Ελαιοκράμβη: Καθοδικές οι τάσεις της φετινής χρονιάς

Καθυστερούν οι σπορές του ηλίανθου λόγω των συνεχιζόμενων βροχοπτώσεων στην χώρα μας. 

Κάποιες εταιρίες βιοντίζελ έχουν ανακοινώσει συμβόλαια με τιμή στα 40 λεπτά το κιλό, ενώ άλλες είναι σε αναμονή γιατί περιμένουν να δουν πως θα εξελιχθούν οι οικονομικές συγκυρίες λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή. 

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, οι σπορές στον ηλίανθο ξεκινάνε από τα μέσα Μαρτίου. Όμως φέτος οι βροχοπτώσεις έχουν καθυστερήσει τις σπορές. Επίσης δεν έχουμε ακόμη συμφωνήσει για τα συμβόλαια. Ο συνεταιρισμός συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια με την εταιρεία Agroinvest. Πέρσι είχαμε έρθει σε συμφωνία για συμβόλαια ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Το σίγουρο είναι ότι φέτος αναμένεται να διπλασιαστούν οι τιμές στις υπηρεσίες λόγω της αύξησης των καυσίμων (θεριζοαλωνιστικές κ.α.). Αυτό αναμένεται να φέρει μια περαιτέρω μια αύξηση στο κόστος της καλλιέργειας. Μια καλή χρονιά οι αποδόσεις στα ποτιστικά θα πρέπει να είναι γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα και στα ξηρικά στα 200 κιλά το στρέμμα για να μπορέσει να έχει ένα εισόδημα ο παραγωγός. 

Ουκρανία

Για την περίοδο 2025/2026, η παραγωγή ηλιελαίου στην Ουκρανία αναμένεται να ανέλθει στους 4,6 εκατομμύρια τόνους, μειωμένη, κατά 10%, σε σύγκριση με την προηγούμενη σεζόν, σύμφωνα με την ένωση βιομηχανιών του κλάδου «Ukroliyaprom».

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, φέτος αναμένεται πτώση σε σύγκριση με πέρσι σε:

• Παραγωγή ηλιελαίου: περίπου 4,6 εκατομμύρια τόνοι (μείωση 10%)
• Εξαγωγές ηλιελαίου: 4,4 εκατομμύρια τόνοι (μείωση 6,4%)
• Αποδόσεις: μειώθηκαν κατά 16,8%, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών
• Συγκομισμένη έκταση: μειωμένη κατά 7,8%

Οι τιμές υποστηρίζουν τα έσοδα
Σύμφωνα με το Ουκρανικό «Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονομίας», το 2025 η κερδοφορία της παραγωγής ηλίανθου αυξήθηκε, κατά 54,7%, που είναι ένα από τα υψηλότερα μεταξύ των καλλιεργειών.

Για το 2026 αναμένεται - παρά την μείωση του όγκου παραγωγής λόγω της μείωσης των εκτάσεων καλλιέργειας - οι αγρότες να μην έχουν απώλειες εσόδων. Αντίθετα, υπάρχει μια τάση προς υψηλότερα κέρδη λόγω της απότομης αύξησης των παγκόσμιων τιμών του ηλιελαίου, η οποία αντισταθμίζει πλήρως την μείωση της παραγωγής.

Από τα μέσα Μαρτίου ξεκινούν οι σπορές του ηλίανθου. Ήδη έχουν ανακοινωθεί τα πρώτα συμβόλαια με τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. 

Πάντως όταν έχουμε αύξηση στο κόστος ενέργειας και καυσίμων, κάτι που συμβαίνει σήμερα λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή, συνήθως έχουμε και μια άνοδο των τιμών στα προϊόντα.

Από την άλλη όμως αναμένεται φέτος να έχουμε μια αύξηση των στρεμμάτων καλλιέργειες μιας και πολλοί παραγωγοί φαίνεται να εγκαταλείπουν το βαμβάκι λόγω των χαμηλών τιμών.

Στο μεταξύ η κυβέρνηση για ακόμη μια χρονιά δεν έχει υπογράψει την απόφαση κατανομής βιοντίζελ αφήνοντας ξεκρέμαστο ένα ολόκληρο κλάδο.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, η σπορές στον ηλίανθο ξεκινάνε από τα μέσα Μαρτίου. Φέτος πολλοί παραγωγοί λόγω των χαμηλών τιμών στο βαμβάκι αναμένεται να στραφούν στον ηλίανθο.
Ο συνεταιρισμός συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια με την εταιρεία Agroinvest. Πέρσι είχαμε έρθει σε συμφωνία για συμβόλαια ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Για να μπορέσει πάντως να έχει καλό εισόδημα ο παραγωγός θα πρέπει η τιμή στο συμβόλαιο να κυμανθεί στα 45 λεπτά. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζουν και οι αποδόσεις. Πέρσι είχαμε μειωμένες αποδόσεις. Μια καλή χρονιά οι αποδόσεις στα ποτιστικά θα πρέπει να είναι γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα και στα ξηρικά στα 200 κιλά το στρέμμα.

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από τις Καστανιές του Έβρου, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι στην περιοχή έχουμε πολλά χωράφια πλημμυρισμένα. Αυτό σημαίνει ότι θα πάνε πίσω οι σπορές. Ηλίανθο μπορούμε να βάλουμε έως και αρχές Μαΐου. Με τιμή όμως στα συμβόλαια στα 40 λεπτά το κιλό δεν μπορεί να έχει εισόδημα ο παραγωγός. Επίσης πέρσι οι αποδόσεις ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα (70 έως 150 κιλά το στρέμμα). Πολλοί παραγωγοί σκέφτονται να στραφούν στο καλαμπόκι.

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η περιοχή μας λόγω των συνεχόμενων βροχοπτώσεων δεν είναι εύκολο να μπούμε ακόμη στα χωράφια γιατί είναι λάσπη. Αναμένεται όμως να έχουμε αύξηση των στρεμμάτων φέτος γιατί πολλοί δεν έβαλαν σιτάρια και οι τιμές στα βαμβάκια είναι σε χαμηλά επίπεδα. Οι βιομηχανίες βιοντίζελ άρχισαν να ανακοινώνουν τιμές για συμβόλαια που είναι στα περσινά επίπεδα, δηλαδή στα 40 λεπτά το κιλό. Με αυτές τις χαμηλές τιμές ο παραγωγός ελπίζει να έχει καλές αποδόσεις. Πέρσι δεν είχαμε βροχές και το κόστος άρδευσης ήταν πολύ υψηλό, στα 30 λεπτά το κυβικό. Έπειδή δεν κάναμε καλά ποτίσματα οι αποδόσεις ήταν πολύ χαμηλές και κυμάνθηκαν από 200 έως και 220 κιλά το στρέμμα, που είναι πολύ μειωμένες για αρδευόμενα χωράφια. Φέτος επειδή είχαμε πολλές βροχές αναμένεται το κόστος άρδευσης να είναι μειωμένο. Για να έχει ένα καλό εισόδημα ο παραγωγός θα πρέπει να έχει μια απόδοση γύρω στα 400 κιλά το στρέμμα. Επίσης είδαμε ότι όταν κάνουμε πρώιμες σπορές έχουμε κάποιες βροχές και κερδίζουμε καλά κιλά. Φέτος ο αγώνας του παραγωγού στον ηλίανθο θα είναι να έχει καλά κιλά για να πάρει εισόδημα.   

Ο γεωπόνος από τη Νέα Ζίχνη Σερρών και έμπορος αγροτικών προϊόντων, κ. Στέργιος Γκιργκίρης, μέσω της επιχείρησης του οποίου υπογράφουν οι παραγωγοί στις Σέρρες συμβάσεις για καλλιέργεια ηλίανθου τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι πολλοί παραγωγοί βρίσκουν φέτος «ελκυστική» την καλλιέργεια ηλίανθου γιατί έχει χαμηλές εισροές. Σε αντίθεση με τις ανταγωνιστικές καλλιέργειες βαμβακιού και καλαμποκιού που έχουν υψηλές εισροές. Επίσης το βαμβάκι έχει πολύ χαμηλές τιμές που είναι αποτρεπτικές για τους παραγωγούς. Από την άλλη υπάρχει προβληματισμός για το καλαμπόκι λόγω της ευλογιάς που έχει σαν αποτέλεσμα σημαντική μείωση ζωικού κεφαλαίου και της ζήτησης. Υπάρχει και το θετικό ότι τα υβρίδια ηλίανθου είναι μικρού βιολογικού κύκλου. Οι σπορές γίνονται από τα μέσα Μαρτίου έως και τα τέλη Απριλίου, ενώ η συγκομιδή ξεκινάει από τα μέσα Αυγούστου και ολοκληρώνεται στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Όπως τόνισε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΦ) και παραγωγός κ. Στέργιος Λίτος, «για ακόμη μια χρονιά αν και είμαστε λίγες ημέρες πριν ξεκινήσουν οι σπορές στον ηλίανθο ακόμη δεν έχει προχωρήσει η κυβέρνηση σε κάποια υπογραφή για τη νέα κατανομή βιοντίζελ. Ο Σταύρος Παπασταύρου ανέλαβε Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τον Μάρτιο του 2025, διαδεχόμενος τον Θόδωρο Σκυλακάκη. Ήταν να υπογράψει την σχετική απόφαση ο Σκυλακάκης αλλά έφυγε από το υπουργείο και τελικά μέχρι σήμερα δεν την έχει υπογράψει ο Παπασταύρου. Από την πλευρά του ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, για ακόμη μια φορά λέει ψέμματα στους αγρότες. Είχε δηλώσει ότι η σχετική απόφαση θα υπογραφεί αλλά αυτό τελικά δεν έγινε. Οι τιμές στα συμβόλαια που ανακοινώθηκαν φέτος είναι στα 40 λεπτά. Για να αυξηθούν οι τιμές θα πρέπει να ανακοινωθεί η κατανομή βιοντίζελ για να γνωρίζουμε τις ποσότητες που θα πουλήσουμε. Η κατάσταση είναι τραγική για έναν ολόκληρο κλάδο». 

Το σόργο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σιτηρά παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση μετά το σιτάρι, το ρύζι, τον αραβόσιτο και το κριθάρι. Πρόκειται για καλλιέργεια με εξαιρετική προσαρμοστικότητα, ικανή να αναπτύσσεται ακόμη και σε περιοχές όπου άλλες καλλιέργειες δυσκολεύονται ή αποτυγχάνουν. Η ανθεκτικότητά του στην ξηρασία, η δυνατότητα αξιοποίησης εδαφών χαμηλής γονιμότητας ή ακόμη και αλατούχων εδαφών, καθώς και οι πολλαπλές του χρήσεις, φέρνουν την καλλιέργεια στο προσκήνιο ως επιλογή για τον Έλληνα παραγωγό.

Ένα φυτό με αντοχές και ευελιξία

Το σόργο (Sorghum bicolor L. Moench) είναι εαρινό, μονοετές φυτό με υψηλή φωτοσυνθετική ικανότητα (C4). Διαθέτει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο ριζικό σύστημα, το οποίο του επιτρέπει να αξιοποιεί θρεπτικά στοιχεία ακόμη και από φτωχά εδάφη. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε ευρύ φάσμα εδαφών, από ελαφρά έως βαριά, με pH από 5 έως 8,5, ενώ παρουσιάζει αξιοσημείωτη αντοχή στην ξηρασία. Ο βιολογικός του κύκλος κυμαίνεται από 90 έως 140 ημέρες, ανάλογα με το γενετικό υλικό και τις συνθήκες καλλιέργειας. Η αναπαραγωγή γίνεται μέσω σπόρου, ο οποίος παράγεται στην ταξιανθία (φόβη). Σήμερα έχουν αναπτυχθεί διαφορετικοί τύποι σόργου, με εξειδικευμένες χρήσεις που καλύπτουν τη διατροφή ανθρώπου και ζώων, αλλά και την παραγωγή βιοκαυσίμων.

Καρποδοτικό σόργο: Παραγωγή σπόρου και ενεργειακή αξιοποίηση

Το καρποδοτικό σόργο καλλιεργείται για την παραγωγή καρπού. Σε διεθνές επίπεδο αξιοποιείται τόσο για διατροφή όσο και για παραγωγή βιοαιθανόλης από το άμυλο του σπόρου. Ο καρπός του αποδίδει παρόμοιες ποσότητες βιοαιθανόλης με τον αραβόσιτο, ενώ υπερτερεί σε πυκνότητα. Οι αποστάσεις σποράς διαμορφώνονται στα 75 εκατ. μεταξύ των γραμμών και 15 εκατ. επί της γραμμής, με απαιτούμενη ποσότητα σπόρου 0,5–1,5 κιλά/στρέμμα. Οι ανάγκες σε λίπανση και άρδευση είναι μειωμένες σε σύγκριση με τον αραβόσιτο κατά 30–35% και 25–30% αντίστοιχα. Οι αποδόσεις βελτιωμένων υβριδίων μπορούν να φτάσουν στη χώρα μας τα 1.000–1.100 κιλά σπόρου ανά στρέμμα, ενώ η παραγωγή στελεχών μπορεί να ανέλθει περίπου στα 400 κιλά/στρέμμα, με δυνατότητα αξιοποίησης στην κτηνοτροφία ή ως πρώτη ύλη για βιομάζα.

Γλυκό σόργο: Ζυμώσιμα ζάχαρα και βιοενέργεια

Το γλυκό σόργο ξεχωρίζει για την υψηλή παραγωγή βιομάζας και τη μεγάλη περιεκτικότητα των στελεχών του σε διαλυτά ζάχαρα, η οποία κυμαίνεται από 9% έως 13% επί νωπού βάρους. Τα φυτά μπορούν να φτάσουν σε ύψος έως και 5 μέτρα. Οι απαιτήσεις σε νερό για υψηλές αποδόσεις κυμαίνονται στα 400–550 κυβικά μέτρα, ενώ η λίπανση ανέρχεται σε 10–16 μονάδες αζώτου, 6–10 φωσφόρου και 6–10 καλίου ανά στρέμμα. 
Αποδόσεις 5–10 τόνων χλωρής βιομάζας ανά στρέμμα έχουν καταγραφεί, με παραγωγή ζάχαρης 850–900 κιλά/στρέμμα, που μπορεί να αποδώσει έως και 450–500 λίτρα βιοαιθανόλης ανά στρέμμα. Επιπλέον, η πλήρης αξιοποίηση των στελεχών για βιοαιθανόλη δεύτερης γενιάς μπορεί να προσθέσει 200–250 λίτρα/στρέμμα. Ωστόσο, απαιτείται σωστός προγραμματισμός στη συγκομιδή, καθώς η καθυστέρηση στην επεξεργασία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ζαχάρων λόγω ζύμωσης.

Χορτοδοτικό σόργο: Λύση για ζωοτροφή με χαμηλότερες εισροές

Το χορτοδοτικό σόργο και τα υβρίδιά του χρησιμοποιούνται για ενσίρωμα, χλωρή νομή ή σανό. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να επιτευχθεί παραγωγή αντίστοιχη με εκείνη του αραβοσίτου χρησιμοποιώντας έως και 30% λιγότερο νερό. Οι αποδόσεις κυμαίνονται από 2,5 έως 6 τόνους ανά στρέμμα, ανάλογα με την ποικιλία και την καλλιεργητική τεχνική. Η λίπανση κυμαίνεται περίπου στις 6 μονάδες αζώτου, 4 φωσφόρου και 6 καλίου ανά στρέμμα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαχείριση της καλλιέργειας, καθώς σε νεαρά φυτά ή σε συνθήκες καταπόνησης μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα γλυκοζιδίου που απελευθερώνει πρωσικό οξύ μετά την κατανάλωση. Η ενσίρωση μειώνει σημαντικά τα επίπεδα αυτά.

Σόργο υψηλής βιομάζας: Συνεχής ανάπτυξη και ενεργειακή αξιοποίηση

Ο τύπος υψηλής βιομάζας χαρακτηρίζεται από φωτοπεριοδική ευαισθησία, με αποτέλεσμα τα φυτά να παραμένουν σε βλαστικό στάδιο χωρίς ανάπτυξη ταξιανθίας. Η ανάπτυξη μπορεί να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, επιτυγχάνοντας αποδόσεις τουλάχιστον 3–4 τόνων ξηρής βιομάζας ανά στρέμμα. Προορίζεται κυρίως για ενσίρωμα και παραγωγή βιοαερίου ή βιοαιθανόλης δεύτερης γενιάς, ενώ η συγκομιδή προσαρμόζεται στις ανάγκες αξιοποίησης της βιομάζας.

Μία επιλογή με πρακτικό ενδιαφέρον για τον παραγωγό

Αξιολογήσεις ποικιλιών και υβριδίων στη χώρα μας έχουν καταγράψει αποδόσεις 7–12 τόνων χλωρής βιομάζας και 8–14% διαλυτά ζάχαρα για το γλυκό σόργο, καθώς και 3,7–6 τόνους/στρέμμα για χορτοδοτικούς τύπους, ανάλογα με το γενετικό υλικό. Με βάση τα παραπάνω, το σόργο μπορεί να εξεταστεί ως καλλιεργητική επιλογή, ανάλογα με τον στόχο της εκμετάλλευσης. Οι διαφορετικοί τύποι του επιτρέπουν αξιοποίηση για σπόρο, ενσίρωμα ή παραγωγή βιομάζας, προσφέροντας ευελιξία στη διαχείριση και στον προσανατολισμό της παραγωγής.

Πηγή: Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 5/2012. «Το Σόργο, μία υποσχόμενη καλλιέργεια πολλαπλών χρήσεων», Βλάχος Ε.Χ., Μαριόλης Ν. και Σκαράκης Ν.Γ., σελ. 58–62.

Ο ηλίανθος συγκαταλέγεται στις βασικές επιλογές των ενεργειακών φυτών στη χώρα μας. Η εγκατάσταση της καλλιέργειας, από την προετοιμασία του εδάφους έως τη σπορά και το φύτρωμα, αποτελεί καθοριστικό στάδιο για τη στρεμματική απόδοση και την ποιότητα του σπόρου. Οι καλλιεργητικές παρεμβάσεις σε αυτά τα πρώτα βήματα διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα στο χωράφι.

Η σημασία της αμειψισποράς

Η ένταξη του ηλίανθου σε κύκλο αμειψισποράς διάρκειας τουλάχιστον τριών έως τεσσάρων ετών θεωρείται απαραίτητη, κυρίως λόγω της εμμονής σοβαρών ασθενειών στο έδαφος. Όταν ο κύκλος αυτός μειώνεται ή εφαρμόζεται μονοκαλλιέργεια για περισσότερα από δύο έτη, παρατηρείται μείωση της απόδοσης. Έχει διαπιστωθεί σε συνθήκες αγρού ότι η μείωση της αμειψισποράς από 4–5 έτη σε 3 ή λιγότερα οδηγεί σε απώλεια κατά μέσο όρο 37 κιλών ανά στρέμμα. Παράλληλα, δεν καταγράφονται σημαντικές διαφορές όταν η προηγούμενη καλλιέργεια είναι σιτάρι, καλαμπόκι ή ζαχαρότευτλο, ενώ η σόγια συνδέεται με μείωση της απόδοσης περίπου 40 κιλών ανά στρέμμα. Η επιλογή της σωστής προηγούμενης καλλιέργειας μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά στην παραγωγικότητα του ηλίανθου, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εναλλαγή με σιτηρά ή αραβόσιτο.

Διαχείριση υπολειμμάτων και αποφυγή συμπίεσης

Η εγκατάσταση της καλλιέργειας ξεκινά ουσιαστικά από την προηγούμενη χρονιά. Η καταστροφή και το παράχωμα των φυτικών υπολειμμάτων είναι κρίσιμη, καθώς αποτελούν εστία μόλυνσης για ασθένειες όπως Φόμοψη, Αλτερνάρια και Σεπτορίαση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις καλλιεργητικές εργασίες που γίνονται με γεωργικά μηχανήματα. Η δημιουργία αδιαπέραστου στρώματος εδάφους σε βάθος 15–20 εκατοστών, λόγω συχνής ή άκαιρης διέλευσης, περιορίζει την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Παρότι ο ηλίανθος χαρακτηρίζεται από βαθιά πασσαλώδη ρίζα που μπορεί να φτάσει έως και τα δύο μέτρα, η διεισδυτική της ικανότητα μειώνεται όταν συναντήσει συμπιεσμένο έδαφος, με αποτέλεσμα αλλοίωση του φυσιολογικού της σχήματος και τελικά μικρότερη ανάπτυξη.

Βαθύ όργωμα και διαχείριση υγρασίας

Ο ηλίανθος αντέχει στην ξηρασία, ωστόσο είναι απαιτητικός σε νερό. Για την καλύτερη αξιοποίηση της εδαφικής υγρασίας προτείνεται βαθύ όργωμα, καθώς συμβάλλει στη συσσώρευση του νερού στο έδαφος. Έχει διαπιστωθεί ότι χωράφια που οργώθηκαν την άνοιξη απέδωσαν κατά μέσο όρο 27 κιλά ανά στρέμμα λιγότερο σε σύγκριση με εκείνα που οργώθηκαν το φθινόπωρο. Η τελική προετοιμασία της σποροκλίνης πρέπει να γίνεται με τρόπο που να διατηρείται η υγρασία και να αποφεύγεται η συμπίεση, εξασφαλίζοντας ομοιόμορφο και γρήγορο φύτρωμα.

Χρόνος και τεχνικά χαρακτηριστικά σποράς

Η σπορά μπορεί να ξεκινήσει όταν η θερμοκρασία του εδάφους σταθεροποιηθεί στους 8°C, παρότι το φύτρωμα μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Σε θερμοκρασία εδάφους 8–12°C, το φύτρωμα ολοκληρώνεται σε 14–16 ημέρες. Έχει παρατηρηθεί ότι οι πρώιμες σπορές μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερες αποδόσεις και μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε έλαιο, καθώς επιμηκύνεται ο βιολογικός κύκλος του φυτού, αξιοποιείται μεγαλύτερη ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας και αποφεύγονται υψηλές θερμοκρασίες κατά την άνθηση. 

Οι αποστάσεις σποράς προτείνονται στα 75 εκατοστά μεταξύ των γραμμών. Επί της γραμμής, για γόνιμα και ποτιστικά χωράφια συνιστώνται αποστάσεις 21–23 εκατοστά, ενώ για φτωχά ή ξηρικά χωράφια 25–28 εκατοστά. Η υπερβολική πυκνότητα αυξάνει την ευαισθησία σε ασθένειες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με έλλειψη νερού. Το βάθος σποράς δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 3 εκατοστά, συνήθως κυμαίνεται στα 3–5 εκατοστά, καθώς η ρηχή σπορά οδηγεί σε ασθενέστερο ριζικό σύστημα και λιγότερα φύλλα.

Το σκάλισμα που συχνά παραλείπεται

Μετά το φύτρωμα, στο στάδιο των 6–10 φύλλων, το σκάλισμα μεταξύ των γραμμών μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση της απόδοσης. Παρότι η πρακτική αυτή συχνά παραμελείται λόγω χρήσης μεταφυτρωτικών ζιζανιοκτόνων, έχει διαπιστωθεί ότι ένα έως δύο σκαλίσματα μπορούν να αυξήσουν την απόδοση κατά μέσο όρο 19 κιλά ανά στρέμμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση μπορεί να φτάσει έως και 46 κιλά ανά στρέμμα.

Το κέρδος κρίνεται στις λεπτομέρειες

Η εγκατάσταση της καλλιέργειας του ηλίανθου θέτει τις βάσεις για την πορεία της στο χωράφι. Οι επιλογές που γίνονται στα πρώτα στάδια επηρεάζουν την εξέλιξη και το τελικό αποτέλεσμα. Η προσεκτική προετοιμασία και η σωστή σπορά αποτελούν ουσιαστικά βήματα για μια καλλιέργεια με σταθερή προοπτική.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2016 «Ηλίανθος – Προετοιμασία εδάφους και σπορά», Α. Αναστασιάδης, σελ. 50–51

Μέσα στον Φεβρουάριο οι παραγωγοί βιομηχανικής ντομάτας ενημερώνουν τους συνεταιρισμούς και τις βιομηχανίες ντοματοπολτού για τις προθέσεις καλλιέργειας και στην συνέχεια η μεταποίηση τους καθορίζει τις ημερομηνίες σποράς του προϊόντος.

Πάντως οι μεσοσταθμικές τιμές φέτος που ανακοίνωσαν οι βιομηχανίες είναι μειωμένες σε σχέση με τις περσινές. Αυτό οφείλεται σε υψηλά επίπεδα των αποθεμάτων και τις πιέσεις τις οποίες δέχεται η τιμή του ντοματοπολτού. Επίσης οι Κινέζοι πουλάνε σε χαμηλές τιμές εξαγωγής τον τοματοπολτό (774 ευρώ/τόνο για χύμα FOB) κυρίως λόγω των μεγάλων αποθεμάτων. 

Την περσινή σεζόν φυτεύτηκαν στην χώρα μας γύρω στα 50.000 στρέμματα με βιομηχανική ντομάτα, από τα οποία το 70% στην κεντρική Ελλάδα το 35% στην Πελοπόννησο και το υπόλοιπο σε Μακεδονία και Θράκη.

Σύμφωνα με τo Παγκόσμιο Συμβούλιο Βιομηχανικής Ντομάτας, το σύνολο της ελληνικής παραγωγής για το 2025 ανήλθε στους 515.000 τόνους.

Όσον αφορά την παγκόσμια παραγωγή για το 2025 κυμάνθηκε λίγο κάτω από 40,3 εκατομμύρια τόνους.

Ο κ. Χρήστος Σουλιώτης, πρόεδρος της ΘΕΣΤΟ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η καλλιέργεια της βιομηχανικής ντομάτας είναι λύση ανάγκης για τους παραγωγούς. Συνεχίζουν να καλλιεργούν γιατί τα άλλα προϊόντα (όπως το βαμβάκι) έχουν πολύ χαμηλές τιμές. Το ρίσκο όμως είναι μεγάλο πια και υπάρχει μεγάλη αναστάτωση από τους παραγωγούς. Τα δύο τελευταία χρόνια οι τιμές έχουν μειωθεί κατά 25 ευρώ το τόνο. Οι τιμές που ανακοίνωσαν φέτος οι βιομηχανίες ντοματοπολτού είναι μειωμένες μεσοσταθμικά κατά 10 - 15 ευρώ ο τόνος. Με αυτή την εικόνα της αγοράς προβλέπω ότι φέτος δεν θα έχουμε μείωση των στρεμμάτων καλλιέργειας αλλά αν συνεχιστεί η πτώση τιμών δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Πέρσι είχαμε καλές αποδόσεις και υπήρξαν ποσότητες. Οι παραγωγοί ελπίζουν και φέτος να βοηθήσουν οι καιρικές συνθήκες και να έχουμε και φέτος καλά κιλά. Οι σπορές στην κεντρική Ελλάδα θα ξεκινήσουν από τις αρχές Απριλίου. 

Διαβάστε τον τιμοκατάλογο του Νομικού

Διαβάστε τον τιμοκατάλογο της Damavand

Από την πλευρά του ο κ. Δημήτρης Προσμίτης, παραγωγός από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τα αυξημένα αποθέματα είχαν σαν αποτέλεσμα να έχουμε φέτος μείωση των τιμών στην βιομηχανινή ντομάτα μεσοσταθμικά ανά κατηγορία κατά 15 έως 20 ευρώ.
Ωστόσο με μια απόδοση πάνω από 10 τόνους το στρέμμα ακόμη και αυτές οι τιμές μπορούν να δώσουν εισόδημα στον παραγωγό. Αυτό βέβαια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα έχουμε την περίοδο της καλλιέργειας.
Οι σπορές στην κεντρική Ελλάδα γίνονται σταδιακά και ξεκινούν από την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου και μπορούν να φτάσουν έως και τα τέλη Μαΐου. Ο κύκλος καλλιέργειας είναι από 105 έως 125 ημέρες. Βέβαια οι βιομηχανίες καθορίζουν στους παραγωγούς τις ποικιλίες και τον χρόνο φύτευσης. Θέλουν να γίνει μια σταδιακή συγκομιδή χωρίς το προϊόν να έχει ποιοτικά προβλήματα. 

Ο Χρήστος Βαλιανάτος, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «ΕΥΦΟΡΗ ΓΗ» στην Ηλεία, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι ανακοινώθηκαν οι τιμές παραγωγού από τις βιομηχανίες ντοματοπολτού. Η Μινέρβα έδωσε μεσοσταθμική τιμή στα 106 ευρώ τον τόνο (5 Brix) και η Κύκνος στα 100 - 112 ευρώ τον τόνο. Οι τιμές είναι σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις περσινές. Από την ερχόμενη εβδομάδα θα ξεκινήσουν οι υπογραφές των συμβολαίων μεταξύ των παραγωγών και των βιομηχανιών. Οι σπορές αναμένεται να ξεκινήσουν από τις αρχές Μαρτίου αν βέβαια το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες και σταματήσουν οι βροχοπτώσεις. 

Οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ ευνοϊκές φέτος για τις σπορές της ελαιοκράμβης που ολοκληρώνονται αυτές τις ημέρες.

Επίσης οι χαμηλές τιμές στα βαμβάκια και τα σιτάρια οδήγησαν πολλούς παραγωγούς να στραφούν στην ελαιοκράμβη, που δίνει τιμές συμβολαίων γύρω στα 40 λεπτά.

Πάντως πέρσι όσοι ασχολήθηκαν με την ελαιοκράμβη οι καλές στρεµµατικές αποδόσεις (μέση απόδοση 350 κιλά το στρέμμα) τους έδωσαν κάποιο εισόδημα. 

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο κ. Θανάσης Κούντριας, γεωπόνος και μέτοχος της Αγρομηχανικής Βόλου, φέτος ήταν μια χρονιά που μπήκαν πολλά στρέμματα στην καλλιέργεια ελαιοκράμβης και σε αυτό βοήθησαν οι καιρικές συνθήκες την εποχή της σποράς.

Πέρσι δεν είχαμε πολλά στρέμματα στην χώρα μας με ελαιοκράμβη με αποτέλεσμα φέτος λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος να αιφνιδιαστούν οι εταιρείες και να υπάρχει έλλειψη σπόρων.

Οι σπορές της ελαιοκράμβης στην χώρα μας έχουν πάει πίσω λόγω της κλιματικής αλλαγής και του ήπιου χειμώνα. Στην Θεσσαλία γίνονται από μέσα Οκτωβρίου μέχρι μέσα Νοεμβρίου. Στη βόρεια Ελλάδα γίνονται νωρίτερα λόγω του ψύχους. Η ελαιοκράμβη αντέχει μέχρι τους -15 βαθμούς Κελσίου, αρκεί το φυτό να φτάσει στο στάδιο της ροζέτας (6-8 φύλλα) και να αναπτύξει το ριζικό σύστημα που είναι απαραίτητα για την διαχείμαση του φυτού.

Η βασική λίπανση γίνεται όπως και στα σιτάρια κατά την σπορά της καλλιέργειες και προσβλέπει στην προσθήκη στο έδαφος των απαραίτητων για τα πρώτα στάδια θρεπτικών στοιχείων. Για αυτό πρέπει να είναι πλούσιο σε άζωτο, φώσφορο, κάλιο, μαγνήσιο και ιχνοστοιχεία, ώστε να στηρίξει το φυτό επαρκώς από τα πρώτα στάδια ανάπτυξής του.

Οι βροχές του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου έχουν βοηθήσει την καλλιέργεια και όσοι έκαναν σπορές τον Οκτώβριο βλέπουμε να έχουν μια καλή εικόνα ανάπτυξης των φυτών.

Μια καλή απόδοση στην ελαιοκράμβη μπορεί να φτάσει ακόμη και 500 κιλά το στρέμμα, ενώ μια μέση απόδοση κυμαίνεται από 300 έως 350 κιλά.

Αυτό που θέλει η ελαιοκράμβη είναι μια καλή κατεργασία του εδάφους πριν την σπορά για να γίνει το χωράφι άμμος και βάζουμε 300 γραμμάρια σπόρων ανά στρέμμα. Για αυτό θέλουμε βροχή πριν και μετά την σπορά και από εδώ και πέρα χαμηλές θερμοκρασίες.

Ο κ. Βασίλης Ευσταθόπουλος, έμπειρος παραγωγός ελαιοκράμβης από την περιοχή της Δράμας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ ευνοϊκές για την καλλιέργεια ελαιοκράμβης. Πέρσι οι τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν µεταξύ 40 - 42 λεπτών το κιλό, ενώ οι μέσες αποδόσεις ήταν γύρω στα 350 κιλά το στρέμμα.

Γενικά η ελαιοκράμβη είναι μια καλή εναλλακτική καλλιέργεια για τους αγρότες, γιατί δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις, παρά μόνο θέλει προσοχή στα φυτρώματα. Η τιμή που εισπράττουμε μέσω των συμβολαίων που συνάπτουμε με εταιρείες βιοντίζελ κυμαίνεται εδώ και χρόνια γύρω στα 40 λεπτά το κιλό αλλά θα έπρεπε να είναι σε υψηλότερα επίπεδα. Τα υβρίδια που κυκλοφορούν είναι παραγωγικά και έχει αποδειχθεί ότι η κλιµατική αλλαγή έχει βοηθήσει την καλλιέργεια.

Πάντως οι τιμές στα μαλακά και σκληρά σιτάρια όπως και στα βαμβάκια είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα και έχουν προβληματιστεί οι αγρότες. 

Η καλλιέργεια χρειάζεται μια καλή επεξεργασία του εδάφους πριν τις σπορές. Φέτος όμως αντί να κάνουμε τις εργασίες στο χωράφι τρέχαμε να λύσουμε τα προβλήματα με το ΟΣΔΕ και το ΑΤΑΚ. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος και τώρα οι συνεχόμενες βροχοπτώσεις μας εμποδίζουν να πάμε στα χωράφια.

Ολοκληρώνεται αυτές τις ημέρες η συγκομιδή του ηλίανθου, με τους αγρότες να πληρώνονται με βάση τα συμβόλαια στα 40 λεπτά το κιλό.

Μπορεί την φετινή χρονιά να είχαμε καλύτερες αποδόσεις σε σχέση με πέρσι (που είχαμε προβλήματα λόγω της ξηρασίας) αλλά τα κιλά ήταν και φέτος σε χαμηλά επίπεδα.

Αυτή την εποχή ξεκινούν οι σπορές στα σιτάρια αλλά η έλλειψη ρευστότητας και οι χαμηλές τιμές αναγκάζουν πολλούς παραγωγούς να μην αναλάβουν το ρίσκο της καλλιέργειας.

Ο κ. Στέργιος Λίτος, παραγωγός από τις Σέρρες και πρόεδρος του Πανελλαδικού Αγροτικού Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΘ), αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την εποχή ολοκληρώνεται στην περιοχή ο ηλίανθος. Οι αποδόσεις φέτος ήταν καλύτερες από τις περσιινές που ήταν όμως πολύ μειωμένες λόγω της ξηρασίας. Τα συμβόλαια της βιομηχανίας βιοντίζελ με τους παραγωγούς φέτος είναι στα 40 λεπτά το κιλό. Πέρσι κυμάνθηκαν από 47 έως 49 λεπτά. Υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας στους παραγωγούς και δεν βλέπουν κάποιο φως για να γίνουν πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από τον Έβρο, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι ολοκληρώθηκε ο αλωνισμός ηλίανθου. Οι αποδόσεις ήταν μειωμένες και στα ξηρικά έφτασαν το ανώτερο έως 100 κιλά το στρέμμα, ενώ στα αρδευόμενα έφτασαν μέχρι 400 κιλά. Οι τιμές παραγωγού στα συμβόλαια παρέμειναν στα 40 λεπτά το κιλό αν και είχαν πει οι βιομηχανίες ότι θα έδιναν κάποια αύξηση τελικά αυτό δεν έγινε. Τώρα βρέχει στην περιοχή μας και περιμένουν οι παραγωγοί να στεγνώσουν τα χωράφια για να μπουν μέσα τα τρακτέρ και να ξεκινήσουν οι σπορές στα χειμερινά σιτηρά. Πάντως οι τιμές και στα σιοτάρια είναι πολύ μειωμένες και υπάρχει μεγάλη απογοήτευση από τους παραγωγούς. Υπάρχει όμως και μεγάλη έλλειψη ρευστότητας. Ακόμη δεν έχει γίνει κάποια πληρωμή από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και μάλιστα πολλά χωράφια τελευταία στιγμή μένουν εκτός επιλεξιμότητας λόγω monitoring. Κάνουν ότι μπορούν για να μην πληρώσουν τους παραγωγούς. 

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, «ο συνεταιρισμός έχει υπογράψει συμβόλαια με ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Έχουν πληρωθεί ήδη οι παραγωγοί την προκαταβολή των 35 λεπτών και θα ακολουθήσει η εξόφληση. Οι αποδόσεις φετος ήταν μειωμένες αλλά σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με πέρσι. Ειδικά στα πρώιμα ξηρικά χωράφια οι συνεχόμενες υψηλές θερμοκρασίες δημιούργησαν πρόβλημα στα κιλά. Αυτή την εποχή κανονικά γίνονται οι σπορές στα σιτάρια αλλά οι παραγωγοί λόγω της έλλειψης ρευστότητας που έχουν δεν φαίνονται «ζεστοί» για να μπουν στα χωράφια. Υπάρχει και το πρόβλημα με το monitoring που αφήνει εκτός επιλεξιμότητας μεγάλο αριθμό αγροτεμαχίων και όπως φαίνεται πολλοί παραγωγοί θα μείνουν τελικά απλήρωτοι».

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχουν μειωμένες αποδόσεις στα χωράφια. Όσοι είχαν προλάβει να κάνουν σπορά πριν τις βροχοπτώσεις ευνοήθηκαν από τις καιρικές συνθήκες και είχαν αποδόσεις έως και 300 κιλά το στρέμμα. Οι περισσότεροι όμως έσπειραν μετά από τις βροχοπτώσεις και είχαν πολύ μειωμένες αποδόσεις, από 150 έως και 170 κιλά το στρέμμα, αν και σε κάποια χωράφια έφτασαν ακόμη και τα 80 κιλά. Αυτό σημαίνει πολύ λίγα κιλά και με τιμή στα 40 λεπτά δεν αφήνουν εισόδημα στους παραγωγούς. Αυτή την εποχή είναι να γίνει η σπορά στα σιτάρια αλλά οι αγρότες δεν έχουν χρήματα και υπάρχει μεγάλη απογοήτευση. Πολλά χωράφια τελικά αναμένεται να μείνουν άσπαρτα. Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη για την ύπαιθρο, που κινδυνεύει με εγκατάλειψη.

Με την εγκατάσταση νέας μηχανής ασηπτικής συσκευασίας τροφίμων της SIG, η Damavand ενισχύει τη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα της παραγωγής προϊόντων τομάτας σε χαρτοσυσκευασίες πιστοποιημένες από το FSC.

Η Damavand, μία από τις κορυφαίες εταιρείες μεταποίησης τομάτας στην Ελλάδα, ενισχύει σημαντικά την παραγωγική της δυναμικότητα για την αναβάθμιση της μονάδας της στη Φίλια Καρδίτσας. Έχοντας μακροχρόνια συνεργασία με τη SIG, προχώρησε στην εγκατάσταση της νέας μηχανής SIG Compact 12 Aseptic Food, με στόχο να υπερδιπλασιάσει τη δυναμικότητα παραγωγής συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Η εταιρεία επέλεξε το προηγμένο σύστημα της SIG που συνδυάζει υψηλή ταχύτητα, ευελιξία και ενεργειακή απόδοση. Με δυναμικότητα έως 12.000 συσκευασιών/ώρα, μπορεί να παράγει έως επτά διαφορετικά μεγέθη (200 ml έως 500 ml), προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και βελτιωμένη ροή παραγωγής. Η προηγμένη τεχνολογία πλήρωσης και ο ημιαυτόματος καθαρισμός μειώνουν τους χρόνους διακοπής της παραγωγής, ενώ επιτρέπουν τη συσκευασία προϊόντων τομάτας με κομμάτια ή ίνες, χωρίς συμβιβασμό στην ποιότητα ή την ασφάλεια του τελικού προϊόντος. Έτσι, η Damavand μπορεί να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις ανάγκες των πελατών της και να αναπτύσσει νέα προϊόντα που εμπλουτίζουν το χαρτοφυλάκιό της, δίπλα στα καθιερωμένα "passata", "ψιλοκομμένη τομάτα" και "τριμμένη τομάτα".

Ο Βασίλης Ξαρχάς, Head of Sales στη Damavand, δήλωσε: «Η επένδυση αυτή αποτελεί σημαντικό ορόσημο για τη Damavand και για τη μονάδα μας στη Φίλια Καρδίτσας, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή μας να επενδύουμε διαρκώς στην ελληνική παραγωγή και στις τοπικές μας υποδομές. Έχοντας πολυετή εμπειρία συνεργασίας με κορυφαία supermarkets σε όλη την Ευρώπη, μπορούμε πλέον να ανταποκρινόμαστε ακόμη πιο αποτελεσματικά στην αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας περαιτέρω το εξαγωγικό μας αποτύπωμα προς την Ευρώπη».

Ο Omar Gastaldo, Head of Sales για την Ελλάδα και το Ισραήλ στη SIG, ανέφερε: «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για τη θετική εξέλιξη της συνεργασίας μας με τη Damavand. Με αυτή την αναβάθμιση είμαστε βέβαιοι ότι η εταιρεία θα επεκτείνει τη γκάμα των προϊόντων της σε συσκευασίες SIG πολύ πριν από τη σεζόν επεξεργασίας τομάτας του 2026, αξιοποιώντας στο έπακρο τις προηγμένες λύσεις συσκευασίας της SIG».

Η νέα προηγμένη μηχανή συμπληρώνει τη SIG Standard 12 Aseptic με Food Option kit, η οποία βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία από το 2024, ενδυναμώνοντας περαιτέρω τη δυναμική της παραγωγής. Η συνολική επένδυση στις δυο νέες μηχανές SIG και υποστηρικτικό εξοπλισμό αυτοματοποίησης της παραγωγής ξεπέρασε τα €6 εκατ.

Με γνώμονα τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, η Damavand, με την απόκτηση της SIG Compact 12 Aseptic Food βελτιώνει την ενεργειακή αποδοτικότητα και μειώνει την κατανάλωση πόρων, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα της παραγωγής. Οι χαρτοσυσκευασίες SIG, πιστοποιημένες από το FSC (Forest Stewardship Council), υποστηρίζουν μια πιο υπεύθυνη παραγωγή και συμβάλλουν στην κυκλική οικονομία.

Η συνεργασία της Damavand με τη SIG, που μετρά πάνω από 25 χρόνια, βασίζεται στην καινοτομία, την ασφάλεια και την ποιότητα. Η προηγμένη τεχνολογία ασηπτικής συσκευασίας της SIG εξασφαλίζει ελάχιστα ποσοστά παραγωγικής φύρας και επιτρέπει την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας, που διατηρούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς συντηρητικά ή ψύξη.

Από αρχές Σεπτεμβρίου ξεκίνησε η συγκομιδή για τις όψιμες φυτεύσεις βιομηχανικής ντομάτας στις παραγωγικές περιοχές της χώρας.

Η συγκομιδή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως 20 Σεπτεμβρίου για τις όψιμες ποικιλίες, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν.

Πάντως τις τελευταίες ημέρες βελτιώθηκε ο ρυθμός απορρόφησης του προϊόντος από τις βιομηχανίες τοματοπολτού της κεντρικής Ελλάδας.

Φέτος έχουμε μια καλή χρονιά για την καλλιέργεια όσον αφορά τις αποδόσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ενώ έχουμε μειωμένες σε σχέση με πέρσι ζημιές λόγω των καιρικών συνθηκών.

Το πρόβλημα όμως αφορά το μέλλον και τον ανταγωνισμό στην παγκόσμια αγορά από τους Κινέζους, που αν και το 2025 είχαν μειωμένη παραγωγή κατάφεραν να έχουν χαμηλές τιμές στις εξαγωγές τοματοπολτού (774 ευρώ/τόνο για χύμα FOB), κυρίως λόγω των μεγάλων αποθεμάτων αλλά και της επιθετικής εξαγωγικής πολιτικής που ακολουθούν. Τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να διαμορφωθεί στην χώρα μιας στρατηγική πολιτική εξαγωγών από κάποιον κλαδικό φορέα για να καταφέρει να αντιμετωπίση τον κινέζικο ανταγωνισμό.

Από την άλλη σε μέτρια επίπεδα κινείται η παραγωγή της Ιταλίας λόγω ζημιών από τις καιρικές συνθήκες στις βόρειες περιοχές, αν και η παραγωγή στο νότο βοήθησε στην αντιστάθμιση αυτών των απωλειών.

Ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας, Χρήστος Βαλιανάτος, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι σε περίπου 10 ημέρες αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαδικασία παράδοσης της βιομηχανικής ντομάτας από τους παραγωγούς της Ηλείας προς τα εργοστάσια μεταποίησης. Μέχρι στιγμής η συγκομιδή και η παράδοση εξελίσσεται ομαλά, χωρίς σοβαρά προβλήματα. Υπήρξαν κάποιες ζημιές στην παραγωγή από τον καύσωνα. Από τον συνεταιρισμό έχουν παραδοθεί μέχρι σήμερα περίπου 32.000 τόνοι βιομηχανική ντομάτα. Εκτιμώ ότι η ποσότητα στην περιοχή θα κυμανθεί στα ίδια με τα περσινά επίπεδα.
Αφού τελειώσει και το στάδιο της παράδοσης, θα γίνει η τελική αξιολόγηση της ποιότητας και θα καθοριστούν οι τελικές τιμές, με το κλείσιμο των εργοστασίων. Η μέση τιμή το 2024 ήταν στα 137 ευρώ ο τόνος, ενώ φέτος κυμαίνεται στα 122 ευρώ ο τόνος. Οι παραγωγοί περιμένουν καλύτερες τιμές σε σχέση με τα συμβόλαια, μιας και το το κόστος είναι αυξημένο.   

Ο κ. Χρήστος Σουλιώτης, πρόεδρος της ΘΕΣΤΟ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος ήταν μια καλή χρονιά όσον αφορά την ποσότητα και την ποιότητα. Θετικό είναι ότι δεν είχαμε ζημιές από χαλαζοπτώσεις και καύσωνες. Από την άλλη όμως είχαμε μια δυσκολία στην απορρόφηση του προϊόντος από τις βιομηχανίες τοματοπολτού. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ο συνεταιρισμός προχώρησε σε συμφωνία με την ΚΥΚΝΟΣ από την Ηλεία για την απορρόφηση 2.000 τόνων. Σταδιακά έχει αρχίσει να λύνεται το πρόβλημα. Το θετικό είναι ότι ο καιρός βοηθάει και γίνεται ομαλά η συγκομιδή χωρίς να υπάρχουν ζημιές στο προϊόν.

Από την πλευρά του ο κ. Δημήτρης Προσμίτης, παραγωγός από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος έχουμε αυξημένες ποσότητες με αποτέλεσμα η μεταποίηση να έχει αργούς ρυθμούς απορρόφησης. Αυτή την στιγμή έχει συγκομιστεί το 60 έως 65% του προϊόντος. Από αρχές Σεπτεμβρίου ξεκίνησαν οι όψιμες φυτεύσεις και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως τις 25 Σεπτεμβρίου. Ποσοτικά αλλά και ποιοτικά η φετινή παραγωγή είναι σε πολύ καλά επίπεδα. Κάποιες ζημιές έχουμε στις φυτεύσεις που έγιναν μετά από τις 20 Απριλίου. 
Ο μέσος όρος τιμές παραγωγού φέτος κυμαίνεται στα 100 - 115 ευρώ ο τόνος, που μαζί με το πριμ ποιότητας φτάνει στα 125 ευρώ. Από σήμερα αυξάνει το πριμ κατά 5 ευρώ (130 ευρώ/τόνος) και θα αυξηθεί μετά τις 20 Σεπτεμβρίου φτάνοντας στα 140 έως 145 ευρώ ο τόνος. Όπως φαίνεται τελικά φέτος είναι μια καλή χρονιά για την καλλιέργεια.

Συνεχίζεται ο αλωνισμός στα χωράφια με ηλίανθο, με τις τιμές στα συμβόλαια που δίνουν οι εταιρείες βιοντίζελ να έχουν «κλείσει» στα 40 λεπτά το κιλό.

Υπενθυµίζεται ότι τα περσινά συµβόλαια έφτασαν µέχρι τα 47 λεπτά το κιλό, που θεωρήθηκε ότι ήταν σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Στις περισσότερες περιοχές οι αποδόσεις πάντως είναι σε χαμηλά επίπεδα, αν και καλύτερες σε σχέση με τις περσινές που λόγω του καύσωνα κυμάνθηκαν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Ο κ. Στέργιος Λίτος, παραγωγός από τις Σέρρες και πρόεδρος του Πανελλαδικού Αγροτικού Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΘ), τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι ο αλωνισμός ηλίανθου συνεχίζεται και οι αποδόσεις είναι σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τις περσινές. Ακόμη το ΥΠΕΝ δεν έχει υπογράψει την κατανομή  βιοντίζελ για να γνωρίζει η μεταποίηση τις ποσότητες που θα πουλήσει. Πάντως τα συμβόλαια της βιομηχανίας βιοντίζελ με τους παραγωγούς φέτος είναι στα 40 λεπτά το κιλό.

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από την Ορεστιάδα, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι από αρχές Αυγούστου ξεκίνησε ο αλωνισμός του ηλίανθου στην περιοχή μας και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Οι αποδόσεις είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα (70 έως 150 κιλά το στρέμμα). Με αυτές τις αποδόσεις και με την τιμή των συμβολαίων στα 40 λεπτά το κιλό η καλλιέργεια του ηλίανθου δεν μπορεί να έχει μέλλον στην χώρα μας.  

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η περιοχή μας είναι όψιμη και ακόμη δεν έχει ξεκινήσει ο αλωνισμός στον ηλίανθο. Από αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται να ξεκινήσει ο αλωνισμός στην περιοχή. Πάντως όσοι έσπειραν φέτος νωρίς φαίνεται ότι οι καιρικές συνθήκες ήταν ευνοικές για την καλλιέργεια, ενώ οι υπόλοιποι έχουν μειωμένες αποδόσεις.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, «ο συνεταιρισμός έχει υπογράψει συμβόλαια με ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Έχει ξεκινήσει η συγκομιδή με τις αποδόσεις να είναι μειωμένες αλλά σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με πέρσι. Ειδικά στα πρώιμα ξηρικά χωράφια οι συνεχόμενες υψηλές θερμοκρασίες δημιούργησαν πρόβλημα στα κιλά».

Για το 2026 σχεδιάζει το ΥπΑΑΤ να εφαρμόσει το πρόγραμμα μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα στο βαμβάκι και τη βιομηχανική τομάτα.

Πρόκειται για ένα νέο Γεωργοπεριβαλλοντικό Μέτρο στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) του 2ου πυλώνα της ΚΑΠ με ένα συνολικό ποσό της τάξης άνω των 90 εκατ. ευρώ.

Η 3ετής επιδότηση δέσµευσης άνθρακα θα ανέρχεται στα 31,7 ευρώ το στρέµµα για το βαµβάκι και 70,4 ευρώ το στρέµµα για τη βιοµηχανική τοµάτα.

Ένα ερώτημα είναι αν το κονδύλι αυτό θα μπορεί να καλύψει την συνολική έκταση των δύο καλλιεργειών στην χώρα.

Όμως και αυτό το ποσό - όπως και τα άλλα μέτρα του ΠΑΑ - θα ξεκινήσει το 2026 και θα καταβληθεί στους δικαιούχους μετά τις σπορές.

Σύμφωνα με πηγές από το ΥπΑΑΤ, όσοι ενταχθούν στο Μέτρο δεν θα μπορούν να ενταχθούν στα Βιολογικά και στο Μέτρο της Απονιτροποίησης.

Για την επίτευξη του στόχου µείωσης του αποτυπώµατος άνθρακα κατά 20% οι δικαιούχοι πρέπει να εφαρµόσουν ενδεικτικά κάποιες δεσµεύσεις φιλικές προς το περιβάλλον. Θα περιλαμβάνει τριετείς δεσμεύσεις για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα κατά 20%, από το πρώτο έτος δεσμεύσεων μέχρι και το τρίτο έτος, ενώ θα προβλέπεται και παράταση διετίας αν και εφόσον κριθούν θετικά τα αποτελέσματά του.

Το μέτρο θα συγκρίνει τις πρακτικές έκανε ο παραγωγός το προηγούμενο έτος με αυτές που θα κάνει το επόμενο στα αγροτεµάχια που θα συµµετάσχουν στο Μέτρο.

Αν µε τις νέες καλλιεργητικές πρακτικές προκύπτει µείωση αποτυπώµατος άνθρακα τότε θα πληρώνεται η επιδότηση αν όχι δεν θα την πληρώνεται.

Πάντως η Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος (ΔΟΒ) ζητά πρόσθετα μέτρα στήριξης για τους βαμβακοπαραγωγούς.  Όπως τονίζει οι βαμβακοπαραγωγοί θα πρέπει να διαχειριστούν:

• Υψηλό κόστος παραγωγής,
• Μειωμένες αποδόσεις, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών.
• Χαμηλές τιμές, που έθεσαν και θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων.

Από Δευτέρα (21/7) ξεκινά η συγκομιδή βιομηχανικής ντομάτας στην περιοχή της Ηλείας. 

Από τα τέλη του Ιουλίου με αρχές Αυγούστου αναμένεται να ξεκινήσουν την συγκομιδή οι πρώιμες φυτεύσεις βιομηχανικής ντομάτας στην υπόλοιπη χώρα.

Η συγκομιδή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως 20 Σεπτεμβρίου για τις όψιμες ποικιλίες, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την φύση του εδάφους της περιοχής.

Ο κ. Χρήστος Σουλιώτης, πρόεδρος της ΘΕΣΤΟ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι τέλος του μήνα θα ξεκινήσουν οι συγκομιδές στις πρώιμες ποικιλίες βιομηχανικής ντομάτας. Αναμένεται μια μέτρια χρονιά όσον αφορά την παραγωγή. Το θετικό είναι ότι φέτος δεν έχουμε μέχρι στιγμής ζημιές από χαλαζοπτώσεις και καύσωνες. Οι αποδόσεις μας κυμαίνονται στα ίδια με τα περσινά επίπεδα. Προβληματισμός υπάρχει επειδή η τάση φέτος είναι οι μέσες τιμές παραγωγού να είναι μειωμένες στα συμβόλαια με τις βιομηχανίες σε σχέση με τα περσινά επίπεδα. Επίσης η βιομηχανία Νομικός έχει ζητήσει φέτος λιγότερες ποσότητες. Αυτό που ελπίζουν οι παραγωγοί είναι να έχουν καλές ποιότητες.

Ο κ. Δημήτρης Προσμίτης, παραγωγός από την Λάρισα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι από τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου αναμένεται να ξεκινήσεις φέτος η συγκομιδή για πρώιμες φυτείες βιομηχανικής ντομάτας στην Θεσσαλία.
Είχαμε προβλήματα στο ξεκίνημα των φυτεύσεων λόγω των βροχών του Απριλίου και πήγε λίγο πίσω η καλλιέργεια. Οι βιομηχανίες ήθελαν σταδιακή συγκομιδή αλλά τελικά αναμένεται να συγκομιστούν μαζί οι πρώιμες με τις μέσες φυτεύσεις.  
Επίσης οι πρώιμες φυτεύσεις είχαν κάποια προβλήματα με την φυτοπροστασία, ενώ ευτυχώς δεν είχαν προβλήματα οι υπόλοιπες.
Περιμένουμε να δούμε πόσο θα επηρεαστεί η καλλιέργεια από τις υψηλές θερμοκρασίες που θα έχουμε τις επόμενες ημέρες. Επίσης αν έχουμε βροχοπτώσεις κατά την συγκομιδή θα υπάρξει πρόβλημα στις ντομάτες.
Στα συμβόλαια με την μεταποίηση υπάρχει προβληματισμός με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά στην συγκομιδή και τα πριμ ποιότητας, ενώ αναμένεται να έχουμε μείωση τιμών από τις ξένες ύλες.
Ο Νομικός φέτος έχει μειωμένα στρέμματα και στάνταρ ποσότητες ανά στρέμμα. Για τις ποσότητες ντομάτας πάνω από αυτό το όριο δεν γνωρίζει ο παραγωγός την τιμή πώλησης.

Ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας, Χρήστος Βαλιανάτος, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα εξελίσσεται η παραγωγή της βιομηχανικής ντομάτας στην Ηλεία. Φέτος δεν υπήρξαν προβλήματα με την άρδευση στην περιοχή. Τέλη της εβδομάδας θα γίνουν κάποιες δοκιμαστικές κοπές και η συγκομιδή θα ξεκινήσει από τη Δευτέρα (21/7). Η χρονιά φαίνεται να είναι καλή όσον αφορά την ποσότητα και την ποιότητα και οι αποδόσεις φαίνεται να κυμαίνονται σε καλά επίπεδα. Αυτό που προβληματίζει τους παραγωγούς είναι οι μειωμένες τιμές που έχουμε φέτος στα συμβόλαια με τις βιομηχανίες. Η μέση τιμή το 2024 ήταν στα 137 ευρώ ο τόνος, ενώ φέτος κυμαίνεται στα 122 ευρώ ο τόνος.

Ο κ. Γεώργιος Κυριτσάς, γεωπόνος της Σάνδρος ΑΕ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι βροχοπτώσεις στις αρχές των φυτεύσεων έφεραν οψίμιση της καλλιέργειας. Αυτό θα φέρει μια καθυστέρηση στην συγκομιδή της πρώιμης βιομηχανικής ντομάτας.

Πάντως η καλλιέργεια φέτος εξελίχθηκε ομαλά σε όλη την χώρα. Αναμένεται να έχουμε καλές αποδόσεις και κιλά. Δεν υπάρχουν ζημιές στα χωράφια λόγω καιρικών συνθηκών. Μέχρι στιγμής έχουμε γλυτώσει από τους καύσωνες που ταλαιπώρησαν πέρσι την καλλιέργεια.

Την περίοδο 5 έως 10 Αυγούστου αναμένεται να συγκομιστούν οι μεγάλες ποσότητες. Η συγκομιδή αναμένεται να ολοκληρωθεί στις όψιμες περιοχές μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου.  

Οι εμπειρογνώμονες στις Ομάδες Εργασίας των ευρωπαϊκών αγροτοσυνδικαλιστικών οργανώσεων Copa και Cogeca για τα Δημητριακά, τους Ελαιούχους Σπόρους και τις Πρωτεϊνούχες Καλλιέργειες, ανακοίνωσαν τις προβλέψεις τους για τις παραγωγές του 2025.

Όπως τονίζουν αναμένουν μέτρια βελτίωση για τα δημητριακά της ΕΕ, μια σταθερή χρονιά για τους ελαιούχους σπόρους και ένα θετικό αποτέλεσμα για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες παρά τη μείωση της σπαρμένης έκτασης. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η συνολική κατάσταση εξακολουθεί να εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες και οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές.

Ειδικότερα η παραγωγή δημητριακών στην ΕΕ-27 προβλέπεται να φτάσει τους 275,2 εκατομμύρια τόνους το 2025, σημειώνοντας αύξηση, κατά 6,9%, σε σύγκριση με το 2024. Αυτή η ανάκαμψη οφείλεται σε αύξηση 2,2% της έκτασης καλλιέργειας και βελτίωση 4,6% στις αποδόσεις. Μετά από ένα απαιτητικό 2024, οι βασικές καλλιέργειες δημητριακών δείχνουν σημάδια ανάκαμψης: η παραγωγή μαλακού σιταριού αναμένεται να αυξηθεί κατά 9,6%, το κριθάρι κατά 9,2% και το καλαμπόκι κατά 4,7%, λόγω αυξημένων αποδόσεων. Αντίθετα το σκληρό σιτάρι αντιμετωπίζει απότομη πτώση 32% λόγω σημαντικά χαμηλότερων αποδόσεων (-33,7%).

Όσον αφορά τα υπόλοιπα δημητριακά, αναμένεται επίσης να καταγράψουν αυξήσεις στην παραγωγή το τριτικάλε (+7,4%), η βρώμη (+6,4%) και η σίκαλη (+2,8%). Αντίθετα ο σόργος αναμένεται να έχει σημαντική μείωση (-19,9%) λόγω της απότομης μείωσης της σπαρμένης έκτασης (-31,1%). 

Η συνολική παραγωγή δημητριακών του 2025 σηματοδοτεί σαφή βελτίωση σε σχέση με το 2024. Όμως ο μέσος όρος παραγωγής των τελευταίων πέντε ετών παραμένει σε χαμηλά επίπεδα (276,6 εκατομμύρια τόνοι). Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η φετινή «ανάκαμψη» της παραγωγής παραμένει πολύ κάτω από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες.

Για τους ελαιούχους σπόρους, οι προβλέψεις για το 2025 μιλάνε για μια σταθερή παραγωγή της ΕΕ-27, που να αναμένεται να φτάσει τους 31,1 εκατομμύρια τόνους, αντιπροσωπεύοντας μια μικρή μείωση 0,8% σε σύγκριση με το 2024.
Η συνολική έκταση καλλιέργειας ελαιούχων σπόρων έχει αυξηθεί οριακά κατά 0,5%, ενώ οι αποδόσεις προβλέπεται να παραμείνουν σε σταθερά επίπεδα με μια μικρή μείωση κατά 1,3%.

Μια μικρή αύξηση θα έχει η ευρωπαϊκή παραγωγή ελαιοκράμβης (+0,1%) που αντισταθμίζεται από τη μείωση της παραγωγής ηλίανθου (-4,5%), κυρίως λόγω των χαμηλότερων αποδόσεων. Αντίθετα, η παραγωγή σόγιας προβλέπεται να αυξηθεί, κατά 5,9%, λόγω τόσο της αυξημένης έκτασης όσο και της βελτίωσης των αποδόσεων.

Οι εξελίξεις ανά χώρα δείχνουν ποικίλες τάσεις, με ορισμένες περιοχές να επωφελούνται από ευνοϊκές συνθήκες στις αρχές της άνοιξης, ενώ άλλες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ξηρασίας.

Οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες φέτος έχουν καλές προοπτικές. Παρά τη μείωση, κατά -3%, της συνολικής έκτασης καλλιέργειας, η συνολική παραγωγή στην ΕΕ-27 αναμένεται να φτάσει τους 3,82 εκατομμύρια τόνους, μια μεγάλη αύξηση, κατά +8%, σε σύγκριση με το 2024. Αυτή η αύξηση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις αυξημένες αποδόσεις, ιδίως για τα μπιζέλια (+21%) και τα φασόλια (+11%). Η παραγωγή λούπινου, ωστόσο, μειώνεται (-66%) λόγω τόσο της μειωμένης έκτασης όσο και των αποδόσεων.

Πάντως οι μειωμένες οι βροχοπτώσεις, κατά τη διάρκεια της πλήρωσης των σιτηρών και της συγκομιδής, θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις τελικές παραγωγές.

Σε περίπου 20 ημέρες αναμένεται να ξεκινήσει ο αλωνισμός στα πρώιμα χωράφια με ηλίανθο.

Φέτος είχαμε μια αύξηση στρεμμάτων και οι σπορές έγιναν με καλές καιρικές συνθήκες αλλά οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες αρχίζουν να δημιουργούν πρόβλημα στην καλλιέργεια.

Όσον αφορά τα συμβόλαια όλες οι εταιρείες έχουν κλείσει με τιμή στα 40 λεπτά το κιλό. Με αυτή την τιμή ο παραγωγός για να καλύψει τα έξοδά του θα πρέπει να έχει μέση αποδοση στα 400 κιλά το στρέμμα.

Πρόβλημα υπάρχει στην αγορά επειδή ακόμη το ΥΠΕΝ δεν έχει υπογραφεί η ποσότητα κατανομής βιοντίζελ για το έτος 2025. 

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο γεωπόνος και ιδιοκτήτης καταστημάτων γεωργικών εφοδίων από τη Νέα Ζίχνη Σερρών κ. Στέργιος Γκιργκίρης, «στις 15 Αυγούστου θα ξεκινήσει η συγκομιδή. Στην περιοχή η σπορά έγινε Μάρτιο και Απρίλιο και έχει ολοκληρωθεί η λίπανση και η ζιζανιοκτονία. Το πρόβλημα είναι η ανομβρία που αν συνεχιστεί τότε θα έχουμε πολύ μειωμένες αποδόσεις.

Αυτή την εποχή έχει βγει το λουλούδι και στις πρώιμες καλλιέργειες έχει γίνει η γονιμοποίηση. Σε πολλές περιοχές έχουμε έλλειψη νερού για άρδευση και αυτό που χρειάζεται τώρα είναι να έχουμε βροχοπτώσεις.

Πέρσι στην περιοχή είχαμε πολύ μειωμένες αποδόσεις λόγω της ξηρασίας (ακόμη και 100 κιλά το στρέμμα) και πολλά χωράφια δεν αλωνίστηκαν.

Τα συμβόλαια της βιομηχανίας βιοντίζελ με τους παραγωγούς φέτος είναι στα 40 λεπτά το κιλό. Πέρσι κυμάνθηκαν από 47 έως 49 λεπτά. Υπάρχει όμως περίπτωση να αναπροσαρμοστούν οι τιμές των συμβολαίων αν έχουμε καλές ποιότητες».

Ο κ. Στέργιος Λίτος, παραγωγός από τις Σέρρες και πρόεδρος του Πανελλαδικού Αγροτικού Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΘ), τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «αυτή την στιγμή είναι στον «αέρα» η καλλιέργεια ηλίανθου.
Σε 20 ημέρες ξεκινούν τα αλώνια και ακόμη το ΥΠΕΝ δεν έχει υπογράψει την κατανομή  βιοντίζελ για να γνωρίζει η μεταποίηση τις ποσότητες που θα πουλήσει. Μάλιστα τα εργοστάσια βιοντίζελ απειλούν αν δεν υπογραφεί η απόφαση μέχρι τον αλωνισμός να ακυρώσουν τα συμβόλαια. Όσον αφορά την εικόνα της καλλιέργειας μέχρι στιγμής είναι πολύ καλή. Επίσης έχουμε μια αύξηση φέτος των στρεμμάτων καλλιέργειας λόγω χαμηλών τιμών σε σιτάρια και βαμβάκια».

Ο κ. Κώστας Κάκος, παραγωγός από την Ορεστιάδα, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι «αυτή την εποχή υπάρχει μεγάλη ανάγκη για άρδευση της καλλιέργειας. Όμως υπάρχει πρόβλημα με τα φράγματα και την μείωση των νερών στο ποταμό Άρδα. Πάντως η σπορά έγινε με καλές συνθήκες, το ίδιο η ζιζανιοκτονία και η λίπανση. Με τις υψηλές θερμοκρασίες όμως αν δεν γίνουν ποτίσματα θα έχουμε μειωμένες αποδόσεις. Τα συμβόλαια είναι στα 40 λεπτά το κιλό από όλες τις εταιρείες. Τώρα η τιμή του ηλίανθου στην Βουλγαρία είναι στα 45 λεπτά το κιλό. 
Τα αλώνια θα ξεκινήσουν 5 έως 10 Αυγούστου για τα πρώιμα και θα συνεχιστούν μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου».

Από την πλευρά του ο κ. Γιάννης Μυλωνάκης, παραγωγός από Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος η σπορά έγινε με καλές καιρικές συνθήκες και μαζί έγινε η βασική λίπανση. Όμως στην συνέχεια ο καιρός δεν βοήθησε και πολλοί παραγωγοί δεν έκαναν επιφανειακή λίπανση. Ο ηλίανθος δεν έχει μεγάλες καλλιεργητικές φροντίδες αλλά θέλει τουλάχιστον δύο ποτίσματα για να πάρει πάνω της η καλλιέργεια. Αν δεν έχουμε βροχές τα ξηρικά θα έχουν μειωμένες αποδόσεις και μπορεί να μην συμφέρει να αλωνιστούν.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», Λάμπης Κουμπρίδης, «ο συνεταιρισμός έχει υπογράψει συμβόλαια με ελάχιστη εγγυημένη τιμή παραγωγού στα 40 λεπτά το κιλό. Αυτή την στιγμή τα αρδευόμενα πρώιμα χωράφια έχουν μια πολύ καλή κατάσταση. Τα πρώιμα ξηρικά έχουν καλό γέμισμα αλλά με τις συνεχόμενες υψηλές θερμοκρασίες θα έχουν πρόβλημα. Η συγκομιδή θα ξεκινήσει σε περίπου 20 ημέρες». 

Ξεκίνησαν τα πρώτα συμβόλαια για τον ηλίανθο του 2025 με τιμές από τα περσινά επίπεδα αλλά με μια τάση ανόδου το επόμενο διάστημα.

Για ακόμη μια χρονιά πρώτος ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Δημητριακών Ορεστιάδας «Η ΕΝΩΣΗ» ανακοίνωσε ελάχιστη εγγυημένη τιμή στους παραγωγούς στα 40 λεπτά το κιλό.

Ο κ. Λάμπρος Κουμπρίδης, πρόεδρος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Δημητριακών Ορεστιάδας «Η ΕΝΩΣΗ», αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι «με βάση τις πωλήσεις σπόρων βλέπουμε ότι φέτος έχουμε μια μείωση των στρεμμάτων καλλιέργειας ηλίανθου στον βόρειο Έβρο. Μιλάμε για μείωση της τάξης του 20 - 30% σε σχέση με πέρσι. Πάντως μέχρι στιγμής οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές και δεν δημιούργησαν ζημιές στην καλλιέργεια. Ανακοινώσαμε ελάχιστη εγγυημένη τιμή στα 40 λεπτά και καλούμε τους παραγωγούς να υπογράψουν συμβόλαια. Η συγκομιδή αναμένεται να ξεκινήσει από τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου».

Όσον αφορά τις προβλέψεις για την φετινή παραγωγή ηλίανθου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η παραγωγή θα ανέλθει σε 9,669 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, αυξημένη, κατά 16,6%, σε σχέση με το προηγούμενο έτος, λόγω των ευνοϊκών καιρικών συνθηκών. Ειδικότερα:

Στη Ρουμανία αναμένεται αύξηση της παραγωγής κατά σχεδόν 50% στα 2,229 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.

Στη Βουλγαρία προβλέπεται αύξηση της παραγωγής κατά 16,3% στα 1,871 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.

Στη Γαλλία εκτιμάται αύξηση της παραγωγής κατά 22,4% στα 1,797 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.

Στην Ουγγαρία η παραγωγή θα μπορούσε να μειωθεί κατά 1,4% στους 1,777 εκατομμύρια μετρικούς τόνους.

Στην Ουκρανία 1,237 εκατομμύρια εκτάρια ήδη έχουν σπαρθεί με ηλίανθο, που αντιστοιχεί περίπου στο 24% της προβλεπόμενης έκτασης, ενώ φέτος η χώρα αναμένεται να παράγει περίπου 14 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ηλιόσπορων, καθιστώντας την έναν από τους κορυφαίους παραγωγούς στον κόσμο.

Το 2025, η Ρωσία προβλέπεται να παράγει πάνω από 13 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ηλιόσπορων, αντιπροσωπεύοντας ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου μεριδίου αγοράς.

Στις ΗΠΑ οι Αμερικανοί καλλιεργητές σχεδιάζουν να αυξήσουν την έκταση σποράς τους, κατά σχεδόν 50%, στα 414.220 εκτάρια και αναμένεται να παράγουν πάνω από 1 εκατομμύριο μετρικούς τόνους ηλιόσπορων.

Η επιδότηση από το Οικολογικό Σχήμα έφερε δυνατό κίνητρο για την καλλιέργεια της καμελίνας.

Στη Δράση Π-31.1-Γ: «Καλλιέργεια καινοτόμων ανθεκτικών καλλιεργειών», στην κατηγορία ελαιούχων σπόρων, περιλαμβάνεται και η καλλιέργεια της καμελίνας, που σύμφωνα με την ΚΑΠ δίνει ενίσχυση 60 ευρώ το στρέμμα. Πέρσι όμως το πριμ ανήλθε στα 30,6 ευρώ το στρέμμα.

Όπως αναφέρει το Οικολογικό Σχήμα, η καμελίνα μπαίνει ως cover crop, που σημαίνει ότι θα πρέπει να ακολουθήσει στο χωράφι και άλλη καλλιέργεια.

Έχουν ήδη σπαρθεί με καμελίνα πιλοτικά στρέμματα σε Ορεστιάδα, Ροδόπη, Χαλκιδική, Πτολεμαΐδα και Σέρρες.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση» Λάμπης Κουμπρίδης. τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «είμαστε οι πρώτοι στην Ελλάδα που βάλαμε πιλοτικά την καλλιέργεια της καμελίνας, ενός ενεργειακού φυτού κατάλληλου για βιοκαύσιμο.

Υπήρξε ενδιαφέρον για συμβόλαια με παραγωγούς από την εταιρεία Verd. Η τιμή των συμβολαίων είναι στα 45 έως 50 λεπτά το κιλό. Σε συνδιασμό με το πριμ από το Οικολογικό Σχήμα, γύρω στα 30 ευρώ το στρέμμα, αποτελούν καλά κίνητρα για την καλλιέργεια.

Τον πρώτο χρόνο κάναμε πειραματική σπορά σε 100 στρέμματα. Ήταν όμως μια περίεργη χρονιά γιατί κάναμε σπορά τον Φεβρουάριο του 2024 και συγκομίσαμε μετά τον αλωνισμό σιτηρών (αρχές Ιουλίου). Οι αποδόσεις ήταν στα 200 κιλά το στρέμμα.

Είναι μια απόλυτα ξηρική καλλιέργεια που το 2024 (χρονιά με ξηρασία) είχε πολύ καλά αποτελέσματα. Επίσης έχει ανθεκτικότητα σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Εκτιμώ ότι τα επόμενα χρόνια θα αντικαταστήσει την καλλιέργεια ηλίανθου. Το μόνο αρνητικό σε σχέση με τον ηλίανθο είναι ότι τα υπολείμματα της καμελίνας δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ζωοτροφή. Αντίθετα στον ηλίανθο τα υπολείμματα των σπόρων (35% πρωτεΐνη) μετά την εξαγωγή του λαδιού, τα φύλλα και οι κόνδυλοι του χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφή των κτηνοτροφών και των πτηνοτροφών.

Το δεύτερο χρόνο πάντως είμασταν πιο οργανωμένη και προχωρήσαμε σε σπορά 300 στρεμμάτων με καμελίνα. Οι σπορές έγιναν από Νοέμβριο μέχρι και Φεβρουάριο. Αυτό το κάναμε για να δούμε πως θα εξελιχθεί φέτος η καλλιέργεια. Εκτιμώ ότι λόγω των καιρικών συνθηκών η συγκομιδή θα ξεκινήσει από τα τέλη Ιουνίου. Πάντως ακόμη οι παραγωγή είναι μειωμένη για να μπορούμε να πούμε ότι θα κάνουμε διαπραγμάτευση τιμών με τις εταιρείες βιοντίζελ για παραγωγή βιοκαυσίμου. Τα 300 στρέμματα με 200 κιλά απόδοση δίνουν μόλις 60 τόνους παραγωγή.

Για την περιοχή των Σερρών ο γεωπόνος και ιδιοκτήτης της Αγροφυλλίδα ΑΕ, Στέργιος Γκιργκίρης, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι «η καμελίνα είναι φθινοπωρινή καλλιέργεια, σπέρνεται Οκτώβριο με Νοέμβριο. Η συγκομιδή της γίνεται μέσα με τέλη Μαΐου και μετά ο γεωργός πρέπει να σπείρει την κύρια καλλιέργεια, προκειμένου να ενταχθεί στο αντίστοιχο Οικολογικό Σχήμα.

Στην περιοχή μας κάναμε την σπορά στα τέλη Νοεμβρίου. Οι πολλές βροχοπτώσεις όμως που είχαμε φέτος έφεραν μια οψίμιση στην καλλιέργεια. Περιμέναμε την συγκομιδή μέσα στον Μάιο αλλά τελικά θα πάει για Ιούνιο. Στην συνέχεια είχαμε στόχο να καλλιεργήσουμε ηλίανθο ή καλαμπόκι.

Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την καλλιέργεια καμελίνας από τους παραγωγούς αλλά θα πρέπει να την μελετήσουμε πιλοτικά για κάποια χρόνια. Οι παραγωγοί ζητούν εναλλακτικές μορφές καλλιέργειας και είναι ελκυστική η συμβολαιακή γεωργία και η ενίσχυση από τα Οικολογικά Σχήματα.

Σαν καλλιέργεια μοιάζει πολύ με την ελαιοκράμβη. Είναι γενικά εύκολη καλλιέργεια, χωρίς ανάγκη για μεγάλες εισροές και συγκομίζεται με θεριζοαλωνιστική μηχανή που φέρει ειδικό μαχαίρι».

Τον Μάιο του 2016 πραγµατοποιήθηκε σπορά καμελίνας (Camelina sativa L. Crantz) στον πειραµατικό αγρό του ΓΠΑ και υπολογίστηκαν οι αποδόσεις της και οι ανάγκες της. Κατά τη συγκομιδή (στις 15/7/2016) εκτιμήθηκαν επιπλέον χαρακτηριστικά που αφορούσαν στο βάρος και στον αριθμό των σπόρων ανά φυτό καμελίνας και στις τελικές αποδόσεις. Αυτό που διαπιστώθηκε από την μελέτη ήταν πως η οργανική λίπανση με κόμποστ αύξησε τη στρεμματική απόδοση της σε σχέση με ανόργανη λίπανση.

Επίσης το 2022 η BIOS AGROSYSTEMS MABEE, σε συνεργασία με το ΚΑΠΕ (Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Eξοικονόμησης Eνέργειας), πραγματοποίησαν δύο πειράματα στη Βόρεια Ελλάδα, ένα στην Χαλκιδική και έναν στην Ξάνθη, με καλλιέργεια καμελίνας. Τα πειράματα έγιναν σε έκταση 10 και 6 στρέμματα αντίστοιχα. Χρησιμοποιήθηκε σπαρτική μηχανή που χρησιμοποιείται από τους ντόπιους καλλιεργητές για την σπορά σιτηρών.

Μετά το ολοκληρωτικό λουκέτο στα εργοστάσια της ΕΒΖ και την εγκατάλειψη της τευτλοκαλλιέργειας τώρα η κυβέρνηση αποφάσισε να ασχοληθεί ξανά με την παραγωγή ζάχαρης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης, το 2022 είχαμε 722 στρέμματα με καλλιέργεια τεύτλων και το 2023 είχαμε 328 στρέμματα. Και τις δύο χρονιές τα τεύτλα δεν πήγαν για παραγωγή ζάχαρης αλλά για ζωοτροφή.

Όλα αυτά τα χρόνια με εισαγωγές κάλυπτε τις ανάγκες για ζάχαρη η χώρα μας.

Τελικά αποφάσισε η κυβέρνηση να ενταχθεί και η ζάχαρη στο πρόγραμμα μεταποίησης, εμπορίας και ανάπτυξης γεωργικών προϊόντων της ΚΑΠ.

Συγκεκκριμένα μπήκαν και τα προϊόντα ζάχαρης, μεταξύ άλλων τροποποιήσεων, στο πρόγραμμα της Παρέμβασης Π3-73-2.3 που αφορά «Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση/εμπορία και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων του Στρατηγικού Σχεδίου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ελλάδας (Σ.Σ. Κ.Α.Π.) 2023-2027».

Στη νέα παρ. 5 προστίθεται περ. ιβ ως εξής:
«ιβ) η μεταποίηση/εμπορία/συσκευασία και/ή ανάπτυξη προϊόντων ζάχαρης».

Επίσης έχουμε νέες τροποποιήσεις στις περ. β) και γ) της παρ. 5 του άρθρου 7 αντικαθίστανται ως εξής:
«β) Περιφέρειες Ιονίου, Κρήτης, Θεσσαλίας, Δυτικής Μακεδονίας και ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ): 65%,
γ) Περιφέρειες Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας, Στερεάς Ελλάδας, Ηπείρου, Κεντρικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης: 50%, εκτός των ηπειρωτικών περιοχών που συμπεριλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ)».

Κατά τα λοιπά ισχύει η υπ' αρ. 47699/19.2.2025 απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Καθορισμός λεπτομερειών λειτουργίας και εφαρμογής της Παρέμβασης Π3-73-2.3 «Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση/εμπορία και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων του Στρατηγικού Σχεδίου για την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ελλάδας (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027"» (Β' 805 και διόρθωση σφάλματος Β' 1716).

Διαβάστε το ΦΕΚ (εδώ)

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε, το Σάββατο (8 Μαρτίου 2025), εκδήλωση με τίτλο «Make Tomato Great Again», στο πλαίσιο της έκθεσης AGROTHESSALY 2025.

Η εκδήλωση διεξήχθη στο Συνεδριακό Κέντρο της έκθεσης και συγκέντρωσε σημαντικούς εκπροσώπους από τον τομέα της μεταποίησης, της πρωτογενούς παραγωγής, του τραπεζικού κλάδου καθώς και της έρευνας.

Η οργάνωση πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία Δ. Σάνδρος ΑΕ με χορηγό επικοινωνίας την εταιρεία ΑγροΤύπος ΑΕ.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν καταξιωμένοι ομιλητές από διαφορετικούς τομείς, οι οποίοι αντάλλαξαν απόψεις και ιδέες για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για την βιομηχανική τομάτα στην Ελλάδα.

Ουσιαστική ήταν και η παρουσία του υφυπουργού ΥΠΑΑΤ, κ. Χρήστου Κέλλα, ο οποίος επεσήμανε το σημαντικό αποτύπωμα της καλλιέργειας στον πρωτογενή τομέα καθώς και την ανάγκη περαιτέρω στήριξης του προϊόντος. Την εκδήλωση άνοιξε με χαιρετισμό του ο Διευθύνων Σύμβουλος της Δ. Σάνδρος ΑΕ, κ. Γεώργιος Σάνδρος, ο οποίος τόνισε την ανάγκη πραγμάτωσης της δυναμικής της καλλιέργειας, σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Ο κ. Δημήτρης Νομικός, Προέδρος της ΑΒΕΚ Δ. Νομικός καθώς και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Κονσερβοποιών, ανέπτυξε τις σύγχρονες τάσεις και προοπτικές της βιομηχανικής τομάτας στο πλαίσιο της επεξεργασίας και της παραγωγής προϊόντων αξίας. Τόνισε ότι πρέπει να υπάρξει ρεαλισμός ως προς τον στρεμματικό στόχο που θέτουμε, μιας και θα πρέπει να επιδιώκουμε ανάπτυξη σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, και ότι πρέπει να επενδύσουμε στην δημιουργία μεγάλων πρωτογενών παραγωγικών μονάδων. Προσέδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα σε όλα τα στάδια.

Ο κ. Χρήστος Σουλιώτης, πρόεδρος της ΘΕΣΤΟ και εκπρόσωπος της πρωτογενούς παραγωγής, παρουσίασε τις προκλήσεις και τις ανάγκες του τομέα παραγωγής βιομηχανικής τομάτας, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα για επενδύσεις και εκσυγχρονισμό των καλλιεργητικών πρακτικών ώστε να κατεβάσουμε το υψηλό κόστος παραγωγής, καθώς και στην αναγκαιότητα των παραγωγών στην προσήλωση και εξειδίκευση στην καλλιέργεια. Κάλεσε τους συμμετέχοντες σε μια εθνική συνεννόηση για να διατηρήσουν το προϊόν ισχυρό και ανταγωνιστικό.

Ο κ. Δημήτρης Γιούδης, στέλεχος Επιχειρηματικού Κέντρου Αγροτικού Τομέα Κεντροδυτικής Ελλάδος της Τράπεζας Πειραιώς παρουσίασε χρηματοδοτικά εργαλεία και στρατηγικές στήριξης των παραγωγών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της βιομηχανικής τομάτας κι όχι μόνο. «Η πρόσβαση των παραγωγών στα χρηματοδοτικά προϊόντα της Πειραιώς πραγματοποιείται μέσα από μια πληθώρα εξειδικευμένων λύσεων που προσαρμόζονται ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες τους. Μόνο το 2024 εκταμιεύτηκαν νέες χρηματοδοτήσεις άνω των 400 εκατ. €. Συνεχίζουμε τη χρηματοδότηση των βιώσιμων επενδύσεων σε όλο τον κλάδο της αγροδιατροφής».

Τέλος ο κ. Διονύσιος Μπόχτης, διευθυντής του Ινστιτούτου Βιο-οικονομίας και Αγροτεχνολογίας (iBo), περιέγραψε την σημασία των νέων τεχνολογιών στην βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα της πρωτογενούς παραγωγής αλλά με γνώμονα την γνωσιακή επάρκεια των εμπλεκομένων και την λειτουργία ενός σαφούς κανονιστικού πλαισίου. Ανθρακοδεσμευτική γεωργία, ψηφιακές τεχνολογίες, συμπόρευση των ιδιωτών όλων των κλάδων: «οι αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες, μπορούν και πρέπει να προσφέρουν την απαιτούμενη διαφάνεια και να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των εμπλεκομένων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της καλλιέργειας και μεταποίησης της βιομηχανικής τομάτας, όπου η βιο-παραγωγή συνδέεται άρρηκτα με τη βιομηχανική παραγωγή. Εδώ παρουσιάζεται μια εξαιρετική ευκαιρία δημιουργίας ενός πρότυπου παραδείγματος ιδιωτικής πρωτοβουλίας από τους πρωτοπόρους σε κάθε κρίκο της αλυσίδας παραγωγής βιομηχανικής τομάτας. Διότι οι πρωτοπόροι είναι αυτοί που χαράσσουν τη διαδρομή».

Οι ομιλητές ανέδειξαν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των διαφορετικών κλάδων και την ανάγκη για στρατηγικές επενδύσεις, τεχνολογική καινοτομία και χρηματοδοτική στήριξη, ώστε να ενισχυθεί ο τομέας της βιομηχανικής τομάτας και να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του μέλλοντος.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την υπόσχεση για περαιτέρω συνεργασίες και δράσεις που θα συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας της βιομηχανικής τομάτας στην Ελλάδα.

Στόχος είναι να αποτελέσει η διοργάνωση αυτή την απαρχή για την δημιουργία ενός σύγχρονου think tank για την βιομηχανική τομάτα.
Κύρια Φωτογραφία άρθρου: Από αριστερά - Δημήτρης Νομικός, Χρήστος Σουλιώτης, Γεώργιος και Δημήτρης Σάνδρος, Δημήτρης Γιούδης, Διονύσιος Μπόχτης.

Ενημερωτική εκδήλωση για το μέλλον της Βιομηχανικής Τομάτας θα πραγματοποιηθεί, το Σάββατο (08/03/2025), στις 12:00 π.μ., στην σκεπαστή αγορά της Λάρισας, στα πλαίσια της Πανελλήνιας Έκθεσης για τη Γεωργία και την Κτηνοτροφία, Agrothessaly 2025.

Την εκδήλωση διοργανώνει η εταιρεία Δ. Σάνδρος Α.Ε. μια ελληνική επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον κλάδο των γεωργικών εφοδίων, η οποία παράγει και εμπορεύεται πολλαπλασιαστικό υλικό βιομηχανικής τομάτας (σπόροι, σπορόφυτα), καθώς και προϊόντα ειδικής θρέψης φυτού στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια.

Στόχος της εκδήλωσης θα είναι η εξεύρεση λύσεων για την αναγέννηση και περαιτέρω ανάπτυξη της καλλιέργειας στην χώρα μας. Κεντρικό σύνθημα θα είναι «ας φτιάξουμε την τομάτα δυνατή ξανά».

Στο πάνελ των ομιλητών θα συμμετέχουν εκπρόσωποι από τους συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών, την μεταποίηση, τον τραπεζικό κλάδο, καθώς και επιστήμονες έρευνας και τεχνολογίας.

Οι βασικές θεματικές ενότητες που θα αναπτυχθούν από τους ομιλητές, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, θα είναι:

• Η Βιομηχανική Τομάτα ως επιλογή στα σύγχρονα αδιέξοδα του πρωτογενή τομέα.
• Τρόποι ανάκαμψης και ανάπτυξης της καλλιέργειας μέσα από βιώσιμα μονοπάτια
• Προσαρμογή στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και διατροφικές εφαρμογές.

Όπως δηλώνει στον ΑγροΤύπο ο κ. Γεώργιος Σάνδρος, απώτερος στόχος της εκδήλωσης θα είναι να ξεκινήσει η συζήτηση για την χάραξη ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού στη Βιομηχανική Τομάτα για την προώθηση του προϊόντος.

Είναι μια ευκαιρία να μιλήσουν όλοι για την ανάπτυξη αυτού του προϊόντος, που αποτελεί την πλέον δυναμική εκτατική καλλιέργεια στην ελληνική ύπαιθρο.

Σε μια χρονική στιγμή όπου ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται υπό «πίεση» (χαμηλές τιμές προϊόντων, αυστηρές απαιτήσεις παραγωγής, αδυναμία δανεισμού, υψηλή εξάρτηση από επιδοτήσεις) θα μιλήσουμε για επιστροφή της δυναμικής στην συγκεκριμένη καλλιέργεια. Το εγχείρημα είναι σημαντικό και οφείλουν όλοι να δηλώσουν παρών.

Χορηγός επικοινωνίας της εκδήλωσης είναι ο ΑγροΤύπος.

Το πάνελ των ομιλητών θα συντονίζει ο δημοσιογράφος του ΑγροΤύπου κ. Σταύρος Παϊσιάδης.

Για μια ακόμη φορά φαίνεται ότι με ρυθμούς «χελώνας» κινείται το ελληνικό κράτος, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Από τα τέλη Μαρτίου αναμένεται να ξεκινήσουν οι σπορές και όπως φαίνεται για ακόμη μια φορά δεν θα γνωρίζουν τιμές συμβολαίων οι παραγωγοί.

Παραμένουν τα προβλήματα λόγω της καθυστέρησης κατανομής βιοντίζελ, ενώ συνεχίζεται στο ΥΠΕΝ το «μπαλάκι ευθυνών» για την καθυστέρηση υπογραφής της σχετικής υπουργικής απόφασης.

Ο παραγωγός από τις Σέρρες και πρόεδρος του Πανελλαδικού Αγροτικού Συλλόγου Καλλιεργητών Ενεργειακών Φυτών (ΠΑΣΚΕΘ), Στέργιος Λίτος, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι «τα τελευταία χρόνια όταν κάνουν σπορά οι παραγωγοί δεν γνώριζουν την τιμή. Από την πλευρά της η μεταποίηση δεν γνωρίζει τι ποσότητες πρέπει να παράγει για να απορροφηθούν από την αγορά. Ουσιαστικά καταργείται στην πράξη η συμβολαιακή γεωργία».

Πάντως να επισημάνουμε ότι χωρίς την υπογραφή της κατανομής βιοντίζελ με «διαρροές» για τιμές συµβολαίων δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για την καλλιέργεια στον ηλίανθο.

Αργεί το Μέτρο 23 για ηλίανθο

Επίσης ο Υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, δεσμεύτηκε στην πρόσφατη συνάντηση που είχε με τους παραγωγούς ότι θα επιδιωχθεί αποζημίωση, ειδικά του ηλίανθου (με απώλεια της τάξης του 70%) από ευρωπαϊκή βοήθεια.

Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε πρόσφατα την μεταφορά κονδυλίου 98,6 εκατ. ευρώ από το γεωργικό αποθεματικό για την άμεση στήριξη των αγροτών, στην οποία δεν περιλαμβάνεται η χώρα μας. Το ποσό θα κατανεμηθεί στην Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Λετονία και την Ουγγαρία, που έχουν πληγεί από έκτακτα δυσμενή κλιματικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές από την άνοιξη του 2024.

Στην συνέχεια ο υπουργός ΑΑΤ κ. Τσιάρας ανακοίνωσε ότι έως το τέλος Φεβρουαρίου θα έχουν σταλεί στην ΕΕ οι φάκελοι που στοιχειοθετούν τη μείωση της παραγωγής ώστε να ενεργοποιηθεί το Μέτρο 23 του ΠΑΑ.

Όσον αφορά τις πληρωμές - σε περίπτωση που δώσει το πράσινο φως η Κομισιόν - σύμφωνα με τον υπουργό, μέχρι τον Ιούνιο, θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για αναπλήρωση του εισοδήματος των αγροτών που έχουν αποδεδειγμένα μειωμένη παραγωγή.

Δηλαδή θα έχουν κάνει όλα τα καλλιεργητικά έξοδα οι παραγωγοί ηλίανθου και πριν την συγκομιδή, που ξεκινά γύρω στις αρχές Αυγούστου, θα πάρουν την ενίσχυση.

Η Αλγερία εισάγει σήμερα το 100% των αναγκών της σε καλαμπόκι και ελαιούχους σπόρους. Συνολικά διαθέτει 3,24 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για την εισαγωγή αυτών των προϊόντων.

Για να μειώσει αυτή την εξάρτηση από τις εισαγωγές η αλγερινή κυβέρνηση ξεκίνησε ένα στρατηγικό πρόγραμμα ανάπτυξης αυτών των καλλιεργειών στην χώρα.

Το πρόγραμμα, που θα ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025, προβλέπει την ανάπτυξη, σε συνολική έκταση 5.200.000 στρεμμάτων, της καλλιέργειας καλαμποκιού και ελαιούχων σπόρων (ηλίανθου, ελαιοκράμβης και σόγιας), μέχρι το 2028.

Σε δηλώσεις της η κα η Hanane Labiad, Διευθύντρια Ανάπτυξης και Προώθησης Αγροτικών Προϊόντων στο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Αλιείας, τόνισε ότι η χώρα «διαθέτει τους γεωργούς, την αγροτική γη και τους υδάτινους πόρους, που είναι απαραίτητοι, για να αναπτύξει τις συγκεκριμένες καλλιέργειες». Το πρόγραμμα στρατηγικής ανάπτυξης καλλιεργειών το χαρακτήρισε ένα «φιλόδοξο έργο» που στοχεύει στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της χώρας.

Για να το επιτύχει αυτό, η Αλγερία έχει θέσει ως στόχο να καλλιεργήσει συνολικά 2.200.000 στρέμματα με καλαμπόκι και μια έκταση 3.000.000 στρέμματα με ελαιούχους σπόρους, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Γεωργίας.

Επίσης επισήμανε στους ενδιαφερόμενους αγρότες και επενδυτές, την ανάγκη τήρησης του στρατηγικού προγράμματος ανάπτυξης αυτών των καλλιεργειών. Ήδη τον ερχόμενο Μάρτιο προγραμματίζεται η καλλιέργεια καλαμποκιού σε 300.000 στρέμματα και ελαιούχων σπόρων σε 600.000 στρέμματα.

Δέσμη μέτρων στήριξης σε καλλιέργειες που επλήγησαν από καιρικά φαινόμενα και σε εκτροφές που επλήγησαν από ζωονόσους, ζήτησε η βουλευτής Σερρών της ΝΔ, Φωτεινή Αραμπατζή, από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, στην συνάντηση, που πραγματοποίησαν, την Τετάρτη (5/2/202), στο ΥπΑΑΤ.

Η βουλευτής παρουσίασε την πρόταση του τοπικού υποκαταστήματος του ΕΛΓΑ για τις πληγείσες από την ξηρασία καλλιέργειες, όπως ο ηλίανθος, τα αμύγδαλα, τα σιτηρά, τα καπνά, οι πατάτες και η λεβάντα, ζητώντας την ενίσχυση των παραγωγών για τη βεβαιωμένη απώλεια εισοδήματος που υπέστησαν.

Ζήτησε μάλιστα να προβλεφθεί μια αμεσότερη χρονικά αποζημίωση από αυτήν, που προβλέπουν τα ΚΟΕ, επικαλούμενη τις δυνατότητες ενός ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου, ύστερα από σχετικό αίτημα, που θα πρέπει να υποβάλει η χώρα.

Ο Υπουργός δεσμεύτηκε ότι θα επιδιωχθεί αποζημίωση, ειδικά του ηλίανθου (με απώλεια της τάξης του 70%) από ευρωπαϊκή βοήθεια. Η κ. Αραμπατζή ζήτησε την ενεργοποίηση του de minimis για τις υπόλοιπες πληγείσες καλλιέργειες.

Θετικά ανταποκρίθηκε ο Υπουργός και στο αίτημα της Σερραίας Βουλευτή για μείωση του αναγκαίου πλαφόν για τη χορήγηση της συνδεδεμένης ενίσχυσης σε αραβόσιτο και βαμβάκι λόγω των καιρικών συνθηκών, που απομείωσαν αισθητά την παραγωγή.

Ειδική μνεία έγινε στη συνάντηση εργασίας για την ανάγκη ενίσχυσης της βαμβακοκαλλιέργειας, με την κ. Αραμπατζή να υπενθυμίζει ότι οι Σέρρες αποτελούν τη δεύτερη πανελλαδικά, βαμβακοπαραγωγό περιοχή, οι αγρότες της οποίας είναι αντιμέτωποι με τη μειωμένη παραγωγή, τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές και το αυξημένο κόστος.

Η βουλευτής Σερρών ζήτησε να υπάρξει ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος λόγω αυξημένου κόστους ζωοτροφών, στις εκμεταλλεύσεις που έμειναν σε αποκλεισμό χωρίς να έχουν κρούσμα και ζώα προς θανάτωση. Ο υπουργός δεσμεύτηκε για την οριζόντια αποζημίωση τύπου de minimis, σε όλες τις εκμεταλλεύσεις καλύπτοντας τα έξοδα ζωοτροφών για την περίοδο ενός μήνα.

Διεξήχθη, στις 24 Ιανουαρίου 2025, το 1ο Συνέδριο Αγροτικής Ανάπτυξης Ροδόπης, υπό την παρουσία του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Διονύσιου Σταμενίτη, στην Κομοτηνή.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε από την Ένωση Επαγγελματιών Επιχειρηματιών Αγροτών Ροδόπης, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και του Δήμου Κομοτηνής, σε συνεργασία με τους Αγροτικούς Συλλόγους της Ροδόπης και του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης.

Στο Συνέδριο έλαβαν μέρος ο Αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και Πρόεδρος της Εξαγωγικής Εταιρείας COGREXPO S.A., κ. Χρήστος Γιαννακάκης, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ και Ταμίας της COGREXPO S.A., κ. Σάββας Αργυράκης, καθώς και ο Πρόεδρος του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης και μέλος της ΕΘΕΑΣ, κ. Αμέτ Σινάν.

Επιπλέον, οι συζητήσεις και οι παρεμβάσεις στο πλαίσιο του Συνεδρίου ανέδειξαν την ανάγκη για ενίσχυση του καπνού, ώστε να εδραιωθεί ως βασικός πυλώνας της τοπικής αγροτικής οικονομίας και κινητήριος μοχλός ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή. Μέσα από τη συνεργασία θεσμικών και παραγωγικών φορέων, διατυπώθηκε το όραμα η Ροδόπη να καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς για την εξέλιξη και την εξωστρέφεια της ελληνικής καπνοκαλλιέργειας.

Επιπλέον, στο Συνέδριο συζητήθηκαν κρίσιμα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα, με έμφαση στις δράσεις και στις πολιτικές παρεμβάσεις που απαιτούνται για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του αγροτικού εισοδήματος.

Οι ομιλητές επικεντρώθηκαν στις δράσεις της ΕΘΕΑΣ για τη στήριξη των καπνοπαραγωγών, αναδεικνύοντας τη σημασία της συλλογικής οργάνωσης για την ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικής της χώρας. Παράλληλα, τόνισαν τις εξαγωγικές δυνατότητες του καπνού, προβάλλοντας τη στρατηγική του αξία ως προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας για την ελληνική οικονομία. Με τη σειρά του, ο κ. Σινάν επικεντρώθηκε στις δράσεις του συνεταιρισμού του, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω στήριξη των παραγωγών.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Διονύσης Σταμενίτης, μίλησε για τη στρατηγική που αναπτύσσεται μέσα από την αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογιών και της καινοτομίας, την κατάρτιση και την ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού, την ανάπτυξη αγροτικών υποδομών και την ενίσχυση των υφιστάμενων, στην εξωστρέφεια και την ανάδειξη των αγροτικών μας προϊόντων. Στοιχεία που όπως τόνισε, θα μετασχηματίσουν και θα θωρακίσουν τον πρωτογενή τομέα, θα διασφαλίσουν το μέλλον της αγροτικής παραγωγής και θα ενδυναμώσουν τις περιοχές της υπαίθρου.

Ο Υφυπουργός στάθηκε και στα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για τη στήριξη των παραγωγών, αφουγκραζόμενη τη δύσκολη συγκυρία, όπως αυτή διαμορφώνεται τόσο από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής όσο και από την αύξηση του κόστους ενέργειας. Συγκεκριμένα, ο κ. Σταμενίτης στάθηκε στη μονιμοποίηση της επιστροφής φόρου κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, στα μέτρα για την ενέργεια με το αγροτικό τιμολόγιο από 9,3 λεπτά και το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», τη ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια, η οποία θα ευνοήσει περισσότερους από 750 αγροτικούς συνεταιρισμούς και περίπου 21.000 αγρότες.

«Παράλληλα με τον γενικό σχεδιασμό, που εμείς πιστεύουμε ότι είναι αυτός που θα μας ανοίξει τον δρόμο προς το μέλλον, εμείς, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με τη φροντίδα του ίδιου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, λαμβάνουμε μια σειρά από μέτρα στήριξης των παραγωγών και ενίσχυσης του εισοδήματος τους. Με στόχο, στην ομολογουμένως δύσκολη συγκυρία, λόγω των εξωγενών κρίσεων, ο αγροδιατορφικός κλάδος στη χώρα μας όχι μόνο να αντέξει αλλά και να εξελιχθεί. Γνωρίζουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί μας. Τον προβληματισμό που προκαλούν οι νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υφυπουργός, Διονύσης Σταμενίτης.