Από 10 - 12 Σεπτεμβρίου, ανάλογα τις περιοχές, έχει ξεκινήσει ο τρύγος στην Αττική της λευκής ποικιλίας Σαββατιανό.
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2022, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στην Παιανία, στην οποία οι εκπρόσωποι των αμπελουργικών συνεταιρισμών της περιοχής εξέφρασαν την ανησυχία τους για το μέλλον του Αττικού αμπελώνα.
Στη συνάντηση, που έγινε με πρωτοβουλία που πήραν οι πρόεδροι των Αγροτικών Συνεταιρισμών: Σταμάτης Γεωργάκης (Α.Σ. Κορωπίου), Παναγιώτης Σταμάτης (Α.Σ. Παιανίας), Βασίλειος Μπέκας (Α.Σ. Σπάτων), Κώστας Νικολάου (Α.Σ. Μαρκοπούλου) Παναγιώτης Αθανασίου (Α.Σ. Κερατέας), Παναγιώτης Μανωλόπουλος (Α.Σ. Μεγάρων) και Χρίστος Μάρκου (ΚΕΟΣΟΕ), συμμετείχαν εκπρόσωποι του ΥπΑΑΤ, φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και βουλευτές της περιοχής.
Ο κ. Παναγιώτης Μανωλόπουλος, Διευθυντής στον Αμπελουργικό Συνεταιρισμό Μεγάρων, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι «το να γίνεται μια συνάντηση των συνεταιριστικών οργανώσεων την περίοδο που γίνεται ο τρύγος θα πρέπει να προβληματίσει τους υπεύθυνους φορείς για το μέγεθος του προβλήματος. Όλα τα ξεκινούν με την μειωμένη τιμή παραγωγού στα σταφύλια.
Φέτος αναμένεται να έχουμε μειωμένη παραγωγή περίπου κατά 30% λόγω μειωμένων αποδόσεων εξαιτίας των καιρικών συνθηκών του καλοκαιριού (ξηρασία και υψηλές θερμοκρασίες). Επίσης υπάρχουν περσινά αποθέματα που πιέζουν την αγορά.
Οι συνεταιρισμοί προσπαθούν να κρατήσουν τις τιμές στα περσινά επίπεδα αν και είναι πολύ δύσκολο. Πέρσι στην περιοχή η τιμή του σταφυλιού ήταν στα 30 λεπτά το κιλό. Την ίδια στιγμή φέτος οι αμπελουργοί αλλά και τα οινοποιία έχουν μια μεγάλη αύξηση στο κόστος καλλιέργειας. Ζητάμε:
1) Να εφαρμοστεί η νομοθεσία για τις οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπελιών και να γίνουν αυστηροί έλεγχοι στα οινοποιία
2) Να καταβληθεί μια στρεμματική ενίσχυση στους αμπελουργούς για να μπορέσουν να συνεχίσουν την καλλιέργεια».
Ο κ. Σταμάτης Γεωργάκης, πρόεδρος στον Αγροτικό Οινοποιητικό Συνεταιρισμό Κορωπίου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι «ο τρύγος στην περιοχή μας ξεκίνησε από τις 12 Σεπτεμβρίου. Αν κια ακόμη είμαστε στις αρχές με τις πρώτες εκτιμήσεις φαίνεται ότι η παραγωγή σταφυλιών είναι στα περσινά επίπεδα με μια μικρή μείωση. Πέρσι ο συνεταιρισμός έδωσε με την εκκαθάριση τιμή στα 36 - 38 λεπτά το κιλό. Γίνεται προσπάθεια να κρατηθούν οι τιμές στα περσινά επίπεδα. Όμως οι ιδιώτες έδωσαν πέρσι τιμή παραγωγού στα 28 λεπτά. Έτσι πιέζονται προς τα κάτω οι τιμές και χάνουμε τον ανταγωνισμό.
Κατά την συνάντηση περιγράφηκαν τα ταχέως επιδεινούμενα μεγέθη που αφορούν την έκταση του αμπελώνα, σύμφωνα με τα οποία από το 2003 μέχρι το 2021, ο αμπελώνας έχει μειωθεί σχεδόν στο ήμισυ, (έκταση 2003: 112.447 στρέμματα, έκταση 2021: 62.230 στρέμματα) \, ενώ ήδη διατυπώνονται πιεστικά αιτήματα από τους αμπελουργούς του νομού, για την ενεργοποίηση και πάλι του καθεστώτος πριμοδότησης οριστικής εγκατάλειψης του αμπελώνα. Ο αμπελώνας της Αττικής είναι ο μόνος στην χώρα που έχει μείωση κατά 50%.
Η ανησυχητική τάση εγκατάλειψης οφείλεται στις διαχρονικές παθογένειες, που μαστίζουν τον αμπελοοινικό τομέα και ιδιαίτερα στην ανυπαρξία προστασίας των αμπελοκαλλιεργητών και των οινοποιητικών συνεταιρισμών, από πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού λόγω της παραοικονομίας, που έχει λάβει ανεξέλεγκτες διστάσεις, μετά την επιβολή του Ε.Φ.Κ. στο κρασί, την πανδημία Covid 19 και την πρόσφατη ενεργειακή κρίση.
Αποτέλεσμα της ανυπαρξίας ελέγχων στην αγορά σταφυλιών και οίνου, είναι σήμερα η ένταση εισόδου στον τομέα οίνου, σταφυλιών που απαγορεύεται να οινοποιηθούν, σε τιμές αδιανόητα χαμηλές, που πιέζουν ασφυκτικά τις τιμές των σταφυλιών οινοποιίας στην Αττική, σε επίπεδα που δεν καλύπτουν το κόστος καλλιέργειας, με συνέπεια οι αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις να μην παράγουν εισόδημα επαρκές, ώστε οι αμπελουργοί να διατηρήσουν την καλλιέργεια.
Και ενώ ο αμπελοοινικός κλάδος της χώρας, από το 2020 από την έναρξη της πανδημίας Covid 19, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας εναγωνίως την οικονομική στήριξη των αμπελοκαλλιεργητών, όπως των περισσότερων αγροτικών προϊόντων, η πρόσφατη απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ικανοποιεί ένα μικρό μέρος αμπελοκαλλιεργητών οινοσταφύλων της χώρας, εξαιρώντας τον κύριο και παραγωγικότερο κορμό της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Ζητάμε να εφαρμοστεί η νομοθεσία και να μην γίνεται παράνομη οινοποίηση σουλτανίνας. Επίσης αν θέλει η πολιτεία να συνεχίσει να υπάρχει Αττικός αμπελώνας να χορηγήσει στρεμματική ενίσχυση στους αμπελουργούς. Πριν από 30 χρόνια η τιμή παραγωγού στα σταφύλια ήταν 100 δραχμές (30 λεπτά). Σήμερα παραμένει 30 λεπτά. Την ίδια στιγμή έχουμε μια μεγάλη αύξηση της τιμής του κρασιού. Σίγουρα κάτι δεν πάει καλά».
Αιτήματα
Οι πρόεδροι των αμπελουργικών και οινοποιητικών συνεταιρισμών της Αττικής και η ΚΕΟΣΟΕ ζητούν:
1) Την ενίσχυση των αμπελοκαλλιεργητών της Αττικής κατά το πρότυπο της ΥΑ 4559/2022 που προβλέπει έκτακτη ενίσχυση των αμπελοκαλλιεργητών σταφυλιών βιολογικής γεωργίας και των αμπελοκαλλιεργητών των νησιών Αιγαίου και Ιονίου Πελάγους, δεδομένης και της περιβαλλοντικής σημασίας που έχει για την Αττική ο αμπελώνας, η οποία αναγνωρίζεται και από το Π.Δ. 199 του 2003.
2) Την εφαρμογή της Ενωσιακής και Εθνικής Νομοθεσίας, προκειμένου να μην εισέρχονται στον τομέα οίνου, σταφύλια που απαγορεύεται να οινοποιηθούν. Να σημειωθεί ότι ο ΚΑΝ (ΕΕ) 1308/2013 απαγορεύει την αύξηση του αμπελουργικού δυναμικού, δηλαδή της παραγωγής οίνου και των εκτάσεων αμπελοκαλλιέργειας οινοσταφύλων, χωρίς Άδεια Φύτευσης, η οποία χορηγείται μόνο για 6.200 στρέμματα ετησίως.
3) Κατά παράβαση του Ενωσιακού και Εθνικού δικαίου φέτος εισέρχονται αθρόα στο τομέα οίνου, ποικιλίες αμπέλου (Σουλτανίνα και Κορινθιακή) που προορίζονται για επιτραπέζια χρήση και σταφιδοποίηση, από αμπελοτεμάχια, που είναι εγγεγραμμένα στο Αμπελουργικό Μητρώο με διαφορετικό κωδικό και την ένδειξη ΧΩΡΙΣ ΑΔΕΙΑ ΦΥΤΕΥΣΗΣ. Η είσοδος των μη επιτρεπόμενων για οινοποίηση ποικιλιών φέτος είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη χρονιά, δεδομένης της αδυναμίας εξαγωγής (επιτραπεζίων σταφυλιών και σταφίδας), της εσωτερικής υποκατανάλωσης και της υποβαθμισμένης ποιότητας, λόγω των πρόσφατων βροχοπτώσεων. Η εν λόγω παραγωγή διακινείται στο εμπόριο με 10 - 12 λεπτά το κιλό, χωρίς παραστατικά, ή με προορισμό τη «χυμοποίηση», εισέρχεται στον τομέα οίνου και πιέζει τις τιμές των οινοσταφύλων σε ασύμφορα για τον καλλιεργητή επίπεδα. Να σημειωθεί ότι οι παραγωγοί Σουλτανίνας και Κορινθιακής, θα αποζημιωθούν από τον ΕΛΓΑ και λαμβάνουν υψηλότερη στρεμματική ενίσχυση από τα σταφύλια οινοποιίας. Να διενεργηθούν:
α) φυσικοί απογραφικοί έλεγχοι «κλειστής αποθήκης» σε οινοποιεία
β) διασταυρωτικοί ηλεκτρονικοί έλεγχοι Αμπελουργικού Μητρώου, Δηλώσεων Συγκομιδής, Δηλώσεων Παραγωγής Οινοποιείων, Δηλώσεων καλλιέργειας ΟΣΔΕ με σκοπό τον εντοπισμό των αμπελοτεμαχίων και των οινοποιείων, που προβαίνουν σε αγοροπωλησίες χωρίς παραστατικά
4) Να διερευνηθεί η με κάθε τρόπο παροχή δυνατοτήτων αναδιάρθρωσης της αμπελοκαλλιέργειας στην Αττική, ώστε να δοθούν περισσότερες διέξοδοι διαφοροποίησης παραγωγής στους αμπελοκαλλιεργητές της Αττικής. Στην κατεύθυνση αυτή, είναι αναγκαίο να τροποποιηθεί η απόφαση για την Αναδιάρθρωση Δενδρωδών καλλιεργειών, που χρηματοδοτείται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.