Η καλλιέργεια της φακής βρίσκεται αυτή την περίοδο στο κρίσιμο στάδιο της ανθοφορίας, με τους παραγωγούς να παρακολουθούν καθημερινά τις καιρικές συνθήκες, καθώς οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές για την πορεία της παραγωγής μέχρι τον αλωνισμό του Ιουνίου.
Με αφορμή τη φετινή εικόνα της καλλιέργειας, συνομιλήσαμε με τον παραγωγό κ. Νεόφυτο Αντωνιάδη από τη Θεσσαλία — μία από τις πλέον γνωστές ζώνες παραγωγής φακής στη χώρα — ο οποίος μαζί με τον αδελφό του Νίκο διαθέτουν πολυετή εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα, μεταφέροντας την εικόνα που επικρατεί φέτος στα χωράφια, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, τις καιρικές προκλήσεις αλλά και τους προβληματισμούς για την αγορά ενόψει της συγκομιδής.
Από τα 300 στα 100 στρέμματα: Η πίεση των τελευταίων ετών
Ο κ. Αντωνιάδης περιέγραψε πως η οικογενειακή καλλιέργεια φακής, με έδρα τα Φάρσαλα, έχει περιοριστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, ενώ παλαιότερα καλλιεργούσαν περίπου 300 στρέμματα κάθε χρόνο, πλέον η έκταση έχει μειωθεί περίπου στα 100 στρέμματα. Η μείωση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται άμεσα με τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες αλλά και με την εμφάνιση της γνωστής οροβάγχης, ενός ιδιαίτερα δυσκολοεξόντωτου ζιζανίου που τα τελευταία χρόνια επηρεάζει σημαντικά την καλλιέργεια της φακής.
«Είναι ζιζάνιο, το οποίο πνίγει το φυτό και δεν το αφήνει να αναπτυχθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι το πρόβλημα έχει εξαπλωθεί στην περιοχή και συνεχίζει να εμφανίζεται ακόμη και μετά από πολυετή αμειψισπορά. Όπως είπε, φέτος εμφανίστηκε ξανά σε χωράφι όπου είχε να καλλιεργηθεί φακή περίπου δέκα χρόνια, γεγονός που προβληματίζει ιδιαίτερα τους παραγωγούς.
Παρά τις δυσκολίες, χαρακτήρισε τη φακή ως «εξαιρετική καλλιέργεια», διευκρινίζοντας όμως πως δεν πρόκειται ούτε για μια ιδιαίτερα εύκολη καλλιέργεια, ούτε όμως και για μια υπερβολικά απαιτητική όπως η ντομάτα. Όπως σημείωσε, δεν είναι τόσο χαμηλής έντασης όσο το σιτάρι, ενώ απαιτεί διαχείριση τόσο σε επίπεδο φυτοπροστασίας όσο και σε επίπεδο καιρικού κινδύνου.
Στο στάδιο της ανθοφορίας με το βλέμμα στραμμένο στον καιρό
Αυτή την περίοδο, σύμφωνα με τον παραγωγό, η καλλιέργεια βρίσκεται «στην κορυφή της άνθησης», με τις καιρικές συνθήκες μέχρι στιγμής να θεωρούνται ευνοϊκές λόγω των βροχοπτώσεων και των σχετικά χαμηλών θερμοκρασιών.
Ωστόσο, όπως εξήγησε, από εδώ και πέρα η εξέλιξη του καιρού θα παίξει καθοριστικό ρόλο για την πορεία της παραγωγής. «Το ιδανικό θα ήταν να μην βρέξει καθόλου μέχρι τον αλωνισμό», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η συγκομιδή προγραμματίζεται για τις αρχές Ιουνίου, εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις απότομες αυξομειώσεις της θερμοκρασίας, τις οποίες θεωρεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την απόδοση της φακής. Όπως είπε, εάν μετά τις χαμηλές θερμοκρασίες υπάρξει ξαφνική άνοδος στους 35 βαθμούς, τότε μπορεί να επηρεαστεί το «γέμισμα του σπόρου».
Παράλληλα, ανέφερε πως τα έντομα δεν αποτελούν αυτή τη στιγμή τον βασικότερο εχθρό της καλλιέργειας. Αντίθετα, μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν οι μύκητες, αλλά και τα ζιζάνια όπως η βρούβα και οι αγριοβρώμες, τα οποία αντιμετωπίζονται με ψεκασμούς και καλλιεργητικές παρεμβάσεις.
«Αν δεν μαζέψει ένας αγρότης και δεν το βάλει μέσα στην αποθήκη, ποτέ δεν ξέρει τι μπορεί να γίνει μέχρι την τελευταία μέρα», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την αβεβαιότητα που συνοδεύει την καλλιέργεια μέχρι τη συγκομιδή.
Κόστος, τιμές και η σκιά των αποθεμάτων της περσινής χρονιάς
Όσον αφορά το οικονομικό κομμάτι, ο κ. Αντωνιάδης εκτίμησε πως το συνολικό κόστος καλλιέργειας μπορεί να φτάσει περίπου τα 100 ευρώ ανά στρέμμα μαζί με τη συγκομιδή, χωρίς να υπολογίζεται το ενοίκιο του χωραφιού. Όπως σημείωσε, τα έξοδα έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το πετρέλαιο, ενώ η καλλιέργεια απαιτεί και παρεμβάσεις φυτοπροστασίας όπου χρειάζεται.
Στο κομμάτι της αγοράς εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, υπάρχουν ακόμη μεγάλες αδιάθετες ποσότητες από την περσινή χρονιά τόσο στη φακή όσο και στα υπόλοιπα όσπρια, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία για την απορρόφηση της νέας παραγωγής.
«Πρόβλημα μεγάλο θα υπάρχει», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως μόνο κάποιο απρόβλεπτο γεγονός σε μεγάλες παραγωγικές χώρες, όπως ο Καναδάς, θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα της αγοράς και να αυξήσει τη ζήτηση.
Σε ό,τι αφορά τις τιμές παραγωγού, σημείωσε ότι αυτή την περίοδο η «φακή κινείται περίπου στα 70 λεπτά το κιλό», ενώ — όπως τόνισε — για να είναι πραγματικά βιώσιμη και συμφέρουσα η καλλιέργεια για τον παραγωγό, η τιμή θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στο 1,20 ευρώ το κιλό.
Παρά τις αβεβαιότητες της αγοράς και τους κινδύνους που εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι τη συγκομιδή, οι παραγωγοί συνεχίζουν τις απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες, με την ελπίδα πως οι καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων θα επιτρέψουν την ομαλή ολοκλήρωση της άνθησης και την καλή ανάπτυξη του σπόρου μέχρι τον αλωνισμό των αρχών Ιουνίου.
