Βερίκοκα: Ξεκίνησε η συγκομιδή πρώιμων ποικιλιών, που κυμαίνονται οι τιμές, οι προβλέψεις παραγωγής στην ΕΕ

Συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, τη προσεχή Δευτέρα (18/5), στο ΥπΑΑΤ, μεταξύ παραγωγών και ηγεσίας του υπουργείου αλλά και εκπροσώπων του ΕΛΓΑ, στην οποία θα συζητηθούν τα προβλήματα για τις ζημιές στο προανθικό από τον παγετό της Άνοιξης του 2025.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων (ΕΟΑΣ) Ημαθίας κ. Δημήτρης Τσιουλάκος, «έχει περάσει πάνω από ένα έτος και ακόμη δεν έχουν αποζημιωθεί οι παραγωγοί στο προανθικό στάδιο (κεράσια, μήλα κ.α.). Μιλάμε για παραγωγούς που δεν είχαν πέρσι μειωμένο ή και καθόλου εισόδημα και αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, ενώ δεν έχουν οικονομική ρευστότητα για να συνεχίσουν την καλλιέργεια. Επίσης ακόμη δεν έχουν πληρώσει τις ενισχύσεις (de minimis) για την μείωση της παραγωγής λόγω παγετού το έτος 2021. 

Στην συνάντηση θα συμμετέχουν εκπρόσωποι από τον ΕΟΑΣ Ημαθίας, τον Αγροτικό Σύλλογο «ΟΜΟΝΟΙΑ» Κρύας Βρύσης Πέλλας, Αγροκτηνοτροφικός Σύλλογος Πέλλας «Ενότητα», Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, Αγροκτηνοτροφικός Σύλλογος Ανατολικής Εορδαίας και Νότιας Λεκάνης Βεγορίτιδας, Αγροτικός Σύλλογος Αλμωπίας, παρουσία του εκπροσώπου της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων (ΠΕΜ) και προέδρου της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Λάρισας (ΕΟΑΣΝΛ)».

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Τζίγκας, πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «ζητάμε να υπάρξουν δίκαιες αποζημιώσεις στους παραγωγούς που επλήγησαν από τους παγετούς του 2025 και δεν αποζημιώθηκαν από τον ΕΛΓΑ. Μέχρι σήμερα οι παραγωγοί είναι αναγκασμένοι να ζούνε με δανεικά. Ζητούμε αποζημιώσεις βάση των εκτιμήσεων που έγιναν κατά τόπους από τους γεωπόνους του ΕΛΓΑ». 

Επιστολή Αγροτικών Συλλόγων Δυτικής Μακεδονίας

Την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ζητούν οι Αγροτικοί Σύλλογοι της Δυτικής Μακεδονίας, καταθέτοντας κοινό αίτημα για πλήρη και δίκαιη αποζημίωση των παραγωγών που επλήγησαν από τους καταστροφικούς παγετούς της Άνοιξης του 2025.

Με επιστολή τους προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτη Σχοινά, με κοινοποίηση στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στους βουλευτές των Περιφερειακών Ενοτήτων Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς και Γρεβενών, οι εκπρόσωποι των αγροτών εκφράζουν την έντονη ανησυχία και αγωνία τους για τις σοβαρές ζημιές που προκλήθηκαν στις καλλιέργειες μήλων, κερασιών, λωτών και βιομηχανικών αχλαδιών.

Όπως επισημαίνουν, οι ακραίες καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά το προανθικό στάδιο των καλλιεργειών είχαν ως αποτέλεσμα εκτεταμένες καταστροφές στην παραγωγή, προκαλώντας σημαντική απώλεια εισοδήματος στους αγρότες και σοβαρό πλήγμα στην τοπική οικονομία, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον πρωτογενή τομέα.

Οι Αγροτικοί Σύλλογοι ζητούν:

• την πλήρη και δίκαιη αποζημίωση όλων των πληγέντων παραγωγών,
• τη λήψη πρόσθετων μέτρων στήριξης, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η συνέχιση της παραγωγικής δραστηριότητας στην περιοχή.

Όπως τονίζουν στην επιστολή τους, η έγκαιρη παρέμβαση της πολιτείας είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής στην περιοχή μας.

Την επιστολή συνυπογράφουν οι εξής αγροτικοί φορείς:
Αγροτικός Σύλλογος Δήμου Αμυνταίου
Αγροτικός Σύλλογος Φυτικής Παραγωγής Δήμου Βελβεντού
Γεωργοκτηνοτροφικός Σύλλογος Δήμου Δεσκάτης
Αγροτικός Σύλλογος «ΜΑΚΕΔΝΟΣ» Καστοριάς
Αγροτοκτηνοτροφικός Σύλλογος Φλώρινας «Οι Πελαγονίτες»

Ερώτηση στην Βουλή

Με νέα κοινοβουλευτική του παρέμβαση ο Βουλευτής ΝΔ της Ημαθίας, Τάσος Μπαρτζώκας, ζητά επιτακτικά την αποζημίωση όλων των καλλιεργειών που επλήγησαν από τον παγετό της Άνοιξης του 2025 και δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα Κανονισμό του ΕΛΓΑ, όπως μήλα, αχλάδια, κεράσια, ρόδια, κυδώνια και άλλες δενδροκαλλιέργειες, καθώς και την εκκρεμότητα των αποζημιώσεων για τις βροχοπτώσεις του Αυγούστου 2024.

Με την Ερώτησή του προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, ο Τάσος Μπαρτζώκας ζητά από το Υπουργείο να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο στήριξης και σαφές χρονοδιάγραμμα πληρωμών, τονίζοντας ότι οι παραγωγοί δεν μπορούν να παραμένουν σε καθεστώς αβεβαιότητας, την ώρα που καλούνται να ανταποκριθούν στα αυξημένα καλλιεργητικά κόστη της νέας χρονιάς, στις ασφαλιστικές και φορολογικές τους υποχρεώσεις, χωρίς εισόδημα και χωρίς συγκεκριμένη ενημέρωση για το πότε θα λάβουν τη στήριξη που δικαιούνται.

Στην κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Βουλευτής επισημαίνει ότι ο παγετός της Άνοιξης 2025 προκάλεσε σχεδόν ολοκληρωτική απώλεια παραγωγής σε πολλές δενδροκαλλιέργειες στον Νομό Ημαθίας. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει σε καλλιέργειες όπως μήλα, αχλάδια, κεράσια, ρόδια, κυδώνια και άλλες δενδροκαλλιέργειες, οι οποίες υπέστησαν σοβαρότατες ζημιές, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει αποζημίωση ή σαφές χρονοδιάγραμμα για την καταβολή της.

Ο Τάσος Μπαρτζώκας υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει από τις αλλεπάλληλες επικοινωνίες του τόσο με τον Πρόεδρο του ΕΛΓΑ όσο και με το παράρτημα Πέλλας–Ημαθίας, οι σχετικές εκθέσεις ζημιάς και τα απαραίτητα στοιχεία έχουν ήδη αποσταλεί εδώ και μήνες προς τα αρμόδια Υπουργεία. Το γεγονός αυτό, όπως σημειώνει, καθιστά πλέον αναγκαία την άμεση λήψη αποφάσεων, ώστε να μη χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος για τους παραγωγούς.

Παράλληλα, ο Βουλευτής επαναφέρει και την εκκρεμότητα των αποζημιώσεων για τις βροχοπτώσεις του Αυγούστου 2024, οι οποίες έπληξαν σοβαρά δενδροκαλλιέργειες της Ημαθίας, κυρίως ροδάκινα, νεκταρίνια και άλλα πυρηνόκαρπα.

Οι άκαιρες βροχοπτώσεις, σε κρίσιμη φάση της συγκομιδής, προκάλεσαν μαζική πτώση καρπών, υποβάθμιση της ποιότητας και απώλεια εμπορευσιμότητας, οδηγώντας πολλούς παραγωγούς σε μηδενικό εισόδημα, παρότι είχαν ήδη επωμιστεί το σύνολο των καλλιεργητικών εξόδων.

Ο Τάσος Μπαρτζώκας τονίζει ότι για τις ζημιές αυτές είχε υπάρξει δέσμευση από την τότε ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για στήριξη των παραγωγών με έκτακτη οικονομική ενίσχυση, καθώς, σύμφωνα με την άποψη του ΕΛΓΑ, δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα Κανονισμό. Για τον λόγο αυτό, ζητά να αποσαφηνιστεί άμεσα ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου και πότε προβλέπεται η καταβολή των σχετικών ενισχύσεων.

Συγκεκριμένα, με την Κοινοβουλευτική Ερώτησή του ζητά:

1. Τον συνολικό σχεδιασμό του Υπουργείου για την αποζημίωση όλων των καλλιεργειών που επλήγησαν από τον παγετό της Άνοιξης του 2025 σε προανθικό στάδιο και δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα Κανονισμό του ΕΛΓΑ,

2. Να υπάρξει άμεσα ειδική νομοθετική ή χρηματοδοτική ρύθμιση, ώστε να αποζημιωθεί το σύνολο των πληγεισών καλλιεργειών χωρίς εξαιρέσεις και αποκλεισμούς,

3. Ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των διαδικασιών, ανακοίνωσης των μέτρων στήριξης και καταβολής των αποζημιώσεων,

4. Τον σχεδιασμό για την αποζημίωση των καλλιεργειών που επλήγησαν από τις βροχοπτώσεις του Αυγούστου 2024.

Σε δήλωσή του ο Τάσος Μπαρτζώκας αναφέρει: «Οι αγρότες της Ημαθίας δεν μπορούν να περιμένουν άλλο μέσα στην αβεβαιότητα. Ο παγετός της Άνοιξης του 2025 προκάλεσε τεράστιες ζημιές σε πολλές δενδροκαλλιέργειες, που δεν καλύπτονται από τον Κανονισμό του ΕΛΓΑ, ενώ παραμένει ανοιχτή και η εκκρεμότητα των αποζημιώσεων για τις βροχοπτώσεις του Αυγούστου 2024. Οι παραγωγοί έχουν ήδη σηκώσει δυσανάλογο βάρος: έχασαν την παραγωγή τους, πλήρωσαν τα καλλιεργητικά έξοδα και σήμερα καλούνται να ξεκινήσουν νέα χρονιά χωρίς καθαρό ορίζοντα στήριξης. Ζητώ από το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα σε ένα ολοκληρωμένο και δίκαιο σχέδιο αποζημίωσης, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς αποκλεισμούς. Καμία πληγείσα καλλιέργεια δεν πρέπει να μείνει εκτός. Αυτό που χρειάζονται σήμερα οι παραγωγοί δεν είναι γενικές διαβεβαιώσεις, αλλά καθαρές απαντήσεις, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και άμεση οικονομική στήριξη. Θα συνεχίσω να πιέζω θεσμικά και σταθερά μέχρι να δοθεί δίκαιη λύση για τους αγρότες της Ημαθίας».

Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία, μέσα στην επόμενη εβδομάδα, πλατφόρμας για την καταγραφή των προσβολών από το φαινόμενο «ξερών βεργών».

Ο κ. Χρήστος Γιαννακάκης, πρόεδρος της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ημαθίας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι το φαινόμενο μέχρι στιγμής πλήττει κυρίως συμπύρηνα ροδάκινα και συγκεκριμένες ποικιλίες υψηλής παραγωγικής δυναμικής, ενώ ήδη έχουν εντοπιστεί κρούσματα σε Πέλλα, Ημαθία, Λάρισα και Έβρο.

Ακόμη δεν γνωρίζουμε το μέγεθος της ζημιάς για αυτό προσπαθούμε να κάνουμε μια σωστή καταγραφή.

Για αυτό η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδάκινων προχωρά στη δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία θα επιτρέπει την οργανωμένη καταγραφή των περιστατικών από γεωπόνους και παραγωγούς, με φωτογραφικό υλικό και διασταύρωση στοιχείων, ώστε να υπάρξει για πρώτη φορά πλήρης εικόνα της έκτασης και της έντασης του φαινομένου. 

Η πλατφόρμα θα καλύπτει όλες τις περιοχές όπου καλλιεργούνται ροδάκινα, από την Κεντρική Μακεδονία έως τη Λάρισα και τμήματα της Δυτικής Μακεδονίας.

Στην πρόσφατη συνάντηση που κάναμε με τον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, μας υποσχέθηκε ότι θα υπάρξει χρηματοδότηση της έρευνας για να δούμε το αίτιο του φαινομένου.

Τα πρώτα δείγματα που εξετάστηκαν στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο «δείχνουν» προς την κατεύθυνση μύκητα, χωρίς ωστόσο να έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο εμπλοκής κάποιου εντόμου. 

Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ θα αναλάβει να προχωρήσει την έρευνα για το αίτιο που προκαλεί το φαινόμενο.

Μιλάμε για ζημιά στο φυτικό κεφάλαιο και δεν αποζημιώνεται από τον ΕΛΓΑ. Για αυτό θα πρέπει να υπάρξει ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που θα αποζημιώσει τους παραγωγούς.

Ανοικτή επιστολή προς ροδακινοπαραγωγούς

Στο μεταξύ σε ανοικτή επιστολή που υπογράφουν ο Α.Σ. Βέροιας VENUS GROWERS και η Agro Q - Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Αγροτικού Τομέα - απευθύνονται σε όλους όσους ασχολούνται με την καλλιέργεια της ροδακινιάς, ώστε η κατανόηση των πραγματικών κινδύνων να οδηγήσει στην υιοθέτηση ενός σχεδίου ολοκληρωμένης αντιμετώπισης, με βάση τη σύγχρονη αγρονομική γνώση.

Όπως επισημαίνουν στην επιστολή, στους οπωρώνες ροδακινιάς έχουμε τα τελευταία τρία - τέσσερα χρόνια μια ανησυχητική εκδήλωση συμπτωμάτων: δένδρα με παραμορφωμένους καρπούς και τυφλές βέργες, και δένδρα με ξερές βέργες. Ορισμένες φορές τα συμπτώματα συνυπάρχουν και η σύγχυση μεγαλώνει.

Πρόκειται για δύο ξεχωριστά προβλήματα με διαφορετικά αίτια, που μπορούν όμως να αντιμετωπιστούν με μια ενιαία στρατηγική Ολοκληρωμένης Φυτοπροστασίας.

Διαβάστε την επιστολή με τρόπους αντιμετώπισης

Η καλλιέργεια της κερασιάς στη Φθιώτιδα αποτελεί κάθε χρόνο μία από τις πρώτες που ανοίγουν την αγορά του ελληνικού κερασιού, δίνοντας στους παραγωγούς της περιοχής το πλεονέκτημα της πρωιμότητας. Η πρώιμη παρουσία του προϊόντος στην αγορά επηρεάζει παραδοσιακά τόσο την εμπορική κίνηση όσο και τις τιμές παραγωγού, ιδιαίτερα κατά την έναρξη της συγκομιδής.

Ωστόσο, παρά το πλεονέκτημα της πρώιμης παραγωγής, η καλλιέργεια της κερασιάς εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονη αβεβαιότητα, καθώς οι καιρικές συνθήκες μπορούν μέσα σε λίγες ώρες να διαφοροποιήσουν σημαντικά την εικόνα της παραγωγής. Οι βροχοπτώσεις, τα σκασίματα των καρπών, οι χαμηλές θερμοκρασίες αλλά και η διαχείριση της συγκομιδής αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν καθημερινά την πορεία του κερασιού.

Για την εικόνα που παρουσιάζει αυτή τη στιγμή η παραγωγή κερασιού στη Φθιώτιδα, ο ΑγροΤύπος συνομίλησε με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονα Ιωσήφ, ο οποίος μετέφερε τα μέχρι τώρα δεδομένα από τη συγκομιδή, τις ζημιές που έχουν καταγραφεί, την πορεία των τιμών αλλά και τις ανησυχίες των παραγωγών για τη συνέχεια της χρονιάς.

Βροχές και διαχειρίσιμες ζημιές στα κεράσια

Σύμφωνα με τον κ. Ιωσήφ, η συγκομιδή έχει ήδη ξεκινήσει, ωστόσο οι ποσότητες παραμένουν ακόμη περιορισμένες, καθώς οι χαμηλότερες θερμοκρασίες των προηγούμενων ημερών έχουν κρατήσει πίσω την ωρίμανση των καρπών. Όπως εξηγεί, από την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται να μπουν στην αγορά μεγαλύτερες ποσότητες, με τη συγκομιδή να ανεβαίνει πλέον σε ρυθμούς κορύφωσης.

Την ίδια στιγμή, η βροχόπτωση της προηγούμενης Κυριακής προκάλεσε προβλήματα σε μέρος της παραγωγής, κυρίως με σκασίματα στους καρπούς, μία κατάσταση που – όπως αναφέρει – θεωρείται συνηθισμένη στην καλλιέργεια της κερασιάς όταν επικρατούν τέτοιες συνθήκες.

«Υπάρχει μία μεσοσταθμική ζημιά περίπου στο 15%, αλλά μέχρι στιγμής θεωρείται διαχειρίσιμη», επισημαίνεται χαρακτηριστικά, με τον ίδιο να τονίζει πως η έκταση της ζημιάς διαφέρει ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρέθηκε κάθε παραγωγός τη στιγμή της βροχής.

Παράλληλα, η ανησυχία για τον καιρό των επόμενων ημερών παραμένει έντονη, καθώς – όπως υπογραμμίζει – η κερασιά είναι μία από τις πλέον ευαίσθητες καλλιέργειες απέναντι στις βροχοπτώσεις και στις απότομες μεταβολές των συνθηκών.

«Όταν έχει βροχή δεν μπορείς να κάνεις απολύτως τίποτα», αναφέρει, περιγράφοντας τη δυσκολία προστασίας της παραγωγής σε τέτοιες περιπτώσεις.

Ποιοτική εικόνα και τιμές παραγωγού

Παρά τις δυσκολίες των τελευταίων ημερών, η εικόνα της παραγωγής χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής ικανοποιητική τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού, τα δέντρα φέτος είναι ιδιαίτερα παραγωγικά και υπάρχει έντονο φορτίο, ενώ η ανθοφορία εξελίχθηκε χωρίς σημαντικά προβλήματα, κάτι που βοήθησε στη διαμόρφωση καλής παραγωγικής εικόνας.

«Τα κεράσια είναι αξιοπρεπέστατα ποιοτικά», σημειώνει, προσθέτοντας πως οι ποσότητες υπάρχουν, αλλά η ωρίμανση φέτος εμφανίζει καθυστέρηση και τώρα αρχίζει ουσιαστικά να βγαίνει στην αγορά.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, οι πρώτες εμπορικές κινήσεις χαρακτηρίζονται ικανοποιητικές για την εποχή. Όπως αναφέρεται, αυτή τη στιγμή οι τιμές παραγωγού κινούνται περίπου στα 4 με 5 ευρώ το κιλό, ενώ οι πολύ πρώιμες ποσότητες που διατέθηκαν στην αρχή της σεζόν έφτασαν ακόμη και τα 8 ευρώ. «Μέχρι στιγμής οι τιμές κρατιούνται», επισημαίνεται, με την αγορά πάντως, σύμφωνα με τον ίδιο, να παραμένει ακόμη επιφυλακτική λόγω του πρώιμου σταδίου της εμπορικής περιόδου.

Στο «πικ» της συγκομιδής από τις επόμενες ημέρες – Η εικόνα στα εργατικά

Αυτή τη στιγμή έχει συγκομιστεί μόνο ένα μικρό μέρος της παραγωγής, περίπου στο 10%, καθώς η κύρια συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει ουσιαστικά από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, όπως αναφέρει ο πρόεδρος στον ΑγροΤύπο.

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Κοιλάδας Σπερχειού διαχειρίζεται περίπου 300 στρέμματα παραγωγής, με τους παραγωγούς να μπαίνουν σταδιακά στα χωράφια όσο αυξάνονται οι ώριμες ποσότητες. Παράλληλα, η συγκομιδή συνεχίζεται καθημερινά, όπου το επιτρέπουν οι συνθήκες, καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες αρχίζουν σταδιακά να αυξάνονται.

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των εργατικών χεριών, το οποίο τα τελευταία χρόνια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για πολλές δενδρώδεις καλλιέργειες, μέχρι στιγμής η κατάσταση χαρακτηρίζεται διαχειρίσιμη. Όπως εξηγεί ο κ. Ιωσήφ, η συγκομιδή δεν έχει ακόμη φτάσει στην κορύφωσή της και έτσι οι ανάγκες καλύπτονται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.

«Ακόμη βρίσκουμε λύσεις», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με τον ίδιο να εκτιμά ότι η πραγματική πίεση θα φανεί από Δευτέρα και Τρίτη, όταν πλέον θα μπουν στην αγορά οι μεγάλες ποσότητες της φετινής παραγωγής.

Το φαινόμενο των «ξερών βεργών» εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές για τα πυρηνόκαρπα στη χώρα.

Το 2026 έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις, ιδιαίτερα σε Πέλλα και Ημαθία, προκαλώντας σημαντική απώλεια παραγωγής, καθώς και σε αμυγδαλοπαραγωγικές περιοχές της Θεσσαλίας.

Η έκταση του προβλήματος έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους παραγωγούς, όπως και έχουμε αναφέρει σε ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου.

Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων στη Νάουσα, επιστήμονες, φορείς και εκπρόσωποι της παραγωγής έθεσαν τις βάσεις για συντονισμένη δράση, με στόχο την κατανόηση και αντιμετώπιση του προβλήματος.

Στη συνάντηση έδωσαν το «παρών»:
Ο βουλευτής Διονύσης Σταμενίτης
Ο πρόεδρος της COGREXPO S.A της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Γιαννακάκης
Η Διευθύντρια Έρευνας του ΕΛΓΟ, κα Χατζοπούλου
Η Διευθύντρια του Ινστιτούτου, κα Δρογγούδη
Ο ερευνητής κ. Παντελίδης
Στελέχη του αγροτικού και επιστημονικού χώρου

Κατά τη σύσκεψη αποφασίστηκε η άμεση συνεργασία:

• Με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
• Με τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ
• Με συνεταιριστικούς φορείς

Στόχος είναι η επιστημονική διερεύνηση του φαινομένου και η διαμόρφωση πρακτικών λύσεων για τους παραγωγούς.

Το πρόβλημα αφορά την εκτεταμένη ξήρανση των νεαρών βλαστών (βεργών), που πλήττει κυρίως:
Ροδακινιές
Νεκταρινιές
Βερικοκιές
Αμυγδαλιές

Συμπτώματα:

• Ξήρανση νέων βλαστών
• Καταστροφή οφθαλμών
• Αδυναμία ανάπτυξης και καρποφορίας

Πιθανές αιτίες (υπό διερεύνηση):

• Κλιματική αστάθεια και ήπιοι χειμώνες
• Απότομες μεταβολές θερμοκρασίας
• Μυκητολογικές ή βακτηριακές προσβολές
• Παρουσία εντόμων, όπως ο σκολύτης

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόκειται πιθανότατα για πολυπαραγοντικό φαινόμενο.

Σε συνέχεια της σύσκεψης στο Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ για το ζήτημα της ξήρανσης κλαδιών της ροδακινιάς, ο Βουλευτής Πέλλας της ΝΔ, Διονύσης Σταμενίτης πραγματοποίησε, στις 6 Μαΐου, συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, παρουσία και του Αντιπροέδρου της ΕΘΕΑΣ, Χρήστου Γιαννακάκη.

Βασικό αντικείμενο της συνάντησης, όπως γνωστοποιήθηκε και στην προηγούμενη, σχετική με το θέμα, ανακοίνωση του Βουλευτή, αποτέλεσε το αίτημα χρηματοδότησης για την έρευνα του φαινομένου με σκοπό τόσο τον εντοπισμό των αιτιών όσο και την μεθοδολογία αντιμετώπισης του.

Ο Γενικός Γραμματέας, αναγνωρίζοντας την ανάγκη διερεύνησης του προβλήματος ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα του Βουλευτή, ενημερώνοντας ότι θα ζητήσει από τις υπηρεσίες να προχωρήσουν τις γραφειοκρατικές διαδικασίες και σύντομα να υπάρξει έγκριση της χρηματοδότησης.

Αυτοψία σε πληγείσες καλλιέργειες της Θεσσαλίας

Αυτοψία σε πληγείσες καλλιέργειες στους Δήμους Τεμπών και Τυρνάβου πραγματοποίησε, στις 8 Μαΐου, κλιμάκιο της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με επικεφαλής τον Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα κ. Δημήτρη Τσέτσιλα και τον Γενικό Διευθυντή Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Δρ. Δημήτρη Σταυρίδη.

Κατά την επιτόπια επίσκεψη διαπιστώθηκαν εκτεταμένες ξηράνσεις κλαδίσκων και βλαστών, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την εξέλιξη και την επέκταση του φαινομένου. Από τον μακροσκοπικό έλεγχο προκύπτει ότι πρόκειται για διαφορετικά αίτια, τα οποίο εκδηλώνονται με ποικίλα συμπτώματα, χωρίς μέχρι στιγμής να είναι δυνατός ο ακριβής προσδιορισμός ενός και μοναδικού αιτιολογικού παράγοντα.

Κλιμάκια γεωπόνων της ΔΑΟ ΠΕ Λάρισας πραγματοποίησαν δειγματοληψίες φυτικών ιστών από τις πληγείσες καλλιέργειες. Τα δείγματα έχουν ήδη αποσταλεί στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, ενώ θα εξεταστούν και στο εργαστήριο Φυτοπαθολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με στόχο την ακριβή ταυτοποίηση των παθογόνων και τη διαμόρφωση στοχευμένων οδηγιών αντιμετώπισης.

Η πολυπλοκότητα της εικόνας στο πεδίο και η ποικιλομορφία των συμπτωμάτων καθιστούν αναγκαία την ολοκλήρωση των εργαστηριακών αναλύσεων, προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Η Υπηρεσία θα επανέλθει με νεότερη ανακοίνωση μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων.

Σύμφωνα με την αρχική εκτίμηση των ειδικών, το φαινόμενο ενδέχεται να σχετίζεται κυρίως με μυκητολογική προσβολή, πιθανώς επιδεινωμένη από τις επιπτώσεις των πλημμυρικών φαινομένων της κακοκαιρίας «Daniel», ενώ παρατηρείται κυρίως σε δέντρα ηλικίας περίπου οκτώ ετών. Παράλληλα, εξετάζεται ως πιθανότερο αίτιο η εκτεταμένη εμφάνιση της ασθένειας «φουζίκοκο», η οποία προκαλεί σοβαρή καρπόπτωση και ξήρανση δέντρων, κυρίως σε αμυγδαλιές, ροδακινιές, αχλαδιές και νεκταρινιές.

Μέχρι την έκδοση των τελικών αποτελεσμάτων, συνιστάται στους παραγωγούς να προχωρούν σε άμεση κοπή και απομάκρυνση των προσβεβλημένων βλαστών, καθώς και στην καταστροφή τους με καύση, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση του παθογόνου. Τονίζεται η σημασία της αυστηρής τήρησης των μέτρων υγιεινής κατά τις καλλιεργητικές εργασίες.

Οι επιτόπιοι έλεγχοι συνεχίζονται σε περιοχές όπως τα Πλατανούλια, τα Δένδρα, ο Τύρναβος, τα Δελέρια, το Αργυροπούλι, ο Αμπελώνας και η Γιάννουλη, όπου καταγράφονται σοβαρές ζημιές, ιδίως σε καλλιέργειες ροδακινιάς. Αντίστοιχα, στις καλλιέργειες κερασιών εντοπίζεται συγκόλληση καρπών, με αποτέλεσμα τη σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας και την οικονομική ζημία των παραγωγών.

Για το σκοπό αυτό έχει προγραμματιστεί από την Περιφέρεια και νέα επίσκεψη με ειδικό καθηγητή Δενδροκομίας για την διερεύνηση των αιτίων. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του φαινομένου και βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με επιστημονικούς και αρμόδιους φορείς, με στόχο την άμεση λήψη αποτελεσματικών μέτρων για τη στήριξη των παραγωγών και την αντιμετώπιση της κρίσης.

Στην αυτοψία συμμετείχε επίσης ο Καθηγητής Φυτοπαθολογίας της Γεωπονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Ιωάννης Βαγγέλας, ενώ παρόντες ήταν εκπρόσωποι τοπικών αρχών και φορέων, μεταξύ των οποίων ο Επόπτης Ν. Λάρισας του ΕΛΓΑ κ. Σαμαράς, ο Δήμαρχος Τυρνάβου κ. Τσικριτσής, ο Αντιδήμαρχος Πρωτογενούς Τομέα κ. Νταλαγιάννης, ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δένδρων – Ο.Π. «Γαία Φρούιτ» κ. Τασιούλας, ο Αντιπρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Μακρυχωρίου κ. Τσιούτρας και ο Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Κυψελοχωρίου κ. Ζαιρές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΑ η καλλιέργεια συµπύρηνου ροδάκινου στην χώρα μας για το 2025 ανέρχεται σε περίπου 168.000 στρέμματα. 

«Η ποιότητα φέτος θα παίξει ρόλο στο συµπύρηνο ροδάκινο και ο καλός παραγωγός θα ανταµειφθεί µε υψηλότερη τιµή για την παραγωγή του», υποστηρίζει η μεταποίηση.

Και προσθέτει: «τα µικρόκαρπα ροδάκινα, τα χτυπηµένα, τα πράσινα και τα παραµορφωµένα, δύσκολα θα βρουν, φέτος, το δρόµο για τις γραµµές παραγωγής, καθώς η αγορά χυµού φράκαρε και αυτή της κοµπόστας φθίνει».

Κύκλοι της μεταποίησης ανέφεραν στον ΑγροΤύπο ότι σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία η φετινή παραγωγή στο συµπύρηνο ροδάκινο αναμένεται να κυμανθεί περίπου στους 300.000 τόνους, αυξημένη σε σχέση με πέρσι που ήταν γύρω στους 295.000 τόνους.

Αντίθετα οι παραγωγοί από την πλευρά τους αναφέρουν ότι η παραγωγή φέτος αναμένεται να είναι μειωμένη σε σχέση με την περσινή.

Ο κ. Πάνος Πασάκης, παραγωγός από την Σκύδρα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το φαινόμενο των «Ξερών Βεργών» στις καλλιέργειες συµπύρηνου ροδάκινου. Ξεκίνησε η ανθοφορία αλλά στην συνέχεια δεν είχαμε καρπόδεση. Το φαινόμενο συνεχίζεται μέχρι σήμερα και βλέπουμε στο ίδιο δέντρο να υπάρχουν κλαδιά με φύλα και άλλα κλαδιά να μην έχουν. Το πρόβλημα αφορά ποικιλίες με μεγάλες ποσότητες (Άνδρος και Α34) και δεν είναι περιορισμένο σε συγκεκριμένες περιοχές αλλά σε όλες τις ζώνες καλλιέργειας. Είναι δεδομένο ότι η φετινή παραγωγή αναμένεται να είναι μειωμένη σε σχέση με την περσινή. Όσον αφορά τις τιμές παραγωγού αναμένουμε και φέτος να πάρουν τις υπερπρώιμες ποικιλίες «Ρομέο» και «Κατερίνα» με ανοικτές τιμές και από τα μέσα της Α34 μπορεί να ανακοινωθούν τιμές.  

Από την πλευρά του ο Δημήτρης Τσιουλάκος, πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων (ΕΟΑΣ) Ημαθίας, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι «προσπαθούν να ρίξουν φέτος τις τιμές για αυτό μιλάνε για αυξημένη παραγωγή και ζητούν ποιότητα. Εμείς αντίθετα βλέπουμε ότι η παραγωγή στα συµπύρηνα φέτος αναμένεται να είναι μειωμένη. Ήδη έχουμε προβλήματα με καρπόπτωση και οι βασικές ποικιλίες Άνδρος (Andros) και Α34 φαίνεται να έχουν προβλήματα και μειωμένες αποδόσεις.

Οι μεταποιητές ζητούν ποιοτικά βιομηχανικά ροδάκινα, ενώ το αγροτικό εισόδημα συμπιέζεται και απειλούν ότι δεν θα αγοράσουν τους δεύτερης διαλογής καρπούς για χυμό. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τεράστια αύξηση του κόστους παραγωγής, πανάκριβο πετρέλαιο και ρεύμα, αυξήσεις σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα και εφόδια, ελλείψεις εργατών γης, αλλά και συνεχείς ζημιές από παγετούς, χαλάζια, βροχοπτώσεις, καύσωνες και άλλα καταστροφικά φαινόμενα. Την ίδια ώρα πωλούν τα προϊόντα τους σε εξευτελιστικές τιμές, χωρίς ουσιαστική προστασία και στήριξη από το κράτος.

Τα προηγούμενα χρόνια ακόμη και ποιοτικό προϊόν υποβαθμιζόταν στην πράξη με παραλαβές ως «κλαρίσια», ενώ οι τιμές παραγωγού δεν ανταποκρίνονταν ούτε στην αξία του προϊόντος ούτε στο πραγματικό κόστος καλλιέργειας. Η κυβέρνηση παρακολουθεί αυτή την κατάσταση χωρίς να παρεμβαίνει υπέρ των παραγωγών. Την ίδια στιγμή, μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου κατέγραψαν αστρονομική αύξηση κερδών. Ενδεικτικά, για τη χρήση του 2023 σε συγκεκριμένες περιπτώσεις τα κέρδη αυξήθηκαν, κατά 2.778%, σε σχέση με το 2022. Αυτό αποδεικνύει ποιος πληρώνει το κόστος και ποιος καρπώνεται τα οφέλη.

Για τη νέα παραγωγική περίοδο, η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας διεκδικεί:

• Κατώτερες εγγυημένες τιμές παραλαβής που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής.
• Ανακοίνωση τιμών και όρων παραλαβής πριν τη συγκομιδή.
• Άμεση πληρωμή των παραγωγών χωρίς καθυστερήσεις.
• Διαφανή ποιοτική κατάταξη χωρίς αυθαίρετες υποβαθμίσεις.
• Αφορολόγητο πετρέλαιο, φθηνό αγροτικό ρεύμα και μείωση του κόστους εφοδίων.
• Αποζημιώσεις στο 100% από τον ΕΛΓΑ για όλες τις ζημιές.
• Έργα άρδευσης, αντιχαλαζικής και αντιπαγετικής προστασίας.

Οι αγρότες δεν είναι υπεύθυνοι ούτε για τις επιλογές της μεταποιητικής βιομηχανίας ούτε για την κυβερνητική πολιτική που τους αφήνει εκτεθειμένους. Απαιτούν σεβασμό στον κόπο τους, δίκαιες τιμές και ουσιαστική προστασία της παραγωγής. Η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας καλεί τους αγρότες σε οργάνωση, συσπείρωση και κοινή δράση για την υπεράσπιση του εισοδήματος και της παραγωγής τους».

Ο κ. Τάσος Χαλκίδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Γεωργών Βέροιας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «οι μεταποιητές θέλουν ποιότητα στο συµπύρηνο ροδάκινο αλλά δεν μας είπαν πότε πλήρωσαν την ποιότητα στους παραγωγούς. Οι μεταποιητές φέτος θα πάρουν ακόμη και τα κουκούτσια αλλά δεν θέλουν να πληρώσουν. Η παραγωγή φέτος αναμένεται να είναι μειωμένη για την ποικιλία Άνδρος. Επίσης έχουμε φυτοπροστατευτικά προβλήματα με τις «Ξερές Βέργες» και όπως φαίνεται σε κάποιες πρώιμες ποικιλίες ροδάκινων συνεχίζονται τα προβλήματα με τους παραμορφωμένους καρπούς. Όσον αφορά την πρώιμη ποικιλία Κατερίνα κάθε χρόνο παραλαμβάνουν τα εργοστάσια αλλά με ανοικτές τιμές. Στο μεταξύ έρχονται οι εργάτες γης αλλά ακόμη δεν έχει ανοίξει η πλατφόρμα για να βγάλουμε τα χαρτιά τους και να μπορέσουν να εργαστούν νόμιμα στα χωράφια».

Από την πλευρά του ο κ. Γεώργιος Διαμαντόπουλος, παραγωγός και πρόεδρος Αγροτικού Συλλόγου Αλεξάνδρειας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την στιγμή έχουμε αγροτεμάχια που έχουν πρόβλημα «Ξερών Βεργών» και δεν έχουν παραγωγή και άλλα που έχουν κιλά και αποδόσεις. Υπάρχει όμως και άλλο πρόβλημα γιατί μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα είχαμε χαμηλές θερμοκρασίες και αναμένεται να στρεσάρουν τα δέντρα και να έχουμε μειωμένες αποδόσεις και μικροκαρπία. Ήδη πολλοί παραγωγοί αποφάσισαν να μην κάνουν αραιώματα. Όσον αφορά τις τιμές, ζητάνε οι μεταποιητές ποιότητα αλλά δεν την πληρώνουν. Το κόστος είναι ήδη υψηλό και δεν έχει ρευστότητα ο παραγωγός να προχωρήσει σε πρόσθετες φροντίδες για να έχει ποιότητα στο προϊόν.

Ο κ. Βασίλης Στογιαννίδης, παραγωγός ροδακίνων από τα Γιαννιτσά, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε μειωμένη παραγωγή στα συµπύρηνα για συγκεκριμένες ποικιλίες. Πρόβλημα έχουν οι Κατερίνα, Άνδρος και Α34 από τις «Ξερές Βέργες» και την καρπόπτωση. Σίγουρα αναμένεται μια μειωμένη παραγωγή σε σχέση με την περσινή στις περιοχές της βόρειας Πέλλας. Οι αρχικές προβλέψεις για την συνολική παραγωγή δείχνουν ότι δεν πρόκειται να ξεπεράσει τους 200.000 τόνους.

Σε κατάσταση αυξημένης κινητοποίησης βρίσκονται οι αγρότες του Δήμου Σκύδρας, καθώς ο Αγροτικός Σύλλογος προχωρά άμεσα σε συντονισμένες ενέργειες για την αποτύπωση των ζημιών που έχουν προκληθεί από το φαινόμενο των «Ξερών Βεργών» στις καλλιέργειες ροδακινιάς και νεκταρινιάς.

Στόχος είναι η συγκέντρωση αξιόπιστων στοιχείων που θα αποτυπώνουν το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής στο φυτικό κεφάλαιο, ώστε να τεκμηριωθούν αιτήματα για οικονομικές ενισχύσεις και αποζημιώσεις.

Ο Αγροτικός Σύλλογος Δήμου Σκύδρας, μετά από θεσμική επικοινωνία και συντονισμό με τον Αντιπεριφερειάρχη Πέλλας, κ. Ιορδάνη (Δάνη) Τζαμτζή, και τον Διευθυντή της ΔΑΟΚ Πέλλας, κ. Συμεών Μαρνασσίδη, ξεκινά τη διαδικασία συγκέντρωσης στοιχείων για την επίσημη αποτύπωση του προβλήματος των «Ξερών Βεργών» στις καλλιέργειες ροδακινιάς και νεκταρινιάς.

Όπως δήλωσε ο κ. Στέφανος Τοπαλίδης, πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Δήμου Σκύδρας, ήδη έχουν ξεκινήσει οι καταγραφές των ζημιών με στόχο να συγκεντρώσουμε στοιχεία για να δούμε πως μπορούν να αποζημιωθούν οι παραγωγοί.

​Διαδικασία Υποβολής Στοιχείων

​Καλούνται οι πληγέντες παραγωγοί να ετοιμάσουν Υπεύθυνη Δήλωση (Ν. 1599/86) με βεβαιωμένο το Γνήσιο της Υπογραφής (μέσω ΚΕΠ, Αστυνομίας ή ψηφιακά μέσω gov.gr).

Στη δήλωση πρέπει να αναγράφονται ανά αγροτεμάχιο τα εξής:

• 13ψήφιος Κωδικός Χαρτογραφικού (ΟΣΔΕ).
• Τοποθεσία/Περιοχή.
• ​Είδος & Ποικιλία.
• ​Αριθμός Δέντρων.
• ​Ποσοστό Ζημιάς (%) από το φαινόμενο των ξερών βεργών.

​Η συγκέντρωση των δηλώσεων θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα.

​Προσοχή: Εντός των επόμενων ημερών θα ακολουθήσει νέα ανακοίνωση η οποία θα ορίζει με ακρίβεια:

• την ώρα και το σημείο συγκέντρωσης
• των εγγράφων

«​Παρακαλούνται όλοι οι συνάδελφοι παραγωγοί να προβούν άμεσα στις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ενέργειες (συγκέντρωση στοιχείων ΟΣΔΕ και έκδοση γνησίου υπογραφής). Η συνεργασία μας με την Αντιπεριφέρεια και τη ΔΑΟΚ Πέλλας είναι το κλειδί για τη διεκδίκηση των αιτημάτων μας», τονίζει ο Σύλλογος.

Ξεκίνησε η συγκομιδή κερασιών στην Φθιώτιδα και τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκινήσουν να συγκομίζονται οι πρώιμες ποικιλίες στις υπόλοιπες παραγωγικές περιοχές της χώρας.

Η παραγωγή κερασιών φέτος μέχρι στιγμής δεν έχει προβλήματα λόγω των καιρικών συνθηκών και οι κερασοπαραγωγοί ελπίζουν να γίνει φέτος η συγκομιδή χωρίς ζημιές από βροχοπτώσεις.

Ο κ. Γιάννης Ρούλιας, παραγωγός κερασιών από την Λαμία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ξεκίνησε από κάποιους παραγωγούς η συγκομιδή κερασιών. Φέτος η παραγωγή είναι σε καλά επίπεδα ποσοτικά και ποιοτικά. Οι τιμές για τα πρώιμα κεράσια κυμαίνονται από 8 έως 10 ευρώ, ανάλογα την ποιότητα του προϊόντος. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αυξηθούν οι ποσότητες συγκομιδής κερασιών.

Ο κ. Γιάννης Σουβαλιώτης, παραγωγός από την Φθιώτιδα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι ξεκίνησαν να συγκομίζουν κεράσια στην περιοχή. Φέτος είχαμε καλή καρπόδεση και η παραγωγή φαίνεται να είναι σχετικά καλή. Οι τιμές για τα πρώιμα κεράσια στην περιοχή μας κυμαίνονται γύρω στα 10 ευρώ το κιλό. Αυτό που ελπίζουμε είναι μην έχουμε τις επόμενες ημέρες βροχοπτώσεις και γίνουν ζημιές. Φέτος το κόστος παραγωγής είναι αυξημένο και οι παραγωγοί θέλουν καλές αποδόσεις για να έχουν εισόδημα.

Ο κ. Μιλτιάδης Ζιάκας, αντιπρόεδρος του Α.Σ. Κοιλάδας Σπερχειού, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η ανθοφορία έγινε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ενώ η εξέλιξη της καρπόδεσης κρίνεται ιδιαίτερα ικανοποιητική. Στην περιοχή της Φθιώτιδας έχει ξεκινήσει η συγκομιδή κερασιών με μικρές ποσότητες και τις επόμενες ημέρες αναμένεται να αυξηθούν οι ροές. Η κοιλάδα του Σπερχειού ποταμού αποτελεί την πιο πρώιμη περιοχή της χώρας μας. Αυτό που ελπίζουμε είναι να μην έχουμε βροχοπτώσεις κατά την συγκομιδή γιατί θα υπάρξουν ζημιές στην παραγωγή.

Ο κ. Άρης Αργυρούλης, παραγωγός από την Αγιά της Λάρισας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι στην περιοχή μας οι πρώιμες ποικιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν από τις 15 Μαΐου. Η καρπόδεση έγινε χωρίς προβλήματα και η παραγωγή είναι σε καλά επίπεδα. Αυτή την περίοδο δεν θέλουμε να υπάρχουν βροχοπτώσεις. Κατά την περίοδο ωρίμανσης (Μάιος), οι βροχοπτώσεις προκαλούν σοβαρές ζημιές στα κεράσια, όπως σχισίματα (σκάσιμο καρπού) και υποβάθμιση ποιότητας, οδηγώντας σε μειωμένη παραγωγή και απώλεια εισοδήματος για τους παραγωγούς. Να θυμίσουμε επίσης ότι έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος και ακόμη δεν έχουν πληρωθεί οι περσινές ζημιές από τους παγετούς. 

Ο κ. Νίκος Δημητριάδης, παραγωγός και μέλος της διοίκησης του Αγροτικού Συλλόγου Σκύδρας της Πέλλας, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι από την περιοχή του Μυλότοπου θα ξεκινήσει η συγκομιδή για τα πρώιμα κεράσια της Πέλλας σε περίπου δέκα ημέρες. Φέτος οι όψιμες ποικιλίες στον κάμπο φαίνεται να έχουν μια καλή παραγωγή. Αντίθετα οι πρώιμες και μεσοπρώιμες δεν έχουν τις καλές αποδόσεις που αναμέναμε. Το κόστος της καλλιέργειας φέτος είναι πολύ αυξημένο. Για αυτό δεν θέλουμε να υπάρξουν βροχοπτώσεις που θα σκίσουν τα κεράσια και θα έχουμε απώλειες στην παραγωγή.

Ο κ. Διονύσης Δρένος, παραγωγός κερασιών από τον Αρχάγγελο της Αλμωπίας, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την περίοδο είμαστε στην ανθοφορία στα κεράσια. Από την πρώτη εικόνα φαίνεται να είναι καλή και σε αυτό βοήθησε ότι δεν είχαμε προβλήματα μέχρι στιγμής από τον παγετό. Μετά τις 15 Μαΐου θα φανεί πως θα πάει φέτος η καρπόδεση. Στα ορεινά η συγκομιδή κερασιών ξεκινάει μετά τις 20 Ιουνίου. Πάντως φέτος το κόστος είναι πολύ αυξημένο για τον παραγωγό. Καύσιμα σε υψηλές τιμές όπως κια τα λιπάσματα και η κυβέρνηση παρά τις εξαγγελίες δεν έχει ακόμη πληρώσει κάποια οικονομική στήριξη στους παραγωγούς.

Ο κ. Νίκος Τζίγκας, παραγωγός και πρόεδρος στον Αγροτικό Σύλλογο Βεγορίτιδα - Καϊμακτσαλάν, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καρπόδεση φέτος είναι πολύ καλή. Αν και είχαμε χαμηλές θερμοκρασίες δεν είχαμε παγετούς και για αυτό δεν αναμένεται να έχουμε απώλειες στην παραγωγή. 

Στην αγορά όμως παρά την καλή φετινή παραγωγή φαίνεται ότι έχουμε αυξημένη ζήτηση για κεράσια. Στην περιοχή η συγκομιδή ξεκινάει από τις 15 Ιουνίου. Από την άλλη το κόστος καλλιέργειας είναι φέτος αυξημένο κατά περίπου 30%.

Οι παραγωγοί κερασιών πάντως περιμένουν ακόμη τις αποζημιώσεις για τις ζημιές από τους περσινούς παγετούς. Είναι σε πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση επειδή για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν μείνει χωρίς εισόδημα και ακόμη δεν μπορούν να πληρώσουν τα έξοδα της καλλιέργειας του 2025. Επίσης περίπου οι μισοί παραγωγοί δεν έχουν χρήματα για να πληρώσουν τις ασφαλιστικές εισφορές στον ΕΛΓΑ.

Στο μεταξύ, αύριο Τρίτη (28/4), θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη, στην Έδεσσα, των αγροτικών συλλόγων στην περιοχή, προκειμένου να καταθέσουμε τις απόψεις μας και να ζητήσουμε σύσκεψη για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στις καλλιέργειες, με την ηγεσία του ΥπΑΑΤ, παρουσία του προέδρου του ΕΛΓΑ.  

Έχουμε καταγράψει τις πρώτες προβλέψεις για την φετινή παραγωγή βερικόκων, με το αραίωμα να έχει ξεκινήσει στις πρώιμες ποικιλίες σε κάποιες περιοχές, ενώ σε άλλες να έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Το κόστος καλλιέργειας όμως έχει αυξηθεί (λόγω καυσίμων, εργατικών κ.α.) και οι παραγωγοί ελπίζουν να καταφέρουν να πουλήσουν σε καλές τιμές το προϊόν τους.

Ο κ. Τάσος Κυραλίδης, παραγωγός από τα Γιαννιτσά, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε μια καλή καρπόδεση και φαίνεται ότι φέτος θα έχουμε μια καλή παραγωγή στα βερίκοκα.
Έχει ξεκινήσει το αραίωμα για τις πρώιμες ποικιλίες επιτραπέζιων βερικόκων, που συγκομίζονται από 15 έως 20 Μαΐου, για να μπορέσουμε να έχουμε καλά μεγέθη.
Προβλήματα φυτοπροστασίας δεν είχαμε φέτος αλλά συνεχίζουμε τους προληπτικούς ψεκασμούς στα δέντρα. 
Τα μεροκάματα όμως είναι υψηλά και το κόστος αραιώματος σε πολλές περιπτώσεις αναμένεται να ξεπεράσει το κόστος συγκομιδής.
Επίσης είναι αυξημένο το κόστος στα καύσιμα και αυτό φαίνεται στον παραγωγό. Ελπίζουμε να καταφέρουμε να έχουμε τις περσινές τιμές, που κυμάνθηκαν κατά μέσο όρο στα 1,5 έως 2 ευρώ το κιλό.
Το σίγουρο είναι ότι φέτος για να έχεις μια καλή τιμή θα πρέπει να έχεις μια καλή ποιότητα στα βερίκοκα.

Ο κ. Θανάσης Παλούκης, παραγωγός και γεωπόνος από τη Βόνιτσα της Αιτωλοακαρνανίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι στις πρώιμες ποικιλίες φαίνεται ήδη ότι φέτος πάμε για μια καλή παραγωγή. 
Σε αυτό βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες αλλά και οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις. Ήδη έχουν αρχίσει να κάνουν αραιώματα οι παραγωγοί στις πρώιμες ποικιλίες.
Φέτος θα πρέπει να προσέξει ο παραγωγός και να κάνει προληπτικούς ψεκασμούς γιατί οι αυξημένες υγρασίες και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα.

Η κ. Άννα Λαμπάδα, από τον συνεταιρισμό Σταθέικα Αργολίδας, η πρώιμη ποικιλία βερίκοκου Tom Cot (Τομ Κοτ) φαίνεται να έχει καλή παραγωγή. Οι υπόλοιπες δεν φαίνεται να έχουν τα δέντρα φορτωμένα και αυτό μπορεί να οφείλεται στις ώρες ψύχους ή σε ένα χαλάζι που χτύπησε την περιοχή τον περσινό Νοέμβριο. Πάντως οι παραγωγοί έχουν ξεκινήσει να κάνουν αραιώματα στα δέντρα για να καταφέρουν να έχουν καλά μεγέθη καρπών.

Η κ. Κατερίνα Ρουσοπούλου, πρόεδρος Α.Σ. Αχλαδοχωρίου «Ελπίδα», της Πέλλας, προς το παρόν φαίνεται να έχουμε καλή παραγωγή στα βερίκοκα. Μόνο σε κάποιες περιοχές στον κάμπο είχαμε προβλήματα στην ανθοφορία και θα έχουν μειωμένη παραγωγή. Μέχρι στιγμής δεν είχαμε προβλήματα με χαλαζοπτώσεις, ενώ οι παραγωγοί το επόμενο διάστημα θα ξεκινήσουν τα αραιώματα.

Ο κ. Αθανάσιος Κασσαμανώλης, παραγωγός και γεωπόνος από την Πορταριά, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένουμε μια καλή παραγωγή βερικόκων και σε αυτό έχουν βοηθήσει οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν το προηγούμενο διάστημα. Ζημιές από χαλαζοπτώσεις φέτος μέχρι στιγμής δεν υπήρξαν. Στην περιοχή μας έχουν ολοκληρωθεί τα αραιώματα, ενώ η συγκομιδή στις πρώιμες ποικιλίες αναμένεται να ξεκινήσει από 7 έως 8 Μαΐου.

Από τα Νέα Φλογητά της Χαλκιδικής κ. Παύλος Γιαλαγκολίδης, επισημαίνει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένουμε μειωμένη παραγωγή. Σε κάποιες ποικιλίες έχουμε και ακαρπία. Επίσης είχαμε και ζημιές από χαλαζόπτωση σε κάποιες περιοχές (Σήμαντρα κ.α.). Γενικά αναμένεται να έχουμε μια μειωμένη φέτος παραγωγή κατά 70%. Ξεκίνησε επίσης αυτές τις ημέρες και το αραίωμα στην περιοχή για τις πρώιμες ποικιλίες. 

Σε εκκρεμότητα παραμένουν οι αποζημιώσεις προς τους κερασοπαραγωγούς της Αγιάς για τις ζημιές που υπέστησαν την άνοιξη του 2025, καθώς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν έχει ακόμη δώσει την απαιτούμενη εξουσιοδότηση προς τον ΕΛΓΑ για να προχωρήσουν οι πληρωμές.

Το ζήτημα τέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης που είχε ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική κ. Συμμαχία Βασίλης Κόκκαλης με τον πρόεδρο του ΕΛΓΑ κ. Ανδρέα Λυκουρέντζο, με βασικό αντικείμενο τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται παρά την ολοκλήρωση των διαδικασιών εκτίμησης.

Σύμφωνα με τον κ. Κόκκαλη, υπάρχει άμεση ανάγκη πολιτικής παρέμβασης ώστε να ξεμπλοκάρει η διαδικασία, τονίζοντας πως έχει ήδη προγραμματίσει συνάντηση με τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Γιάννη Ανδριανό, προκειμένου να δοθεί η αναγκαία εξουσιοδότηση.

Όπως υπογράμμισε, η περίπτωση της Αγιάς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα ίδια κριτήρια που εφαρμόζονται σε άλλες περιοχές της χώρας, καθώς υπάρχουν ήδη εξατομικευμένα πορίσματα που τεκμηριώνουν το μέγεθος της ζημιάς.

Από την πλευρά του, ο κ. Λυκουρέντζος ξεκαθάρισε ότι ο ΕΛΓΑ είναι απολύτως έτοιμος να καταβάλει τις αποζημιώσεις, καθώς το εκτιμητικό έργο έχει ολοκληρωθεί και έχουν εκδοθεί τα απαραίτητα πορίσματα για τους παραγωγούς.

Ωστόσο, όπως σημείωσε, το μοναδικό εμπόδιο παραμένει τυπικό αλλά καθοριστικό. Πρόκειται για την έλλειψη εξουσιοδότησης από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η οποία απαιτείται για να παρακαμφθεί ο περιορισμός που θέτει ο κανονισμός του Οργανισμού.

Η καθυστέρηση αυτή δημιουργεί έντονη ανησυχία στους παραγωγούς της περιοχής, οι οποίοι βλέπουν τις αποζημιώσεις να μετατίθενται χρονικά, παρά το γεγονός ότι όλες οι διαδικασίες σε επίπεδο ΕΛΓΑ έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Το βάρος πλέον μεταφέρεται αποκλειστικά στο Υπουργείο, από το οποίο αναμένεται η τελική απόφαση που θα καθορίσει αν και πότε θα προχωρήσουν οι πληρωμές.

Σε καθοριστικό στάδιο για την εξέλιξη της παραγωγής έχει εισέλθει η καλλιέργεια της κερασιάς στη Φθιώτιδα, μία από τις πιο πρώιμες ζώνες της χώρας που κάθε χρόνο ανοίγουν την αγορά με τις πρώτες ποσότητες κερασιών. Με την ανθοφορία να έχει πλέον ολοκληρωθεί και την καλλιέργεια να εξελίσσεται ομαλά μέχρι στιγμής, οι παραγωγοί στρέφουν την προσοχή τους στην καρπόδεση και στην έναρξη της συγκομιδής, η οποία –εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες– αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες.

Ο ΑγροΤύπος συνομίλησε με τον πρόεδρο του Α.Σ. Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονα Ιωσήφ, ο οποίος μετέφερε την εικόνα από την καλλιέργεια στο σημερινό της στάδιο, τις πρώτες εκτιμήσεις για τη φετινή παραγωγή, αλλά και τον προβληματισμό των παραγωγών για τις καιρικές συνθήκες που αναμένονται το επόμενο διάστημα, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση για την εξέλιξη της παραγωγής

Ολοκληρώθηκε ομαλά η ανθοφορία – Θετικά δείγματα από την καρπόδεση

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α.Σ. Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονα Ιωσήφ, η καλλιέργεια έχει ήδη περάσει το στάδιο της ανθοφορίας χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ενώ η εξέλιξη της καρπόδεσης μέχρι στιγμής κρίνεται ιδιαίτερα ικανοποιητική, δημιουργώντας θετικές προσδοκίες για την πορεία της παραγωγής.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «την έχουμε περάσει την ανθοφορία και η καρπόδεση εξελίσσεται πολύ καλά», επισημαίνοντας ότι οι καιρικές συνθήκες κατά την κρίσιμη αυτή περίοδο δεν δημιούργησαν εμπόδια στην ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Με βάση την εξέλιξη των δέντρων, οι πρώτες συγκομιδές αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα, καθώς –όπως τονίζει– «μέσα στο επόμενο δεκαήμερο θέλουμε να ξεκινήσουμε κοπές, ενώ μέχρι το τέλος του μήνα θα αρχίσουν να βγαίνουν και οι πρώτες ποσότητες».

Η εικόνα αυτή, όπως εκτιμά ο ίδιος, μεταφράζεται σε μια ενδεχομένως καλύτερη χρονιά σε σχέση με πέρυσι, με τον κ. Ιωσήφ να εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για την παραγωγική εξέλιξη.

Ανησυχία για τις βροχές και το «αγκάθι» των εργατικών χεριών

Παρά τη θετική εικόνα που παρουσιάζει μέχρι στιγμής η καλλιέργεια, οι παραγωγοί παραμένουν επιφυλακτικοί, με βασικό λόγο τις καιρικές συνθήκες των επόμενων ημερών. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, «οι βροχές που αναμένονται θα μας πετύχουν στο χειρότερο σημείο», εκφράζοντας τον έντονο προβληματισμό των παραγωγών για τις πιθανές επιπτώσεις στην ποιότητα του προϊόντος.

Και αυτό γιατί, όπως εξηγεί, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο προϊόν, όπου η υγρασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα: «αν έχουμε βροχές σε αυτό το στάδιο, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για σκασίματα στους καρπούς, κάτι που μπορεί να καταστήσει μεγάλο μέρος της παραγωγής μη εμπορεύσιμο».

Την ίδια στιγμή, ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί έντονα την καλλιέργεια είναι η έλλειψη εργατικών χεριών. Ο κ. Ιωσήφ υπογραμμίζει ότι «είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει όλες τις καλλιέργειες, αλλά ειδικά στα κεράσια είναι πιο έντονο», καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα απαιτητική συγκομιδή που χρειάζεται πολλά άτομα και προσεκτικούς χειρισμούς.  Παράλληλα, στην ήδη επιβαρυμένη αυτή κατάσταση προστίθεται και το υψηλό κόστος συλλογής του καρπού, το οποίο καλούνται να αντιμετωπίσουν οι παραγωγοί.

Παρά τις προκλήσεις, το βασικό συμπέρασμα που κρατούν οι παραγωγοί είναι θετικό: «είχαμε μια καλή και ομοιόμορφη ανθοφορία, που μεταφράζεται σε καλή παραγωγή», σημειώνει ο ίδιος, εκφράζοντας την ελπίδα ότι –εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες– «θα μπορέσουμε να τη μαζέψουμε έγκαιρα και σωστά».

Μια καλή καρπόδεση είχανε φέτος τα ροδάκινα και σε αυτό βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες. Αναμένουμε μια καλή παραγωγή αν και φέτος έχουμε μια μεγάλη αύξηση το κόστος καλλιέργειας.

Ήδη για κάποιες πρώιμες ποικιλίες έχει ξεκινήσει το αραίωμα από τους παραγωγούς. Αυτό που προβληματίζει είναι οι τιμές που θα δώσει η αγορά μια χρονιά με αυξημένο κόστος στα εφόδια και τα καύσιμα.

Ο κ. Μάκης Αντωνιάδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Νάουσας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια πολύ καλή καρπόδεση. Βοήθησαν σε αυτό οι καιρικές συνθήκες (δεν είχαμε παγετούς) και είχαμε καλές ώρες ψύχους. Αναμένεται να έχουμε μια καλή παραγωγή. Ποσοτικά όμως δεν θα έχει σχέση με αυτές που είχαμε στο παρελθόν γιατί πολλά χωράφια στην περιοχή έχουν μείνει ακαλλιέργητα. Αυτό που φοβόμαστε είναι οι χαλαζοπτώσεις και είναι θετικό που φέτος έχουμε χωρίς προβλήματα την αντιχαλαζική προστασία του ΕΛΓΑ με εναέρια μέσα. Αυτή την εποχή γίνεται η φυτοπροστασία. Επίσης ήδη στις πρώιμες ποικιλίες έχουν ξεκινήσει τα αραιώματα. Μέχρι το τέλος του μήνα θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αραίωμα για όλες τις ποικιλίες. Υπάρχει και φέτος έλλειψη εργατών γης, παρά τις δηλώσεις των κυβερνητικών στελεχών δεν έχει αλλάξει κάτι στο πρόβλημα. Έχουμε όμως αυτό το χρονικό διάστημα και σενάρια που αναφέρουν ότι θα καταργηθεί το εργόσημο στους εργάτες γης. Αυτό θα είναι καταστροφικό για την αγροτική παραγωγή. Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στα ένσημα. Περιμένουμε από την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει το θέμα και να μας πει τι θα γίνει με την ασφάλιση των εργατών γης.

Ο κ. Νίκος Δημητριάδης, παραγωγός και μέλος της διοίκησης του Αγροτικού Συλλόγου Σκύδρας, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι περιμένουμε φέτος μια καλή παραγωγή. Δεν είχαμε προβλήματα στην καρπόδεση και σε αυτό βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες. Το επόμενο διάστημα θα ξεκινήσουν τα αραιώματα. Αυτή την εποχή και μέχρι τον Ιούνιο έχουμε την φυτοπροστασία στην καλλιέργεια που έχει μεγάλο κόστος. Επιπλέον έχουμε την μεγάλη αύξηση στο πετρέλαιο κίνησης που επιβαρύνει φέτος σε μαγάλο βαθμό την καλλιέργεια. Ζητάμε εδώ και καιρό να αυξηθούν τα λίτρα πετρελαίου που δικαιούται η καλλιέργεια για την επιστροφή του φόρου. Μας έχουν υποσχεθεί ότι μέχρι τον προσεχή Νοέμβριο, με την αλλαγή του συστήματος (επιστροφή του φόρου στην αντλία), θα αυξήσουν τα λίτρα του πετρελαίου. Ακόμη έχουμε την αύξηση στα μεροκάματα λόγω της έλλειψης των εργατικών χεριών. Όσον αφορά το εργόσημο δεν μπορεί να καταργηθεί στο χωράφι. Μπορεί να γίνει κάποια βελτίωση αλλά όχι κατάργηση. Στην συγκομιδή δεν έχουμε τους ίδιους εργάτες και δεν μπορεί ο παραγωγός να κάνει πρόσληση και απόλυση κάθε δύο ημέρες. Φέτος αναμένουμε μια καλή παραγωγή στα ροδάκινα αλλά με μια μεγάλη αύξηση στο κόστος. Με αυτό το κόστος πόσο θα πρέπει να πουλάνε το προϊόν τους οι παραγωγοί για να καταφέρουν να έχουν ένα εισόδημα;

Από την πλευρά του ο Τάσος Χαλκίδης, παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Γεωργών Βέροιας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι έχουμε φέτος μια καλή καρπόδεση λόγω των καιρικών συνθηκών. Ακόμη όμως δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέγεθος της φετινής παραγωγής γιατί πολλά χωράφια έχουν εγκαταληφθεί στην περιοχή. Από την άλλη έχουμε φέτος ένα πολύ υψηλό κόστος καλλιέργειας. Κάνουμε αυτή την εποχή συνεχώς ραντίσματα με το πετρέλαιο να έχει τιμή πάνω από 2 ευρώ το λίτρο. Θα πρέπει να στηρίξουν την καλλιέργεια ροδάκινων γιατί υπάρχει κίνδυνος να απαξιωθεί. Θυμίζουμε ότι ακόμη δεν μας έχουν καταβληθεί οι αποζημιώσεις για τις ζημιές που είχαμε από τις βροχοπτώσεις του 2024 κατά την περίοδο της συγκομιδής.

Ο κ. Βασίλης Στογιαννίδης, παραγωγός ροδακίνων από τα Γιαννιτσά, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος έχουμε μια καλή παραγωγή στα ροδάκινα. Αυτή την εποχή κάνουμε φυτοπροστασία με το κόστος να είναι πολύ υψηλό γιατί υπάρχουν προβλήματα. Επίσης υψηλές είναι οι τιμές στο πετρέλαιο και στα εργατικά. Πέρσι είχαμε καλές τιμές στα επιτραπέζια αλλά στα συμπύρηνα ήταν σε χαμηλά επίπεδα. Να δούμε πως θα κινηθούν φέτος οι τιμές που έχουμε αυξημένο κόστος παραγωγής.   

Η κα Δήμητρα Τσακίρη, παραγωγός βιολογικών ροδάκινων από την Αργολίδα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος αναμένουμε την καλύτερη παραγωγή στα ροδάκινα των τελευταίων δύο ετών. Ελπίζουμε μην έχουμε χαλαζοπτώσεις μέχρι την συγκομιδή του προϊόντος. Εδώ και τέσσερις ημέρες έχουμε ξεκινήσει να κάνουμε τα αραιώματα. Έχουμε πρώιμες ποικιλίες και αναμένεται να ξεκινήσει η συγκομιδή τους από τις αρχές του Μαΐου. Από την άλλη φέτος έχει αυξηθεί σημαντικά το κόστος καλλιέργειας λόγω κυρίως της αύξησης των τιμών του πετρελαίου. Περιμένουμε τώρα να δούμε πως θα εξελιχθούν φέτος οι τιμές. 

Στις καλλιέργειες πυρηνοκάρπων – με έμφαση στα ροδάκινα, τα νεκταρίνια και τα βερίκοκα – η περίοδος της άνοιξης αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πιο κρίσιμα στάδια για την εξέλιξη της καλλιέργειας. Σε αυτή τη φάση, η φυτοπροστασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για περίοδο όπου ξεκινούν σταδιακά να εμφανίζονται οι πρώτοι εντομολογικοί εχθροί.

Στο πλαίσιο αυτό, οι παραγωγοί καλούνται να είναι ιδιαίτερα παρατηρητικοί και, όταν απαιτείται, να κινηθούν έγκαιρα και στοχευμένα, ώστε να αποφευχθεί ή να περιοριστεί η ζημιά στην παραγωγή.

Με αφορμή την έναρξη της περιόδου εμφάνισης των εντομολογικών εχθρών, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με την πρόεδρο της Ομάδας Παραγωγών Οπωροκηπευτικών του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ευρύτερης Περιοχής Αμυνταίου (ΑΣΕΠΑ), κα. Κρητικού Διαμαντούλα, προκειμένου να αποτυπωθούν οι βασικοί εχθροί που αναμένεται να απασχολήσουν τις καλλιέργειες των ροδάκινων, νεκταρινιών και βερίκοκων.

Ανάρσια: Ένας διαχρονικός εχθρός με ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης

Η ανάρσια αποτελεί σημαντικό εχθρό των πυρηνοκάρπων, με παρουσία που απαιτεί συστηματική παρακολούθηση καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Όπως μας ανέφερε η πρόεδρος της Ο.Π. Οπωροκηπευτικών του ΑΣΕΠΑ, η ανάρσια «είναι ένας εχθρός που θέλει συνεχώς παρακολούθηση και επεμβάσεις όταν χρειάζεται». Πρόκειται για έντομο του οποίου τα προνυμφικά στάδια δρουν τόσο ως βλαστορύκτες όσο και ως καρποφάγα έντομα, προσβάλλοντας τη νεαρή βλάστηση αλλά και τους αναπτυσσόμενους καρπούς.

Οι προνύμφες προκαλούν χαρακτηριστικές ζημιές, όπως μαρασμό και ξήρανση των κορυφών των τρυφερών βλαστών, ενώ στους καρπούς οι προσβολές οδηγούν σε υποβάθμιση της ποιότητας και της εμπορικής τους αξίας. Η διπλή αυτή δράση του εντόμου επηρεάζει τόσο την ανάπτυξη του δέντρου όσο και την τελική παραγωγή.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συζήτηση, η διαχείρισή της βασίζεται κυρίως στην παρακολούθηση των πληθυσμών μέσω φερομονικών παγίδων, οι οποίες ελέγχονται σε τακτική βάση από τους υπεύθυνους του συνεταιρισμού, αλλά και εξωτερικούς συνεργάτες. Οι συλλήψεις στις παγίδες, σε συνδυασμό με τα δεδομένα των καιρικών συνθηκών και το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας, καθορίζουν το χρόνο των επεμβάσεων. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι ο αριθμός των συλλήψεων δεν είναι πάντα άμεσα ανάλογος με το επίπεδο προσβολής, γεγονός που καθιστά απαραίτητη και τη συστηματική επιτόπια παρακολούθηση των οπωρώνων.

Όπως τονίζεται, οι «παραγωγοί καλούνται να προβαίνουν σε τακτικούς ελέγχους» για την παρουσία προσβολών σε βλαστούς και καρπούς, ενώ σε περιπτώσεις αυξημένων συλλήψεων ή εμφάνισης ζημιών, συνιστάται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένα εντομοκτόνα, με στόχο την αντιμετώπιση κυρίως των νεαρών προνυμφών πριν την είσοδό τους στους φυτικούς ιστούς. Η πρακτική αυτή, επισημαίνει η κα. Κρητικού, «επιτρέπει μια πιο στοχευμένη και ορθολογική χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, περιορίζοντας τις άσκοπες εφαρμογές και συμβάλλοντας στη διατήρηση της αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων μέσων».

Αφίδες: Μια από τις βασικές απειλές της περιόδου

Οι αφίδες αποτελούν έναν από τους βασικότερους και πιο άμεσους εχθρούς στα πρώτα στάδια ανάπτυξης των πυρηνοκάρπων. Η ύπαρξη τρυφερής βλάστησης, αλλά και οι κλιματικές συνθήκες της άνοιξης, ευνοούν την ανάπτυξη του εντόμου. Όπως επισημαίνει η κα. Κρητικού, η φετινή εικόνα δημιουργεί αυξημένη ανησυχία, καθώς «με αυτές τις συνθήκες οι πληθυσμοί ανεβαίνουν πολύ γρήγορα», ενώ η αντιμετώπισή τους γίνεται πιο δύσκολη λόγω της ανθεκτικότητάς τους.

Στην πράξη, «οι προσβολές φαίνονται κυρίως στη νεαρή βλάστηση», όπου προκαλούν έντονη παραμόρφωση και εξασθένηση των φυτικών ιστών, περιορίζοντας τη φυσιολογική ανάπτυξη των δέντρων. Σε έντονες προσβολές, παρατηρείται ακόμη και ξήρανση βλαστών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση της παραγωγής και υποβάθμιση της ζωηρότητας των δέντρων. Παράλληλα, η παρουσία μελιτωμάτων ευνοεί την ανάπτυξη δευτερογενών προβλημάτων, όπως η καπνιά, επηρεάζοντας περαιτέρω τα φυτά, ενώ δεν πρέπει να παραβλέπεται ότι οι αφίδες αποτελούν και φορείς φυτοπαθογόνων ιών.

Η διαχείριση βασίζεται κυρίως σε στοχευμένες επεμβάσεις με εγκεκριμένα εντομοκτόνα, με την έναρξη των πρώτων ψεκασμών να τοποθετείται στο στάδιο της πτώσης πετάλων για τα ροδάκινα της περιοχής, ακολουθώντας τις σχετικές οδηγίες. Όπως αναφέρει η κα. Κρητικού, «ξεκινάμε τις επεμβάσεις μόλις χρειαστεί, γιατί αν ξεφύγει η κατάσταση μετά είναι δύσκολο να ελεγχθεί», ενώ σε περιπτώσεις έντονων προσβολών μπορεί να απαιτηθούν και επαναληπτικές εφαρμογές.

Φυλλοδέτης: Ζημιές στη νεαρή βλάστηση 

Ο φυλλοδέτης συγκαταλέγεται στους σημαντικούς εχθρούς των πυρηνοκάρπων, καθώς οι προνύμφες του προσβάλλουν κυρίως τη νεαρή βλάστηση, επηρεάζοντας την ανάπτυξη των δέντρων. Όπως αναφέρεται, «τα πρώτα σημάδια φαίνονται με φαγώματα και δέσιμο των φύλλων», καθώς οι προνύμφες τρέφονται και αναπτύσσονται στο εσωτερικό της βλάστησης. Στην πράξη, η προσβολή οδηγεί σε μείωση της φωτοσυνθετικής ικανότητας του φυτού, ενώ σε έντονες περιπτώσεις επηρεάζεται συνολικά η ανάπτυξη και η μελλοντική παραγωγή. Η χαρακτηριστική σύνδεση των φύλλων αποτελεί βασικό διαγνωστικό σύμπτωμα για την έγκαιρη αναγνώριση του εντόμου στον αγρό.

Στην περιοχή του Αμυνταίου, η αντιμετώπιση του φυλλοδέτη βασίζεται σε μια πιο ολοκληρωμένη και μακροχρόνια στρατηγική. Όπως αναφέρει η πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών, η εφαρμογή της μεθόδου της σεξουαλικής σύγχυσης (κομφούζιο) έχει υιοθετηθεί ευρέως τα τελευταία χρόνια, καλύπτοντας πλέον μεγάλο μέρος των καλλιεργειών. Η χρήση ατμιστήρων φερομονών συμβάλλει στον αποπροσανατολισμό των εντόμων, μειώνοντας σημαντικά τις επιτυχείς συζεύξεις και, κατ’ επέκταση, τους πληθυσμούς τους. Σύμφωνα με την ίδια, «η πρακτική αυτή έχει μειώσει αισθητά τις επεμβάσεις», χωρίς να υποβαθμίζεται η αποτελεσματικότητα της προστασίας.

Παράλληλα, η συνεχής παρακολούθηση μέσω φερομονικών παγίδων επιτρέπει την έγκαιρη λήψη αποφάσεων, με επεμβάσεις να πραγματοποιούνται μόνο όταν κρίνεται απαραίτητο, βάσει των συλλήψεων και της εξέλιξης των πληθυσμών. Σε περιπτώσεις αύξησης των συλλήψεων ή εμφάνισης των πρώτων προσβολών, συνιστάται άμεση επέμβαση με εγκεκριμένα εντομοκτόνα, με στόχο την καταπολέμηση των νεαρών προνυμφών.

Κλιματικές συνθήκες και φυτοπροστασία

Η κα. Κρητικού επισημαίνει στον ΑγροΤύπο ότι «οι αλλαγές στις κλιματικές συνθήκες τα τελευταία χρόνια έχουν επηρεάσει σημαντικά τη διαχείριση των καλλιεργειών». Οι έντονες βροχοπτώσεις και τα αυξημένα επίπεδα υγρασίας δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη ασθενειών, ενώ η άνοδος της θερμοκρασίας και οι μεταβολές στο μικροκλίμα των οπωρώνων επηρεάζουν τη δυναμική των εντομολογικών εχθρών, καθιστώντας τη φυτοπροστασία πιο απαιτητική.

Στο πλαίσιο αυτό, η ομάδα παραγωγών βασίζεται στη συλλογική δράση και στην υιοθέτηση ολοκληρωμένων πρακτικών φυτοπροστασίας. Όπως αναφέρει η κα. Κρητικού, «η προσπάθεια τα τελευταία χρόνια είναι να δουλεύουμε πιο οργανωμένα και με κοινή στρατηγική», με έμφαση στην εκπαίδευση των παραγωγών και στην εφαρμογή πρακτικών που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η εφαρμογή θειασβεστίου για την προστασία από ασθένειες, η χρήση φερομονικών παγίδων για την παρακολούθηση των πληθυσμών, η εξαπόλυση ωφέλιμων εντόμων, καθώς και η εφαρμογή της μεθόδου της σεξουαλικής σύγχυσης, η οποία έχει «πλέον επεκταθεί στο σύνολο σχεδόν των καλλιεργειών της περιοχής», ενισχύοντας σημαντικά την αποτελεσματικότητά της. «Η καθολική συμμετοχή των μελών αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων», ενώ η συνεχής παρακολούθηση μέσω παγίδων, η συνεργασία με γεωπόνους και η καθοδήγηση των παραγωγών συμβάλλουν στην έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων και στη διατήρηση της ποιότητας της παραγωγής.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι καιρικές συνθήκες παραμένουν ασταθείς και οι πιέσεις από εχθρούς αυξάνονται, η προσέγγιση αυτή αποτελεί βασικό εργαλείο για τη βιωσιμότητα της παραγωγής και τη διασφάλιση ποιοτικών προϊόντων.

Η καλλιεργητική περίοδος της κερασιάς βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο, με τις καιρικές συνθήκες να διαμορφώνουν το πλαίσιο για την εξέλιξη τόσο των ασθενειών όσο και των εντομολογικών εχθρών. Σε αυτή τη συγκυρία, η εικόνα από το χωράφι αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Με αφορμή αυτή την περίοδο, μιλήσαμε με τη γεωπόνο κα. Ανδρονίκη Μέλλιου από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ράχης Πιερίας «Ο Άγιος Λουκάς», η οποία μετέφερε την τρέχουσα κατάσταση στην περιοχή, βασισμένη τόσο σε επιτόπιες παρατηρήσεις όσο και στη συνεργασία με το σύστημα γεωργικών προειδοποιήσεων.

Μονίλια: Η βασική απειλή σε πλήρη εξέλιξη

Η μονίλια αποτελεί, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «μια πολύ διαδεδομένη και κοινή ασθένεια για την κερασιά», με ιδιαίτερα εύκολη εγκατάσταση όταν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες. Στην περιοχή της Ράχης Πιερίας, η καλλιέργεια βρίσκεται στο στάδιο της πτώσης πετάλων, ενώ σε ορισμένες όψιμες ποικιλίες παρατηρείται ακόμη πλήρης ανθοφορία. Πρόκειται για στάδια στα οποία, όπως τονίζεται, «πάντα επεμβαίνουμε», με εφαρμογές που ξεκινούν ήδη από το φούσκωμα των οφθαλμών, συνεχίζονται στην ανθοφορία και επεκτείνονται στην πτώση των πετάλων.

Οι καιρικές συνθήκες των τελευταίων ημερών, με συνεχείς βροχοπτώσεις και υψηλή υγρασία, δημιουργούν ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ευνοϊκό για την ανάπτυξη της ασθένειας. «Όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, δεν κάνουμε έναν ψεκασμό στην ανθοφορία, αλλά δύο», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Στην παρούσα φάση, λόγω των συνεχών βροχοπτώσεων από την Κυριακή του Πάσχα, οι παραγωγοί αναμένουν το άνοιγμα του καιρού ώστε να πραγματοποιήσουν άμεσα τις επεμβάσεις. «Μόλις ανοίξει ο καιρός, κατευθείαν θα μπουν να ψεκάσουν», με στόχο τη μείωση της πιθανότητας προσβολής.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο γεγονός ότι η μονίλια μπορεί να προσβάλλει όχι μόνο τους καρπούς αλλά και τα άνθη, οδηγώντας ακόμη και σε απώλεια παραγωγής. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η εμφάνιση μεμονωμένων εστιών είναι σχεδόν αναμενόμενη κάθε χρόνο, λόγω της ευκολίας εγκατάστασης του μύκητα, ωστόσο «με κατάλληλο πρόγραμμα ψεκασμών σταματάει σε εκείνο το σημείο». Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και σε περιπτώσεις όπου έχουν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενες εφαρμογές, δεν αποκλείεται η εμφάνιση συμπτωμάτων. «Δεν είναι απαραίτητο ότι επειδή έκανε κάποιος εφαρμογή, δεν θα δει τίποτα», γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνεχή παρακολούθηση.

Επιπλέον, τονίζεται ότι οι επεμβάσεις δεν σταματούν σε ένα συγκεκριμένο στάδιο, αλλά συνεχίζονται ανάλογα με την ποικιλία και τη φάση ανάπτυξης, καθώς «μέσα στο ίδιο χωράφι μπορεί να υπάρχει έναρξη πτώσης πετάλων σε μια ποικιλία και τέλος σε μια άλλη». Για τον λόγο αυτό, η σύσταση είναι σαφής: ανεξαρτήτως σταδίου, «πρέπει να γίνει εφαρμογή ώστε να αποφευχθεί η ζημιά».

Ανθράκωση: Ήπια αλλά παρούσα

Σε αντίθεση με τη μονίλια, η ανθράκωση χαρακτηρίζεται ως μια λιγότερο σοβαρή ασθένεια, που αφορά κυρίως τα φύλλα. Η κα. Μέλλιου αναφέρει ότι πρόκειται για προσβολή που μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή κηλίδων, οι οποίες στη συνέχεια οδηγούν σε ξήρανση των φύλλων. Ωστόσο, η εμφάνισή της συχνά δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή, καθώς τα πρώτα συμπτώματα είναι διακριτικά. «Μπορεί να υπάρχουν υποκίτρινες κηλίδες που δεν δίνει σημασία ο παραγωγός και όταν γίνουν έντονες, τότε γίνονται ορατές».

Σημαντική είναι η επισήμανση ότι η προσβολή μπορεί να έχει ξεκινήσει σε προγενέστερο χρόνο, όταν οι συνθήκες ήταν υγρές και βροχερές, και απλώς να γίνεται αντιληπτή αργότερα. Η αντιμετώπισή της, ωστόσο, θεωρείται απλή, καθώς «η εφαρμογή που κάνουμε για τη μονίλια πιάνει και την ανθράκωση». Για τον λόγο αυτό, δεν απαιτείται ξεχωριστή στρατηγική στις περισσότερες περιπτώσεις.

Παράλληλα, τονίζεται ότι για να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα και να επηρεάσει τον καρπό, θα πρέπει το δέντρο να είναι «τελείως αψέκαστο», κάτι που στην πράξη είναι δύσκολο σε καλλιεργούμενες εκμεταλλεύσεις. Η παρουσία της, ωστόσο, θεωρείται σχεδόν δεδομένη κάθε χρόνο, ενώ η ευαισθησία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία. Στο πλαίσιο αυτό, η καλλιεργητική διαχείριση, όπως το κλάδεμα και η απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων, παραμένει βασική πρακτική.

Εντομολογική εικόνα στην κερασιά: Σκολύτης χωρίς ανησυχία, σε αναμονή οι βασικοί εχθροί

Αναμένεται το επόμενο χρονικό διάστημα η έξοδος των ενηλίκων από τα δέντρα, χωρίς ωστόσο να καταγράφεται μέχρι στιγμής αυξημένη πίεση. Σε ό,τι αφορά τον σκολύτη, πρόκειται για έναν εχθρό που δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σημαντικά προβλήματα στην περιοχή. Περιγράφεται ως ένα μικρό σκαθάρι, το οποίο δημιουργεί οπές στα δέντρα, με διαχείμαση στη βάση των οφθαλμών. Ωστόσο, σε εύρωστα δέντρα δεν φαίνεται να προκαλεί ουσιαστική ζημιά. «Μπορεί να δούμε οπές, αλλά όχι σημαντική ζημία».

Η διαχείρισή του δεν αποτελεί προτεραιότητα αυτή την περίοδο, σε αντίθεση με άλλους σημαντικότερους εχθρούς, όπως ο ραγολέτης και η δροσόφιλα. Οι εφαρμογές για τα έντομα αυτά αναμένεται να ξεκινήσουν από τα τέλη Απριλίου έως τις αρχές Μαΐου, ιδιαίτερα στις πρώιμες ποικιλίες. Σημειώνεται ότι η δραστηριότητα του ραγολέτη εξαρτάται από το στάδιο του καρπού, καθώς «βλέπει μόνο το κίτρινο χρώμα».

Στο μεταξύ, οι παραγωγοί προχωρούν ήδη στην εγκατάσταση παγίδων, ώστε να παρακολουθούν τους πληθυσμούς και να καθορίσουν τον χρόνο επέμβασης. Όπως τονίζεται, η επιθεώρηση των δέντρων αποτελεί «δεδομένη διαδικασία», τόσο από τους παραγωγούς όσο και από τον γεωπόνο.

Ανθοφορία και καρπόδεση: Μέχρι στιγμής ομαλή εξέλιξη

Η εικόνα της ανθοφορίας χαρακτηρίζεται γενικά ως ικανοποιητική, ιδιαίτερα για τις πρώιμες ποικιλίες. Σε αυτές, η διαδικασία έχει ήδη ολοκληρωθεί, με επιτυχημένη καρπόδεση, χωρίς αναφορές προβλημάτων από τους παραγωγούς. «Είναι μια κανονική καρπόδεση», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Για τις υπόλοιπες ποικιλίες που βρίσκονταν σε ανθοφορία κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και των ημερών που ακολούθησαν, δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα, λόγω των συνεχών βροχοπτώσεων και της περιορισμένης επιτόπιας παρακολούθησης τις τελευταίες ημέρες.

Η παραπάνω εικόνα συνδέεται και με τον τρόπο οργάνωσης της φυτοπροστασίας στην περιοχή, καθώς –όπως επισημαίνει η γεωπόνος– οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται συντονισμένα. Τα μέλη ακολουθούν κοινό πρόγραμμα εφαρμογών, με κινήσεις που γίνονται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα υπάρχει συνεργασία με το σύστημα γεωργικών προειδοποιήσεων, το οποίο βασίζεται σε επιτόπιες παρατηρήσεις και παρακολούθηση της καλλιέργειας.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η ανθοφορία και η μετάβαση στο στάδιο της καρπόδεσης για τις ροδακινιές σε βασικές παραγωγικές περιοχές της χώρας, με την κατάσταση να διαφοροποιείται ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με παραγωγικούς φορείς και γεωπόνους, προκειμένου να αποτυπώσει την εικόνα που διαμορφώνεται αυτή την περίοδο στις καλλιέργειες.

Η εικόνα από την Πέλλα

Σε ιδιαίτερα θετικό πλαίσιο εξελίσσεται μέχρι στιγμής η ανθοφορία των ροδάκινων στην Πέλλα, σύμφωνα με όσα μετέφερε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πέλλας, κ. Μιχαήλ Φαρμάκης. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, η εικόνα των δέντρων είναι «εξαιρετική», με τις συνθήκες να έχουν ευνοήσει σε μεγάλο βαθμό τόσο την ανθοφορία όσο και την καρπόδεση.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε, η ανθοφορία «κυλάει τέλεια» σε όλες τις ποικιλίες ροδάκινου, ενώ ήδη σε αρκετές περιπτώσεις η καλλιέργεια έχει ξεκινήσει να μπαίνει στο στάδιο της καρπόδεσης. Μάλιστα, όπως εξήγησε, οι συνθήκες που επικράτησαν έως τώρα ήταν ιδανικές, με αποτέλεσμα να παρατηρείται πολύ καλή καρπόδεση και γενικά μια εικόνα που, όπως είπε, «είχαμε χρόνια να δούμε».

Αναφερόμενος στη συνολική εικόνα της χρονιάς, εκτίμησε ότι από πλευράς παραγωγής «θα πάμε καλά» και μάλιστα με αυξημένες ποσότητες. Ωστόσο, εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τη δυνατότητα απορρόφησης αυτής της παραγωγής, σημειώνοντας ότι οι γενικότερες συνθήκες που επικρατούν, όπως οι διεθνείς εξελίξεις και οι καταστάσεις που διαμορφώνονται, ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία της αγοράς.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο αυξημένο κόστος παραγωγής, το οποίο χαρακτήρισε «αβάσταχτο» για τους παραγωγούς. Όπως υπογράμμισε, «τα μεροκάματα είναι υψηλά, ενώ οι τιμές –ιδιαίτερα στο βιομηχανικό ροδάκινο», που αποτελεί και το βασικό εισόδημα– παραμένουν χαμηλές. Σύμφωνα με τον ίδιο, «οποιαδήποτε τιμή κάτω από τα 50 λεπτά το κιλό στο χωράφι» δεν θεωρείται πλέον συμφέρουσα, δεδομένων των αυξημένων εξόδων. Την ίδια στιγμή, όπως υπογράμμισε, το μεγαλύτερο μέρος των καλλιεργητικών δαπανών έχει ήδη πραγματοποιηθεί, καθώς έχουν προηγηθεί οι πιο δαπανηρές επεμβάσεις (λιπάνσεις, φυτοπροστασία), ενώ οι επεμβάσεις φυτοπροστασίας θα συνεχιστούν, καθώς, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ξεκινούν από τον χειμώνα και ολοκληρώνονται προς το φθινόπωρο».

Συνοψίζοντας την εικόνα, ο ίδιος χαρακτήρισε τη φετινή χρονιά έως τώρα «άριστη» ως προς την παραγωγή, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τελική εξέλιξη θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες της συνέχειας. Διευκρίνισε μάλιστα ότι δεν μπορεί να γίνει λόγος για ιδιαίτερα πρώιμη χρονιά, αλλά για μια μικρή πρωιμότητα της τάξης των 5–6 ημερών σε σχέση με πέρυσι.

Η εικόνα από την Κοζάνη

Στην περιοχή του Βελβεντού στην Κοζάνη, η ανθοφορία των ροδακινιών έχει ήδη ολοκληρωθεί, με την καλλιέργεια να έχει περάσει στο επόμενο στάδιο ανάπτυξης. Όπως ανέφεραν στον ΑγροΤύπο οι γεωπόνοι του Α.Σ. Βελβεντού «Η Δήμητρα», κ. Θωμάς Στεργίου και κ. Αργύρης Σιλίρης, η εικόνα των οπωρώνων χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής ομαλή, με τις περισσότερες ποικιλίες να βρίσκονται στο στάδιο της πτώσης πετάλων.

Οι γεωπόνοι εξήγησαν, ότι «έχει περάσει το 100% της ανθοφορίας», ενώ σε ορισμένες ποικιλίες δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η πτώση του κάλυκα. Παράλληλα, έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται τα πρώτα φύλλα, με την πτώση του κάλυκα να εκτιμάται χρονικά περίπου σε μία εβδομάδα. Σε ό,τι αφορά τις καιρικές συνθήκες, επισημάνθηκε ότι, παρά τις έντονες βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν για δύο συνεχόμενες ημέρες μέσα στην εβδομάδα, δεν προέκυψαν προβλήματα, με την κατάσταση να χαρακτηρίζεται «μια χαρά» μέχρι στιγμής.

Παρά τη θετική εικόνα, ωστόσο, έντονος είναι ο προβληματισμός για τις επόμενες ημέρες, καθώς αναμένεται ψυχρό κύμα προς το τέλος της εβδομάδας, όπως μας ενημερώνουν. Οι γεωπόνοι σημείωσαν, ότι σε περίπτωση εμφάνισης αρνητικών θερμοκρασιών, ακόμη και της τάξης του -1°C ή -2°C, υπάρχει κίνδυνος ζημιάς στο καρπίδιο, με πιθανή καταστροφή μέρους της παραγωγής, χωρίς όμως να μπορεί να εκτιμηθεί με ακρίβεια η έκταση της ζημιάς, καθώς εξαρτάται από τη διάρκεια και την ένταση του φαινομένου.

Ταυτόχρονα, επισημάνθηκε ότι η φετινή ανθοφορία εμφανίζεται πιο όψιμη σε σχέση με άλλες χρονιές, γεγονός που λειτουργεί προστατευτικά απέναντι σε όψιμους παγετούς. Συνολικά, η εικόνα μέχρι στιγμής χαρακτηρίζεται «ικανοποιητική», με την εξέλιξη της χρονιάς να εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες που θα ακολουθήσουν.

Σε μια περίοδο όπου οι παραγωγοί ροδάκινων και νεκταρινιών βρίσκονται σε κρίσιμα στάδια της καλλιέργειας, οι πιέσεις από μυκητολογικές ασθένειες και εντομολογικούς εχθρούς εντείνονται, επηρεάζοντας άμεσα την παραγωγή και την ποιότητα των καρπών.

Όπως επισημαίνουν στον ΑγροΤύπο οι γεωπόνοι του Α.Σ. Βελβεντού «Η Δήμητρα», κ. Θωμάς Στεργίου και κ. Αργύρης Σιλίρης, οι καιρικές συνθήκες αυτής της περιόδου δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για την εκδήλωση προβλημάτων, με τη μονίλια να αποτελεί την κύρια απειλή κατά την άνθηση, ενώ οι θρίπες αρχίζουν να εμφανίζουν πληθυσμιακή δραστηριότητα που απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση.

Μονίλια: Η πιο διαδεδομένη ασθένεια με κρίσιμο στάδιο την άνθηση

Ο κ. Σιλίρης, επισημαίνει ότι η μονίλια αποτελεί τη σημαντικότερη μυκητολογική ασθένεια της ροδακινιάς σε παγκόσμιο επίπεδο, προκαλούμενη από τα είδη Monilinia fructicola, Monilinia laxa και Monilinia fructigena, τα οποία προσβάλλουν άνθη και καρπούς με διαφορετική ένταση. Το παθογόνο διαχειμάζει κυρίως σε μουμιοποιημένους καρπούς που παραμένουν πάνω στα δέντρα ή στο έδαφος, καθώς και σε έλκη προσβεβλημένων κλαδίσκων. Από αυτά τα σημεία ξεκινούν οι πρωτογενείς μολύνσεις, οι οποίες μεταφέρονται στα άνθη.

Ιδιαίτερα ευαίσθητα είναι τα αναπαραγωγικά όργανα του άνθους, όπως οι ανθήρες και το στίγμα, με τις μολύνσεις να ευνοούνται έντονα από συνθήκες υψηλής υγρασίας ή βροχόπτωσης. Απαιτείται παρατεταμένη διύγρανση (17–24 ώρες) και θερμοκρασίες από 5 έως 27°C για να εκδηλωθεί η προσβολή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «αυτή την περίοδο οι περισσότερες ποικιλίες βρίσκονται στα ευαίσθητα στάδια», ενώ οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν ευνοούν την ανάπτυξη της ασθένειας. Στην περιοχή του Βελβεντού τα δέντρα είναι σε στάδιο από αρχές άνθησης έως πλήρη άνθηση.

Η βασική γραμμή άμυνας ξεκινά από την πρόληψη. Η απομάκρυνση και καταστροφή των μουμιοποιημένων καρπών και των προσβεβλημένων κλάδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο για τον περιορισμό των αρχικών εστιών μόλυνσης. Παράλληλα, συστήνεται προληπτική προστασία των οπωρώνων στο κρίσιμο στάδιο πριν και κατά την έναρξη της άνθησης. «Εδώ πραγματοποιούμε ψεκασμό με cyprodinil, στο στάδιο της πλήρης ανθοφορίας», όπως μας δηλώνουν. 

Οι γεωπόνοι μας αναφέρουν ότι στο πλαίσιου αυτό μαζί με τον παραπάνω ψεκασμό, «εφαρμόζουμε διάφορα σκευάσματα αμινοξέων, βορίου και ψευδαργύρου», με σκοπό την καλύτερη καρπόδεση των ανθέων και την μερική αντοχή τους στις χαμηλές θερμοκρασίες. 

Ο επαναληπτικός ψεκασμός για την μονίλια, πραγματοποιείται στο στάδιο πτώσης των πετάλων. «Δηλαδή εδώ στην περιοχή, θα γίνει περίπου τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου», ανάλογα πάντα και με την κάθε ποικιλία.

Θρίπες: Ποιοτική υποβάθμιση καρπών και ανάγκη για στοχευμένο έλεγχο

Αναφερόμενος στους θρίπες, ο κ. Στεργίου διευκρινίζει ότι, παρότι τα ενήλικα έντομα τρέφονται στα άνθη χωρίς να προκαλούν σημαντική ζημιά, το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στις προνύμφες. Η ζημιά προκαλείται κυρίως στο στάδιο της πτώσης των πετάλων, όταν οι προνύμφες τρέφονται στους νεαρούς καρπούς. Το αποτέλεσμα είναι ποιοτικές υποβαθμίσεις, όπως επιδερμικές αλλοιώσεις (εσχαρώσεις) και παραμορφώσεις, με τα νεκταρίνια να εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαχείριση του οπωρώνα κατά την άνθηση. Όπως επισημαίνεται, «η καταστροφή των άγριων χόρτων την περίοδο αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μετακίνηση των θριπών προς τα ανθισμένα δέντρα», αυξάνοντας την πίεση προσβολής.

Σημαντικό εργαλείο αποτελεί ο δειγματοληπτικός έλεγχος προς το τέλος της άνθησης. Η διαδικασία περιλαμβάνει έλεγχο σε πολλαπλά σημεία του οπωρώνα, με επιλογή δέντρων και ταξιανθιών, ώστε να διαπιστωθεί η παρουσία νυμφών ή ενήλικων ατόμων. Εάν εντοπιστούν τουλάχιστον δύο ενήλικα άτομα ή νεαρές νύμφες, τότε απαιτείται επέμβαση στο στάδιο της πτώσης των πετάλων.

Εμείς στον Α.Σ. Βελβεντού για την αντιμετώπιση του θρίπα, «πραγματοποιούμε ψεκασμό με tau-flavalinate», μας αναφέρει ο γεωπόνος. Ενώ συνεχίζει, ότι στο ίδιο πλαίσιο με την Μονίλια, διαδραματίζεται και ο επαναληπτικός ψεκασμός για το έντομο.

Κλείνοντας, υπενθυμίζεται ότι κάθε επέμβαση πρέπει να βασίζεται σε εγκεκριμένες δραστικές ουσίες για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια και τον εκάστοτε εχθρό ή παθογόνο, ενώ η τήρηση των οδηγιών της ετικέτας και η συνεργασία με γεωπόνο αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική και ασφαλή φυτοπροστασία. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται επίσης, ώστε να αποφεύγεται η χρήση μελισσοτοξικών σκευασμάτων.

Υπενθυμίζουμε ότι τα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα πρέπει να είναι εγκεκριμένα τόσο για την καλλιέργεια όσο και για το παθογόνο ή το έντομο (εχθρό) από το ΥΠΑΑΤ. Επιπλέον, ο χρήστης οφείλει να διαβάζει προσεκτικά την ετικέτα του προϊόντος και να συμβουλεύεται τον γεωπόνο του πριν από κάθε εφαρμογή.

Η παρουσία της κηλιδόπτερης δροσόφιλας (Drosophila suzukii) αποτελεί πλέον μια από τις πιο απαιτητικές προκλήσεις για τους παραγωγούς πυρηνόκαρπων, με ιδιαίτερη ένταση στην καλλιέργεια της κερασιάς. Πρόκειται για έναν εχθρό με υψηλή ικανότητα διασποράς και προσαρμογής, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την αντιμετώπισή του και απαιτεί συνδυασμό μέτρων και συνεχή παρακολούθηση.

Η ιδιαιτερότητα του εντόμου έγκειται στο ότι τα όρια ανοχής προσβολής είναι ουσιαστικά μηδενικά, καθώς ακόμη και μικρές προσβολές μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας των καρπών.

Η σημασία της παρακολούθησης του πληθυσμού

Η συστηματική παρακολούθηση αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαχείριση της δροσόφιλας. Η καταγραφή της παρουσίας των ενηλίκων γίνεται με τη χρήση παγίδων, είτε εμπορικών είτε αυτοσχέδιων, που αξιοποιούν ελκυστικά τροφικά διαλύματα.

Η εξέλιξη του πληθυσμού του εντόμου και η σχέση του με το στάδιο ανάπτυξης των καρπών είναι καθοριστικής σημασίας για τη λήψη αποφάσεων. Τα επίπεδα δεκτικότητας στην προσβολή διαφοροποιούνται ανάλογα με την καλλιέργεια και την ποικιλία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσαρμογή της στρατηγικής σε κάθε περίπτωση.

Η παρακολούθηση δεν αφορά μόνο την παρουσία του εντόμου, αλλά και τη δυναμική του πληθυσμού, καθώς η μετακίνηση από άλλους ξενιστές προς τις καλλιέργειες είναι συνεχής και μπορεί να οδηγήσει σε απότομη αύξηση των προσβολών.

Γιατί η αντιμετώπιση είναι δύσκολη

Η υψηλή κινητικότητα των ενηλίκων και η ικανότητά τους να μετακινούνται μεταξύ καλλιεργούμενων και αυτοφυών φυτών δημιουργεί ένα συνεχές “κύμα” επαναμόλυνσης. Οι παρακείμενοι ξενιστές λειτουργούν ως δεξαμενές πληθυσμών, από τις οποίες το έντομο επανεισέρχεται στις καλλιέργειες.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ακόμη και μετά από εφαρμογές φυτοπροστασίας, να μην επιτυγχάνεται πλήρης έλεγχος του εντόμου. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται επαναλαμβανόμενες εφαρμογές, χωρίς όμως να εξαλείφεται ο κίνδυνος προσβολής.

Η χρήση εντομοκτόνων και τα όρια της πρακτικής

Η χημική καταπολέμηση παραμένει βασικό μέσο αντιμετώπισης, με διαθέσιμες δραστικές ουσίες που στοχεύουν τόσο τα ενήλικα όσο και τα ανώριμα στάδια του εντόμου. Ορισμένα εντομοκτόνα παρουσιάζουν υψηλή αποτελεσματικότητα στα ενήλικα, ενώ άλλα έχουν καλύτερη διεισδυτικότητα στους φυτικούς ιστούς και δρουν στα αυγά και στις προνύμφες, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σωστή επιλογή και χρονική στόχευση της επέμβασης.

Σε περιπτώσεις αυξημένης πίεσης, παρατηρείται η τάση για προληπτικούς και επαναλαμβανόμενους ψεκασμούς κατά την περίοδο ωρίμανσης των καρπών. Η πρακτική αυτή, αν και αποσκοπεί στη μείωση του κινδύνου προσβολής, ενέχει κινδύνους που σχετίζονται με υπολείμματα στο τελικό προϊόν και επιπτώσεις σε ωφέλιμους οργανισμούς. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης στην εναλλαγή δραστικών ουσιών, ώστε να αποφεύγεται η ανάπτυξη ανθεκτικότητας του εντόμου.

Καλλιεργητικά μέτρα που κάνουν τη διαφορά

Η διαχείριση του αγρού παίζει καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό των πληθυσμών. Η έγκαιρη και πλήρης συγκομιδή των καρπών, καθώς και η απομάκρυνση των πεσμένων ή υπερώριμων καρπών, μειώνει σημαντικά τα διαθέσιμα υποστρώματα ωοτοκίας. Παράλληλα, πρακτικές όπως η απομάκρυνση των ζιζανίων και το σωστό κλάδεμα συμβάλλουν στη μείωση της υγρασίας στο εσωτερικό της καλλιέργειας, δημιουργώντας λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του εντόμου.

Εντομολογικά δίχτυα: δυνατότητες και περιορισμοί

Η χρήση εντομολογικών διχτυών μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, περιορίζοντας την είσοδο του εντόμου στην καλλιέργεια. Για να είναι αποτελεσματικά, απαιτείται κατάλληλο μέγεθος οπής.

Ωστόσο, η εφαρμογή τους δεν αποτελεί αυτόνομη λύση. Σε συνθήκες υψηλών πληθυσμών, η προστασία που παρέχουν είναι περιορισμένη και απαιτείται συνδυασμός με άλλα μέτρα. Επιπλέον, το κόστος εγκατάστασης, η πιθανή μεταβολή του μικροκλίματος και η επίδραση σε ωφέλιμους οργανισμούς αποτελούν παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Ο ρόλος των φυσικών εχθρών

Η αξιοποίηση φυσικών εχθρών βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης και δεν υπάρχουν προς το παρόν πρακτικές εφαρμογές για τον αγρό. Παρότι έχουν εντοπιστεί παρασιτοειδή που μπορούν να προσβάλλουν το έντομο, η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει μεταφραστεί σε εφαρμόσιμες λύσεις για την καλλιέργεια.

Τι πρέπει να κρατήσει ο παραγωγός

Η διαχείριση της δροσόφιλας δεν βασίζεται σε μία μόνο πρακτική, αλλά σε συνδυασμό ενεργειών. Η παρακολούθηση του πληθυσμού, η σωστή χρονική στόχευση των επεμβάσεων και η εφαρμογή καλλιεργητικών μέτρων αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό του κινδύνου.

Παράλληλα, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών και χαμηλής σχετικής υγρασίας η δραστηριότητα του εντόμου μπορεί να περιορίζεται, γεγονός που επηρεάζει τον πραγματικό κίνδυνο προσβολής. Σε κάθε περίπτωση, η συνεχής ενημέρωση και η προσαρμογή των πρακτικών με βάση την εξέλιξη του πληθυσμού του εντόμου είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της παραγωγής και της ποιότητας των καρπών.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 4/2017 «Η κηλιδόπτερη δροσόφιλα (Drosophila suzukii): Σοβαρή απειλή για την καλλιέργεια κερασιάς στην Ελλάδα – Μέρος 2: Παρακολούθηση και αντιμετώπιση του εχθρού», Στέλλα Α. Παπαναστασίου, Kirsten Koeppler, Κώστας Δ. Ζάρπας, Αριστείδης Χλωρίδης, Νίκος Θ. Παπαδόπουλος, σελ. 34–36

Η κερασιά αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δενδροκομικές καλλιέργειες, με υψηλή εμπορική αξία και ιδιαίτερη σημασία για πολλές αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Παρά τη σωστή λίπανση και τη φυτοπροστασία των δέντρων, οι αποδόσεις των οπωρώνων συχνά παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη σταθερότητα της παραγωγής είναι η επιτυχία της επικονίασης και της γονιμοποίησης των ανθέων.

Η διαδικασία αυτή συνδέεται άμεσα με τη δραστηριότητα των επικονιαστικών εντόμων, κυρίως των μελισσών, καθώς και με περιβαλλοντικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα της γύρης και την ανάπτυξη των καρπών.

Η γονιμοποίηση των ανθέων και η σημασία της συμβατότητας των ποικιλιών

Για να επιτευχθούν υψηλές αποδόσεις στην κερασιά, καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί η επιτυχής γονιμοποίηση των ανθέων. Οι ποικιλίες κερασιάς διαφοροποιούνται ως προς τον τρόπο επικονίασής τους και διακρίνονται σε αυτογόνιμες, μερικώς αυτογόνιμες και πλήρως αυτοστείρες. Η γενετική σύσταση κάθε ποικιλίας καθορίζει αν μπορεί να γονιμοποιηθεί από τη γύρη μιας άλλης ποικιλίας. Όταν δύο ποικιλίες διαθέτουν τα ίδια γονιδιακά χαρακτηριστικά συμβατότητας, τότε η επικονίαση μεταξύ τους δεν είναι δυνατή, ακόμη κι αν ανθίζουν την ίδια χρονική περίοδο.

Τα άνθη της κερασιάς διαθέτουν τόσο αρσενικά όσο και θηλυκά μέρη και θεωρούνται τέλεια άνθη. Ο αριθμός των στημόνων και η παραγωγή γύρης εξαρτώνται από την ποικιλία και το υποκείμενο, ενώ η ποσότητα και η βιωσιμότητα των γυρεόκοκκων επηρεάζονται επίσης από τις κλιματικές συνθήκες.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την καρπόδεση

Οι καιρικές συνθήκες κατά την περίοδο της ανθοφορίας επηρεάζουν σημαντικά την επιτυχία της επικονίασης. Υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των γυρεοσωλήνων που αναπτύσσονται στον στύλο του άνθους και να επιταχύνουν τον εκφυλισμό των ωοθηκών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, θερμοκρασίες μεταξύ 27 και 30 °C έχουν συσχετιστεί με περιορισμό της δεκτικότητας του στίγματος και μείωση της περιόδου κατά την οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά η επικονίαση. Οι συνθήκες αυτές αυξάνουν την πιθανότητα ακαρπίας και οδηγούν σε μειωμένη παραγωγή.

Η φυσιολογία της καρπόπτωσης

Η πτώση των καρπών στην κερασιά παρατηρείται συνήθως σε τρία κύματα. Το πρώτο εμφανίζεται περίπου δύο έως δυόμισι εβδομάδες μετά την ανθοφορία, το δεύτερο περίπου μία εβδομάδα αργότερα και το τρίτο περίπου τρεις εβδομάδες μετά το δεύτερο. Η διαδικασία αυτή συνδέεται με φυσιολογικούς μηχανισμούς του φυτού, αλλά μπορεί να ενταθεί όταν η επικονίαση δεν είναι επιτυχής ή όταν η γύρη δεν διαθέτει την απαιτούμενη ποιότητα.

Κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης των καρπών, υπάρχει στενή αλληλεπίδραση μεταξύ του αναπτυσσόμενου καρπού και του πυρήνα. Φυτικές ορμόνες, όπως οι αυξίνες και οι γιββερελλίνες, που παράγονται σε αυτούς τους ιστούς, συμμετέχουν στον συγχρονισμό της ανάπτυξης των δομών του καρπού. Όταν η επικοινωνία αυτή διαταραχθεί, ενεργοποιείται η διαδικασία της καρπόπτωσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε σημαντική απώλεια παραγωγής.

Οι μέλισσες ως βασικοί επικονιαστές της κερασιάς

Η συμβολή των μελισσών στην επικονίαση της κερασιάς είναι καθοριστική. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα δέντρα που δεν είχαν πρόσβαση σε έντομα παρουσίασαν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά καρπόδεσης και παραγωγής. Συγκεκριμένα, σε πειραματικές συνθήκες όπου τα άνθη απομονώθηκαν από τα έντομα, το ποσοστό καρπόδεσης περιορίστηκε περίπου στο 2%, ενώ σε δέντρα που επικονιάστηκαν με τη βοήθεια εντόμων το ποσοστό έφτασε σχεδόν το 36%. Αντίστοιχα μεγάλες διαφορές παρατηρήθηκαν και στην παραγωγή ανά δέντρο. Σε οπωρώνες όπου τοποθετήθηκαν κυψέλες, το μεγαλύτερο ποσοστό των εντόμων που επισκέπτονταν τα άνθη ήταν κοινές μέλισσες, γεγονός που επιβεβαιώνει τον κεντρικό τους ρόλο στην επικονίαση της καλλιέργειας.

Ο ρόλος των άγριων επικονιαστών

Πέρα από τις κοινές μέλισσες, σημαντική συμβολή στην επικονίαση έχουν και άγρια έντομα, όπως οι βομβίνοι. Η παρουσία ποικιλίας άγριων επικονιαστών σε ημιφυσικά περιβάλλοντα γύρω από τους οπωρώνες μπορεί να ενισχύσει την καρπόδεση και να συμβάλει στη σταθερότητα της παραγωγής. Ορισμένα είδη άγριων μελισσών είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, καθώς ακόμη και μία μόνο επίσκεψη στο άνθος μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά ποσοστά επικονίασης. Η παρουσία διαφορετικών επικονιαστικών εντόμων λειτουργεί συμπληρωματικά με τη δραστηριότητα των κοινών μελισσών και ενισχύει συνολικά τη διαδικασία της γονιμοποίησης.

Πρακτικές για την ενίσχυση της επικονίασης στους κερασεώνες

Για την αποτελεσματική επικονίαση στους εμπορικούς οπωρώνες κερασιάς, προτείνεται η τοποθέτηση δύο έως πέντε κυψελών ανά δέκα στρέμματα. Σε περιπτώσεις όπου τα μελίσσια διαθέτουν μικρούς πληθυσμούς, μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερος αριθμός κυψελών. Η εγκατάσταση των κυψελών συνιστάται να γίνεται αμέσως μετά το άνοιγμα των πρώτων ανθέων, ώστε να διασφαλιστεί η παρουσία επικονιαστών καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθοφορίας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και κατά τη χρήση γεωργικών φαρμάκων. Οι εφαρμογές θα πρέπει να αποφεύγονται τις ώρες που οι μέλισσες επισκέπτονται τα άνθη, ενώ είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται σκευάσματα χωρίς μελισσοτοξική δράση.

Μια καλλιεργητική παράμετρος που επηρεάζει άμεσα την παραγωγή

Η επικονίαση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες, αλλά συχνά υποτιμημένες παραμέτρους στη διαχείριση των οπωρώνων κερασιάς. Η παρουσία επαρκούς αριθμού επικονιαστών, η σωστή επιλογή συμβατών ποικιλιών και οι κατάλληλες καλλιεργητικές πρακτικές μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη βελτίωση της καρπόδεσης και της παραγωγής. Για τον παραγωγό, η κατανόηση του ρόλου των επικονιαστικών εντόμων και η προστασία τους αποτελούν βασικό στοιχείο μιας αποδοτικής και βιώσιμης καλλιέργειας κερασιάς.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2002|23. «Μεγάλη η σπουδαιότητα της επικονίασης με μέλισσες και της προστασίας των άγριων επικονιαστών». Σ. Μαρνασίδης, Κ. Καζαντζής, Ε. Βερικούκη & Π. Ξαφάκος, σελ. 40–43.

Η Φθιώτιδα συγκαταλέγεται παραδοσιακά στις πρώτες περιοχές της χώρας που βγάζουν κεράσια στην αγορά κάθε χρόνο. Η πρώιμη παραγωγή δίνει συχνά σημαντικό πλεονέκτημα στους παραγωγούς, καθώς οι τιμές στην αρχή της συγκομιδής διαμορφώνονται συχνά σε υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, η καλλιέργεια της κερασιάς παραμένει μια δραστηριότητα με μεγάλες αβεβαιότητες, τόσο λόγω των καιρικών συνθηκών όσο και λόγω ζητημάτων που αφορούν την εμπορία και τη διάθεση του προϊόντος.

Στο πλαίσιο ρεπορτάζ στην περιοχή της Λαμίας, ο ΑγροΤύπος συνομίλησε με τον πρόεδρο του Α.Σ Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονα Ιωσήφ, καθώς και με παραγωγούς που δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια στην καλλιέργεια της κερασιάς, μεταφέροντας την εικόνα από την καλλιέργεια, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, αλλά και τις πρώτες εκτιμήσεις για τη φετινή παραγωγική χρονιά.

Το πλεονέκτημα της πρώιμης παραγωγής

Η βασική δύναμη της περιοχής είναι η πρωιμότητα. Οι κερασιές της Φθιώτιδας ωριμάζουν πριν από πολλές άλλες περιοχές της χώρας, γεγονός που επιτρέπει στους παραγωγούς να αξιοποιούν τις υψηλές τιμές της αρχής της αγοράς. Οι παραγωγοί στα χωριά Φραντζή, Κρίκελλο, Γοργοπόταμος και Κωσταλέξι όπου συγκεντρώνεται σημαντικό μέρος της πρώιμης παραγωγής κερασιού της περιοχής, έχουν προσαρμόσει τις ποικιλίες τους αλλά και τις καλλιεργητικές τους πρακτικές με στόχο να κερδίσουν χρόνο στην παραγωγή. Όπως αναφέρουν, η επιλογή κατάλληλων ποικιλιών και η διαχείριση της καλλιέργειας έχουν ως βασικό στόχο την επίτευξη μεγαλύτερης πρωιμότητας, ώστε τα κεράσια να φτάνουν στην αγορά πριν από άλλες παραγωγικές περιοχές.

Όπως επισημαίνουν οι παραγωγοί της περιοχής, όταν η συγκομιδή ξεκινά νωρίς και υπάρχει περιορισμένη προσφορά από άλλες περιοχές, οι τιμές μπορεί να φτάσουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. «Την πρώτη μέρα μπορεί να φτάσει και 8, 9 ή και 10 ευρώ το κιλό στον παραγωγό», αναφέρουν χαρακτηριστικά παραγωγοί, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες χρονιές οι υψηλές τιμές μπορεί να διατηρηθούν για αρκετές ημέρες, ιδιαίτερα όταν η αγορά δεν έχει ακόμη μεγάλες ποσότητες από άλλες περιοχές. Η πρωιμότητα, όπως τονίζουν, είναι αυτό που δίνει την πραγματική υπεραξία στο προϊόν της περιοχής.

Μια καλλιέργεια με μεγάλο ρίσκο

Παρά το πλεονέκτημα της πρώιμης παραγωγής, οι ίδιοι οι παραγωγοί ξεκαθαρίζουν ότι το κεράσι δεν είναι μια καλλιέργεια στην οποία μπορεί κάποιος να βασιστεί απόλυτα. Ο παραγωγός  και μέλος του Συμβουλίου του Συνεταιρισμού, κ. Ηλίας Ζιάκας, ο οποίος καλλιεργεί περίπου 40 στρέμματα κερασιών στην περιοχή, περιγράφει χαρακτηριστικά τις μεγάλες διακυμάνσεις που μπορεί να έχει το εισόδημα από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. «Δεν είναι δουλειά να βασιστείς στο κεράσι», αναφέρει, εξηγώντας ότι τα έσοδα μπορεί να διαφέρουν δραματικά από χρονιά σε χρονιά.

Σε καλές χρονιές, ένας παραγωγός με κερασιές μπορεί να φτάσει σε σημαντικά έσοδα, εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές και η παραγωγή εξελιχθεί ομαλά. Ωστόσο, οι απώλειες μπορεί να είναι εξίσου μεγάλες όταν ο καιρός δεν βοηθά. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της καλλιέργειας είναι οι βροχοπτώσεις κατά την περίοδο της συγκομιδής, καθώς η υγρασία μπορεί να προκαλέσει σκασίματα στους καρπούς και να καταστήσει μεγάλο μέρος της παραγωγής μη εμπορεύσιμο.

Όπως περιγράφει ο ίδιος παραγωγός, υπήρξαν χρονιές όπου η παραγωγή χάθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. «Μάζευα την πρώτη μέρα περίπου 170 κιλά και μετά άρχισαν οι βροχές. Έβρεχε συνεχόμενα για δέκα μέρες και δεν έμεινε τίποτα», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια χρονιά όπου οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις κατέστρεψαν την παραγωγή. Το φαινόμενο των σκασιμάτων είναι ιδιαίτερα συχνό στις πρώιμες ποικιλίες, ειδικά όταν συνδυάζονται υγρασία και υψηλές θερμοκρασίες.

Το ζήτημα των ωρών ψύχους

Ένα ακόμη θέμα που απασχολεί γενικά την καλλιέργεια της κερασιάς είναι οι ώρες ψύχους, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη σωστή ανάπτυξη και καρποφορία των δέντρων. Όπως επισημαίνουν οι παραγωγοί, πρόκειται για έναν παράγοντα που διαφοροποιείται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα με το μικροκλίμα και τις τοπικές συνθήκες.

Στην περίπτωση της Φθιώτιδας, το σχετικά ήπιο μικροκλίμα μπορεί σε ορισμένες χρονιές να δημιουργεί δυσκολίες σε συγκεκριμένες ποικιλίες. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, «δεν πιάνουμε πάντα τις ώρες ψύχους που χρειάζονται κάποιες ποικιλίες», γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την κανονική εξέλιξη της ανθοφορίας και της καρποφορίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, παρατηρείται ανομοιομορφία στην ανάπτυξη των καρπών ακόμη και στο ίδιο δέντρο. «Μπορεί να έχεις ώριμο κεράσι στο ίδιο δέντρο και δίπλα καρπό πράσινο ή ακόμη και άνθη», σημειώνει ο ίδιος, εξηγώντας ότι η παρατεταμένη ανθοφορία δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες και στη διαδικασία της συγκομιδής. Βεβαίως, τέτοια φαινόμενα δεν αποτελούν ιδιαιτερότητα μόνο της συγκεκριμένης περιοχής, αλλά παρατηρούνται γενικότερα σε κερασεώνες σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Όλο και λιγότεροι παραγωγοί

Παρά τη δυναμική που μπορεί να έχει η καλλιέργεια σε καλές χρονιές, ο αριθμός των κερασοπαραγωγών στην περιοχή έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ο παραγωγός κ. Ηλίας Ζιάκας, από την περιοχή του Γοργοποτάμου, περιγράφει χαρακτηριστικά την εικόνα που επικρατεί σήμερα στα χωριά της Φθιώτιδας. Όπως αναφέρει, παλαιότερα η καλλιέργεια της κερασιάς ήταν αρκετά διαδεδομένη σε αρκετούς οικισμούς της περιοχής.

«Παλιά στο χωριό μου είχαμε τουλάχιστον 15 παραγωγούς με κεράσια. Σήμερα έχουμε μείνει τρεις», σημειώνει χαρακτηριστικά. Η ίδια εικόνα, σύμφωνα με τον ίδιο, παρατηρείται και σε γειτονικά χωριά. Περιοχές όπως το Κρίκελλο, ο Γοργοπόταμος, η Φραντζή που απασχολούσαν στο παρελθόν σημαντικό αριθμό παραγωγών  σήμερα έχουν περιοριστεί αισθητά και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν απομείνει ελάχιστοι ενεργοί παραγωγοί.  Η εξέλιξη αυτή, όπως επισημαίνει, συνδέεται τόσο με το υψηλό κόστος καλλιέργειας όσο και με την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την παραγωγή, καθώς η απόδοση της χρονιάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες.

Προβλήματα στην εμπορία και τα δελτία αποστολής

Πέρα από τα καλλιεργητικά ζητήματα, οι παραγωγοί αναφέρονται και σε πρακτικές δυσκολίες που προκύπτουν στη διάθεση της παραγωγής. Ένα από τα ζητήματα που, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Α.Σ Κοιλάδας Σπερχειού, κ. Ιάσονα Ιωσήφ, δημιουργεί συχνά προβλήματα είναι η διαδικασία των δελτίων αποστολής κατά τη μεταφορά των κερασιών.

Όπως εξηγεί, στην πράξη η διακίνηση του προϊόντος δεν γίνεται πάντα με έναν μόνο μεταφορέα. Σε αρκετές περιπτώσεις τα κεράσια μεταφέρονται αρχικά σε ένα σημείο συγκέντρωσης και στη συνέχεια φορτώνονται σε άλλο φορτηγό για να συνεχίσουν τη διαδρομή προς μεγάλες αγορές, όπως η Αθήνα. «Για να γίνει σωστά η διαδικασία, χρειάζονται διαφορετικά δελτία αποστολής για κάθε στάδιο της μεταφοράς», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι στην πράξη αυτό δημιουργεί συχνά προβλήματα στους ελέγχους, καθώς το σύστημα δεν λαμβάνει πάντα υπόψη τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η εμπορία των αγροτικών προϊόντων. 

Παράλληλα, όπως αναφέρει, μέχρι πρόσφατα τα δελτία αυτά εκδίδονταν χειρόγραφα, ενώ πλέον η διαδικασία περνά σταδιακά σε ηλεκτρονική μορφή, κάτι που δημιουργεί επιπλέον προσαρμογές για τους παραγωγούς. Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη ένα πρακτικό οξύμωρο: στην πραγματικότητα, όταν φεύγουν τα κεράσια από το χωράφι ή το σημείο συγκέντρωσης, συχνά δεν είναι ακόμη γνωστή η τελική τιμή πώλησης. «Στην ουσία πρόκειται περισσότερο για δελτίο μεταφοράς παρά για δελτίο αποστολής», τονίζει, εξηγώντας ότι η τελική τιμή διαμορφώνεται συνήθως αργότερα στην αγορά, αφού φτάσει το προϊόν στον έμπορο ή στη λαχαναγορά.

Προσδοκίες για τη φετινή χρονιά

Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει διαχρονικά η καλλιέργεια της κερασιάς, οι παραγωγοί της περιοχής εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξοι για τη φετινή χρονιά. Όπως αναφέρουν, μέχρι στιγμής η εξέλιξη του χειμώνα και των πρώτων ημερών της άνοιξης δείχνει να είναι ευνοϊκή για την καλλιέργεια, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για «μια κανονική παραγωγική χρονιά». «Αν συνεχίσει έτσι ο καιρός και δεν έχουμε προβλήματα στην ανθοφορία, περιμένουμε μια κανονική παραγωγή», σημειώνουν χαρακτηριστικά παραγωγοί της περιοχής.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, η περίοδος της ανθοφορίας παραμένει «ιδιαίτερα κρίσιμη» για την εξέλιξη της παραγωγής. Τυχόν βροχοπτώσεις ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες εκείνη την περίοδο μπορούν να επηρεάσουν την καρπόδεση και κατ’ επέκταση τη συνολική απόδοση των δέντρων. Παρ’ όλα αυτά, όπως καταλήγουν, «πολλά μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ημέρες» και να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα της καλλιέργειας, γι’ αυτό και οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν τη φετινή χρονιά με συγκρατημένη αισιοδοξία.

Η δημιουργία μιας Διεπαγγελματικής Οργάνωσης στον τομέα του ροδάκινου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τον συντονισμό των φορέων της παραγωγής και της μεταποίησης, σε έναν κλάδο με ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγροτική οικονομία και τις εξαγωγές.

Στο πλαίσιο αυτό, στις 6 Μαρτίου 2026 υπογράφηκε το καταστατικό για τη σύσταση της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ροδακίνων από την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) και την Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδας (ΕΚΕ), ανοίγοντας τον δρόμο για τη θεσμική συγκρότηση και λειτουργία της οργάνωσης.

Μετά την υπογραφή του καταστατικού δρομολογείται η διαδικασία για την επίσημη αναγνώριση της Οργάνωσης από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τις διεπαγγελματικές οργανώσεις.

Στόχοι της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης

Η Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδακίνων στοχεύει, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της παραγωγής και στη στήριξη των παραγωγών, με στόχο την ανάπτυξη του κλάδου και την προσέλκυση νέων καλλιεργητών.

Παράλληλα επιδιώκει τη βελτίωση της οργάνωσης της αγοράς και της διάθεσης των προϊόντων, τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και σε νέες αγορές εξαγωγών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην προώθηση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας του τομέα, μέσα από δράσεις προβολής, έρευνα αγοράς και συμμετοχή σε προγράμματα και εκδηλώσεις.

Στους στόχους περιλαμβάνεται ακόμη η αναβάθμιση της ποιότητας και της ασφάλειας των προϊόντων, με έμφαση στη βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική παραγωγή και στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Παράλληλα προβλέπεται η συνεργασία και ο συντονισμός των φορέων του κλάδου, με ενίσχυση της εκπαίδευσης, της καινοτομίας και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας, καθώς και η προστασία και ανάδειξη των ελληνικών γεωργικών προϊόντων και των σημάτων ποιότητας, με εκπροσώπηση του κλάδου τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο

Το πρώτο προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης αποτελείται από δέκα μέλη:

Δημήτριος Λογγίζιδης – Πρόεδρος

Κωνσταντίνος Αποστόλου – Αναπληρωτής Πρόεδρος

Νικόλαος Κουτλιαμπάς – Α’ Αντιπρόεδρος

Στυλιανός Θεοδουλίδης – Β’ Αντιπρόεδρος

Νικόλαος Χριστοδούλου – Γενικός Γραμματέας

Χρήστος Γιαννακάκης – Ταμίας

Νικόλαος Τζιμούρτος – Μέλος

Ιωάννης Παυλίδης – Μέλος

Μιχαήλ Φαρμάκης – Μέλος

Παντελής Γερασίμου – Μέλος

Η επιτυχία μιας καλλιέργειας πυρηνόκαρπων δεν εξαρτάται μόνο από την επιλογή ποικιλίας ή τις καλλιεργητικές φροντίδες που εφαρμόζει ο παραγωγός. Ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για την παραγωγή καρπών είναι η επικονίαση και η γονιμοποίηση των ανθέων. Αν η διαδικασία αυτή δεν πραγματοποιηθεί σωστά, τα άνθη μπορεί να μαραθούν και να πέσουν ή να σχηματιστούν μικροί και υποβαθμισμένοι καρποί.

Η επικονίαση είναι η μεταφορά της γύρης από τους ανθήρες στο στίγμα του άνθους. Όταν η γύρη μεταφέρεται μεταξύ ανθέων της ίδιας ποικιλίας, μιλάμε για αυτεπικονίαση, ενώ όταν προέρχεται από διαφορετική ποικιλία του ίδιου ή συγγενούς είδους, πρόκειται για σταυρεπικονίαση. Στα περισσότερα οπωροφόρα δένδρα και ιδιαίτερα στα πυρηνόκαρπα, η επικονίαση πραγματοποιείται κυρίως με τη βοήθεια εντόμων, με τη μέλισσα να παίζει τον σημαντικότερο ρόλο.

Η διαδικασία αυτή επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Οι καιρικές συνθήκες, όπως η θερμοκρασία, η βροχή και ο άνεμος, μπορούν να περιορίσουν τη μεταφορά της γύρης αλλά και τη δραστηριότητα των εντόμων επικονιαστών. Επίσης, η χρήση εντομοκτόνων κατά την περίοδο ανθοφορίας μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πληθυσμό των μελισσών και να επηρεάσει αρνητικά την καρπόδεση.

Ροδακινιά – Περιορισμένες απαιτήσεις αλλά όφελος από τη σταυρεπικονίαση

Στη ροδακινιά αρκεί η γονιμοποίηση περίπου 5–10% των ανθέων για να επιτευχθεί μια ικανοποιητική παραγωγή. Οι περισσότερες καλλιεργούμενες ποικιλίες είναι αυτογόνιμες και παράγουν γύρη όταν το στίγμα των ανθέων είναι υποδεκτικό, γεγονός που σημαίνει ότι συνήθως δεν εμφανίζονται σοβαρά προβλήματα επικονίασης.

Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι ακόμη και στις αυτογόνιμες ποικιλίες η σταυρεπικονίαση μπορεί να αυξήσει την παραγωγή. Υπάρχουν επίσης ορισμένες ποικιλίες που χαρακτηρίζονται ως αυτόστειρες, επειδή η γύρη τους παρουσιάζει χαμηλή βλαστική ικανότητα και δεν μπορεί να γονιμοποιήσει αποτελεσματικά τα άνθη. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται συγκαλλιέργεια με άλλες συμβατές ποικιλίες που ανθίζουν την ίδια περίοδο. Οι μέλισσες αποτελούν τον βασικό επικονιαστή της ροδακινιάς και συνήθως μία κυψέλη για κάθε τέσσερα στρέμματα οπωρώνα θεωρείται επαρκής για την επικονίαση των ανθέων.

Βερικοκιά – Αυτογόνιμες ποικιλίες αλλά ανάγκη παρουσίας επικονιαστών

Για να επιτευχθεί ικανοποιητική παραγωγή στη βερικοκιά, πρέπει να γονιμοποιηθεί περίπου το 15–25% των ανθέων. Οι περισσότερες καλλιεργούμενες ποικιλίες είναι αυτογόνιμες, γεγονός που μειώνει τα προβλήματα επικονίασης.

Παρόλα αυτά, η παρουσία επικονιαστών παραμένει απαραίτητη. Η γύρη της βερικοκιάς είναι σχετικά βαριά και κολλώδης και δεν μεταφέρεται εύκολα χωρίς τη βοήθεια εντόμων. Για τον λόγο αυτό οι μέλισσες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μία κυψέλη μελισσών για κάθε τέσσερα στρέμματα καλλιέργειας θεωρείται αρκετή για να εξασφαλιστεί η επιθυμητή επικονίαση.

Κερασιά και βυσσινιά – Μεγαλύτερες απαιτήσεις σε σταυρεπικονίαση

Η κερασιά παρουσιάζει από τα σημαντικότερα προβλήματα επικονίασης μεταξύ των πυρηνόκαρπων. Για να επιτευχθεί ικανοποιητική παραγωγή απαιτείται να γονιμοποιηθεί περίπου το 25–60% των ανθέων. Οι περισσότερες ποικιλίες κερασιάς είναι αυτόστειρες και χρειάζονται τη γύρη από άλλες συμβατές ποικιλίες για να καρποφορήσουν. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις ποικιλιών που δεν είναι συμβατές μεταξύ τους, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη σωστή επιλογή ποικιλιών κατά την εγκατάσταση ενός οπωρώνα.

Η διάταξη των ποικιλιών μέσα στον οπωρώνα επηρεάζει επίσης την αποτελεσματικότητα της επικονίασης. Συχνά χρησιμοποιείται εναλλαγή γραμμών της κύριας ποικιλίας με γραμμές γυρεοδότριας ποικιλίας, ώστε να διευκολύνεται η μεταφορά γύρης μεταξύ των δένδρων. Οι μέλισσες αποτελούν τον βασικό επικονιαστή και συνήθως απαιτούνται μία έως δύο κυψέλες για κάθε τέσσερα στρέμματα καλλιέργειας.

Δαμασκηνιά – Διαφορετικές απαιτήσεις ανάλογα με το είδος

Στη δαμασκηνιά το ποσοστό ανθέων που πρέπει να γονιμοποιηθεί για ικανοποιητική παραγωγή κυμαίνεται μεταξύ 15 και 30%. Το φαινόμενο της ασυμβατότητας εμφανίζεται σε διάφορες μορφές, καθώς υπάρχουν ποικιλίες πλήρως αυτογόνιμες, μερικώς αυτογόνιμες αλλά και απόλυτα αυτόστειρες.

Οι ποικιλίες της ευρωπαϊκής δαμασκηνιάς μπορεί να είναι αυτογόνιμες ή να απαιτούν σταυρεπικονίαση, ενώ οι ποικιλίες της ιαπωνικής δαμασκηνιάς συχνά χρειάζονται συμβατές ποικιλίες για να εξασφαλιστεί η καρπόδεση. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή ποικιλιών που ανθίζουν την ίδια περίοδο αποτελεί βασική προϋπόθεση για επιτυχημένη επικονίαση. Οι κύριοι επικονιαστές είναι οι μέλισσες και σε μικρότερο βαθμό ορισμένα δίπτερα έντομα. Συνήθως μία κυψέλη μελισσών ανά τέσσερα στρέμματα οπωρώνα είναι αρκετή για την επικονίαση των ανθέων.

Αμυγδαλιά – Έντονη εξάρτηση από τη σταυρεπικονίαση

Η αμυγδαλιά παρουσιάζει από τις υψηλότερες απαιτήσεις σε επικονίαση. Για να εξασφαλιστεί ικανοποιητική παραγωγή πρέπει να γονιμοποιηθεί περίπου το 50% των ανθέων. Οι περισσότερες ποικιλίες είναι αυτόστειρες και απαιτούν τη γύρη άλλων συμβατών ποικιλιών. Για τον λόγο αυτό η συγκαλλιέργεια δύο ή περισσότερων ποικιλιών που ανθίζουν την ίδια περίοδο αποτελεί βασική πρακτική στους αμυγδαλεώνες.

Επιπλέον, η αμυγδαλιά ανθίζει πολύ νωρίς, όταν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και η δραστηριότητα των μελισσών περιορισμένη. Για να αυξηθούν οι πιθανότητες επικονίασης απαιτείται μεγαλύτερη παρουσία μελισσών σε σχέση με άλλα πυρηνόκαρπα. Συνήθως τοποθετούνται δύο έως τέσσερις κυψέλες ανά τέσσερα στρέμματα καλλιέργειας.

Τι πρέπει να προσέχουν οι παραγωγοί

Κατά την εγκατάσταση ενός οπωρώνα είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επιλέγονται ποικιλίες που συνανθίζουν και είναι συμβατές μεταξύ τους ως προς την επικονίαση, ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή γονιμοποίηση των ανθέων. Η σωστή επικονίαση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παραγωγή ποιοτικών καρπών στα πυρηνόκαρπα. Ακόμη και σε ποικιλίες που θεωρούνται αυτογόνιμες, η σταυρεπικονίαση συχνά συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγής. Για τον λόγο αυτό η σωστή οργάνωση του οπωρώνα, η επιλογή συμβατών ποικιλιών και η παρουσία επαρκών επικονιαστών αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη σταθερή και ποιοτική παραγωγή καρπών.

Πηγή: Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2008, «Οι ανάγκες σε επικονίαση των πυρηνοκάρπων δένδρων». Ι. Παπαδάκης, Δ. Κανελάκης, Σ. Λιονάκης, Θ. Σωτηρόπουλος, Ι. Θεριός, Δ. Στυλιανίδης, σελ. 24–30

Ο Αγροτικός Σύλλογος Ροδοχωρίου «Βέρμιο» εκφράζει την έντονη ανησυχία και αγανάκτηση των αγροτών της περιοχής για τη συνεχιζόμενη έλλειψη επίσημης και έγγραφης ενημέρωσης σχετικά με την πορεία των αποζημιώσεων για τις σοβαρές ζημιές στις καλλιέργειες (κεράσια, μήλα κ.ά.) από τον παγετό, που σημειώθηκε στις 19-20/3/2025 και 9-10/4/2025.

Συγκεκριμένα αναφέρει ότι μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστο σε ποιο στάδιο βρίσκεται το αίτημα αποζημίωσης, ποιος μηχανισμός θα εφαρμοστεί, αν έχει δοθεί η απαραίτητη έγκριση από το αρμόδιο Υπουργείο και πότε θα εκδοθεί το σχετικό ΦΕΚ, που αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε πληρωμή.

Την ίδια στιγμή διακινούνται πληροφορίες για καταβολές αποζημιώσεων έως το Πάσχα, χωρίς καμία επίσημη επιβεβαίωση.

Παράλληλα, εκκρεμεί η καταβολή αποζημιώσεων του προγράμματος ad hoc για τα μήλα Ροδοχωρίου (ενίσχυση ετους 2023), με αρκετούς παραγωγούς να παραμένουν απλήρωτοι, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ήδη ασφυκτική οικονομική κατάσταση στον πρωτογενή τομέα της περιοχής.

Ζητούμε άμεση, σαφή και επίσημη ενημέρωση από την Περιφέρεια, τη ΔΑΟΚ και το αρμόδιο Υπουργείο για όλες τις εκκρεμείς αποζημιώσεις, καθώς και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πληρωμών. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Η επιβίωση των αγροτών δεν μπορεί να στηρίζεται σε φήμες. Απαιτούμε άμεσες απαντήσεις και ξεκάθαρες δεσμεύσεις. 

Η εγκατάσταση μιας νέας φυτείας νεκταρινιάς αποτελεί στρατηγική απόφαση με πολυετή ορίζοντα. Πρόκειται για μια επένδυση υψηλών απαιτήσεων, καθώς η αγορά του νεκταρινιού είναι ιδιαίτερα αυστηρή ως προς την ποιότητα και την εμφάνιση του καρπού.

Όπως επισημαίνουν στον ΑγροΤύπο οι γεωπόνοι του Α.Σ. Βελβεντού «Η Δήμητρα», κ. Θωμάς Στεργίου και κ. Αργύρης Σιλίρης, η σωστή αρχή καθορίζει όχι μόνο την παραγωγικότητα αλλά και τη μελλοντική εμπορική βιωσιμότητα του οπωρώνα.

Σχεδιασμός νέας φυτείας: από το χωράφι έως την αγορά

Η εγκατάσταση μιας νέας φυτείας ξεκινά από τον συνολικό σχεδιασμό. Όπως αναφέρουν οι γεωπόνοι του Συνεταιρισμού Βελβεντού «Η Δήμητρα», το πρώτο βήμα είναι η διενέργεια εδαφολογικής ανάλυσης, η οποία δίνει κρίσιμες πληροφορίες για το pH, τη μηχανική σύσταση, τα θρεπτικά στοιχεία, την παρουσία ανθρακικού ασβεστίου και τα επίπεδα σιδήρου. Τα δεδομένα αυτά καθορίζουν τόσο την επιλογή υποκειμένου όσο και τη μελλοντική θρεπτική διαχείριση.

Εξίσου σημαντικό είναι το ιστορικό του αγροτεμαχίου. Η προϋπάρχουσα καλλιέργεια και η πιθανή παρουσία εδαφογενών ασθενειών, όπως φυτόφθορα ή αρμιλλάρια, επηρεάζουν άμεσα την απόφαση εγκατάστασης. Στον σχεδιασμό εντάσσεται και το μικροκλίμα. Πλαγιές με καλό αερισμό διαφέρουν από χωράφια που δημιουργούν «θύλακα παγετού». Σε περιοχές με ιστορικό όψιμων παγετών προτιμώνται ποικιλίες με πιο όψιμη άνθηση, ενώ σε βαριά, νεροκρατούντα εδάφη επιλέγονται τύποι πιο ανθεκτικοί στη μονίλια. Όπως τονίζουν οι γεωπόνοι, ακόμη και τότε οι προσβολές δεν αποκλείονται, «αλλά θα είναι λιγότερες».

Ωστόσο, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στο χωράφι. Σύμφωνα με τον κ. Σιλίρη, η επιλογή ποικιλίας ξεκινά και από την αγορά. Η νεκταρινιά απαιτεί ομοιομορφία χρώματος, μέγεθος, σκληρότητα και αντοχή στη διακίνηση, ώστε ο καρπός να ανταποκρίνεται στα εμπορικά πρότυπα. Για τον λόγο αυτό, ο παραγωγός δεν βασίζεται σε μία μόνο ποικιλία, αλλά κατανέμει την παραγωγή σε πρώιμες, μεσοπρώιμες και όψιμες επιλογές, καλύπτοντας όλη τη σεζόν.

Υποκείμενο: η κρυφή βάση της επιτυχίας

Το υποκείμενο αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα «χτιστεί» ο οπωρώνας. Στην πράξη, το GF677 παραμένει το πιο διαδεδομένο, λόγω της παραγωγικότητας και της προσαρμοστικότητάς του. Όπως αναφέρουν οι γεωπόνοι, πρόκειται για υποκείμενο με υψηλή ζωηρότητα, «πολύ λαιμαργό», που απαιτεί σωστή διαχείριση. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει ιστορικό αρμιλλάριας, ο κ. Στεργίου επισημαίνει ότι το GF677 είναι ευαίσθητο και μπορεί να εξεταστεί η επιλογή του Mirared, το οποίο έχει δείξει σχετική ανθεκτικότητα, αν και χαρακτηρίζεται από μικρότερη ζωηρότητα. Παράλληλα, σε γραμμικά συστήματα φύτευσης χρησιμοποιούνται υποκείμενα όπως Cadaman ή η σειρά Rootpac, με διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς τη ζωηρότητα και τις ανάγκες. Σε εδάφη με υψηλό ανθρακικό ασβέστιο, παρατηρείται συχνά έλλειψη σιδήρου. Το GF677 έχει δείξει καλύτερη προσαρμοστικότητα σε τέτοιες συνθήκες, ωστόσο απαιτείται σωστή θρεπτική διαχείριση.

Προετοιμασία εδάφους: το στάδιο που συχνά υποτιμάται

Σε χωράφια όπου υπήρχαν προηγουμένως δενδρώδεις καλλιέργειες, απαιτείται απομάκρυνση των ριζών ώστε να περιοριστούν προβλήματα στη νέα εγκατάσταση. Στη συνέχεια ακολουθεί κατεργασία του εδάφους, είτε με άροτρο είτε με ρίπερ. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Στεργίου, επειδή πρόκειται να φυτευτούν δέντρα και στόχος είναι το γόνιμο χώμα –από τα 0 έως περίπου 20 εκατοστά– να παραμείνει στην επιφάνεια, «προτιμάται το ρίπερ». Έτσι εξασφαλίζεται καλύτερη δομή εδάφους και πιο ομαλή εγκατάσταση του ριζικού συστήματος. Έπειτα, ακολουθεί ελαφρύτερη κατεργασία με καλλιεργητή ελαφρού τύπου ή με φρέζα, ώστε να ψιλοχωματιστεί το έδαφος, να διευκολυνθεί η φύτευση, να θρυμματιστούν ζιζάνια και να σπάσουν ρίζες που έχουν απομείνει

Η διαδικασία φύτευσης

Η φύτευση ξεκινά με το άνοιγμα των λάκκων, συνήθως με αρίδα, σε βάθος 20–50 εκατοστών, ανάλογα με το ριζικό σύστημα. Μέσα στον λάκκο μπορεί να προστεθούν εδαφοβελτιωτικά και οργανικά σκευάσματα, όπως χουμικά και φουλβικά οξέα ή ατταπουλγίτης. Επιπλέον, «προτείνεται η χρήση σκευασμάτων με ωφέλιμους οργανισμούς, όπως Trichoderma, ώστε το ριζικό σύστημα να γίνει πιο ανθεκτικό σε εδαφογενείς ασθένειες», όπως αναφέρουν οι γεωπόνοι του συνεταιρισμού. Το φυτό τοποθετείται προσεκτικά, ο λάκκος γεμίζεται με το ίδιο έδαφος και εξασφαλίζεται επαρκής υγρασία. Αν οι καιρικές συνθήκες είναι ξηρές, ακολουθεί πότισμα. Το αρδευτικό δίκτυο τοποθετείται συνήθως μέσα στους πρώτους δύο μήνες από τη φύτευση.

Παράλληλα με τη διαδικασία εγκατάστασης, ο παραγωγός καλείται να έχει ήδη αποφασίσει το σύστημα διαμόρφωσης του οπωρώνα, καθώς οι αποστάσεις και η αρχική διάταξη των δέντρων καθορίζονται από την επιλογή αυτή. Η επιλογή συστήματος φύτευσης εξαρτάται από τη ζωηρότητα του υποκειμένου, το μικροκλίμα και τον βαθμό μηχανοποίησης της εκμετάλλευσης. Στο κύπελλο, οι αποστάσεις κυμαίνονται συνήθως από 4×4 έως 4×3,5 μέτρα, ενώ στα γραμμικά συστήματα –μονόκλωνο, δίκλωνο ή παλμέτα– οι αποστάσεις επί της γραμμής μειώνονται, με διάδρομο 3,5–4,5 μέτρα, ανάλογα με το τελικό ύψος του δέντρου. Όπως επισημαίνεται απο τον κ. Στεργίου, η πιο πυκνή φύτευση μπορεί να δώσει αυξημένες αποδόσεις στα πρώτα χρόνια. Ωστόσο, μετά το 6ο–7ο έτος ενδέχεται να προκύψουν προβλήματα αερισμού και ηλιοφάνειας λόγω επικάλυψης κλάδων, κάτι που στη νεκταρινιά συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση μυκητολογικών προσβολών.

Η φύτευση ροδακινιάς δεν ξεκινά την ημέρα που μπαίνει το δέντρο στο χωράφι· ξεκινά πολύ νωρίτερα, με σωστό σχεδιασμό και προετοιμασία. Όπως ανέφεραν στον Αγροτύπο οι γεωπόνοι του Α.Σ. Βελβεντού «Η Δήμητρα», κ. Θωμάς Στεργίου και κ. Αργύρης Σιλίρης, η επιτυχία ενός νέου οπωρώνα εξαρτάται από τις επιλογές που προηγούνται της φύτευσης και από τον σωστό χρονισμό κάθε βήματος.

Η εδαφολογική ανάλυση και το ιστορικό του χωραφιού

Η διαδικασία ξεκινά από το χωράφι, όπως μας αναφέρουν οι γεωπόνοι του Συναιτερισμού Βελβεντού «Η Δήμητρα». Η εδαφολογική ανάλυση είναι το πρώτο βήμα και δίνει κρίσιμες πληροφορίες: το pH, τη σύσταση του εδάφους –αν είναι πιο αμμώδες ή πιο αργιλώδες–, τα θρεπτικά στοιχεία όπως άζωτο, φώσφορο, μαγνήσιο και μαγγάνιο, την παρουσία ασβεστίου και ειδικά ανθρακικού ασβεστίου, καθώς και τα επίπεδα σιδήρου.

Παράλληλα, εξετάζεται τι καλλιέργεια προϋπήρχε στο αγροτεμάχιο. Αν υπήρχαν ροδακινιές ή άλλα δενδρώδη, αν υπήρχε σιτάρι, πατάτες ή άλλη αροτραία καλλιέργεια. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πιθανή ύπαρξη εδαφογενών ασθενειών, όπως φυτόφθορα ή αρμιλλάρια. Σε περιπτώσεις σοβαρών προσβολών και μεγάλων απωλειών από ασθένειες εδάφους, επισημάνθηκε ότι «πρώτη επιλογή είναι να αλλάξουμε καλλιέργεια», ώστε να μη χαθεί φυτικό κεφάλαιο. Στο ιστορικό του χωραφιού περιλαμβάνεται και το μικροκλίμα. Στην ίδια περιοχή μπορεί να υπάρχουν πλαγιές με καλό αερισμό και εδάφη που «φυσάει αέρας και δεν έχουν θέμα», αλλά και επίπεδα χωράφια που κρατούν «θύλακα παγετού» και παγώνουν ευκολότερα την άνοιξη.

Σε επικλινή και καλά αεριζόμενα χωράφια μπορούν να τοποθετηθούν ακόμη και ποικιλίες που ανθίζουν νωρίτερα ή που είναι πιο δύσκολες στο δέσιμο, εφόσον τα χαρακτηριστικά τους –χρώμα, σχήμα, μέγεθος καρπού– είναι επιθυμητά. Σε χωράφια που κρατούν «θύλακα παγετού» και έχουν ιστορικό ζημιών από όψιμους παγετούς, επιλέγονται ποικιλίες που ανθίζουν πιο όψιμα και έχουν δείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στα άνθη.

Σε βαριά, νεροκρατούντα εδάφη, όπου το καλοκαίρι δεν υπάρχει καλός αερισμός, προτιμώνται ποικιλίες πιο ανθεκτικές στη μονίλια και στα σαπίσματα. Όπως αναφέρθηκε, ακόμη και με ανθεκτική ποικιλία δεν αποκλείονται οι προσβολές, αλλά «θα έχουμε λιγότερα».

Επιλογή ποικιλίας και έγκαιρος προγραμματισμός φυτών

Η επιλογή ποικιλίας δεν γίνεται μεμονωμένα. Όπως τονίστηκε, ο παραγωγός οφείλει να έρχεται σε συνεννόηση με τους γεωπόνους του συνεταιρισμού και τον πωλητή. Ο συνεταιρισμός γνωρίζει σε ποιες περιόδους υπάρχει υπερσυσσώρευση προϊόντος και σε ποιες υπάρχει έλλειμμα, ώστε να αποφεύγεται η συγκέντρωση μεγάλου όγκου παραγωγής σε μία συγκεκριμένη ημερομηνία.

«Δεν πάνε κατευθείαν στον φυτωριούχο και λένε θέλω αυτό», επισημάνθηκε χαρακτηριστικά από τον κ. Σιλίρη. Ο σωστός προγραμματισμός στοχεύει στην κατανομή της παραγωγής μέσα στη σεζόν. Ένας οργανωμένος παραγωγός δεν βασίζεται σε μία μόνο ποικιλία, αλλά επιλέγει περισσότερες, από την αρχή έως το τέλος της περιόδου, καλύπτοντας το διάστημα από τον Ιούνιο έως και τον Σεπτέμβριο.

Η φύτευση όμως δεν ξεκινά τον Φεβρουάριο· ξεκινά από τον προηγούμενο Μάιο ή Ιούνιο. Τότε πρέπει να γίνεται η προπαραγγελία των φυτών, ώστε ο φυτωριούχος να γνωρίζει ποιες ποικιλίες και ποια υποκείμενα θα εμβολιάσει και να εξασφαλίζεται διαθεσιμότητα. Παρότι υπάρχουν περιπτώσεις τελευταίας στιγμής, ο σωστός σχεδιασμός απαιτεί έγκαιρη παραγγελία.

Τα φυτώρια διαθέτουν γυμνόριζα φυτά –εμβολιασμένα με κοιμώμενο οφθαλμό, ημι-ανεπτυγμένα ή ανεπτυγμένα– καθώς και φυτά σε γλάστρα με μπάλα χώματος, τα οποία μπορούν να φυτευτούν αργότερα. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό, με όλα τα απαραίτητα πιστοποιητικά φυτοϋγείας.

Επιλογή υποκειμένου: προσαρμογή στο έδαφος και στο ιστορικό

Στην περιοχή, το πιο συνηθισμένο υποκείμενο παραμένει το GF677. Περιγράφηκε ως ιδιαίτερα παραγωγικό, αλλά «πολύ λαιμαργό» απο τους γεωπόνους. Χρησιμοποιείται ευρέως, ιδίως σε κύπελλο, και προτιμάται συχνά όταν στο χωράφι υπήρχε προηγουμένως ροδακινιά, καθώς εμφανίζει αντοχή στα υπολείμματα ριζών που παραμένουν στο έδαφος.

Το σπορόφυτο ροδακινιάς αποτελεί επίσης επιλογή, ιδίως σε χωράφια που δεν έχουν ξαναφυτευτεί με ροδακινιά. Ωστόσο, δεν εμφανίζει την ίδια αντοχή σε προβλήματα που σχετίζονται με ασθένειες ριζών.

Αναφέρθηκαν ακόμη το Cadaman και η σειρά Rootpac (R, 20, 40, 90), που χρησιμοποιούνται κυρίως σε γραμμικά συστήματα φύτευσης, με διαφορετικά χαρακτηριστικά ως προς τη ζωηρότητα, τις ανάγκες σε νερό και την ευαισθησία σε ασθένειες.

Σε περιπτώσεις αρμιλλάριας, επισημάνθηκε από τον κ. Στεργίου ότι το GF677 είναι ευαίσθητο και μπορεί να επιλεγεί το Mirared, το οποίο έχει δείξει σχετική ανθεκτικότητα, αν και χαρακτηρίζεται από μικρότερη ζωηρότητα.

Σε εδάφη με υψηλό ανθρακικό ασβέστιο, παρατηρείται συχνά έλλειψη σιδήρου. Το GF677 έχει δείξει καλύτερη προσαρμοστικότητα σε τέτοιες συνθήκες, αλλά απαιτείται ετήσια χορήγηση χηλικού σιδήρου.

Σύστημα φύτευσης και αποστάσεις

Στο κύπελλο, οι αποστάσεις κυμαίνονται «συνήθως από 4×4 έως 4×3,5 ή 3,80×3,5». Πιο πυκνή φύτευση μπορεί να δώσει καλά αποτελέσματα τα πρώτα χρόνια, όμως μετά το 6ο–7ο έτος δημιουργούνται προβλήματα αερισμού και ηλιοφάνειας λόγω επικάλυψης κλάδων. Διακρίνονται το ελεύθερο κύπελλο, παλαιότερης μορφής, και το νεότερο σύστημα με 5–6 μονοκόμματους βραχίονες χωρίς διακλαδώσεις, που διευκολύνει τις καλλιεργητικές εργασίες.

Στα γραμμικά συστήματα, το μονόκλωνο μπορεί να φυτευτεί περίπου στο 1 μέτρο επί της γραμμής και 3,5–4,4 μέτρα μεταξύ των γραμμών. Στο δίκλωνο ή παλμέτα τύπου Y, οι αποστάσεις κυμαίνονται περίπου από 1,5–2 μέτρα επί της γραμμής και 3,5–4 μέτρα στον διάδρομο. Όσο μεγαλύτερο το ύψος του δέντρου, τόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο διάδρομος, ώστε να εξασφαλίζεται ηλιοφάνεια.

Προετοιμασία του χωραφιού

Πριν τη φύτευση, εξετάζεται τι υπήρχε στο χωράφι. Αν προϋπήρχαν δέντρα, απαιτείται εξαγωγή και απομάκρυνση των ριζών, ώστε να μείνουν στο έδαφος όσο το δυνατόν λιγότερα υπολείμματα από την προηγούμενη καλλιέργεια και να αποφευχθούν προβλήματα στη νέα εγκατάσταση.

Στη συνέχεια ακολουθεί κατεργασία του εδάφους, είτε με άροτρο είτε με ρίπερ. Επειδή πρόκειται να φυτευτούν δέντρα και στόχος είναι το γόνιμο χώμα –από τα 0 έως περίπου 20 εκατοστά– να παραμείνει στην επιφάνεια, «προτιμάται το ρίπερ», όπως μας υπογραμμίζει ο κ. Στεργίου. Με τον τρόπο αυτό το δενδρύλλιο θα έχει πρόσβαση σε γόνιμο έδαφος στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του ριζικού του συστήματος.

Επιπλέον, το ρίπερ συμβάλλει στον καλό αερισμό του εδάφους και σπάει τον τυχόν σκληρό ορίζοντα που έχει δημιουργηθεί από τα επαναλαμβανόμενα περάσματα με το τρακτέρ. Έτσι, το έδαφος αερίζεται καλύτερα και διευκολύνεται η ανάπτυξη των ριζών. Μπορεί να γίνει και όργωμα, όμως σε αυτή την περίπτωση αναστρέφεται το γόνιμο επιφανειακό χώμα και μεταφέρεται βαθύτερα.

Οι βασικές αυτές κατεργασίες «καλό είναι να γίνονται νωρίτερα», όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. Ακολουθεί ελαφρύτερη κατεργασία με καλλιεργητή ελαφρού τύπου ή με φρέζα, ώστε να ψιλοχωματιστεί το έδαφος, να διευκολυνθεί η φύτευση, να θρυμματιστούν ζιζάνια και να σπάσουν ρίζες που έχουν απομείνει. Αν και η φύτευση μπορεί να γίνει και χωρίς πλήρη κατεργασία, το ιδανικό είναι το έδαφος να έχει προετοιμαστεί σωστά.

Άνοιγμα λάκκου και τοποθέτηση φυτού

Η διαδικασία της φύτευσης ξεκινά με το άνοιγμα των λάκκων φύτευσης, συνήθως με τρυπάνι εδάφους (αρίδα). Το βάθος κυμαίνεται περίπου από 20 έως 50 εκατοστά, ανάλογα με το μέγεθος του ριζικού συστήματος του φυτού. Μέσα στον λάκκο συνιστάται η προσθήκη εδαφοβελτιωτικών και οργανικών σκευασμάτων, όπως χουμικά και φουλβικά οξέα ή ατταπουλγίτης, με στόχο την αύξηση της οργανικής ουσίας και την καλύτερη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Επιπλέον, «προτείνεται η χρήση σκευασμάτων με ωφέλιμους οργανισμούς, όπως Trichoderma sp., ώστε το ριζικό σύστημα να γίνει πιο ανθεκτικό σε εδαφογενείς ασθένειες».

Τα φυτά μεταφέρονται στο χωράφι και τοποθετούνται μέσα στον λάκκο φύτευσης. Στη συνέχεια, ο λάκκος ξαναγεμίζεται με χώμα γύρω από το δενδρύλλιο. Ουσιαστικά, επανατοποθετείται το έδαφος ώστε να σταθεροποιηθεί σωστά το φυτό. Είναι σημαντικό να υπάρχει επαρκής υγρασία στο έδαφος. Αν οι καιρικές συνθήκες είναι όπως αυτή την περίοδο, η φυσική υγρασία επαρκεί· αν όμως ο καιρός είναι πιο ξηρός, καλό είναι να ακολουθήσει πότισμα.

Μετά τη φύτευση, σε διάστημα περίπου ενός έως δύο μηνών, ακολουθεί η τοποθέτηση του αρδευτικού δικτύου. Όσον αφορά τη διάρκεια ζωής του οπωρώνα, αναφέρθηκε ότι στα κύπελλα η καλλιέργεια μπορεί να διατηρηθεί για πολλά χρόνια — ακόμη και 10 ή 20 — ανάλογα με τη διαχείριση και τις συνθήκες.