τροποποίηση της επιβολής διοικητικών κυρώσεων και περικοπών ενίσχυσης στη δράση «Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας» της παρέμβασης Π2-55.3 «Εξορθολογισμός της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών» και στις κυρώσεις στην περίπτωση που ο μελισσοκόμος κατάθεσε την υποβολή αίτησης συμμετοχής στη Δράση μετά την καταληκτική ημερομηνία της Δράσης.

Συγκεκριμένα η τροποποιητική απόφαση αναφέρει τα εξής:

Εκτός από τις περιπτώσεις ανωτέρας βίας και τις εξαιρετικές περιστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 3 του Καν. (ΕΕ) 2021/2116, η υποβολή αίτησης συμμετοχής στη Δράση μετά την καταληκτική ημερομηνία της παρ. 2 του άρθρου 6, συνεπάγεται μείωση κατά 1% ανά ημέρα, επί των ποσών που θα εδικαιούτο να λάβει ο δικαιούχος εάν η αίτηση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα, με την προϋπόθεση ότι τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παραστατικά έχουν εκδοθεί το αργότερο μέχρι την ως άνω καταληκτική ημερομηνία.

Στην περίπτωση αυτή ο δικαιούχος υπόκειται υποχρεωτικά σε επιτόπιο έλεγχο.

Αν η καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης συμμετοχής στη Δράση είναι μεγαλύτερη των 25 ημερών, η αίτηση κρίνεται ως μη αποδεκτή και δεν χορηγείται ουδεμία ενίσχυση στον δικαιούχο.

Κατ’ εξαίρεση για την προγραμματική περίοδο 2026 η υποβολή αίτησης συμμετοχής στη Δράση έως και την 19η Ιουνίου 2026 δεν επισύρει μείωση της χορηγούμενης ενίσχυσης, ενώ ενδεχόμενη ένταξη ή μη του δικαιούχου στο δείγμα ελέγχου προκύπτει ως αποτέλεσμα της ανάλυσης κινδύνου.

Αν η υποβολή της αίτησης πραγματοποιηθεί από την 20η Ιουνίου 2026 έως την 24η Ιουνίου 2026 η χορηγούμενη ενίσχυση μειώνεται κατά 1% ανά ημέρα, επί των ποσών που θα εδικαιούτο να λάβει ο δικαιούχος εάν η αίτηση είχε υποβληθεί μέχρι την 19η Ιουνίου 2026, ενώ ο δικαιούχος υπόκειται υποχρεωτικά σε επιτόπιο έλεγχο.

Διαβάστε την απόφαση

Με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίστηκε το ύψος οικονομικής ενίσχυσης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου Πελάγους στον τομέα της μελισσοκομίας για το έτος 2025.

α) Το συνολικό διατιθέμενο ποσό της ενωσιακής ενίσχυσης, καθορίζεται σε 1.150.000 ευρώ,

β) το συνολικό ποσό της συμπληρωματικής εθνικής χρηματοδότησης, το οποίο ανέρχεται σε 650.000 ευρώ και λαμβάνει χαρακτήρα Κρατικής Ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 17 του Κανονισμού 229/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και χορηγείται αν η εγκεκριμένη Ενωσιακή χρηματοδότηση δεν επαρκεί για την υλοποίηση της Δράσης, καθορίζεται το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης ανά κατεχόμενη επιλέξιμη κυψέλη του Προγράμματος στήριξης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου Πελάγους στον τομέα της μελισσοκομίας για τις αιτήσεις του έτους 2025 ως εξής:

i) Ορίζεται ελάχιστο ποσό βασικής οικονομικής ενίσχυσης ύψους 4,00 € ανά επιλέξιμη κατεχόμενη κυψέλη ετησίως, ανεξαρτήτως της παραγόμενης ποσότητας μελιού.

ii) Χορηγείται επιπλέον οικονομική ενίσχυση ύψους 2,00 € ανά κατεχόμενη επιλέξιμη κυψέλη για κάθε κιλό ιδιοπαραγόμενου μελιού που εμπορεύεται νομίμως ο δικαιούχος και μέχρι του ποσού των 10,00 € ως ακολούθως:

• Αν η μέση ετήσια παραγωγή μελιού κυμαίνεται από 0,50 έως 1,49 κιλά, η ενίσχυση ανέρχεται σε 2,00 € ανά κατεχόμενη κυψέλη.
• Αν η μέση ετήσια παραγωγή μελιού κυμαίνεται από 1,50 έως 2,49 κιλά, η ενίσχυση ανέρχεται σε 4,00 € ανά κατεχόμενη κυψέλη.
• Αν η μέση ετήσια παραγωγή μελιού κυμαίνεται από 2,50 έως 3,49 κιλά, η ενίσχυση ανέρχεται σε 6,00 € ανά κατεχόμενη κυψέλη.
• Αν η μέση ετήσια παραγωγή μελιού κυμαίνεται από 3,50 έως 4,49 κιλά, η ενίσχυση ανέρχεται σε 8,00 € ανά κατεχόμενη κυψέλη.
• Αν η μέση ετήσια παραγωγή μελιού είναι μεγαλύτερη από 4,50 κιλά, η ενίσχυση ανέρχεται σε 10,00 € ανά κατεχόμενη κυψέλη.

Σύμφωνα με την απόφαση, αν το απαιτούμενο ποσό για την κάλυψη της ετήσιας δαπάνης για την οικονομική ενίσχυση του συνόλου των επιλέξιμων κυψελών υπερβεί το προβλεπόμενο συνολικό ετήσιο ποσό χρηματοδότησης της Δράσης, εφαρμόζεται οριζόντια μείωση του ποσού ενίσχυσης ανά κατεχόμενη επιλέξιμη κυψέλη.

Διαβάστε την απόφαση

Να μην συκοφαντείται και στοχοποιείται η μελισσοκομία για τις δασικές πυρκαγιές ζητά ο κλάδος, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα Τρίτη (6 Ιουνίου), η Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας (ΟΜΣΕ), με αφορμή πρόσφατα περιστατικά.

Όπως υπογραμμίζει η ΟΜΣΕ, οι μελισσοκόμοι όχι απλώς δεν είναι αυτοί που βλάπτουν τα δάση, αλλά συχνά λειτουργούν ως «άμισθοι δασοφύλακες».

Συγκεκριμένα η ανακοίνωση της ΟΜΣΕ αναφέρει τα εξής:

«Πριν καλά-καλά μπει το καλοκαίρι, ο κλάδος της μελισσοκομίας στοχοποιήθηκε και συκοφαντήθηκε τόσο από τον πλέον αρμόδιο να προστατέψει τα δάση μας -και άρα και τη μελισσοκομία που υπάρχει χάρη σ’ αυτά- όσο και από τα ΜΜΕ και ΜΚΔ:

Σε πρόσφατη ανάρτηση με θέμα την πρόληψη των πυρκαγιών, στην επίσημη ιστοσελίδα της Πυροσβεστικής, υπήρχε σαφής παραπομπή σε μελισσοκόμο με το καπνιστήρι του, ως παράδειγμα κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς! Μετά την κατακραυγή που ακολούθησε, η επίμαχη εικόνα κατέβηκε σε λιγότερο από δυο μέρες.

Την Πέμπτη (4-6-2026), γίναμε όλοι μάρτυρες της συνοπτικής καταδίκης ενός μελισσοκόμου (και όλου του κλάδου στο πρόσωπό του!), που κηρύχθηκε ένοχος, πριν καν ανακριθεί, για τη φωτιά στο άλσος Βεΐκου.

Όπως πλέον έγινε γνωστό, τα πράγματα έγιναν εντελώς αντίθετα από ότι έλεγαν οι τηλεοπτικοί «μάρτυρες» και ο κατηγορούμενος μελισσοκόμος, αθωώθηκε γιατί αποδείχθηκε ότι έφθασε στο χώρο αφού είχε εκδηλωθεί η φωτιά και συνέδραμε στην κατάσβεσή της.

Έγινε επίσης γνωστό ότι ο ίδιος είχε καθαρίσει το χώρο του μελισσοκομείου από τα ξερά χόρτα, κάτι που ο Δήμος δεν είχε κάνει στον υπόλοιπο χώρο που εκδηλώθηκε η φωτιά.

Εν τέλει ο κατηγορούμενος μελισσοκόμος, που διαπομπεύτηκε στα ΜΜΕ και τα ΜΚΔ, όχι μόνο δεν είχε καμία ευθύνη για τη φωτιά αλλά με τις ενέργειές του συνέβαλε και στην πρόληψη και στην καταστολή της.

Αυτό προσπαθούν να κάνουν συνολικά οι μελισσοκόμοι, διότι ζουν από τη φύση και έχουν συμφέρον να την προστατέψουν. Κάθε μελισσοκόμος, άλλωστε, ήταν και είναι ένας άμισθος δασοφύλακας που επιτηρεί και προστατεύει το δάσος από το οποίο αντλεί το εισόδημά του.

Σύμφωνα με τον Δρ Ελευθέριο Σταματόπουλο, Δασολόγο-Περιβαλλοντολόγο: «Το δάσος ανανεώνεται, προστατεύεται, επιτηρείται μόνο αν είναι σε διαχείριση. Μόνο με τους ανθρώπους του μέσα σε αυτό και κυρίως με τους αγρότες, τους υλοτόμους, τους μελισσοκόμους, τους κτηνοτρόφους, βοσκούς, τους ρητινοσυλλέκτες».

Η Ομοσπονδία μας έχει επανειλημμένα καταθέσει προτάσεις, και στη Γενική Διεύθυνση Δασών του ΥΠΕΝ και στην Πυροσβεστική Υπηρεσία και στο Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, για ένα ρεαλιστικό και επωφελές πλαίσιο τόσο για την άσκηση της μελισσοκομίας στα δάση όσο και για την πυροπροστασία.

Αντί όμως για συνεννόηση και συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, συναντάμε αυθαίρετες απαγορεύσεις και επιθέσεις που δεν υπακούουν σε καμία λογική.

Ατυχήματα μπορούν να συμβούν, αλλά σε κανέναν άλλο κλάδο δεν τέθηκαν τόσοι περιορισμοί στην άσκηση του επαγγέλματός του επειδή υπάρχει κίνδυνος ατυχημάτων. Πόσων ατυχημάτων;

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της Πυροσβεστικής, για τη δεκαετία 2014-2023, από τις 92.517 πυρκαγιές που καταγράφηκαν συνολικά σε δάση και αγροτοδασικές εκτάσεις, μόνο οι 226 βρέθηκαν να σχετίζονται με τη μελισσοκομική δραστηριότητα, ποσοστό 0,24%!i, όταν την ίδια στιγμή μελέτη πρώην ανώτατου αξιωματικού της Πυροσβεστικής, του κ. Αδριανού Γκουρμπάτση, το ποσοστό των πυρκαγιών που οφείλονται στο δίκτυο της ΔΕΗ είναι 2%-3%, σχεδόν δεκαπλάσιο από αυτό που αποδίδεται στους μελισσοκόμουςii και σε ένα 40% δεν προσδιορίζεται το αίτιο.

Μήπως είναι εύκολη η συκοφάντηση των μελισσοκόμων και αποκρύπτονται οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος των πυρκαγιών;

Μήπως εξυπηρετεί και άλλους σκοπούς, πέραν του να βρεθούν εξιλαστήρια θύματα για το τεράστιο οικολογικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών;

Ως Ομοσπονδία δεν μπορούμε και δεν έχουμε την πρόθεση να κατηγορήσουμε κανέναν χωρίς στοιχεία και περιμένουμε να κάνει το ίδιο και η Πυροσβεστική Υπηρεσία και τα ΜΜΕ. Το ότι ο μελισσοκόμος ήταν εκεί δε σημαίνει και ότι αυτός έβαλε τη φωτιά. Όμως, πριν γίνει καν ανάκριση, δικάστηκε και καταδικάστηκε από την Πυροσβεστική και του επιβλήθηκε πρόστιμο.

Δυστυχώς, το τεκμήριο της αθωότητας είναι άγνωστο και στα ελληνικά ΜΜΕ που επίσης καταδίκασαν με συνοπτικές διαδικασίες το μελισσοκόμο. Το αποκορύφωμα της στοχοποίησης όλων, συλλήβδην, των μελισσοκόμων, ήταν το τρίλεπτο ρεπορτάζ, σε δελτίο ειδήσεων της κρατικής τηλεόρασηςiii, που καταλήγει με τη σύσταση των αρχών προς τους πολίτες να καλούν την Πυροσβεστική αν δουν «κάπνισμα μελισσών σε δασικές εκτάσεις ή οικόπεδα με ξερά χόρτα»…. Κοινώς, αν είσαι μελισσοκόμος είναι το ίδιο με το να είσαι εμπρηστής!!

Ελπίζουμε ότι θα διερευνηθεί το εν λόγω ρεπορτάζ από το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, ευελπιστώντας ότι υπάρχουν ακόμη αρχές και κανόνες στη δημοσιογραφία σε αυτή τη χώρα και ζητούμε να αποκατασταθεί άμεσα η αλήθεια.

Το δικαίωμά μας να εργαζόμαστε στο φυσικό μας χώρο θα το προστατεύσουμε με κάθε νόμιμο τρόπο.

Καθιστούμε λοιπόν σαφές προς κάθε κατεύθυνση πως όσοι συκοφαντούν τη μελισσοκομία και θέτουν απαγορεύσεις και περιορισμούς θεωρώντας μας δυνάμει εμπρηστές θα αντιμετωπίσουν τη δικαιοσύνη.

Όσοι απειλούν τα δάση θα μας βρουν απέναντί τους. Όσοι πραγματικά θέλουν να προστατέψουν τα δάση θα μας έχουν στο πλευρό τους».

Ο ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, στο πλαίσιο της παρέμβασης Π2-55.1 και της δράσης «Εκπαίδευση – Κατάρτιση Μελισσοκόμων», συνεχίζει με επιτυχία την υλοποίηση ταχύρρυθμων προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης σε ολόκληρη την επικράτεια.

Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί δεκαεννέα (19) εκπαιδευτικά προγράμματα για επαγγελματίες μελισσοκόμους στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας, Δυτικής Μακεδονίας και Αττικής.

Η εντυπωσιακή ανταπόκριση των μελισσοκόμων αναδεικνύει την ανάγκη για διαρκή επιμόρφωση, ώστε ο κλάδος να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις παραγωγής, ποιότητας και βιωσιμότητας.

Το επόμενο διάστημα και έως τα μέσα Ιουνίου 2026 έχουν ήδη προγραμματιστεί εννέα νέοι κύκλοι εκπαιδεύσεων.

Αναλυτικότερα το πρόγραμμα ανά Περιφέρεια:

Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης
21–23/05/2026 Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Κομοτηνής

Αττικής
28–29/05/2026 Μελισσοκομικός Σύλλογος Αθηνών - Πειραιώς «Το Μελίσσι»

Δυτικής Ελλάδας
05–06/06/2026 Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Αγρινίου
15–17/06/2026 Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Πύργου

Δυτικής Μακεδονίας
14–16/05/2026 Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Καστοριάς

Νοτίου Αιγαίου
02–04/06/2026 Αγροτικός Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός Ανάφης
11–13/06/2026 Αγροτικός Μελισσοκομικός Σύλλογος Πάρου

Κρήτης
28–30/05/2026 Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ηρακλείου
16–18/06/2026 Μελισσοκομικός Σύλλογος Ρεθύμνης «Μελιττεύς»

Τα προγράμματα παρέχονται δωρεάν, έχουν διάρκεια έως 3 ημέρες (15 διδακτικές ώρες) και περιλαμβάνουν τόσο θεωρητική, όσο και στοχευμένη πρακτική άσκηση από εξειδικευμένους εκπαιδευτές. Με την επιτυχή ολοκλήρωση, χορηγείται βεβαίωση παρακολούθησης.

Οι θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• Οργάνωση και λειτουργία μελισσοκομείου
• Πρόληψη και αντιμετώπιση εχθρών και ασθενειών των μελισσών
• Τυποποίηση, εμπορία, προώθηση και σήμανση μελισσοκομικών προϊόντων
• Νομοθετικό πλαίσιο (εθνικό καιενωσιακό) για την ασφάλεια τροφίμων και υγιεινή τροφίμων, την περιβαλλοντική και εργατική νομοθεσία

Οι εκπαιδεύσεις πραγματοποιούνται στα Κέντα «ΔΗΜΗΤΡΑ», καθώς και σε δομές που παραχωρούνται από τους μελισσοκομικούς συνεταιρισμούς και συλλόγους, Κέντρα Μελισσοκομίας και Περιφερειακές Ενότητες, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των ενδιαφερόμενων σε τοπικό επίπεδο.

Ξεκίνησε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τις ενισχύσεις δράσεων στη μελισσοκομία, του έτους 2026, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023 - 2027.

Πιο αναλυτικά, η υποβολή των αιτήσεων (στο πλαίσιο του Καν (ΕΕ) 2021/2115/ Έτος Ενίσχυσης 2026) αφορά τις παρακάτω δράσεις στον τομέα της μελισσοκομίας:

1. «Εξοπλισμός για την διευκόλυνση των μετακινήσεων» (αντικατάσταση κυψελών προμήθεια μεμονωμένων κινητών βάσεων κυψελών), για ενεργούς μελισσοκόμους με τουλάχιστον 20 κατεχόμενες κυψέλες και καταληκτική ημερομηνία υποβολής αίτησης την 29/5/2026, με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και για προμήθεια Κυψελών αντικατάστασης σε ποσοστό 10% επί των κατεχομένων και μέχρι 30 ευρώ για κάθε κυψέλη.

2. «Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας» (για μετακινήσεις κυψελών), με την υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών να γίνεται μέχρι 29/5/2026. Αφορά ενεργούς μελισσοκόμους με τουλάχιστον 110 κατεχόμενες κυψέλες.

3. «Αναλύσεις μελιού και λοιπών προϊόντων κυψέλης», για την οποία η υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών γίνεται μέχρι 30/6/2026.

4. «Προώθηση του μελιού και των άλλων προϊόντων της κυψέλης και προβολή του κλάδου της μελισσοκομίας – ενίσχυση της καινοτομίας», για την οποία η υποβολή των αιτήσεων και των απαραίτητων παραστατικών γίνεται μέχρι 30/6/2026.

Η υποβολή των αιτήσεων πραγματοποιείται είτε με φυσική παρουσία στα κατά τόπους Κέντρα Μελισσοκομίας είτε ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr με τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet (εδώ).

Η νοθεία στο μέλι, η μείωση των ιχθυοαποθεμάτων στην αλιεία, η ελλιπής αγροτική εκπαίδευση, τα προβλήματα στα εθνικά θαλάσσια πάρκα ήταν ανάμεσα στα ζητήματα που τέθηκαν στο μικροσκόπιο κατά τη συνεδρίαση της 25ης Φλεβάρη 2026 των βουλευτών, που μετέχουν στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής, υπό την προεδρία του Γιάννη Οικονόμου.

Κατά την ακρόαση φορέων στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας (ΟΜΣΕ)  Κωνσταντίνος Λεονταράκης σημείωσε πως κουράστηκε να φεύγει από γραφεία κυβερνητικών με χτυπήματα στην πλάτη αλλά χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.

Υποστήριξε πως ευελπιστεί ότι αυτή τη φορά πως κάτι μπορεί να γίνει από την Αγροτική Διακομματική Επιτροπή ώστε να σταματήσει η κατηφόρα του μελισσοκομικού κλάδου, τη στιγμή που υπάρχουν 22.500 Έλληνες μελισσοκόμοι, που συνιστούν τη μεγαλύτερη μελισσοκομική δύναμη της Ευρώπης.

«Ο κλάδος είναι υπό εγκατάλειψη», τόνισε ο κ. Λεονταράκης και κάλεσε τους βουλευτές ν’ ασχοληθούν σοβαρά με τη μελισσοκομία και τα προβλήματα, που αντιμετωπίζει από εξωγενείς παράγοντες, τους ελλιπείς ελέγχους και τις αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου. Επέμεινε μάλιστα ότι και πράγματα που είχε υποσχεθεί ο πρωθυπουργός στη συνάντηση που είχε με τους παραγωγούς δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει να υλοποιούνται.  

Ο κ. Λεονταράκης εξήγησε πως η μελισσοκομία, η οποία αποτελεί βασικό επικονιαστή του 88% του ανθρώπινης διατροφής, περνά δύσκολες μέρες λόγω των περιβαλλοντικών προβλημάτων και των μεταβολών του καιρού αλλά και της έλλειψης πολιτικής βούλησης. Υποστήριξε, πως η κατάσταση θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο μετά την εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε. - Mercosur, παρά τη ζήτηση, που έχει το ελληνικό μέλι στην αγορά.

Ανέφερε πως η μελισσοκομία αντιμετωπίζει δυο βασικά προβλήματα τη νοθεία στο μέλι, η οποία λαμβάνει διαστάσεις χιονοστιβάδας και το θεσμικό πλαίσιο, που είναι παρωχημένο ή εκτός τόπου και χρόνου και δημιουργεί χωρίς λόγο προβλήματα στους μελισσοκόμους.

Ο κ. Λεονταράκης ζήτησε χρηματοδοτικά εργαλεία ώστε η μελισσοκομία να προχωρήσει παρακάτω και ν΄ αντέξει τα πολύ υψηλά κοστολόγια. Σημείωσε, πως επί διακυβέρνησης ΝΔ, επί υφυπουργίας Κεδίκογλου έγινε μια προσπάθεια για τη μελισσοκομία και τις ποικιλίες μελιού, η οποία δυστυχώς στην πορεία εγκαταλείφθηκε.

Πρόσθεσε πως έχει προχωρήσει ο κλάδος ήδη στην αναγνώριση των 8 ποικιλιών, αλλά υπάρχουν άλλες 10, που είναι στον αέρα και πρέπει ν΄ αναγνωριστούν. Υποστήριξε πως το ελληνικό μέλι δέχεται πιέσεις από τη νοθεία και τις ελληνοποιήσεις από μέλια ουκρανικά, βουλγάρικα και κινέζικα.

Απαντώντας σε ερώτηση της εισηγήτριας του ΚΚΕ, Διαμάντως Μανωλάκου αν ανέρχεται στο 80% η νοθεία στο ευρωπαϊκό μέλι ο κ. Λεονταράκης επιβεβαίωσε πως το ποσοστό είναι πολύ υψηλό και ζήτησε να προχωρήσει η διαδικασία της ιχνηλασιμότητας.

Ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ πρόκειται να ξεκινήσει την υλοποίηση ταχύρρυθμων προγραμμάτων εκπαίδευσης – κατάρτισης μελισσοκόμων σε όλη τη χώρα για το μελισσοκομικό προγραμματικό έτος 2025 – 2026 (1/9/2025-31/08/2026).

Τα ανωτέρω προγράμματα εντάσσονται στη Δράση “Εκπαίδευση – Κατάρτιση Μελισσοκόμων” της Παρέμβασης Π2-55.1 “Συμβουλές, εκπαίδευση & Τεχνική βοήθεια προς μελισσοκόμους και οργανώσεις μελισσοκόμων”, στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος ενίσχυσης του τομέα της μελισσοκομίας, του εγκεκριμένου Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για τα προγραμματικά έτη από 2023 έως 2027 και θα υλοποιηθούν σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 150/126291/01-05-2024 (ΦΕΚ 2826/Β/20-05-2024) απόφαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς και τις σχετικές αποφάσεις του ΥΠΑΑΤ και την απόφαση έγκρισης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Διάρκεια και βεβαίωση παρακολούθησης

Τα προγράμματα εκπαίδευσης -κατάρτισης είναι δωρεάν και έχουν διάρκεια έως τριών (3) ημερών (έως 15 διδακτικές ώρες). Σε όλους τους καταρτιζόμενους μελισσοκόμους θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης μετά το πέρας του προγράμματος κατάρτισης.

Θεματικές ενότητες και χώρος υλοποίησης

Οι θεματικές ενότητες των προγραμμάτων εκπαίδευσης- κατάρτισης των Μελισσοκόμων είναι ενδεικτικά οι εξής:
• Αρχές οργάνωσης και λειτουργίας μελισσοκομείου κ.ά.
• Εχθροί και ασθένειες των μελισσών και τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης,
• Τυποποίηση – Εμπορία – Προώθηση – Σήμανση των μελισσοκομικών προϊόντων,
• εθνική και ενωσιακή νομοθεσία για την ασφάλεια και υγιεινή στα τρόφιμα, περιβαλλοντική νομοθεσία και την εργατική νομοθεσία.

Τα προγράμματα εκπαίδευσης-κατάρτισης θα πραγματοποιούνται σε αίθουσες των Κέντρων «ΔΗΜΗΤΡΑ» ή σε αίθουσες που θα παραχωρηθούν από τους μελισσοκομικούς συνεταιρισμούς ή συλλόγους ή τα Κέντρα Μελισσοκομίας ή/και από τις Περιφερειακές Ενότητες ώστε να εξυπηρετήσουν σε τοπικό επίπεδο τους ενδιαφερόμενους. Οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματίες Μελισσοκόμοι προκειμένου να συμμετάσχουν στα προγράμματα κατάρτισης μπορούν να απευθύνονται τόσο στα Κέντρα «ΔΗΜΗΤΡΑ» του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, όσο και στους μελισσοκομικούς Συνεταιρισμούς – Συλλόγους της περιοχής τους, προκειμένου να αιτηθούν για τη συμμετοχή τους.

Από Απρίλιο έως Μάιο αναμένεται να γίνουν οι αιτήσεις ένταξης στις δράσεις ενίσχυσης του τομέα της μελισσοκομίας του Στρατηγικού Σχεδίου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΣΣ ΚΑΠ) του 2026.

Με την αίτηση θα πρέπει να κατατεθούν μαζί τα τιμολόγια της αγοράς κυψελών και των αναλύσεων μελιού. Επίσης και τα δελτία αποστολής για την μετακίνηση των μελισσοσμηνών.

Πρόκειται για τις ακόλουθες δράσεις:
α) Παρέμβαση Π2-55.1 «Συμβουλές, εκπαίδευση & τεχνική βοήθεια προς μελισσοκόμους και οργανώσεις μελισσοκόμων».
β) Παρέμβαση Π2-55.2 «Εχθροί και Ασθένειες Μελισσών – Πρόγραμμα στοχευμένης επιτήρησης και έγκαιρης ανίχνευσης του μικρού σκαθαριού της κυψέλης (Aethina tumida)».
γ) Παρέμβαση Π2-55.3 «Εξορθολογισμός της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών».
δ) Παρέμβαση Π2-55.4 «Μέτρα στήριξης για την αύξηση του αριθμού και τους εύρους των αναλύσεων μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων από διαπιστευμένα εργαστήρια με στόχο τη διευκόλυνση των μελισσοκόμων στην εμπορία και την αναβάθμιση της αξίας των προϊόντων τους».
ε) Παρέμβαση Π2-55.5 «Συνεργασία με ειδικευμένους φορείς για την υλοποίηση προγραμμάτων εφαρμοσμένης έρευνας στον τομέα της μελισσοκομίας και των μελισσοκομικών προϊόντων».
στ) Παρέμβαση Π2-55.6 «Προώθηση, επικοινωνία και μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων δράσεων και δραστηριοτήτων παρακολούθησης της αγοράς που αποσκοπούν ιδίως στην ευαισθητοποίηση των καταναλωτών».
ζ) Παρέμβαση Π2-55.7 «Δράσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των μελισσοκομικών προϊόντων»

Η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση των εν λόγω Δράσεων ανέρχεται στα 12.635.290 ευρώ.

Αυτή την περίοδο γίνεται έλεγχος στο Μελισσοκομικό Μητρώο. Θυμίζουμε ότι η εγγραφή στο Μητρώο είναι προαιρετική για μελισσοκόμους με λιγότερες από πέντε (5) κυψέλες και πραγματοποιείται, εφόσον ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί να αποκτήσει την ιδιότητα του ενεργού μελισσοκόμου και τα προνόμια που προβλέπονται.

Πάντως στην Ευρώπη έχει ανοίξει συζήτηση - μετά την ένταξη του μελισσοκομικού κλάδου στην ΚΑΠ - για να υπάρξει μια συνδεδεμένη ενίσχυση ανά κυψέλη (όπως γίνεται με τις άλλες καλλιέργειες και εκτροφές), μιας και οι μελισσοκόμοι δεν εισπράττουν άμεσες ενισχύσεις.

Όσο αφορά το πρόγραμμα βιολογικών (μετατροπή συμβατικών μελισσοσμηνών σε βιολογικά), που ακυρώθηκε από τον υπουργό, Κώστα Τσιάρα, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, αναμένεται να ανακοινώσει το ΥπΑΑΤ νέα πρόσκληση μέσα στο 2026. Αν και ακόμη δεν έχει υπάρξει κάποια πληροφόρηση για τα νέα κριτήρια ένταξης που θα ισχύσουν, το σίγουρο είναι ότι έχασαν οι μελισσοκόμοι δύο χρόνια την οικονομική στήριξη (2024 και 2025). 
  

Υπεγράφη η σχετική απόφαση και δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια, για την έγκριση των δράσεων ενίσχυσης του τομέα της μελισσοκομίας του Στρατηγικού Σχεδίου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΣΣ ΚΑΠ), για το οικονομικό έτος 2026.

Αφορά τις ακόλουθες δράσεις:

α) Παρέμβαση Π2-55.1 «Συμβουλές, εκπαίδευση & τεχνική βοήθεια προς μελισσοκόμους και οργανώσεις μελισσοκόμων».

β) Παρέμβαση Π2-55.2 «Εχθροί και Ασθένειες Μελισσών – Πρόγραμμα στοχευμένης επιτήρησης και έγκαιρης ανίχνευσης του μικρού σκαθαριού της κυψέλης (Aethina tumida)».

γ) Παρέμβαση Π2-55.3 «Εξορθολογισμός της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών».

δ) Παρέμβαση Π2-55.4 «Μέτρα στήριξης για την αύξηση του αριθμού και τους εύρους των αναλύσεων μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων από διαπιστευμένα εργαστήρια με στόχο τη διευκόλυνση των μελισσοκόμων στην εμπορία και την αναβάθμιση της αξίας των προϊόντων τους».

ε) Παρέμβαση Π2-55.5 «Συνεργασία με ειδικευμένους φορείς για την υλοποίηση προγραμμάτων εφαρμοσμένης έρευνας στον τομέα της μελισσοκομίας και των μελισσοκομικών προϊόντων».

στ) Παρέμβαση Π2-55.6 «Προώθηση, επικοινωνία και μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων δράσεων και δραστηριοτήτων παρακολούθησης της αγοράς που αποσκοπούν ιδίως στην ευαισθητοποίηση των καταναλωτών».

ζ) Παρέμβαση Π2-55.7 «Δράσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των μελισσοκομικών προϊόντων»

Η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση των εν λόγω Πράξεων ανέρχεται στα 12.635.290 ευρώ.

Το 50% της δαπάνης και μέχρι του ποσού των 6.317.645 ευρώ βαρύνει τις πιστώσεις του ΠΔΕ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ΣΑΕ 082/7, για το οικονομικό έτος 2026.

Όπως αναφέρει η απόφαση η οικονομική ενίσχυση για την υλοποίηση των εγκριθεισών Πράξεων κατά το προγραμματικό έτος 2026, καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων το αργότερο έως τις 15 Οκτωβρίου 2026.

Δείτε την απόφαση

Η επικονίαση αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας φυτικής παραγωγής. Ανάμεσα σε όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν τη γεωργική απόδοση, η μεταφορά της γύρης από άνθος σε άνθος είναι εκείνη που καθορίζει τη δυνατότητα των καλλιεργειών να καρποφορήσουν και να αποδώσουν. Στο κέντρο αυτού του αόρατου αλλά κρίσιμου μηχανισμού βρίσκεται η ευρωπαϊκή μέλισσα (Apis mellifera L.), ο επικονιαστής με τη μεγαλύτερη οικονομική αξία σε παγκόσμια κλίμακα. 

Η συμβολή των μελισσών στη γεωργική παραγωγή υπερβαίνει κάθε άλλο παραγωγικό συντελεστή, ενώ παράλληλα στηρίζει τη διατήρηση της άγριας βλάστησης των φυσικών βοσκοτόπων, από την οποία εξαρτώνται πολλά εκτρεφόμενα ζώα. Η οικονομική αξία της επικονίασης παγκοσμίως εκτιμάται μεταξύ 235 και 577 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα των μελισσών όχι μόνο στη γεωργία αλλά και στην επισιτιστική ασφάλεια. 

Η επικονίαση ως κινητήριος δύναμη της γεωργίας

Η επικονίαση περιγράφει τη μεταφορά της γύρης από τους ανθήρες στα στίγματα των ανθέων, μια διαδικασία που μπορεί να γίνει μέσω ανέμου, αλλά για τα εντομόφιλα φυτά απαιτείται η συμβολή εντόμων. Τα άνθη αυτών των φυτών διαθέτουν μορφολογικά χαρακτηριστικά που προσελκύουν τα έντομα, ενώ η γύρη τους είναι βαριά και κολλώδης, ικανή να προσκολλάται στις τρίχες των μελισσών καθώς αυτές συλλέγουν νέκταρ και γύρη. Με αυτό τον τρόπο, κάθε μέλισσα που επισκέπτεται χιλιάδες γυρεόκοκκους μεταφέρει το πιο πολύτιμο «φορτίο» στο επόμενο άνθος, εξασφαλίζοντας τη συνέχιση του κύκλου της παραγωγής. 

Ορισμένες ποικιλίες, μάλιστα, είναι αυτόστειρες και επικονιάζονται μόνο όταν η γύρη προέρχεται από διαφορετικές ποικιλίες του ίδιου είδους, κάνοντας τον ρόλο των μελισσών ακόμη πιο καθοριστικό. Παράλληλα, οι μελισσοβοσκές, γνωστές για την πλούσια και ποιοτική γύρη που προσφέρουν, συμβάλλουν αποφασιστικά στη θωράκιση των μελισσιών απέναντι σε ασθένειες, ειδικά σε παθογόνα που εξασθενίζουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Τα οικονομικά της επικονίασης σε παγκόσμιο επίπεδο

Σε χώρες με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη εμπορική γεωργία, όπως οι Η.Π.Α., οι παραγωγοί καταβάλλουν σημαντικά ποσά για την ενοικίαση κυψελών, ώστε να εξασφαλίσουν την επικονίαση των καλλιεργειών τους. Οι υπηρεσίες αυτές υποστηρίζουν την παραγωγή 90–130 καλλιεργειών, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της διατροφής της χώρας. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία του 2012, τα ακαθάριστα έσοδα από τις υπηρεσίες επικονίασης ανήλθαν στα 655,6 εκατομμύρια δολάρια, αναδεικνύοντας το οικονομικό βάρος του κλάδου. Συνολικά, η αξία των μελισσών —αν συνυπολογιστούν οι υπηρεσίες επικονίασης και η παραγωγή μελιού— εκτιμάται στα 15 δισεκατομμύρια δολάρια στις Η.Π.Α. και στα 19 δισεκατομμύρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο στην Ε.Ε., οι επικονιαστές συμβάλλουν με 22 δισεκατομμύρια ευρώ στη γεωργική παραγωγή κάθε χρόνο.

Η ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα, ο κορμός της επαγγελματικής μελισσοκομίας είναι νομαδικός. Οι μελισσοκόμοι μετακινούν τα μελίσσια τους ανάλογα με τις ανθοφορίες, προκειμένου να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη των σμηνών και, συχνά, την παραγωγή μελιού. Οι διαθέσιμες οικονομικές ενισχύσεις για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού κόστους, αφήνοντας τους παραγωγούς αντιμέτωπους με σημαντικές δαπάνες σε καύσιμα και φθορά εξοπλισμού.

Η επιτυχία της επικονίασης μπορεί να αξιολογηθεί τόσο από τον αριθμό των μελισσών που επιστρέφουν στην κυψέλη με γύρη όσο και από την παρουσία τους στα άνθη κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας. Όταν οι επισκέψεις είναι περιορισμένες, η ενίσχυση της καλλιέργειας με επιπλέον κυψέλες είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί η επιθυμητή καρπόδεση. Τα ποσοστά των ανθέων που χρειάζονται γονιμοποίηση για ικανοποιητική παραγωγή διαφέρουν σημαντικά ανά είδος· για παράδειγμα, στην ελιά αρκεί η γονιμοποίηση του 1–5% των ανθέων, ενώ στα ακτινίδια απαιτείται να γονιμοποιηθεί έως και το 90% των ανθέων — στοιχείο που δείχνει πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος της μέλισσας σε κάθε καλλιέργεια.

Οφέλη και προτεινόμενος αριθμός κυψελών ανά καλλιέργεια

Τα οφέλη από τη δράση των μελισσών στην επικονίαση αποτυπώνονται τόσο στην ποσότητα όσο και στην ποιότητα της παραγωγής. Σε δενδρώδεις καλλιέργειες, κηπευτικά, μούρα και ψυχανθή, παρατηρείται αύξηση της καρπόδεσης, βελτίωση του μεγέθους και του σχήματος των καρπών, μεγαλύτερος αριθμός σπόρων και υψηλότερη περιεκτικότητα σε λάδι, ενώ στο βαμβάκι βελτιώνεται και η ποιότητα των ινών. Στις καλλιέργειες σποροπαραγωγής, όπως το καρότο, το σέλινο και το τριφύλλι, η παρουσία των μελισσών είναι καθοριστική για την παραγωγή ικανής ποσότητας σπόρου.

Σε διεθνές επίπεδο, υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για τον αριθμό των κυψελών που απαιτούνται ανά καλλιέργεια και έκταση. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι, στην ακτινιδιά προτείνονται 5–8 κυψέλες ανά 10 στρέμματα, στην αμυγδαλιά 5–10, στα εσπεριδοειδή 2–10 και στον ηλίανθο 4–5. Για καλλιέργειες όπως η αχλαδιά, η βερικοκιά, η δαμασκηνιά, η μηλιά και η κερασιά, οι ανάγκες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη δυναμική της ποικιλίας και τη διάρκεια της ανθοφορίας. Στη σποροπαραγωγή, οι απαιτήσεις είναι συνήθως ακόμη υψηλότερες, όπως στα κρεμμύδια, όπου χρειάζονται 15–30 κυψέλες ανά 10 στρέμματα, και στο ραπανάκι, όπου απαιτούνται 15–17 κυψέλες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προτεινόμενος αριθμός κυψελών δεν αφορά αγορά εξοπλισμού από τον παραγωγό, αλλά τον αριθμό των μελισσιών που είναι απαραίτητος ώστε να επικονιαστεί σωστά η καλλιέργεια και να τοποθετηθεί ενδεικτικά στο χωράφι — συνήθως μέσω συμφωνίας με επαγγελματίες μελισσοκόμους, οι οποίοι μεταφέρουν τα μελίσσια τους για την περίοδο της ανθοφορίας.

Φυτοπροστασία: Μια κρίσιμη παράμετρος για την επιβίωση των μελισσών

Η συζήτηση γύρω από την προστασία των μελισσών έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι πληθυσμοί τους απειλούνται από νέους εχθρούς και ασθένειες, την απώλεια οικοτόπων, την τοξικότητα πολλών εντομοκτόνων και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα για τις Μέλισσες και την Επικονίαση, που διοργανώνεται ετησίως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναδεικνύει αυτή την αυξανόμενη ανησυχία και προωθεί δράσεις προστασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 

Οι παραγωγοί γεωργικών προϊόντων οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι η παραγωγή τους εξαρτάται από την παρουσία υγιών μελισσών. Η τήρηση των οδηγιών χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων, η επιλογή λιγότερο τοξικών σκευασμάτων και η αποφυγή ψεκασμών κατά την ανθοφορία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία των επικονιαστών. Η έγκαιρη ενημέρωση των μελισσοκόμων πριν από την εφαρμογή ψεκασμών και η χρήση συστημάτων κοινοποίησης, όπως ειδικά έντυπα σε κομβικά σημεία ή εφαρμογές ειδοποίησης μέσω κινητού, ενισχύουν την ασφάλεια των μελισσιών και μειώνουν τον κίνδυνο απωλειών. 

Μια Συνεργασία Ζωτικής Σημασίας

Οι μέλισσες δεν είναι απλώς ένας ακόμη σύμμαχος της καλλιέργειας· αποτελούν κεντρικό πυλώνα της γεωργικής παραγωγής. Η διατήρηση υγιών πληθυσμών και η προσεκτική χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων δεν αφορά μόνο τη μελισσοκομία, αλλά τη βιωσιμότητα της ίδιας της τροφικής αλυσίδας. Σε μια εποχή αυξανόμενων πιέσεων, η συνεργασία ανάμεσα σε καλλιεργητές και μελισσοκόμους παραμένει καθοριστικός παράγοντας ώστε ο κύκλος της επικονίασης να συνεχίσει να στηρίζει τη γεωργία —σήμερα και στο μέλλον.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2019. Σ. Μαρνασίδης, Ε. Βερικούκη, Α. Καλαϊτζίδου, Κ. Καζαντζής & Π. Ξαφάκος. «Ανεκτίμητη η αξία των μελισσών στη σύγχρονη γεωργία», σελ. 16–20.

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η απόφαση που καθορίζει το ακριβές περιεχόμενο και τις λεπτομέρειες εφαρμογής της Δράσης ΜΚ2-55.7-1, στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π2-55.7 «Δράσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των μελισσοκομικών προϊόντων» του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027. Πρόκειται για μία σημαντική εξέλιξη στον κλάδο, καθώς εισάγει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάλυσης, ταυτοποίησης και τεκμηρίωσης των χαρακτηριστικών του ελληνικού μελιού και των άλλων προϊόντων κυψέλης, με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας και την προστασία της ελληνικής παραγωγής.

Ο σκοπός της δράσης

Η απόφαση περιγράφει λεπτομερώς ότι η δράση στοχεύει στην ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των ελληνικών μελιών, μέσα από τη συστηματική συσχέτιση φυσικοχημικών ιδιοτήτων, οργανοληπτικών χαρακτηριστικών και στοιχείων που συνδέονται με τη γεωγραφική ή βοτανική προέλευση. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη δυνατότητα τεκμηρίωσης ισχυρισμών που αφορούν τη βιολογική δράση, την υγεία και τη διατροφική αξία, προκειμένου τα αποτελέσματα των έργων να αξιοποιηθούν για μελλοντικές νομοθετικές παρεμβάσεις στον τομέα της σήμανσης και της ταυτοποίησης των μελισσοκομικών προϊόντων.

Δικαιούχοι και προϋποθέσεις συμμετοχής

Στο ΦΕΚ καθορίζονται με σαφήνεια οι κατηγορίες δικαιούχων που μπορούν να συμμετάσχουν στη δράση. Για τα έργα που αφορούν επιστημονικές αναλύσεις και τεκμηρίωση, δικαιούχοι είναι πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα, ο ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και ιδιωτικοί φορείς με αποδεδειγμένη εμπειρία. Για τα έργα που συνδέονται με την τεκμηρίωση νέων ονομασιών ΠΟΠ ή ΠΓΕ, δικαιούχοι είναι Αγροτικοί Μελισσοκομικοί Συνεταιρισμοί, Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις, οργανώσεις παραγωγών και οργανώσεις εκπροσώπησης του κλάδου, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν ενεργούς μελισσοκόμους με κύριο ΚΑΔ το μέλι. Η διαδικασία απαιτεί την υποβολή πλήρους φακέλου με περιγραφή του έργου, χρονοδιάγραμμα, συνεργασίες, υπεύθυνες δηλώσεις και τεκμηρίωση των προτεινόμενων δαπανών.

Τι χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της δράσης

Το πρόγραμμα προβλέπει πέντε διακριτές κατηγορίες έργων, καθεμία με το δικό της ανώτατο όριο δημόσιας δαπάνης ανά δικαιούχο και ανά έτος. Οι κατηγορίες αυτές περιλαμβάνουν τον βοτανικό και γεωγραφικό χαρακτηρισμό ελληνικών μελιών, την ταυτοποίηση αμιγών μελιών και μελιών ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, την ανάδειξη βιολογικών δράσεων και την τεκμηρίωση ισχυρισμών υγείας και διατροφής, τον προσδιορισμό φυσικοχημικών παραμέτρων για νέες ονομασίες ΠΟΠ/ΠΓΕ, καθώς και τη σύνταξη μελετών και αιτημάτων για την καταχώριση νέων ονομασιών. Η δράση επιτρέπει τη χρήση σύγχρονων τεχνικών όπως χρωματογραφία, φασματοσκοπία, μικροσκοπία, βιοχημικές και μοριακές μέθοδοι, που συνδυάζονται με κλασικές φυσικοχημικές αναλύσεις για τη διασφάλιση της επιστημονικής ακρίβειας.

Παράλληλα, το ΦΕΚ καθορίζει και το ενδεικτικό ανώτατο ύψος της δημόσιας δαπάνης για κάθε κατηγορία έργου. Ο βοτανικός και γεωγραφικός χαρακτηρισμός ελληνικών μελιών μπορεί να χρηματοδοτείται έως 50.000 ευρώ ανά δικαιούχο ετησίως, ενώ η ταυτοποίηση αμιγών ή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος μελιών ορίζεται έως τις 35.000 ευρώ. Στα 50.000 ευρώ ανέρχεται και το όριο για έργα που συνδέονται με τη βιολογική δράση και την τεκμηρίωση ισχυρισμών υγείας ή διατροφής. Για τους προσδιορισμούς φυσικοχημικών παραμέτρων που απαιτούνται για την τεκμηρίωση νέων ονομασιών ΠΟΠ/ΠΓΕ προβλέπεται χρηματοδότηση έως 20.000 ευρώ, ενώ η σύνταξη και κατάθεση φακέλων αναγνώρισης νέων ονομασιών καλύπτεται μέχρι το ποσό των 10.000 ευρώ ανά δικαιούχο ανά έτος.

Χρηματοδότηση και οικονομικό πλαίσιο

Η ενίσχυση παρέχεται ως μη επιστρεπτέα χρηματοδότηση, με ισομερή κατανομή μεταξύ των εθνικών πόρων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέξιμες θεωρούνται οι δαπάνες που πραγματοποιούνται από την 1η Σεπτεμβρίου του προηγούμενου έτους έως την 31η Αυγούστου του τρέχοντος προγραμματικού έτους. Το ΦΕΚ τονίζει ότι οι δαπάνες πρέπει να είναι εύλογες, τεκμηριωμένες και σύμφωνες με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ενώ δίνεται μεγάλη έμφαση στη διαφάνεια και στην ύπαρξη σαφούς διαχωρισμού των λογιστικών στοιχείων των δικαιούχων.

Διαδικασία αξιολόγησης και έλεγχοι

Οι αιτήσεις των ενδιαφερομένων αξιολογούνται από τριμελή επιτροπή εντός δεκαπέντε εργάσιμων ημερών από την υποβολή τους, με τη δυνατότητα υποβολής διευκρινίσεων ή αντιρρήσεων όπου απαιτείται. Με την υλοποίηση των έργων ακολουθούν διοικητικοί και επιτόπιοι τεχνικοοικονομικοί έλεγχοι, οι οποίοι διαπιστώνουν την πρόοδο, την επιλεξιμότητα και την ορθότητα των παραδοτέων και των δαπανών. Σε περίπτωση παρατυπιών προβλέπονται περικοπές, μη καταβολή ή ακόμη και ανάκτηση ενίσχυσης, ανάλογα με την περίπτωση.

Υποχρεώσεις των δικαιούχων

Οι δικαιούχοι οφείλουν να τηρούν αναλυτικά παραστατικά, να καταχωρίζουν ξεχωριστά τις ενισχυόμενες δαπάνες, να σημάνουν κατάλληλα τον εξοπλισμό, να εξασφαλίζουν αντικειμενικότητα και να επιλέγουν οικονομικά ορθές λύσεις. Επιπλέον, μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου κάθε έτους πρέπει να υποβάλλουν έκθεση πεπραγμένων, κατάσταση δαπανών και αποτελέσματα του έργου, ενώ σε περίπτωση αναγνώρισης νέας ονομασίας ΠΟΠ/ΠΓΕ κατατίθεται και ο σχετικός φάκελος.

Τι σημαίνει για τον κλάδο;

Ενισχύεται η τεκμηρίωση και η προστασία της αυθεντικότητας του ελληνικού μελιού.

Δημιουργούνται προϋποθέσεις για νέες ΠΟΠ και ΠΓΕ που μπορούν να θωρακίσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων.

Εισάγεται επιστημονική βάση για ισχυρισμούς υγείας και διατροφικής αξίας, στοιχείο που μπορεί να ανοίξει νέες αγορές.

Θωρακίζεται ο κλάδος απέναντι σε νοθείες και αθέμιτο ανταγωνισμό μέσω συστηματικών εργαστηριακών αναλύσεων.

Δημιουργούνται εργαλεία που μπορούν να αυξήσουν την προστιθέμενη αξία και να ενισχύσουν το εισόδημα των παραγωγών.

Βρείτε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ

Οι μελισσοκόμοι είδαν πρώτα να ακυρώνεται το νέο πρόγραμμα βιολογικών και τώρα τους έρχονται τα μπιλετάκια από τις εταιρείες πιστοποίησης για την πληρωμή του πρώτου έτους.

Συγκεκριμένα οι μελισσοκόμοι, που κατέθεσαν αίτηση, το 2025, για την ένταξή τους στο πρόγραμμα βιολογικών, για μετατροπή συμβατικών μελισσοσμηνών σε βιολογικά, είδαν πρώτα να ακυρώνεται το πρόγραμμα από τον υπουργό, Κώστα Τσιάρα και τώρα αναγκάζονται να πληρώσουν για το πρώτο έτος πιστοποίησης (από 30/6/2024 έως 30/6/2025). Μάλιστα η πληρωμή θα πρέπει να γίνει μέχρι τις 14 Νοεμβρίου 2025.

Και θα ακολουθήσουν ακόμη πέντε έτη πληρωμών. Την ίδια στιγμή οι μελισσοκόμοι δεν θα εισπράξουν καμιά ενίσχυση, αφού δεν υπάρχει πρόγραμμα βιολογικών. Σύμφωνα με την πρόσκληση το πρόγραμμα θα έδινε ενίσχυση από 1.650 ευρώ έως 10.230 ευρώ (ανάλογα με τον αριθμό κυψελών). Αυτή την χασούρα ποιος θα την πληρώνει όλο αυτό το διάστημα;

Ο κ. Βασίλης Ξεσφίγγης, μελισσοκόμος από την Αιτωλοακαρνανία, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι πολλοί μελισσοκόμοι έδειξαν ενδιαφέρον και κατάθεσαν αίτηση (μέχρι τον Ιούνιο του 2025) για την ένταξή τους στην Παρέμβαση Π3-70-1.6 που είχε προϋπολογισμό 18.858.824 ευρώ.

Κάναμε την μετατροπή από συμβατική σε βιολογική μελισσοκομία και υπογράψαμε συμβάσεις. Στην συνέχεια ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, ανακοίνωσε ότι ακυρώθηκε το πρόγραμα.

Τώρα έρχονται οι εταιρείες πιστοποίησης και ζητούν τα χρήματά τους για το πρώτο έτος. Οι μελισσοκόμοι θα πρέπει να πληρώνουν για 6 χρόνια την πιστοποίηση για ένα πρόγραμμα που δεν έχουν ενταχθεί και δεν τους δίνει καμιά ενίσχυση.

Όμως τα τραγελαφικά δεν σταματούν εδώ. Το ΥπΑΑΤ ανακοίνωσε πριν λίγες ημέρες ότι έγιναν πληρωμές για τα παλιά προγράμματα βιολογικής μελισσοκομίας. Όμως πολλοί παραγωγοί μέχρι σήμερα δεν έχουν πληρωθεί την εξόφληση και δεν γνωρίζουν το αίτιο γιατί δεν υπάρχει καμιά ενημέρωση από το ΥπΑΑΤ.

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια πολύ δύσκολη χρονιά για την μελισσοκομία. Ακόμη δεν έχουμε πληρωθεί το Μέτρο 23 για την απώλεια εισοδήματος. Φέτος έχουμε μια καλύτερη παραγωγή σε σχέση με πέρσι (που ήταν καταστροφική χρονιά) αλλά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.   

Ακόμη δεν έχουν πληρωθεί όλοι οι δικαιούχοι για τα παλιά βιολογικά της φυτικής παραγωγής και της μελισσοκομίας.

Μιλάμε για την εξόφληση του 30%, που αφορά κονδύλι γύρω στα 17,5 εκατ. ευρώ, την οποία πληρώθηκαν κάποιοι από τους δικαιούχους αλλά όχι όλοι.

Όλοι ανακοίνωναν την πληρωμή στα παλιά βιολογικά αλλά κανείς τώρα δεν τολμά να μιλήσει για όσους έμειναν απλήρωτοι.

Χωρίς καμιά επίσημη ενημέρωση φαίνεται ότι η πληρωμή στα παλιά βιολογικά θα γίνει σε δύο μέρη, βάσει του ρυθμού προώθησης των παρτίδων.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, σήμερα Τρίτη (21/10) αναμένεται να υπογραφούν οι εντολές για να ακολουθήσουν οι πληρωμές.

Απλήρωτοι βέβαια ακόμη παραμένουν οι ενταγμένοι στην βιολογική κτηνοτροφία (παλιά προκήρυξη). Αφορά περίπου 15.000 κτηνοτρόφους οι οποίοι είχαν πληρωθεί κανονικά την προκαταβολή του περασµένου Νοεµβρίου για το έτος ενίσχυσης 2024. Τα χρωστούµενα υπολογίζονται περίπου στα 20 εκατ. ευρώ, µε τις αρµόδιες αρχές να µην είναι σε θέση να δεσµευτούν για το πότε αυτές οι επιδοτήσεις θα πιστωθούν.

Όσον αφορά την εξισωτική Παρέμβασης Π.3-71 «Ενισχύσεις σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα», στα 268.113.215,26 ευρώ ανέρχεται ο προϋπολογισμός της έπειτα από τροποποιητική απόφαση, με τις πληρωμές του περασμένου Δεκεμβρίου από τον ΟΠΕΚΕΠΕ να φτάνουν στα 238.683.791 ευρώ (από 264.841.610,52 ευρώ που αρχικά προβλέπονταν), καθώς δεν είχαν πληρωθεί πολλές μεταβιβάσεις βοσκοτόπων, 18άρηδες και φυσικά οι ενστάσεις. Όπως έχουμε αναφέρει στον ΑγροΤύπο, η εξισωτική αυτή αφορά το έτος 2024 και θα έπρεπε να έχει πληρωθεί μέχρι τις 15 Οκτωβρίου.

Δείτε την απόφαση

Aναρτήθηκαν στη Διαύγεια οι σχετικές αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τις οποίες καθορίζονται οι δικαιούχοι και τα ποσά ενίσχυσης για τέσσερις μελισσοκομικές δράσεις.

Όπως επισημαίνεται στις αποφάσεις η οικονομική ενίσχυση στους μελισσοκόμους καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων το αργότερο μέχρι την 15η Οκτωβρίου 2025.

Αναλυτικότερα, οι εν λόγω αποφάσεις αφορούν:

Τη δράση ΜΚ2-55.6-1 Προώθηση του μελιού και των άλλων προϊόντων της κυψέλης και προβολή του κλάδου της μελισσοκομίας – ενίσχυση της καινοτομίας (εδώ)

Τη δράση ΜΚ2-55.4-1 Αναλύσεις μελιού και λοιπών προϊόντων κυψέλης (εδώ)

Τη δράση ΜΚ2-55.3-1 Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας (εδώ)

Τη δράση ΜΚ2-55.3-2 εξοπλισμός για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων (εδώ)

Σύμφωνα με τις παραπάνω αποφάσεις:

Για την οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας το ποσό της ενίσχυσης ανά επιλέξιμη μετακινούμενη κυψέλη καθορίζεται σε 5,02 ευρώ.

Το ποσό ενίσχυσης για την προμήθεια κυψελών αντικατάστασης καθορίζεται σε 21,01 ευρώ ανά επιλέξιμη κυψέλη.

Το ποσό ενίσχυσης για την προμήθεια μεμονωμένων κινητών βάσεων κυψελών καθορίζεται σε 5,09 ευρώ ανά επιλέξιμη κινητή βάση.

Για την προώθηση του μελιού η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση της δράσης ανέρχεται σε 217.279,26 ευρώ για το οικονομικό έτος 2025.

Για τις αναλύσεις μελιού η συνολική δημόσια δαπάνη για την υλοποίηση της δράσης ανέρχεται σε 90.325,62 ευρώ για το οικονομικό έτος 2025.

Κάθε χρόνο 15 Οκτωβρίου γινόταν η πληρωμή των προγραμμάτων της μελισσοκομίας για αντικατάσταση κυψελών και μετακινήσεις.

Προς το παρόν δεν έχει γίνει καμία σχετική ανακοίνωση πληρωμής και οι μελισσοκόμοι βρίσκονται σε αναμμένα κάρβουνα.

Οι συγκεκριμένες ενισχύσεις αφορούν τις παρακάτω δράσεις:

«Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας - μετακινήσεις μελισσοσμηνών - (ΜΚ2-55.3-1), της Παρέμβασης Π2-55.3 Εξορθολογισμός της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών».

«Εξοπλισμός για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων - αγορά κυψελών και κινητών βάσεων - (ΜΚ2-55.3-2) της Παρέμβασης Π2-55.3 Εξορθολογισμός της εποχιακής μετακίνησης μελισσοσμηνών».

«Αναλύσεις μελιού και λοιπών προϊόντων κυψέλης (ΜΚ2-55.4-1), της Παρέμβασης Π2-55.4 Μέτρα στήριξης για την αύξηση του αριθμού και τους εύρους των αναλύσεων μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων από διαπιστευμένα εργαστήρια με στόχο τη διευκόλυνση των μελισσοκόμων στην εμπορία και την αναβάθμιση της αξίας των προϊόντων τους».

«Προώθηση του μελιού και των άλλων προϊόντων της κυψέλης και προβολή του κλάδου της μελισσοκομίας – ενίσχυση της καινοτομίας (ΜΚ2-55.6-1), της Παρέμβασης Π2- 55.6 «Προώθηση, επικοινωνία και μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένων δράσεων και δραστηριοτήτων παρακολούθησης της αγοράς που αποσκοπούν ιδίως στην ευαισθητοποίηση των καταναλωτών».

Το 2025 οι ενισχύσεις ανέρχονται στα 10,7 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του προγράμματος για τη μελισσοκομία, του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ.

Ο κ. Βασίλης Ξεσφίγγης, μελισσοκόμος από την Αιτωλοακαρνανία, δήλωσε μιλώντας στον ΑγροΤύπο ότι «οι μελισσοκόμοι έχουν ανάγκη αυτά τα χρήματα. Πολλοί έχουν πάρει δανεικά και έχουν μείνει χωρίς ρευστότητα και αν δεν πληρωθούν θα έχουν πρόβλημα με τους πιστωτές και τις τράπεζες. Το δημόσιο βλέπουμε ότι καθυστερεί τις πληρωμές αλλά ζητάει τις οφειλές από τους πολίτες. Με τι χρήματα θα πληρώσουμε τις οφειλές μας στο ΕΦΚΑ, την εφορία κ.α. Ζητάμε να γίνει άμεσα η πληρωμή όμως έκαναν όλα τα προηγούμενα χρόνια». 

Δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια η απόφαση σύστασης τριμελούς επιτροπής εξέτασης ενστάσεων για την Παρέμβαση Π3-70-1.6 «Ενισχύσεις για την ανάληψη πρόσθετων γεωργοπεριβαλλοντικών υποχρεώσεων από τους μελισσοκόμους για την προστασία των μελισσοσμηνών και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας».

Οι Δράσεις της Παρέμβασης Π3-70-1.6 του ΣΣ ΚΓΠ του 2023-2027:

Δράση 1 (Π3-70-1.6.1): Ενισχύσεις μετατροπής για την ανάληψη πρόσθετων γεωργο-περιβαλλοντικών υποχρεώσεων από τους μελισσοκόμους για την προστασία των μελισσοσμηνών και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Δράση 2 (Π3-70-1.6.2): Ενισχύσεις διατήρησης για την ανάληψη πρόσθετων γεωργο-περιβαλλοντικών υποχρεώσεων από τους μελισσοκόμους για την προστασία των μελισσοσμηνών και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Όπως αναφέρει η απόφαση γίνεται συγκρότηση τριμελούς επιτροπής ενστάσεων, προκειμένου να εξετάσουν τις υποβαλλόμενες ενστάσεις, κατ’ εφαρμογήν της υπ΄αρ. 82775/2025 (Β΄ 1765) υπουργικής απόφασης, όπως ισχύει, αποτελούμενη από τους κάτωθι υπαλλήλους του ΥΠΑΑΤ:

1. Μάριο Τζιτζινάκη, με αναπληρωτή τον Δημήτριο Καλογρίδη

2. Στυλιανό Φανουράκη, με αναπληρωτή τον Ιωάννη Παπαγεωργίου

3. Ηλία Πιλάτο, με αναπληρώτρια την Ιακωβίνα Μπακουλοπούλου

Διαβάστε την απόφαση

Η φετινή χρονιά αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη για τη μελισσοκομία. Η παρατεταμένη ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες μείωσαν σημαντικά τις ανθοφορίες, με αποτέλεσμα η παραγωγή να πέσει κατακόρυφα. Ο ΑγροΤύπος μίλησε με μελισσοκόμους από διαφορετικές αφετηρίες –συνεταιρισμένους, εμπόρους και βιολογικούς παραγωγούς– ώστε να αποτυπώσει την εικόνα του κλάδου στις αρχές Οκτωβρίου. Από τον Βόλο και τη Θράκη έως τα Καλάβρυτα, οι φωνές των μελισσοκόμων συγκλίνουν στην ίδια ανησυχία.

Η εικόνα της συμβατικής παραγωγής 

Ο ΑγροΤύπος μίλησε με τον κ. Γιώργο Νάστο, μελισσοκόμο και μέλος του Αγροτικού Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Βόλου, ο οποίος περιγράφει μια χρονιά που αφήνει πικρή γεύση στους παραγωγούς. Όπως εξηγεί, η παραγωγή μειώθηκε δραματικά, με μοναδική εξαίρεση το πεύκο που έδωσε μια ικανοποιητική σοδειά:

«Μόνο το πεύκο πήγε καλά. Όλες οι άλλες ανθοφορίες δεν απέδωσαν καθόλου ή έδωσαν ελάχιστα. Συνολικά η παραγωγή έπεσε στο ένα τρίτο σε σχέση με πέρυσι».

Η εικόνα αυτή αποδίδεται κυρίως στην ανομβρία που διήρκεσε για περισσότερο από τέσσερις μήνες, αφήνοντας τα μελίσσια χωρίς τροφή και τις ανθοφορίες φτωχές. Παράλληλα, το αυξημένο κόστος παραγωγής πιέζει ακόμη περισσότερο τους μελισσοκόμους. Όπως τονίζει, οι τιμές της αγοράς μπορεί να φαίνονται υψηλές, όμως στην πράξη δεν ανακουφίζουν:
«Το κόστος ανεβαίνει συνεχώς και η παραγωγή είναι λίγη. Οι τιμές στην αγορά μπορεί να φαίνονται καλές, αλλά όταν δεν έχεις προϊόν, δεν αλλάζει κάτι στην τσέπη του μελισσοκόμου».

Με λόγια γεμάτα ανησυχία, ο κ. Νάστος υπογραμμίζει την αβεβαιότητα που κυριαρχεί:

«Ήδη κάποιοι το έχουν παρατήσει. Αν συνεχιστούν έτσι οι χρονιές, θα χαθεί κόσμος από τη μελισσοκομία».

Από την πλευρά της Θράκης, η κα. Καραπαναγιώτη, παραγωγός–έμπορος μελιού, μίλησε στον ΑγροΤύπο για μια χρονιά που χαρακτηρίζεται «μέτρια, λίγο καλύτερη από την περσινή». Όπως εξηγεί, οι καιρικές συνθήκες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, με την ξηρασία να περιορίζει σημαντικά τις ανθοφορίες, ενώ οι πρόσφατες φωτιές στην Αλεξανδρούπολη επιδείνωσαν ακόμη περισσότερο την κατάσταση:

«Η ξηρασία μάς επηρέασε πάρα πολύ. Περιμέναμε ανθοφορίες που δεν έδωσαν. Είχαμε και πρόβλημα με τους μελισσοφάγους, ιδιαίτερα μετά τις φωτιές στην Αλεξανδρούπολη».

Πέρα από την παραγωγή, η ίδια στέκεται και στη ζήτηση, η οποία –όπως λέει– παραμένει σταθερή αλλά έχει αλλάξει χαρακτήρα. Σημειώνει ότι οι καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο σε σκούρα μέλια, όπως το βελανιδιού, τα οποία θεωρούνται πιο «ιδιαίτερα» και υψηλής αξίας:
«Ο κόσμος ζητά όλο και περισσότερο σκούρα μέλια, όπως το βελανιδιού. Είναι ιδιαίτερο, πλούσιο μέλι, συγκρίνεται με το μανούκα και πλέον εκτιμάται πολύ».

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους επαγγελματίες του χώρου είναι το κόστος. Από τα καύσιμα μέχρι τις συσκευασίες, κάθε στάδιο της παραγωγής και της διάθεσης έχει ακριβύνει δραματικά, δημιουργώντας στενό οικονομικό πλαίσιο:
«Δεν υπάρχει πλέον μέλι κάτω από 10 ευρώ. Όλα τα έξοδα έχουν ανέβει – καύσιμα, βάζα, ετικέτες. Κι εμείς πολλές φορές πληρωνόμαστε με καθυστέρηση ή βάζουμε από την τσέπη μας για να συνεχίσουμε».

Η φωνή της βιολογικής μελισσοκομίας

Στην εξίσωση μπαίνει και η βιολογική παραγωγή, με τα δικά της χαρακτηριστικά και ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες. Ο  κ. Κουτρουλάκης Βασίλης, παραγωγός βιολογικού μελιού από τα Καλάβρυτα, που δραστηριοποιείται στον  βιολογικό χώρο από το 2003, μίλησε μαζί μας. 

Όπως εξηγεί, η ξηρασία επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και τη φετινή χρονιά, με αποτέλεσμα η παραγωγή να είναι περιορισμένη. Στη βιολογική μελισσοκομία, οι μετακινήσεις είναι συχνότερες και τα κόστη πολύ υψηλότερα, καθώς οι παραγωγοί δεν έχουν την επιλογή της τροφοδοσίας και πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά στη φύση:

«Στη βιολογική μελισσοκομία έχουμε περισσότερες μεταφορές, περισσότερα έξοδα και περιορισμούς στη διαχείριση. Δεν μπορούμε να ταΐσουμε τα μελίσσια, οπότε πρέπει να τα μετακινούμε συνεχώς».

Ιδιαίτερη θέση κατέχει το μέλι ελάτου–«βανίλια», προϊόν σπάνιο και αναγνωρισμένο διεθνώς. Ο κ. Κουτρουλάκης το περιγράφει ως μοναδικό στον κόσμο, με χαρακτηριστικά που το κάνουν ξεχωριστό: χρυσαφί χρώμα, κρεμώδη υφή και χαμηλά σάκχαρα που το διαφοροποιούν από κάθε άλλο μέλι.

Η πορεία του στη βιολογική παραγωγή, όπως λέει, δεν ήταν απλή υπόθεση. Χρειάστηκαν χρόνια προσαρμογής, αυστηρές προδιαγραφές και συνεχής έλεγχος. Παρ’ όλα αυτά, τονίζει πως η βιολογική μελισσοκομία είναι κάτι παραπάνω από μια επένδυση:

«Δεν είναι θέμα επένδυσης, είναι τρόπος δουλειάς. Χρειάζονται τουλάχιστον δύο χρόνια προσαρμογής και αυστηρές προδιαγραφές, αλλά αξίζει. Είναι μια φιλοσοφία».

Ο ίδιος καταλήγει σε μια προειδοποίηση με ευρύτερη διάσταση: η μέλισσα, όπως λέει, είναι ο πρώτος οργανισμός που δέχεται τα χτυπήματα της κλιματικής αλλαγής. Η συνέχιση της μελισσοκομίας είναι καθοριστική όχι μόνο για το μέλι, αλλά και για τη διατροφική αλυσίδα συνολικά:
«Αν δεν υπήρχαν οι μελισσοκόμοι να μεταφέρουν τα μελίσσια, πολλές ανθοφορίες θα χάνονταν. Κι αν δεν στηριχθεί η μελισσοκομία, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει τροφή, ούτε η ποιότητα και ποσότητα φρούτων που έχουμε σήμερα».

Κοινές αγωνίες

Η εικόνα που διαμορφώνεται στη μελισσοκομία, τόσο στη συμβατική όσο και στη βιολογική παραγωγή, είναι κοινή: χαμηλή παραγωγή, υψηλό κόστος και συνεχείς πιέσεις που καθιστούν το επάγγελμα ολοένα και πιο δύσκολο. Ήδη κάποιοι παραγωγοί εγκαταλείπουν τη μελισσοκομία, ενώ η κλιματική αλλαγή καθιστά το μέλλον ακόμη πιο αβέβαιο.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η ανάγκη για ουσιαστική στήριξη του κλάδου από την Πολιτεία είναι πιο επιτακτική από ποτέ – τόσο για να διατηρηθεί ζωντανό το επάγγελμα, όσο και για να προστατευθεί ένα προϊόν που αποτελεί κομμάτι της ελληνικής παράδοσης και διατροφής.

Δεν είναι τυχαία η διάσημη φράση που συχνά αποδίδεται στον Αϊνστάιν: «Αν οι μέλισσες εξαφανιστούν, ο άνθρωπος θα έχει μόνο λίγα χρόνια ζωής». Μια υπενθύμιση ότι η τύχη της μελισσοκομίας δεν αφορά μόνο τους μελισσοκόμους, αλλά το σύνολο της διατροφικής αλυσίδας και της κοινωνίας.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, για το Μέτρο 5.2 κατατέθηκαν 441 αιτήσεις για αποκατάσταση των ζημιών που προκαλούνται στο γεωργικό κεφάλαιο (φυτικό, ζωικό, και πάγιο) από φυσικά φαινόμενα, εκ των οποίων 121 κρίθηκαν παραδεκτές και 46 μη παραδεκτές.

Εκκρεμεί η έκδοση της πρώτης Απόφασης Ένταξης Πράξεων, που θα ανοίξει τον δρόμο για την καταβολή ενισχύσεων.

Αυτά ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Κέλλας, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ κ. Βασιλείου Κόκκαλη.

Επίσης ανέφερε ο Υφυπουργός ΑΑΤ ότι περισσότερα από 7,8 εκατομμύρια ευρώ έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα στους μελισσοκόμους της Θεσσαλίας που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel.

Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι οι δηλώσεις ζημιών στη Θεσσαλία ανήλθαν σε 1.082, οι οποίες αντιστοιχούν σε 108.334 μελισσοσμήνη και 52.749 κυψέλες, με το συνολικό ποσό αποζημιώσεων να φθάνει τα 7.844.277 ευρώ. «Δεν υπήρξε καμία μείωση στα ποσά. Δόθηκε μια σημαντική προκαταβολή και στη συνέχεια ακολούθησε η εκκαθάριση», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον κ. Κέλλα, η κυβέρνηση αντιμετώπισε τις τεράστιες ζημιές που προκάλεσαν οι κακοκαιρίες Daniel και Elias με συνέπεια και ταχύτητα, σε αντίθεση - όπως είπε - με όσα υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ. Για τον σκοπό αυτό, ο ΕΛΓΑ υλοποίησε ειδικό πρόγραμμα ad hoc ενισχύσεων, από το οποίο καταβλήθηκαν συνολικά 24 εκατ. ευρώ για ζημιές ζωικού κεφαλαίου σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων περίπου 20 εκατ. ευρώ σε παραγωγούς της Θεσσαλίας.

Όσον αφορά τα μελισσοσμήνη, ο Υφυπουργός υπενθύμισε ότι ήδη από τον Νοέμβριο του 2023, με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΛΓΑ, δόθηκε προκαταβολή 75 ευρώ ανά σμήνος, προκειμένου οι μελισσοκόμοι να λάβουν άμεσα στήριξη. Ακολούθως, με αποφάσεις του Οργανισμού τον Οκτώβριο του 2024 και τον Μάρτιο του 2025, οι τελικές τιμές αποζημίωσης καθορίστηκαν σε 59 ευρώ για το σμήνος και 32 ευρώ για την κυψέλη, δηλαδή 91 ευρώ συνολικά ανά μονάδα. Το 80% του ποσού είχε ήδη δοθεί ως προκαταβολή.

«Οι δηλώσεις σας περί περικοπών δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Οι προκαταβολές που δόθηκαν αφορούν μελισσοσμήνη και κυψέλες μαζί», ανέφερε ο κ. Κέλλας, απαντώντας στον κ. Κόκκαλη.

Παράλληλα, παρουσίασε τα στοιχεία για το Μέτρο 5.2, μέσω του οποίου στη Θεσσαλία υποβλήθηκαν 212 αιτήσεις για μελισσοσμήνη και συνολικά 418 αιτήσεις για ζωικό κεφάλαιο, πάγιο και εξοπλισμό.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε μια σειρά στρατηγικών παρεμβάσεων για τη μελισσοκομία:

• Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και καθιέρωση ατομικής ψηφιακής ταυτότητας.
• Ενίσχυση τομέων Μελισσοκομίας – Σηροτροφίας με 19,4 εκατ. ευρώ την περίοδο 2020–2022, με απορρόφηση που ξεπέρασε το 94%.
• Στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027, προβλέπεται η διάθεση 61,6 εκατ. ευρώ για τον κλάδο, εκ των οποίων τα μισά προέρχονται από ευρωπαϊκούς και τα υπόλοιπα από εθνικούς πόρους.

«Η ενίσχυση των μελισσοκόμων είναι ζωτικής σημασίας για την τοπική αλλά και την εθνική οικονομία. Για αυτό και ως κυβέρνηση θα εξακολουθήσουμε να στηρίζουμε τον κλάδο με κάθε δυνατό τρόπο», κατέληξε ο κ. Κέλλας.