Ο Λιβανός για έκτακτη κορονοενίσχυση επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής

Ρυθμίσεις για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, με έμφαση στους παραγωγούς πωλητές, φέρνει νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή.

Σε διαδικασία επεξεργασίας εισέρχεται στη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016, ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 - Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 - Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων - Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις», το οποίο περιλαμβάνει πληθώρα ρυθμίσεων για το υπαίθριο εμπόριο και, μεταξύ αυτών, για τις λαϊκές αγορές.

Στο Μέρος Ε’ του νομοσχεδίου (άρθρα 160–190) θεσπίζονται ρυθμίσεις που αφορούν τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, τη χορήγηση αδειών και θέσεων δραστηριοποίησης, καθώς και ζητήματα οργάνωσης, εποπτείας και οικονομικών υποχρεώσεων των πωλητών.

Θεσμοθέτηση λαϊκών αγορών παραγωγών και «Κορμός Λαϊκών Αγορών»

Θεσπίζονται λαϊκές αγορές παραγωγών, στις οποίες δραστηριοποιούνται αποκλειστικά παραγωγοί πωλητές, ενισχύοντας τον άμεσο χαρακτήρα διάθεσης των προϊόντων.

Παράλληλα, εισάγεται η έννοια του «Κορμού Λαϊκών Αγορών», ο οποίος αφορά τους δέκα (10) τομείς στους οποίους κατανέμονται οι υφιστάμενες και οι νέες λαϊκές αγορές, καθώς και οι λαϊκές αγορές παραγωγών, στην Περιφέρεια Αττικής.

Διάρκεια ισχύος αδειών και ψηφιακή απογραφή

Επανακαθορίζεται η χρονική διάρκεια ισχύος των αδειών και των βεβαιώσεων δραστηριοποίησης στο υπαίθριο εμπόριο.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ρύθμισης, με κανονιστική διοικητική πράξη, θεμάτων που σχετίζονται με την απογραφή των πωλητών στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.), όπως:

η αποκλειστική προθεσμία απογραφής των αδειών,
η απογραφή των θέσεων των πωλητών σε όλη την επικράτεια,
η διαδικασία απογραφής,
οι κυρώσεις σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη σύννομης απογραφής,
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Δυνατότητα χορήγησης άδειας σε μικρές τυροκομικές επιχειρήσεις

Δίνεται η δυνατότητα χορήγησης άδειας παραγωγού πωλητή και σε φυσικά πρόσωπα που είναι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων τυροκομικών προϊόντων, χωρίς να απαιτείται η ιδιότητα του κτηνοτρόφου, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο νόμο.

Διαδικασία χορήγησης θέσεων και ηλεκτρονική κλήρωση

Απλοποιείται η διαδικασία χορήγησης θέσεων δραστηριοποίησης για νέους και υφιστάμενους παραγωγούς πωλητές.

Σε περίπτωση που περισσότεροι πωλητές διεκδικούν την ίδια θέση, προβλέπεται η διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης μέσω του Ο.Π.Σ.Α.Α., ενώ αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις ισοβαθμίας επαγγελματιών πωλητών.

Κάλυψη εποχικών αναγκών (10% των θέσεων)

Παρέχεται η δυνατότητα απόδοσης έως και του δέκα τοις εκατό (10%) των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς σε παραγωγούς πωλητές για την κάλυψη εποχικών αναγκών.

Η ίδια θέση μπορεί να αποδίδεται διαδοχικά σε περισσότερους παραγωγούς, για χρονικό διάστημα έως έξι (6) μηνών ανά πωλητή.

Υποχρεώσεις Δήμων και Περιφερειών – κυρώσεις

Σε περίπτωση που οι Δήμοι ή οι Περιφέρειες δεν γνωστοποιούν ή δεν δημοσιεύουν τις κενές θέσεις λαϊκών αγορών, μπορεί να προβλέπεται, με κανονιστική διοικητική πράξη, η αφαίρεση του δικαιώματος είσπραξης του σχετικού τέλους υπέρ του Κρατικού Προϋπολογισμού για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους.

Η ίδια κύρωση μπορεί να επιβάλλεται και όταν δεν εκδίδεται προκήρυξη εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση των κενών θέσεων.

Κριτήρια χορήγησης άδειας και θέσης

Επανακαθορίζονται τα κριτήρια τόσο για τη χορήγηση άδειας όσο και για τη χορήγηση θέσης δραστηριοποίησης, στις λαϊκές αγορές αλλά και στο στάσιμο και πλανόδιο εμπόριο.

Ημερήσιο τέλος – τρόπος υπολογισμού

Οι παραγωγοί και οι επαγγελματίες πωλητές υποχρεούνται στην καταβολή ημερήσιου τέλους, το οποίο διαμορφώνεται με βάση:

τον αριθμό των ημερών δραστηριοποίησης,
και το μήκος του πάγκου που καταλαμβάνουν.

Το τέλος καταβάλλεται σε μηνιαία βάση και δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 80% του ποσού που αντιστοιχεί στις ημέρες δραστηριοποίησης που προβλέπει η άδεια για κάθε ημερολογιακό μήνα.

Επιτροπές Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών

Σε κάθε Περιφέρεια, με εξαίρεση την Περιφέρεια Αττικής και τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης, συγκροτούνται με απόφαση του Περιφερειάρχη Επιτροπές Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών – Περιφερειακά γραφεία.

Κατάργηση υποχρέωσης καθημερινής καταχώρησης

Καταργείται η υποχρέωση των πωλητών να καταχωρούν καθημερινά στοιχεία στο Ο.Π.Σ.Α.Α. κατά τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, καθώς και το προβλεπόμενο πρόστιμο σε περίπτωση παράλειψης.

Δυνατότητα καθορισμού ανώτατου ημερήσιου τέλους

Δίνεται η δυνατότητα, με κανονιστική διοικητική πράξη, να καθορίζεται ανώτατο ύψος ημερήσιου τέλους, είτε για το σύνολο της χώρας είτε για συγκεκριμένες περιοχές.

Δείτε το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου εδώ.

Η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος (ΟΦΑΕ) προειδοποιεί ότι η συνεχιζόμενη εκτίναξη των τιμών καυσίμων έχει φέρει τον κλάδο των οδικών μεταφορών στα όριά του και θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας στη χώρα.

Όπως αναφέρει, σε συνέχεια της επείγουσας παρέμβασης της International Road Transport Union (IRU) προς τους Υπουργούς Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Έλληνα Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρήστου Δήμα, καθίσταται σαφές ότι η κατάσταση δεν επιτρέπει καμία καθυστέρηση στη λήψη μέτρων.

Οι τιμές καυσίμων έχουν ήδη αυξηθεί κατά 30%-35% σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβαρύνοντας έναν κλάδο που λειτουργεί με οριακά περιθώρια κέρδους και δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει νέες αυξήσεις.

Η πραγματικότητα στην Ελλάδα είναι αμείλικτη:

• H αύξηση της τιμής του diesel στην Ελλάδα ξεπερνάει το 45%
• Χιλιάδες επιχειρήσεις μεταφορών βρίσκονται σε οριακή κατάσταση ρευστότητας
• Το κόστος καυσίμου απορροφά περισσότερο από το 1/3 των λειτουργικών εξόδων
• Οι αυξήσεις δεν μετακυλίονται εγκαίρως στην αγορά
• Η βιωσιμότητα του κλάδου τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση

Η ΟΦΑΕ ξεκαθαρίζει ότι χωρίς άμεση παρέμβαση:

• θα υπάρξουν διακοπές στη μεταφορά αγαθών
• θα αυξηθούν σημαντικά οι τιμές στην αγορά
• θα πληγεί άμεσα η ελληνική οικονομία και οι καταναλωτές

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και φαινόμενα στρεβλώσεων, όπως το “tank tourism” και οι ανισορροπίες στην τροφοδοσία, που εντείνουν την κρίση και αποδεικνύουν την πλήρη έλλειψη συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ΟΦΑΕ καλεί την ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία και να στηρίξει ενεργά τη σύγκληση του Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών της ΕΕ, με σαφή και δεσμευτική ατζέντα για τον κλάδο.

Παράλληλα, απαιτούνται άμεσα μέτρα:
• Άμεση μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων στα καύσιμα (ΕΦΚ ή ΦΠΑ)
• Έκτακτα μέτρα στήριξης ρευστότητας για τις επιχειρήσεις μεταφορών
• Παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση των τιμών
• Ευρωπαϊκός συντονισμός για την αποτροπή στρεβλώσεων και ελλείψεων
• Ενίσχυση των κρατικών ενισχύσεων με ουσιαστική ευελιξία

Καταργούνται οι δασμοί στις ελληνικές εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς με την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με την Ινδία.

Μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη για τον ευρωπαϊκό και ιδιαίτερα τον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα, και συγκεκριμένα τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς, ανέδειξε ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ κ. Hansen, απαντώντας σε γραπτή ερώτηση του Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και Αντιπροέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) Γιάννη Μανιάτη.

Η κα Κίμη Ζαζή, Διευθύντρια της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών, Τυποποιητών, Εξαγωγέων Επιτραπέζιας Ελιάς (ΠΕΜΕΤΕ), δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι «είναι θετικό ότι θα καταργηθούν οι δασμοί έως και 36% στις ελληνικές ελιές με την εμπορική συμφωνία ΕΕ και Ινδίας. Η ινδική αγορά μακροπρόσθεσμα με το συγκεκριμένο μέτρο μπορεί να αποκτήσει ενδιαφέρον για τις ελληνικές εξαγωγές.

Θα πρέπει όμως να υπάρξει «πίεση» από το ΥπΑΑΤ προς τις Βρυξέλλες για να γίνει νέα διαπραγμάτευση με τις χώρες της Μercosur για την κατάργηση των δασμών στις εξαγωγές των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών στην Λατινική Αμερική. Εκεί έχουμε μια αγορά της Βραζιλίας που εισάγει, σε ετήσια βάση, έως και 120.000 τόνους επιτραπέζιων ελιών. Αν είχαμε κατάργηση των δασμών θα ήταν δυνατόν άμεσα να ξεκινήσουν οι εξαγωγές από την χώρα μας σε αυτή την αγορά. Από την συμφωνία με τη διατήρηση των δασμών αποκτά σημαντικό πλεονέκτημα η Αργεντινή, έναντι της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, που μπορεί να συνεχίζει να εξάγει στην βραζιλιάνικη αγορά ελιές χωρίς το βάρος των δασμών».  

Αφορμή της ερώτησης του Γ. Μανιάτη προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπήρξε η ανησυχία ότι θα επαναληφθούν τα ίδια διαπραγματευτικά λάθη με τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Λάθη τα οποία άφησαν πρακτικά απροστάτευτη την ευρωπαϊκή ελιά απέναντι στους εξαιρετικά υψηλούς εισαγωγικούς δασμούς των χωρών της Mercosur. Ο Λουξεμβούργιος Επίτροπος υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι η συμφωνία ΕΕ-Ινδίας, αποτελεί αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων κι επιβεβαιώνει επισήμως ότι οι έως σήμερα υψηλοί και συχνά απαγορευτικοί δασμοί στην επιτραπέζια ελιά (έως και 36%) καταργούνται πλήρως, είτε άμεσα, είτε στο πλαίσιο μεταβατικής περιόδου έως επτά ετών. Προφανώς, η κατάργηση των δασμών θα ενισχύσει άμεσα την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών, θα αυξήσει το εισόδημα των παραγωγών και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στον κλάδο.

«Η διαρκής διεκδίκηση δίκαιων όρων ανταγωνισμού για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα αποδίδει επιτέλους καρπούς» υπογραμμίζει ο Γ. Μανιάτης και συνεχίζει «η ΕΕ ανοίγει νέους εμπορικούς δρόμους για την επιτραπέζια ελιά δίνοντας ανάσα στους παραγωγούς μας και ενισχύοντας τη θέση ενός εμβληματικού προϊόντος της μεσογειακής μας διατροφής στις διεθνείς αγορές».

Η Ερώτηση προς την Επιτροπή από Ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη (S&D)

Θέμα: Εμπορική συμφωνία ΕΕ – Ινδίας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, κατέληξε στο τελικό κείμενο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Ινδίας. Με βάση τα όσα έχουν γίνει γνωστά, η συγκεκριμένη συμφωνία αναμένεται να είναι συνολικά επωφελής για τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ.

Ταυτόχρονα όμως, συγκεκριμένοι κλάδοι της αγροτικής παραγωγής εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για το ενδεχόμενο επανάληψης παρόμοιων λαθών με αυτά της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, όπως για παράδειγμα ο αποκλεισμός συγκεκριμένων προϊόντων από τη λίστα κατάργησης των δασμών. Η μη δημοσιοποίηση μέχρι σήμερα των συμφωνηθέντων κειμένων μεταξύ ΕΕ και Ινδίας, συμπεριλαμβανομένης της προαναφερθείσας λίστας για τις εξαγωγές, δημιουργεί μεγάλη αβεβαιότητα και ανησυχία στους Ευρωπαίους παραγωγούς.

Συγκεκριμένα, ο εξαιρετικά ευαίσθητος κλάδος των επιτραπέζιων ελιών, ο οποίος έχει ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες λόγω του εμπορικού πολέμου των ΗΠΑ και δεν προστατεύτηκε επαρκώς από τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, επιβαρύνεται με ιδιαίτερα υψηλούς δασμούς (έως 36%) στις εξαγωγές προς Ινδία. Η μη συμπερίληψη της επιτραπέζιας ελιάς στη λίστα κατάργησης των δασμών της συμφωνίας απειλεί τόσο την εξαγωγική ανάπτυξη του κλάδου όσο και τη βιωσιμότητά του.

Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Προτίθεται να διευκρινίσει άμεσα αν οι επιτραπέζιες ελιές περιλαμβάνονται στη συμφωνία ΕΕ-Ινδίας, με πρόβλεψη πλήρους κατάργησης των δασμών;
2. Εχει προβεί η Ελληνική Κυβέρνηση στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να διασφαλίσει την αποφυγή παρόμοιων στρεβλώσεων με αυτές της συμφωνίας ΕΕ-Μercosur, όσον αναφορά την επιτραπέζια ελιά και άλλα αγροτικά προϊόντα;

Απάντηση της Επιτροπής

Η γραπτή απάντηση E-000440/2026  του κ. Hansen εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (19.3.2026) αναφέρει τα εξής:

1. Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) ΕΕ-Ινδίας αποτελεί εξαιρετικό επίτευγμα για τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ. Θα καταργήσει ή θα μειώσει τους συχνά απαγορευτικούς δασμούς στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ, δημιουργώντας τεράστιες νέες ευκαιρίες στην αγορά για την ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις επιτραπέζιες ελιές και τα ελαιόλαδα.
Η Ινδία θα καταργήσει πλήρως τους δασμούς στις επιτραπέζιες ελιές είτε κατά την έναρξη ισχύος είτε μετά από μεταβατική περίοδο επτά ετών ανάλογα με τη συγκεκριμένη δασμολογική κλάση.
Αντιστρόφως, η ΕΕ θα καταργήσει τους δασμούς είτε κατά την έναρξη ισχύος είτε για περίοδο έως πέντε έτη ανάλογα με τη συγκεκριμένη δασμολογική κλάση.
Οι ελιές δεν συνιστούν γηγενή καλλιέργεια στην Ινδία και η παραγωγή ελιών στην Ινδία είναι πολύ περιορισμένη.

2. Η Επιτροπή δεν είναι ενήμερη για τα μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση και καλεί το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στις χώρες της Mercosur την «πράξη προσωρινής εφαρμογής» της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur (ΕΕΣ), παρά τις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών αγροτικών οργανώσεων και της Ευρωβουλής.

Με την αποστολή της ρηματικής διακοίνωσης στην Παραγουάη, τον νόμιμο θεματοφύλακα των συνθηκών της Mercosur, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβη στο τελικό διαδικαστικό βήμα που απαιτείται για την προσωρινή εφαρμογή, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Ιανουαρίου.

Ως εκ τούτου, η ΕΕΣ θα εφαρμόζεται προσωρινά από την 1η Μαΐου μεταξύ της ΕΕ και όλων των χωρών της Mercosur που ολοκληρώνουν τις διαδικασίες κύρωσης και έχουν ενημερώσει σχετικά την ΕΕ πριν από το τέλος Μαρτίου - η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Ουρουγουάη το έχουν ήδη πράξει.

Η Παραγουάη κύρωσε πρόσφατα τη συμφωνία και αναμένεται να αποστείλει σύντομα την κοινοποίησή της.

Όπως τονίζει η Επιτροπή, η προσωρινή εφαρμογή διασφαλίζει την κατάργηση των δασμών από την πρώτη ημέρα για ορισμένα προϊόντα, δημιουργώντας προβλέψιμους κανόνες για το εμπόριο και τις επενδύσεις. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις, οι καταναλωτές και οι γεωργοί της ΕΕ μπορούν να αρχίσουν να αποκομίζουν άμεσα τα οφέλη της συμφωνίας, ενώ οι ευαίσθητοι τομείς της οικονομίας της ΕΕ προστατεύονται πλήρως από αξιόπιστες διασφαλίσεις.

Ο Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, δήλωσε: «Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί ένα σημαντικό βήμα που καταδεικνύει την αξιοπιστία μας ως μείζονος εμπορικού εταίρου. Προτεραιότητα τώρα είναι να δώσει η συμφωνία ΕΕ-Mercosur απτά αποτελέσματα, παρέχοντας στους εξαγωγείς της ΕΕ την πλατφόρμα που χρειάζονται για να αξιοποιήσουν νέες ευκαιρίες για το εμπόριο, την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η προσωρινή εφαρμογή θα μας επιτρέψει να αρχίσουμε να υλοποιούμε αυτή την υπόσχεση. Προσβλέπω στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτής της συμφωνίας, καθώς θα ενισχύουμε την οικονομία μας και θα παγιώνουμε τη θέση μας στο παγκόσμιο εμπόριο, ολοκληρώνοντας παράλληλα όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες».

Η ΕΕ και η Αυστραλία ανακοίνωσαν σήμερα Τρίτη (24/3/2026) ότι ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για την συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) μεταξύ των δύο πλευρών.

Το τελικό κείμενο της ΣΕΣ συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης, που έγινε στην Καμπέρα, της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Πρωθυπουργού της Αυστραλίας κ. Άντονι Αλμπάνεζε. 

Όπως τονίζει η Κομισιόν με την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια φιλόδοξη και ισορροπημένη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), η ΕΕ ανοίγει την αγορά σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ανεπτυγμένες οικονομίες στον κόσμο και, ως εκ τούτου, προσφέρει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες στις ευρωπαϊκές εταιρείες, τους καταναλωτές και τους αγρότες.

Οι εξαγωγές της ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν έως και 33% την επόμενη δεκαετία, με την αξία των εξαγωγών να φτάνει τα 17,7 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Βασικοί τομείς με ισχυρό αναπτυξιακό δυναμικό περιλαμβάνουν τα γαλακτοκομικά (αναμένεται να αυξηθούν έως και 48%), τα μηχανοκίνητα οχήματα (52%) και τα χημικά (20%).

Η ΕΕ έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο για τα αγροδιατροφικά προϊόντα με την Αυστραλία, αξίας 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Η συμφωνία θα καταργήσει τους δασμούς σε σημαντικές εξαγωγές της ΕΕ, όπως τυριά, παρασκευάσματα κρέατος, κρασί και αφρώδη οίνο, ορισμένα φρούτα και λαχανικά, συμπεριλαμβανομένων των παρασκευασμάτων, σοκολάτα και ζαχαρώδη προϊόντα.

Παρά τα ευρύτερα οικονομικά οφέλη, η γεωργική συνιστώσα της συμφωνίας έχει προκαλέσει έντονη κριτική από τους Αυστραλούς αγρότες.

Ο Πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Αγροτών της Αυστραλίας (NFF), Hamish McIntyre, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «απογοητευτική», υποστηρίζοντας ότι δεν αποφέρει ουσιαστικά οφέλη για τον γεωργικό τομέα. Οι παραγωγοί βοδινού, αρνιού και γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν εκφράσει επίσης τη διαφωνία τους, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία προσφέρει μεγαλύτερη πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά για τα ευρωπαϊκά προϊόντα από ό,τι το αντίστροφο.

Η αγροτική παραγωγή παραμένει μια από τις πιο ευαίσθητες πτυχές της συμφωνίας για τους Αυστραλούς παραγωγούς. Ενώ οι δασμοί θα καταργηθούν σε μια σειρά από αυστραλιανές εξαγωγές, όπως το κρασί, τα θαλασσινά και τα κηπευτικά προϊόντα, η πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για βασικά κτηνοτροφικά προϊόντα θα περιοριστεί μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων. Αυτές περιλαμβάνουν σταδιακές αδασμολόγητες ποσοστώσεις 30.600 τόνων βοείου κρέατος, 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος και 35.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης, αντανακλώντας την προσπάθεια της ΕΕ να εξισορροπήσει την απελευθέρωση του εμπορίου με την προστασία του εγχώριου γεωργικού τομέα της.

Αντιδράσεις και στην Ευρώπη

Στην Ισπανία η αγροτική οργάνωση ASAJA προειδοποιεί για τον αντίκτυπο που θα έχει η εμπορική συμφωνία σε ευαίσθητους τομείς της αγροτικής παραγωγής, όπως η εκτροφή βοοειδών, αιγοπροβάτων και ζάχαρης, και ζητά από τους βουλευτές του ΕΚ να ψηφίσουν κατά της επικύρωσής της. Εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αυστραλίας , θεωρώντας ότι, για άλλη μια φορά, ο ευρωπαϊκός αγροδιατροφικός τομέας «χρησιμοποιείται ως διαπραγματευτικό χαρτί» στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Η ισπανική αγροτική οργάνωση καταγγέλλει ότι οι Βρυξέλλες έχουν υποχωρήσει σε βασικά ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα, με αντάλλαγμα την ευνοϊκή μεταχείριση βιομηχανικών συμφερόντων που δεν σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα, ιδίως σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία, καθώς και για να εγγυηθούν την πρόσβαση σε πρώτες ύλες που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση (όπως λίθιο, μαγνήσιο ή αλουμίνιο).

Όποτε κάποιος πρέπει να θυσιαστεί στην Ευρώπη, αυτός είναι ο αγροδιατροφικός τομέας και αυτή η κατάσταση δεν είναι καινούργια. Έχει ήδη συμβεί με τις συνέπειες των δασμών στα ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα, με την αύξηση του ενεργειακού κόστους, καθώς και στις προηγούμενες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως αυτές με την MERCOSUR ή το Μαρόκο.

Σε υψηλά επίπεδα συνεχίζουν να διαμορφώνονται τα αποθέματα μηλοειδών στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία για το Βόρειο Ημισφαίριο που δημοσιοποίησε η Παγκόσμια Ένωση Μήλων και Αχλαδιών (WAPA) για την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τα δεδομένα καταδεικνύουν σημαντική διαθεσιμότητα προϊόντος, με διαφοροποιήσεις μεταξύ των βασικών παραγωγικών χωρών.

Μήλα: Στα 3,42 εκατ. τόνοι τα αποθέματα – Ιταλία και Πολωνία στην κορυφή

Τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη ανήλθαν σε 3.419.767 τόνους την 1η Φεβρουαρίου 2026, καταγράφοντας αύξηση 12,5% σε ετήσια βάση. Η Ιταλία παραμένει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων με 1.078.068 τόνους και οριακή άνοδο της τάξης του 1,2%, ενώ ακολουθεί η Πολωνία με 836.000 τόνους και αύξηση 13,1%. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Γαλλία με 537.231 τόνους και μικρή ενίσχυση κατά 1,4%.

Σημαντικές ποσότητες διατηρούνται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τη Γερμανία να φτάνει τους 310.071 τόνους, παρουσιάζοντας έντονη αύξηση 61,0%, ενώ η Ισπανία (Καταλονία) καταγράφει 168.216 τόνους με ελαφρά μείωση 2,6%. Η Ολλανδία ανέρχεται σε 124.748 τόνους με άνοδο 45,2%, το Ηνωμένο Βασίλειο σε 96.951 τόνους με αύξηση 22,9%, ενώ η Αυστρία  φτάνει τους 91.486 τόνους, σημειώνοντας εντυπωσιακή άνοδο 103,6%. Στο Βέλγιο τα αποθέματα διαμορφώνονται σε 85.750 τόνους με αύξηση 55,4%.

Μικρότερες ποσότητες καταγράφονται στην Ελβετία με 54.446 τόνους και οριακή μείωση 3,5%, στην Τσεχία με 31.742 τόνους και ιδιαίτερα έντονη αύξηση 189,0%, καθώς και στη Δανία με 5.057 τόνους, όπου σημειώνεται μείωση 29,4%. Η συγκέντρωση μεγάλου όγκου προϊόντος στις βασικές παραγωγικές χώρες συνεχίζει να καθορίζει τη δυναμική της ευρωπαϊκής αγοράς.

Αχλάδια: Στους 460 χιλ. τόνους τα αποθέματα – Κυριαρχούν Ολλανδία και Βέλγιο

Στα αχλάδια, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ανήλθαν σε 459.976 τόνους την 1η Φεβρουαρίου 2026, καταγράφοντας αύξηση 15,5% σε ετήσια βάση. Η Ολλανδία διατηρεί την πρώτη θέση με 184.194 τόνους και αύξηση 19,9%, ενώ ακολουθεί το Βέλγιο με 139.538 τόνους και άνοδο 34,6%, επιβεβαιώνοντας τον κυρίαρχο ρόλο των δύο χωρών στη διαμόρφωση της αγοράς.

Σημαντικές ποσότητες εντοπίζονται επίσης στην Ιταλία με 43.862 τόνους, όπου καταγράφεται αισθητή μείωση 31,4%, στην Πολωνία με 33.500 τόνους και αύξηση 17,5%, καθώς και στην Ισπανία (Καταλονία) με 32.439 τόνους και σημαντική άνοδο 46,1%.

Παρουσία αποθεμάτων καταγράφεται ακόμη στη Γαλλία με 9.646 τόνους και μικρή μείωση 3,1%, στο Ηνωμένο Βασίλειο με 9.971 τόνους και έντονη αύξηση 70,1%, στη Γερμανία με 3.578 τόνους και άνοδο 13,7%, στην Τσεχία με 1.187 τόνους και αύξηση 18,5%, καθώς και στην Ελβετία με 2.061 τόνους, όπου σημειώνεται σημαντική μείωση 68,2%.

Η εικόνα στα αχλάδια παραμένει πιο συγκεντρωμένη σε σχέση με τα μήλα, με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης να διατηρούν τον κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση των αποθεμάτων.

Εξέλιξη αποθεμάτων σε σχέση με τον Ιανουάριο

Σε σύγκριση με την 1η Ιανουαρίου 2026, τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη εμφανίζονται μειωμένα την 1η Φεβρουαρίου, καθώς υποχώρησαν από 4.158.867 τόνους σε 3.419.767 τόνους. Αντίστοιχα, στα αχλάδια τα αποθέματα μειώθηκαν από 630.678 τόνους σε 459.976 τόνους. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι μέσα στον πρώτο μήνα του έτους καταγράφηκε αισθητή απορρόφηση προϊόντος από την αγορά, αντανακλώντας τη σταδιακή εμπορική διάθεση της παραγωγής.

Σε σύγκριση με την 1η Ιανουαρίου 2026, τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη εμφανίζονται μειωμένα την 1η Φεβρουαρίου, καθώς υποχώρησαν από 4.158.867 τόνους σε 3.419.767 τόνους. Αντίστοιχα, στα αχλάδια τα αποθέματα μειώθηκαν από 630.678 τόνους σε 459.976 τόνους. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι μέσα στον πρώτο μήνα του έτους καταγράφηκε αισθητή απορρόφηση προϊόντος από την αγορά, χωρίς όμως να αλλάζει η γενική εικόνα της υψηλής διαθεσιμότητας στα βασικά ευρωπαϊκά κέντρα αποθήκευσης.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει τελική παράταση της προθεσμίας για την ανανέωση εγγραφής στο «Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών» (ΜΕΝΟ), έως και την 13η Μαρτίου 2026.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, συμπεριλαμβανομένων και των παραγωγών που τυποποιούν-συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η διάρκεια ισχύος της εγγραφής είναι για 3 έτη, με υποχρέωση ανανέωσης.

Οι επιχειρήσεις με μία τριετία εγγραφής έως και τις 30 Ιουνίου 2025 είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ (207269/30.7.2025). Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παρούσα νέα παράταση των αιτήσεων ανανέωσης.

Το ΥΠΑΑΤ έχει αποστείλει μήνυμα σε όλους τους εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ και η διαδικασία ανανέωσης έχει ήδη ξεκινήσει για όσους υπέβαλαν αίτηση εμπρόθεσμα.

Πού υποβάλλεται η αίτηση και ποια είναι τα δικαιολογητικά

Υπενθυμίζεται ότι η υποβολή της σχετικής αίτησης γίνεται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η αίτηση και τα σχετικά δικαιολογητικά είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ εδώ.

Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα της αίτησης βρίσκεται στο σημείο «2.2.1. Ποιοτικός Έλεγχος-Κατάρτιση ΜΕΝΟ», στο Παράρτημα Ι της εγκυκλίου 304160/2004 «Λεπτομέρειες για την εφαρμογή της τυποποίησης και άσκησης του ποιοτικού ελέγχου κατάρτιση της Βάσης Δεδομένων», ενώ τα δικαιολογητικά αναζητούνται στην υποπερίπτωση «Δικαιολογητικά για Εγγραφή/Ανανέωση στο ΜΕΝΟ».

Τι ισχύει σε περίπτωση μη ανανέωσης

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση μη υποβολής της σχετικής αίτησης, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ θα απενεργοποιηθεί, με συνέπεια τη μη δυνατότητα εμπορίας προϊόντων και κατ’ επέκταση την επιβολή κυρώσεων στην περίπτωση διαπίστωσης εμπορίας τους.

Ειδικότερα, οι εγγεγραμμένοι στους κλάδους «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ/ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ» και «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ/ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ» δεν θα μπορούν να υποβάλλουν ψηφιακές αναγγελίες μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας «ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ» που λειτουργεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εφαρμόσει «προσωρινά» τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την Mercosur, ανακοίνωσε η επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης με Mercosur δεν έχει οριστικοποιηθεί, μετά το μπλόκο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο Ιανουάριο, που την έστειλε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να αξιολογήσει κατά πόσον συνάδει με τις συνθήκες της ΕΕ.

Παρ' όλα αυτά, η Επιτροπή διατήρησε τη νομική επιλογή να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία μόλις μία ή περισσότερες χώρες της Mercosur ολοκληρώσουν τη δική τους διαδικασία επικύρωσης.

Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την Παρασκευή (27/2), τα 27 κράτη μέλη θα εφαρμόσουν προσωρινά τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Αυτή η ανακοίνωση έρχεται αφού η Ουρουγουάη έγινε η πρώτη χώρα που επικύρωσε τη συμφωνία, με την έγκριση των αιρετών αξιωματούχων της. Η Αργεντινή ακολούθησε το παράδειγμά της λίγες ώρες αργότερα. Η διαδικασία έχει επίσης προχωρήσει αρκετά στη Βραζιλία και την Παραγουάη, όπου απομένουν μόνο λίγα βήματα πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε τα εξής:

«Χθες, η Ουρουγουάη και η Αργεντινή έγιναν οι πρώτες χώρες που επικύρωσαν τη Συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Η Βραζιλία και η Παραγουάη αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα. Και αυτά είναι καλά νέα. Επειδή δείχνουν την εμπιστοσύνη και την προθυμία των εταίρων μας να θέσουν σε εφαρμογή αυτή την εμπορική συμφωνία. Η Συμφωνία Mercosur δημιουργεί μια αγορά 720 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες. Μειώνει δισεκατομμύρια σε δασμούς. Επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μας να έχουν πρόσβαση σε αγορές και να αναπτυχθούν σε επίπεδα που ποτέ δεν ονειρεύονταν πριν. Και δίνει επίσης στην Ευρώπη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Αλλά το πλεονέκτημα αυτό πρέπει να υλοποιηθεί.

Τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη Συμφωνία μετά από την πρώτη επικύρωση που θα γινόταν από μία χώρα της Mercosur. Έχω πει και στο παρελθόν: Όταν είναι έτοιμοι, είμαστε έτοιμοι κι εμείς. Ως εκ τούτου, τις τελευταίες εβδομάδες, το έχω συζητήσει εντατικά με τα κράτη μέλη και με μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θα προχωρήσει τώρα στην προσωρινή εφαρμογή».

Αλλαγές προοιωνίζονται στον αγροτικό χώρο με τη νέα ΚΑΠ, καθώς ο πυλώνας Ι διατηρείται αλλά ο πυλώνας ΙΙ έρχεται ν΄ ανταγωνιστεί άλλα επενδυτικά προγράμματα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρέσβης Γιάννης Βράιλας, μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).

Τους κινδύνους από τη συμφωνία ΕΕ- Mercosur για την Ελλάδα εξέφρασε κατά την 3η  συνεδρίαση της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Μπιλάλης.

Ο πρέσβης. Ευθύμιος Κωστόπουλος, αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ε.Ε. και η Αικατερίνη Τσακούμη, επικεφαλής της οργανικής μονάδας αγροτικής ανάπτυξης της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην Ε.Ε. έδωσαν με τη σειρά τους ένα περίγραμμα της νέας ΚΑΠ, η οποία, όπως εξήγησαν, δεν έχει πάρει την τελική της μορφή.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν τα στελέχη της μόνιμης ελληνικής αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες, γίνεται μία προσπάθεια για να βελτιωθούν οι πόροι της νέας ΚΑΠ, η οποία δεν έχει κλείσει ακόμη. Προστέθηκαν πρόσφατα στον κουμπαρά της νέας ΚΑΠ, όπως εξήγησε η πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Φωτεινή Αραμπατζή, περίπου 45 δις ευρώ. Το ποσό αφορά στον συνολικό προϋπολογισμό, που ήταν κατά πολύ μειωμένος λόγω απόσπασης κονδυλίων για την ευρωπαϊκή άμυνα.

1) «Σπάσιμο» Πυλώνα Ι – πυλώνα ΙΙ: Επισημάνθηκε ωστόσο, πως αναμένεται να «σπάσει» στα δυο ο Πυλώνας Ι από τον ΙΙ Πυλώνα, που αφορά κυρίως στα επενδυτικά προγράμματα. Ο Πυλώνας ΙΙ επίκειται να μπει σ΄ έναν συνολικό κουμπαρά, που αφορά και άλλες δράσεις κι αυτό θα δημιουργήσει αναπόφευκτα δυσχέρειες σε παραγωγούς, που θέλουν να κάνουν επενδύσεις.

2) Επανεθνικοποίηση πόρων: Το άλλο ζήτημα, που επισημάνθηκε είναι πως ένα κομμάτι της ΚΑΠ επανεθνικοποιείται – ακόμη περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν – επομένως το ζήτημα είναι τι πόρους θα έχει κάθε χώρα.

3) Αυστηρότεροι έλεγχοι σε αγροτικά προϊόντα από τρίτες χώρες: Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε ότι γίνεται μία μεγάλη προσπάθεια για να αμβλυνθούν οι συνέπειες από τη συμφωνία Mercosur και ήδη έχει συμφωνηθεί ότι είναι απαραίτητοι οι έλεγχοι, ώστε τα ποιοτικά προϊόντα της Ευρώπης να μην βρίσκονται σε μονίμως σε άμυνας, ανταγωνιζόμενα προϊόντα από χώρες της Mercosur και την Ινδία.

4) Προσπάθεια να υπάρξει καθεστώς προστασίας στα εσπεριδοειδή από τη Mercosur: Από την πλευρά της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας τονίστηκε πως γίνεται προσπάθεια να μειωθούν οι συνέπειες ειδικά στα εσπεριδοειδή από τη συμφωνία Mercosur. Επισημάνθηκε πως μία άλλη προσπάθεια που γίνεται είναι να γίνει η νέα ΚΑΠ λιγότερο γραφειοκρατική.

5) Δυσκολίες για την προστασία των ΠΟΠ, που δεν εντάχθηκαν αλλά και για τ’ άλλα ελληνικά προϊόντα από τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur και ΕΕ - Ινδία: Την ίδια στιγμή, όμως τονίστηκε πως εκτός από τα ΠΟΠ, που δεν εντάσσονται στον κατάλογο προστατευόμενων προϊόντων, υπάρχουν κι εκείνα, που δεν θα τύχουν οποιασδήποτε προστασίας.

6) Προβλήματα με τις συνδεδεμένες χώρες με τις χώρες της Mercosur: Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Μπιλάλης, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur τονίζοντας πως το θέμα των δασμών δεν αφορά μόνο αυτές τις 4 χώρες αλλά και τις συνδεόμενες μαζί τους, όπως λ.χ. είναι η Χιλή, η οποία λ.χ. πουλά κρασιά. Ειδικότερα, υπήρξε ιδιαίτερα επιφυλακτικός και σημείωσε πως κλασικές ελληνικές καλλιέργειες, όπως είναι η ελιά και το αμπέλι  αναμένεται να πληγούν, διότι εκτός από τις 4 χώρες της συμφωνίας υπάρχουν και τα διασυνδεδεμένα μαζί τους κράτη, όπως είναι η Χιλή, το Περού και η Βολιβία.

7) Αγροτικά μεγέθη χωρών Λατινικής Αμερικής – Ελλάδας: Ο κ. Μπιλάλης αναφέρθηκε στα εντελώς διαφορετικά μεγέθη, που διέπουν αυτές τις χώρες σε σχέση με τη δική μας. Εξήγησε πως τα μεγέθη στον κλήρο απέχουν χιλιομετρικές αποστάσεις, διότι ένας και μόνο παραγωγός της Βραζιλίας μπορεί να έχει πάνω από 1 εκατομμύρια στρέμματα. «Φοβάμαι ότι θα ζήσουμε πάλι μία μείωση του αγροτικού πληθυσμού», είπε. Σημείωσε πως ακόμη και σήμερα ελάχιστοι παραγωγοί στην Ελλάδα ξεπερνούν τα 150 στρέμματα κι αυτοί είναι κυρίως σε δυναμικές καλλιέργειες, όπως είναι το βαμβάκι και το καλαμπόκι. Όπως επισημάνθηκε από εκπροσώπους φορέων, στην Ελλάδα μόλις το 3% των παραγωγών διαθέτουν γη άνω των 300 στρεμμάτων.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την παράταση της προθεσμίας για την ανανέωση εγγραφής στο «Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών» (ΜΕΝΟ) έως και την 27η Φεβρουαρίου 2026.

Η παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων ανανέωσης αφορά τους κλάδους εμπορίας:
«ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ»
«ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ – ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ»
«ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Χονδρικό Εμπόριο)»
«ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Λιανικό Εμπόριο)»
«ΑΛΛΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΙ»

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ανανέωσης για τον κλάδο «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ» παραμένει έως και την 27η Φεβρουαρίου 2026.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, συμπεριλαμβανομένων και των παραγωγών που τυποποιούν-συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η διάρκεια ισχύος της εγγραφής είναι για 3 έτη, με υποχρέωση ανανέωσης.\

Οι επιχειρήσεις με μία τριετία εγγραφής έως και τις 30 Ιουνίου 2025 είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ (207269/30.7.2025). Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παρούσα νέα παράταση των αιτήσεων ανανέωσης.

To YΠAAT έχει αποστείλει μήνυμα σε όλους του εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ και η διαδικασία ανανέωσης έχει ήδη ξεκινήσει για όσους υπέβαλαν αίτηση εμπρόθεσμα.

Υπενθυμίζεται ότι η υποβολή της σχετικής αίτησης γίνεται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η αίτηση και τα σχετικά δικαιολογητικά είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ (εδώ)

Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα της αίτησης βρίσκεται στο σημείο «2.2.1. Ποιοτικός Έλεγχος-Κατάρτιση ΜΕΝΟ», στο παράρτημα Ι της εγκυκλίου 304160/2004 «Λεπτομέρειες για την εφαρμογή της τυποποίησης και άσκησης του ποιοτικού ελέγχου κατάρτιση της Βάσης  Δεδομένων» ενώ τα δικαιολογητικά θα αναζητηθούν  στην υποπερίπτωση «Δικαιολογητικά για Εγγραφή/Ανανέωση στο ΜΕΝΟ».

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση μη υποβολής της σχετικής αίτησης, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ θα απενεργοποιηθεί, με συνέπεια τη μη δυνατότητα εμπορίας προϊόντων και κατ’ επέκταση την επιβολή κυρώσεων στην περίπτωση διαπίστωσης εμπορίας τους.

Ειδικότερα, οι εγγεγραμμένοι στους κλάδους «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ/ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ» και «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ /ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ» δεν θα μπορούν να υποβάλλουν ψηφιακές αναγγελίες μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας «ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ» που λειτουργεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Η παγκόσμια αγορά καλαμποκιού μπαίνει σε τροχιά διαδοχικών ρεκόρ έως το 2030/31, με την παραγωγή να κατευθύνεται προς τα 1,4 δισ. τόνους, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Συμβουλίου Σιτηρών (International Grains Council -IGC). Πίσω όμως από την εικόνα αφθονίας, τα παγκόσμια αποθέματα προβλέπεται να υποχωρήσουν σταδιακά, ενώ ο δείκτης επάρκειας (stocks-to-use) μειώνεται αισθητά σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία. Την ίδια στιγμή, το διεθνές εμπόριο διευρύνεται, με τις ΗΠΑ να διατηρούν την κυρίαρχη εξαγωγική θέση και την Ασία να οδηγεί την αύξηση των εισαγωγών.

Παραγωγή: Διαδοχικά ρεκόρ με οδηγό την παραγωγικότητα

Η παγκόσμια παραγωγή καλαμποκιού προβλέπεται να καταγράψει νέο ιστορικό υψηλό το 2025/26, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, κυρίως λόγω ανάκαμψης της παραγωγής στις ΗΠΑ και αυξημένων σοδειών σε Κίνα, Ουκρανία και Ινδία. Στην πενταετία που ακολουθεί, η παραγωγή αναμένεται να αυξάνεται σταθερά, φθάνοντας τους 1.381 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή 83 εκατ. τόνους περισσότερους σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης εκτιμάται στο 1,3%.

Η αύξηση δεν θα προέλθει κυρίως από επέκταση των εκτάσεων, καθώς οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περιορισμένες μεταβολές στη συγκομιζόμενη επιφάνεια. Το βάρος πέφτει στις αποδόσεις.

Η μέση παγκόσμια απόδοση έχει ήδη φτάσει τα 6,18 τόνους/εκτάριο το 2025/26, σημειώνοντας διαδοχικά ρεκόρ τα τελευταία τρία έτη. Έως το 2030/31 εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 6,44 τόνους/εκτάριο. Παρότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των αποδόσεων προβλέπεται στο 1,0%, χαμηλότερος από το 1,7% της προηγούμενης πενταετίας, παραμένει θετικός.

Από το 2027/28 και μετά, προβλέπεται εκ νέου αύξηση των εκτάσεων, όμως με ηπιότερο ρυθμό λόγω περιορισμών στη διαθέσιμη αρόσιμη γη, αστικοποίησης και αυστηρότερων περιβαλλοντικών κανονισμών. Στη Βραζιλία διαφαίνεται περιθώριο επέκτασης μέσω μετατροπής υποβαθμισμένων βοσκοτόπων σε αροτραίες καλλιέργειες. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, με ετήσια παραγωγή άνω των 400 εκατ. τόνων, χωρίς όμως να ξεπεραστεί το ρεκόρ του 2025/26, λόγω μικρότερων εκτάσεων.

Κατανάλωση: Σταθερή άνοδος με αιχμή τις ζωοτροφές

Η παγκόσμια κατανάλωση προβλέπεται να αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,5% ετησίως έως το 2030/31, χαμηλότερα από το 2,4% της προηγούμενης πενταετίας. Ωστόσο, η συνολική ζήτηση θα φτάσει νέο ιστορικό υψηλό, στους 1.389 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή 101 εκατ. τόνους περισσότερους σε σχέση με το 2025/26.

Η χρήση για ζωοτροφές θα αποτελέσει τον βασικό μοχλό αύξησης, φθάνοντας τους 832 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 69 εκατ. τόνους. Το μερίδιο της ζωοτροφικής χρήσης διαμορφώνεται στο 60% της συνολικής κατανάλωσης.

Η βιομηχανική χρήση – κυρίως για αιθανόλη – θα συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό 1,3% ετησίως, έναντι 3,0% της προηγούμενης περιόδου. Η Βραζιλία θα ηγηθεί της ανόδου, με νέες μονάδες παραγωγής αιθανόλης από καλαμπόκι, ενώ στις ΗΠΑ η ζήτηση προβλέπεται ουσιαστικά στάσιμη.

Η κατανάλωση για τρόφιμα θα αυξηθεί κυρίως σε υποσαχάρια Αφρική, λόγω δημογραφικών πιέσεων, αν και οι διατροφικές μετατοπίσεις προς σιτάρι και όσπρια περιορίζουν τον ρυθμό ανόδου.

Αποθέματα: Μείωση 20 εκατ. τόνων και χαμηλότερος δείκτης επάρκειας

Τα παγκόσμια αποθέματα προβλέπεται να μειωθούν στα 280 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή κατά 20 εκατ. τόνους σε σχέση με το 2025/26. Η Κίνα θα παραμείνει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων, με 171 εκατ. τόνους, που αντιστοιχούν στο 61% των παγκόσμιων αποθεμάτων, μειωμένα κατά 7 εκατ. τόνους. Τα αποθέματα των τεσσάρων μεγάλων εξαγωγέων (ΗΠΑ, Βραζιλία, Αργεντινή, Ουκρανία) προβλέπεται να μειωθούν συνολικά κατά 13 εκατ. τόνους, στα 59 εκατ. τόνους. Ο παγκόσμιος δείκτης αποθεμάτων προς χρήση εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 20,1%, από μέσο όρο 24,3% της προηγούμενης πενταετίας.

Εμπόριο: Ρεκόρ εισαγωγών και σταθερή κυριαρχία των ΗΠΑ

Το παγκόσμιο εμπόριο (Ιούλιος/Ιούνιος) προβλέπεται να αυξάνεται κάθε χρόνο της επόμενης πενταετίας, φτάνοντας τους 214 εκατ. τόνους και καταγράφοντας καθαρή αύξηση 23 εκατ. τόνων.

Το Μεξικό θα παραμείνει ο μεγαλύτερος εισαγωγέας, με εισαγωγές 28,7 εκατ. τόνων το 2030/31. Η ΕΕ θα συνεχίσει να είναι βασικός εισαγωγέας, λόγω περιορισμένης εγχώριας παραγωγής. Η Κίνα, με αβεβαιότητες ως προς τα αποθέματα και την πολιτική εμπορίου, εκτιμάται ότι θα εισάγει 11,4 εκατ. τόνους στο τέλος της περιόδου.

Οι τέσσερις βασικοί εξαγωγείς θα καλύπτουν κατά μέσο όρο 90% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν την πρώτη θέση με μερίδιο 37% και εξαγωγές 80,9 εκατ. τόνων το 2030/31, αυξημένες κατά 6,8 εκατ. τόνους σε σχέση με το 2025/26. Η Βραζιλία και η Αργεντινή θα κατέχουν από 20% η καθεμία του παγκόσμιου εμπορίου, με τις βραζιλιάνικες εξαγωγές να φθάνουν τους 44,0 εκατ. τόνους. Η Ουκρανία προβλέπεται να αυξήσει τις αποστολές της, χωρίς όμως να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα.

Η εικόνα του καλαμποκιού

Η παγκόσμια αγορά καλαμποκιού οδεύει προς ιστορικά υψηλά παραγωγής και κατανάλωσης έως το 2030/31. Ωστόσο, η σταδιακή μείωση των αποθεμάτων και η πτώση του δείκτη επάρκειας υποδηλώνουν ένα πιο «σφιχτό» ισοζύγιο σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία. Η εξέλιξη των αποδόσεων, οι ενεργειακές πολιτικές για τα βιοκαύσιμα και η πορεία της ζήτησης ζωικών πρωτεϊνών θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης της διεθνούς αγοράς.

Το ΥπΑΑΤ ενημερώνει ότι λήγει η προθεσμία για ανανέωση εγγραφής στο Μητρώο Νωπών Οπωροκηπευτικών.

Συγκεκριμένα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι εντός Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία για την ανανέωση εγγραφής στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (ΜΕΝΟ), διαδικασία που αφορά χιλιάδες επαγγελματίες του κλάδου.

Βάσει της εθνικής νομοθεσίας, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, καθώς και για τους παραγωγούς που τυποποιούν, συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η ισχύς της εγγραφής διαρκεί τρία έτη, με υποχρέωση ανανέωσης μετά τη λήξη της.

Οι επιχειρήσεις, είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥπΑΑΤ (207269/30.7.2025).

Λόγω του μεγάλου αριθμού των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παράταση των αιτήσεων ανανέωσης ως εξής:

• Μέχρι και τις 20 Φεβρουαρίου 2026 για τους κλάδους εμπορίας:
  «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ»
  «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ – ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ»
  «ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Χονδρικό Εμπόριο)» 
  «ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Λιανικό Εμπόριο)»
  «ΑΛΛΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΙ»
• Μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου 2026 για τον κλάδο «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ». 

Όπως επισημαίνει το ΥΠΑΑΤ, έχει ήδη αποσταλεί ενημερωτικό μήνυμα σε όλους τους εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ, ενώ η διαδικασία ανανέωσης βρίσκεται σε εξέλιξη για όσους υπέβαλαν αίτηση εγκαίρως.

Η υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας όπου βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η μη υποβολή της αίτησης συνεπάγεται απενεργοποίηση της εγγραφής στο ΜΕΝΟ, γεγονός που σημαίνει αδυναμία εμπορίας προϊόντων και πιθανή επιβολή κυρώσεων.

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά και η αίτηση είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥπΑΑΤ (εδώ)

Άλλη μια αγορά είναι διαθέσιμη στο ελληνικό ακτινίδιο.

Οι πολυετείς -από το 2016- τεχνικές διαπραγματεύσεις Φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών Ελλάδος-Βιετνάμ ολοκληρώθηκαν με την οριστική έγγραφη απάντηση της Φυτοϋγειονομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Γεωργίας του Βιετνάμ (PPD), στις 13 Φεβρουαρίου 2026.

Στη σχετική επιστολή, το Τμήμα Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ ενημερώθηκε ότι έγιναν δεκτά όλα τα μέτρα που προτάθηκαν, μετά την επιτόπια επιθεώρηση Βιετναμέζων Φυτοϋγειονομικών Ελεγκτών στη χώρα μας το Νοέμβριο του 2025, για το άνοιγμα της αγοράς του Βιετνάμ για το ελληνικό ακτινίδιο.

Έτσι, έγινε γνωστό ότι:

• Έγιναν δεκτές όλες οι παρεμβάσεις-διευκρινήσεις που αιτήθηκε η Ελληνική πλευρά, προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών ακτινιδίου και των Ελλήνων εξαγωγέων.
• Το άνοιγμα της αγοράς θα καλύπτει όλες τις καλλιεργούμενες ποικιλίες ακτινιδίων στην Ελλάδα, πρασινόσαρκες και κιτρινόσαρκες.
• Τα προς εξαγωγή φορτία θα συνοδεύονται απαραιτήτως από Πιστοποιητικό Φυτοϋγείας.
• Τα φορτία θα υποβάλλονται στην διαδικασία της ψυχρής μεταχείρισης είτε πριν την φόρτωση ενός φορτίου (pre-shipment), είτε κατά τη διαμετακόμισή του (intransit). Η σχετική πληροφορία θα πρέπει να αναγράφεται στο Πιστοποιητικό Φυτοϋγείας που θα συνοδεύει το φορτίο.
• Οι εξαγωγές και η έκδοση επίσημου Πιστοποιητικού Φυτοϋγείας θα επιτρέπεται από την 1η Μαρτίου 2026.

Οι φυτοϋγειονομικές υπηρεσίες της χώρας καθώς και οι Έλληνες εξαγωγείς θα ενημερωθούν άμεσα για τις διαδικαστικές λεπτομέρειες της εξαγωγής ελληνικού ακτινιδίου στο Βιετνάμ.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας δήλωσε: «Το άνοιγμα της αγοράς του Βιετνάμ για το ελληνικό ακτινίδιο είναι αποτέλεσμα συστηματικής και πολυετούς προσπάθειας των φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, σε στενή συνεργασία με τους παραγωγικούς και εξαγωγικούς φορείς της χώρας.

Αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα στην εξωστρέφεια της ελληνικής αγροτικής παραγωγής και στην ενίσχυση της παρουσίας των ποιοτικών μας προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Στόχος μας είναι η συνεχής διεύρυνση των αγορών για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, με όρους που ενισχύουν το εισόδημα του παραγωγού, αυξάνουν την προστιθέμενη αξία και θωρακίζουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας μας.

Συνεχίζουμε με σχέδιο, συνέπεια και αποφασιστικότητα, ανοίγοντας νέους δρόμους για τον πρωτογενή τομέα και ενισχύοντας την ελληνική αγροτική οικονομία».

Με ενισχυμένα αποθέματα φρούτων εισέρχεται στο 2026 η Ευρώπη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία για το Βόρειο Ημισφαίριο που δημοσιοποίησε η Παγκόσμια Ένωση Μήλων και Αχλαδιών (WAPA). Τα δεδομένα της 1ης Ιανουαρίου δείχνουν σημαντική ετήσια άνοδο στα μήλα και πιο ήπια μεταβολή στα αχλάδια, με διαφοροποιήσεις ανά χώρα.

Μήλα: Στα 4,16 εκατ. τόνοι τα ευρωπαϊκά αποθέματα (+12,8%)

Τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη διαμορφώθηκαν σε 4.158.867 τόνους την 1η Ιανουαρίου 2026, έναντι 3.687.100 τόνων έναν χρόνο πριν, καταγράφοντας αύξηση 12,8% σε ετήσια βάση.

Η Ιταλία παραμένει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων με 1.315.401 τόνους (+2,4%), ακολουθούμενη από την Πολωνία με 1.055.000 τόνους (+13,7%). Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Γαλλία με 652.705 τόνους (+5,3%).

Σημαντικές ποσότητες διατηρεί η Γερμανία με 357.380 τόνους (+53,1%), ενώ η Ολλανδία ανέρχεται σε 149.846 τόνους (+45,2%) και το Βέλγιο σε 107.558 τόνους (+40,7%). Ιδιαίτερα έντονη είναι η αύξηση στην Αυστρία με 102.219 τόνους (+87,8%) και στην Τσεχία με 39.681 τόνους (+177,7%).

Αποθέματα καταγράφονται επίσης στην Ισπανία – Καταλονία με 193.484 τόνους (-4,2%), στην Ελβετία με 62.688 τόνους (-3,9%), στο Ηνωμένο Βασίλειο με 115.124 τόνους (+18,9%) και στη Δανία με 7.781 τόνους (-13,6%). Η συγκέντρωση μεγάλου όγκου προϊόντος στις βασικές παραγωγικές χώρες διαμορφώνει το πλαίσιο της ευρωπαϊκής αγοράς για το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Αχλάδια: Στους 630 χιλ. τόνους τα αποθέματα (+3,6%)

Στα αχλάδια, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ανήλθαν σε 630.678 τόνους την 1η Ιανουαρίου 2026, έναντι 608.544 τόνων την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σημειώνοντας αύξηση 3,6%.

Η Ολλανδία διατηρεί τα υψηλότερα αποθέματα με 224.359 τόνους (+17,3%), ακολουθούμενη από το Βέλγιο με 202.379 τόνους (+36,9%).

Σημαντικές ποσότητες καταγράφονται επίσης στην Ιταλία με 68.876 τόνους (-28,4%), στην Πολωνία με 55.000 τόνους (+22,2%) και στην Ισπανία – Καταλονία με 40.371 τόνους (+42,0%).

Αποθέματα εμφανίζονται ακόμη στη Γαλλία με 17.530 τόνους (+11,6%), στο Ηνωμένο Βασίλειο με 11.722 τόνους (+55,4%), στη Γερμανία με 4.558 τόνους (+2,2%), στην Τσεχία με 1.865 τόνους (+45,4%) και στην Ελβετία με 4.018 τόνους (-54,0%). Η εικόνα παραμένει πιο ισορροπημένη σε σχέση με τα μήλα, αν και παρατηρούνται έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου, νέα μέτρα για την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στον τομέα των αγροτικών προϊόντων. Με 555 ψήφους υπέρ, καμία κατά και 26 αποχές, εγκρίθηκαν κανόνες που προβλέπουν υποχρεωτική συνεργασία των εθνικών αρχών για την αντιμετώπιση των αθέμιτων πρακτικών, με στόχο να διασφαλίζεται ότι οι αγρότες λαμβάνουν δίκαιη αμοιβή για τα προϊόντα τους. Οι διασυνοριακές πρακτικές που πλήττουν αγρότες και μικρούς παραγωγούς θα μπορούν να προλαμβάνονται, να διερευνώνται και να τιμωρούνται.

Το ισχύον καθεστώς από το 2019

Η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2019, θεσπίστηκε για να διασφαλίσει την προστασία των αγροτών απέναντι σε πρακτικές όπως οι καθυστερήσεις πληρωμών και οι ακυρώσεις παραγγελιών σε σύντομο χρονικό διάστημα, κατά τη διάθεση των προϊόντων τους σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής και επιχειρήσεις μεταποίησης τροφίμων.

Καθώς περίπου το 20% των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων που καταναλώνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από διαφορετικό κράτος-μέλος, ο νέος κανονισμός για τη διασυνοριακή συνεργασία των αρμόδιων αρχών στο πεδίο των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αποσκοπεί στην ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ τους, ιδίως σε περιπτώσεις όπου προμηθευτές και αγοραστές είναι εγκατεστημένοι σε διαφορετικά κράτη-μέλη.

Αυτεπάγγελτη παρέμβαση των κρατών-μελών

Με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των αγροτών, η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα μπορούν να παρεμβαίνουν αυτεπάγγελτα και να διακόπτουν διασυνοριακές αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία από παραγωγό. Το σύστημα αυτό διαμορφώνεται κατά τρόπο αντίστοιχο με εκείνο που ισχύει για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων στην ενιαία αγορά.

Ρυθμίσεις για αγοραστές εγκατεστημένους εκτός ΕΕ

Προκειμένου να αποτραπεί η καταστρατήγηση της νομοθεσίας μέσω μετακίνησης σχετικών οντοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι νέοι κανόνες επεκτείνουν την προστασία και έναντι αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αγοραστών από τρίτες χώρες. Οι αγοραστές που έχουν έδρα εκτός ΕΕ υποχρεούνται να ορίζουν «υπεύθυνο επικοινωνίας αρμόδιο για την ΕΕ» σε περίπτωση που κινηθεί έρευνα εις βάρος τους. Το πρόσωπο αυτό θα αποτελεί το κύριο σημείο επαφής για τις αρμόδιες αρχές και θα έχει την υποχρέωση να διευκολύνει τις έρευνες σχετικά με αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Μηχανισμός διασυνοριακής συνεργασίας

Ο κανονισμός δίνει τη δυνατότητα στις εθνικές αρχές να ενημερώνουν αμοιβαία η μία την άλλη για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ή για τον κίνδυνο εμφάνισης τέτοιων πρακτικών, μέσω του Συστήματος Πληροφόρησης για την Εσωτερική Αγορά (IMI). Πρόκειται για υφιστάμενο εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ δημόσιων διοικήσεων διαφορετικών κρατών-μελών. Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί τόσο στην πρόληψη των αθέμιτων πρακτικών όσο και στη διασφάλιση ταχείας και συντονισμένης αντίδρασης από τις αρμόδιες αρχές.

Οι νέοι κανόνες θα πρέπει να εγκριθούν και από το Συμβούλιο. Θα εφαρμοστούν 18 μήνες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δήλωση εισηγητή

Ο εισηγητής Stefano Bonaccini (Σοσιαλιστές, Ιταλία) δήλωσε:

«Καταφέραμε το ζήτημα να μην καταλήξει ένας απλός φάκελος διοικητικής φύσης, αλλά μια ισχυρή νομοθετική πράξη οικονομικής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, στέλνουμε ένα σαφές μήνυμα: οι αγρότες δεν θα είναι πλέον αναγκασμένοι να υποκύπτουν στις αθέμιτες απαιτήσεις και συμπεριφορές των μεγάλων αγοραστών και εμπόρων λιανικής. Σήμερα, η Ευρώπη αποδεικνύει ότι μπορεί να ακούει και να αναλαμβάνει δράση. Στεκόμαστε στο πλευρό εκείνων που χρειάζονται την περισσότερη στήριξη, ενισχύοντας την προστασία των μικρών παραγωγών και διασφαλίζοντας ότι διαθέτουμε μια δίκαιη, διαφανή και απαλλαγμένη από εκμετάλλευση αγροδιατροφική αλυσίδα εφοδιασμού.»

Σχετικά έγγραφα της διαδικασίας:
– Κείμενα που εγκρίθηκαν στην Ολομέλεια 
– Φάκελος διαδικασίας

Αν και εκκρεμεί η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την συμβατότητα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε, την Τρίτη (10 Φεβρουαρίου), πρόσθετες διασφαλίσεις για την πρόληψη ζημιών στον αγροτικό τομέα της Ευρώπης, μετά την απελευθέρωση του εμπορίου μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο νέος κανονισμός, ο οποίος έχει ήδη συμφωνηθεί ανεπίσημα με τα κράτη μέλη της ΕΕ, εγκρίθηκε με 483 ψήφους υπέρ και 102 κατά και 67 αποχές. Καθορίζει πώς η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις που προβλέπονται στην εμπορική συμφωνία ΕΕ - Mercosur για τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τις την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, εάν η αύξηση των εισαγωγών αυτών βλάψει τους παραγωγούς της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η Επιτροπή θα ξεκινά έρευνα σχετικά με την ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των πουλερικών, του βοδινού, των αυγών, των εσπεριδοειδών και της ζάχαρης, αυξάνονται κατά 5% κατά μέσο όρο για τρία έτη (η Επιτροπή είχε αρχικά προτείνει υψηλότερο όριο, 10% ετησίως) και εάν, ταυτόχρονα, οι τιμές εισαγωγής είναι κατά 5% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες εγχώριες τιμές.

Έρευνα μπορεί επίσης να ζητηθεί από κράτος μέλος, ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκπροσωπεί τον κλάδο παραγωγής, ή από ένωση που ενεργεί για λογαριασμό του κλάδου, σε περίπτωση κινδύνου πρόκλησης σοβαρής ζημίας.

Τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση στο Κοινοβούλιο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων.

Οι διμερείς ρήτρες διασφάλισης πρέπει να ενσωματωθούν τόσο στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur όσο και στην ενδιάμεση εμπορική συμφωνία.

Δήλωση

Ο μόνιμος εισηγητής για την συμφωνία Mercosur Ευρωβουλευτής κ. Gabriel Mato (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Οι ρήτρες διασφάλισης σημαίνουν ότι η συμφωνία ΕΕ-Mercosur συνοδεύεται από έναν ισορροπημένο και αξιόπιστο μηχανισμό προστασίας για τον αγροτικό μας τομέα. Ενισχύουν την παρακολούθηση της αγοράς, θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για τον εντοπισμό διαταραχών και επιτρέπουν την ταχύτερη δράση για ευαίσθητα προϊόντα όταν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης. Θα παρέχουν στους αγρότες σταθερότητα και προβλεψιμότητα, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική ισορροπία της συμφωνίας».

Επόμενα βήματα

Μόλις εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα εφαρμοστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur.

Οι έμποροι της Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών προχωρούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας την Τετάρτη (11 Φεβρουαρίου 2026) και ώρα 10:00 π.μ., έξω από τα γραφεία της Διοίκησης του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας Α.Ε. (ΟΚΑΑ Α.Ε.), στον Αγ. Ιωάννη Ρέντη.

Η κινητοποίηση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Εμπόρων Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών (ΣΕΚΛΑ) και αφορά τη διαχείριση της αγοράς, τις κοινόχρηστες δαπάνες και τα μισθώματα που επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο.

Οι έμποροι επισημαίνουν ότι επί σειρά ετών καταβάλλουν μισθώματα και κοινόχρηστα τέλη, χωρίς να έχει υπάρξει αντίστοιχη βελτίωση των βασικών υποδομών και της λειτουργικής οργάνωσης της αγοράς, η οποία παραμένει με σημαντικές ελλείψεις, παρά τον κρίσιμο ρόλο της στην καθημερινή τροφοδοσία της Αθήνας και της χώρας.

Παράλληλα, τονίζουν ότι, προκειμένου να διασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία, την υγιεινή και τη στοιχειώδη αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, πολλές επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει διαχρονικά με ίδιους πόρους σε παρεμβάσεις και επενδύσεις στους χώρους που μισθώνουν. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την ανταποδοτικότητα των μισθωμάτων και των κοινοχρήστων, αλλά και ως προς τον ρόλο που καλείται να επιτελεί ο διαχειριστής της αγοράς σε επίπεδο υποδομών.

Αφορμή της διαμαρτυρίας αποτελούν ενδείξεις για επικείμενες αυξήσεις κοινοχρήστων δαπανών και μισθωμάτων, καθώς και η προοπτική επιβάρυνσης των επιχειρήσεων με κόστη που δεν συνδέονται άμεσα και τεκμηριωμένα με πραγματικές, ανταποδοτικές κοινόχρηστες υπηρεσίες.

Ο ΣΕΚΛΑ επισημαίνει ότι οι έμποροι δεν αρνούνται τη βελτίωση, τον εξορθολογισμό και την αναβάθμιση της λειτουργίας της αγοράς, ωστόσο ζητούν με σαφήνεια:

• αναλυτική αποτύπωση των κοινοχρήστων δαπανών,
• σαφή διαχωρισμό λειτουργικών εξόδων από γενικότερους σχεδιασμούς,
• και διαφάνεια στη διαμόρφωση οποιασδήποτε οικονομικής επιβάρυνσης.

Η συγκέντρωση της 11ης Φεβρουαρίου έχει στόχο να αναδειχθεί δημόσια το εύλογο ερώτημα: πώς διαμορφώνονται οι κοινόχρηστες χρεώσεις και τα μισθώματα και ποια είναι η πραγματική ανταποδοτικότητά τους προς τις επιχειρήσεις της Κεντρικής Αγοράς.

Ο ΣΕΚΛΑ υπογραμμίζει ότι η Κεντρική Λαχαναγορά Αθηνών αποτελεί κρίσιμη εμπορική και λειτουργική υποδομή, και η εύρυθμη λειτουργία της προϋποθέτει σαφείς κανόνες, διαφάνεια στη διαχείριση και ουσιαστική συνεργασία με τους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται καθημερινά σε αυτήν.

Μετά από πολύχρονες διαπραγματεύσεις με την Κοινότητα προχώρησε η εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ινδία.

Τα οφέλη από μια τέτοια συμφωνία αγγίζουν και την Ελλάδα, καθώς –σε αντίθεση με τη Mercosur– εξαιτίας του λιμανιού του Πειραιά η χώρα μας μπορεί να μετατραπεί σε διαμετακομιστικό κόμβο (logistics) για όλη την Ευρώπη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για τα αγροτικά προϊόντα. Πιέσεις ενδέχεται να δεχτούν ορισμένα φρούτα, κυρίως εσπεριδοειδή, μετά το 2026.

Η συμφωνία ενώ έχει υπογραφεί δεν έχει φτάσει στο τελικό της στάδιο κι αναμένεται τους επόμενους μήνες να ολοκληρωθεί στο Κοινοβούλιο. Πρόσφατα ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία, στην οποία μετείχε κι ο Έλληνας ευρωβουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Τσιόδρας, όπου επισκέφθηκαν εταιρείες κυρίως τεχνολογίας.

Οι εξαγωγές της Ινδίας προς την Ελλάδα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, βρίσκονται μόλις στην 70ή θέση, γεγονός που ανοίγει δρόμο για βελτίωση των αριθμητικών δεδομένων. Η αξία των ινδικών εξαγωγών προς την Ελλάδα αντιστοιχεί μόλις στο 0,09%, δηλαδή περίπου 1,055.170 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας της κυβέρνησης της Ινδίας για την περίοδο 2024–25. Ακόμη χειρότερα είναι τα δεδομένα των ελληνικών εξαγωγών προς την Ινδία, οι οποίες δεν καταλαμβάνουν καν ικανό μέγεθος κατάταξης.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΥΠΕΡΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Πόσο όμως ωφελεί τον αγροτικό τομέα μια εμπορική συμφωνία με μια τόσο μεγάλη χώρα; Η Ινδία έχει διαφορετικά διακυβεύματα ως προς την τροφή, τόσο για φιλοσοφικούς και θρησκευτικούς λόγους όσο και για αμιγώς πρακτικούς. Πρώτο μέλημά της είναι να ταΐσει τον πληθυσμό της, που έχει ξεπεράσει το 1,417 δισ. ανθρώπους, αποτελώντας περίπου το 17% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το νούμερο αυτό έχει ήδη ξεπεραστεί.

Πρόκειται για μια τεράστια χώρα με διαφορετικές κάστες, (είδος κοινωνικών τάξεων με βάση τη θρησκεία) καθεμία από τις οποίες διαθέτει διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες και αγοραστική δύναμη. Παράλληλα, ένα σημαντικό κομμάτι της ινδικής ελίτ γνωρίζει την ευρωπαϊκή κουλτούρα, είτε λόγω της αποικιοκρατίας είτε επειδή έχει σπουδάσει στην Ευρώπη, κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία, αποκτώντας γνώση «εκ των έσω».

Με τη συμφωνία προς το παρόν δεν αίρονται όλα τα τελωνειακά εμπόδια και από τις δύο πλευρές. Σε ορισμένα προϊόντα οι τελωνειακοί δασμοί μειώνονται πλήρως, σε άλλα εφαρμόζεται ένα είδος προστατευτισμού και μειώνονται σταδιακά ενώ σε κάποια διατηρούνται. Επιπλέον, η Ινδία έχει υποχρεωθεί από την πλευρά της ΕΕ να τηρεί φυτοϋγειονομικά πρωτόκολλα, ενώ έχουν τεθεί και από τις δύο πλευρές ζητήματα που αφορούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τη βιοασφάλεια.

Η ινδική οικονομία, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της Ελλάδας, διατηρεί ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική (+6,5%), εδραιώνοντας τη θέση της ως παγκόσμιας υπερδύναμης, με αιχμή την εγχώρια κατανάλωση και τις επενδύσεις σε υποδομές. Παρότι εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν πάμφτωχοι, η Ινδία αποτελεί τη δεύτερη ανερχόμενη υπερδύναμη στην Ασία, έχοντας δημιουργήσει τεράστια δυναμική στην καινοτομία.

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΒΕΠ

Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, οι δύο πλευρές –Ελλάδα και Ινδία– έχουν επεκτείνει τις οικονομικές και στρατηγικές τους σχέσεις, οι οποίες καταγράφουν ισχυρή ετήσια ανάπτυξη της τάξης του 8,2%. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας οικονομικός διάδρομος με αφετηρία το λιμάνι του Πειραιά, που θα διευκολύνει το εμπόριο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης.

Το πρώτο δεκαήμερο του Ιανουαρίου ’26 ταξίδεψαν ευρωβουλευτές από την Κοινότητα στις περιοχές Μουμπάι, Πούνε και Μπενγκαλουρού προκειμένου να συζητήσουν θέματα που αφορούν νομοθετικές προτεραιότητες για την εσωτερική αγορά και την προστασία των καταναλωτών. Εκεί είδαν οικοσυστήματα, σχετικά με την ψηφιακή τεχνολογία.

ΓΕΩΠΟΝΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΤΗΣ ΙΝΔΙΑΣ

Η Ινδία διαθέτει κορυφαία γεωπονικά πανεπιστήμια, όπως του Παντζάμπ (PAU), του Ταμίλ Ναντού (TNAU), το Πανεπιστήμιο Μπαναράς (BHU), το Πανεπιστήμιο Γεωργίας και Τεχνολογίας στο Παντραγκάντ (GB Pant), το Πανεπιστήμιο Γεωργικών Επιστημών στο Κασμίρ, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Χαριάνα Τσαουντάρι, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της Κεράλα κ.ά.

Η Ινδία διαθέτει υψηλό επίπεδο καινοτομίας στον αγροτικό τομέα και έχει βελτιώσει σημαντικά τα μεγέθη της, με τα μπαχαρικά να κατέχουν κεντρικό ρόλο στην κουζίνα της. Παράλληλα, όμως, το ζήτημα της ποιότητας του νερού παραμένει κρίσιμο. Στη χώρα λειτουργούν 64 ινστιτούτα αγροτικής έρευνας, από τα οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να αντλήσει τεχνογνωσία για διάφορα προϊόντα.

Η ΙΝΔΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

Η ινδική κουζίνα διαφέρει σημαντικά από την ευρωπαϊκή, ωστόσο χρησιμοποιεί υλικά –κυρίως χόρτα και λαχανικά– που συναντώνται και στη μεσογειακή διατροφή. Περίπου το 60% του πληθυσμού είναι ινδουιστές και δεν καταναλώνουν μοσχαρίσιο κρέας. Η διατροφή των Ινδών βασίζεται κυρίως σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, πατάτες και ψωμί, γεγονός που στρέφει το ενδιαφέρον κυρίως στα τρόφιμα που απευθύνονται σε χορτοφάγους.

Οι Ινδοί ασχολούνται εκτενώς με τα μπαχαρικά σε σπόρους, όπως ο κόλιανδρος, το κύμινο, ο άνηθος και ο μάραθος, ενώ πιέσεις ενδέχεται να δεχτεί και ο κρόκος Κοζάνης, καθώς υπάρχει αφθονία σαφράν στην ινδική αγορά. Η Ινδία παράγει αλιεύματα που δεν είναι της ίδιας ποιότητας με εκείνα των ελληνικών θαλασσών. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης απόστασης, πιέσεις ενδέχεται να δεχτούν κυρίως τα ελληνικά κατεψυγμένα αλιεύματα.

Η Ινδία έχει επιλέξει να προστατεύσει τη γεωργία της, η οποία αποτελεί κεντρικό πυλώνα της οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής. Έτσι, το γεωργικό στοιχείο είναι περιορισμένο στη συμφωνία, με ευαίσθητα προϊόντα να εξαιρούνται από τις παραχωρήσεις, οι οποίες περιορίζονται κυρίως σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως τα κρασιά και τα οινοπνευματώδη ποτά.

Παρότι είναι η 7η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο σε έκταση, αποφεύγει τη διακίνηση τροφίμων εντός της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι πιέσεις θα δεχτεί και το ελληνικό βαμβάκι. Στα θετικά της συμφωνίας συγκαταλέγεται το γεγονός ότι εξαιρούνται, σύμφωνα με τον επίτροπο Χάνσεν, από την απελευθέρωση τόσο το βόειο κρέας όσο και το κοτόπουλο, που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Κατά συνέπεια, η συμφωνία αφήνει εκτός πεδίου εφαρμογής ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα –όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, τη ζάχαρη, το ρύζι, το γάλα και τα γαλακτοκομικά– και δεν προβλέπει σημαντικό άνοιγμα της ινδικής γεωργικής αγοράς, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση.

Οι κύριες παραχωρήσεις αφορούν κυρίως τα ευρωπαϊκά κρασιά και τα οινοπνευματώδη, με σταδιακή μείωση των ινδικών τελωνειακών δασμών, που σήμερα υπερβαίνουν το 100%, σε περίπου 30% μέσα σε επτά χρόνια. Έτσι, ανοίγει ένας δρόμος για το ελληνικό ελαιόλαδο –σε μια χώρα όπου καταναλώνονται διαφορετικά είδη λαδιών– αλλά και για τα ελληνικά κρασιά. Η Ινδία παραδοσιακά καταναλώνει ουίσκι, ωστόσο τα τελευταία χρόνια αυξάνεται η κατανάλωση κρασιού, κυρίως από το γυναικείο κοινό.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΜΩΝ

Η Ινδία αντιπροσωπεύει περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και πάνω από το 30% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι μειώσεις των δασμών αναμένεται να διπλασιάσουν τις εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, οδηγώντας σε εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Η εμπορική συμφωνία προβλέπει μειώσεις δασμών στο 96,6% των αγαθών που εξάγει η ΕΕ προς την Ινδία μέσα στα επόμενα 5–7 χρόνια. Αντίστοιχα, η ΕΕ θα μειώσει τους δασμούς σε περίπου 99% των προϊόντων που εισάγει από την Ινδία, εξασφαλίζοντας φθηνότερη πρόσβαση σε μηχανήματα, αυτοκίνητα, χημικά, φάρμακα, υφάσματα και δέρματα.

Η συμφωνία ευνοεί, φυσικά, κυρίως τις μεγάλες χώρες της ΕΕ, καθώς οι δασμοί στα 250.000 ευρωπαϊκά αυτοκίνητα που εισάγονται ετησίως στην Ινδία θα μειωθούν στο 10% από 110%. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί καταλύτη για τη διασύνδεση οικοσυστημάτων επιχειρηματικότητας, τεχνολογίας και εφοδιαστικής αλυσίδας, στα οποία προσβλέπει και η Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το διμερές εμπόριο Ελλάδας–Ινδίας έχει φτάσει περίπου τα 1,95 δισ. δολάρια και προβλέπεται να ενισχυθεί με στόχο τα 5 δισ. δολάρια έως το 2030, στις συνολικές εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών, εφόσον ενισχυθούν οι σχέσεις και οι συμφωνίες. Η Ελλάδα θεωρείται από την πλευρά της Ινδίας σημαντική πύλη προς την ΕΕ για τις εμπορικές ροές.

Μέχρι σήμερα, τα κύρια προϊόντα που εισάγει η Ελλάδα από την Ινδία είναι φαρμακευτικά και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, μηχανήματα και ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, χημικά και πλαστικά, ρύζι και μπαχαρικά. Οι ελληνικές εξαγωγές προς την Ινδία αφορούν κυρίως αλουμίνιο, ορυκτά, άλατα, χημικές ύλες, χαλκό, φρούτα, μάρμαρα και δομικά υλικά. Το διμερές εμπόριο χαρακτηρίζεται από έντονη ασυμμετρία, με αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο για την Ελλάδα. Παρά το μικρό μέγεθος των εξαγωγών, η Ινδία παραμένει στρατηγική αγορά υψηλής δυναμικής και σημαντική ευκαιρία για επενδύσεις.

Καθώς το 2026 έχει ήδη ξεκινήσει, ορισμένες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο για τα τρόφιμα περνούν σταδιακά από το χαρτί στην πράξη. Μία από αυτές αφορά την επισήμανση βασικών προϊόντων, όπως το μέλι, οι χυμοί φρούτων, οι μαρμελάδες και τα διατηρημένα γάλατα.

Στα τέλη του 2025 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η ΚΥΑ 84/2025 (ΦΕΚ Β’ 6857/18.12.2025), με την οποία τροποποιούνται συγκεκριμένα άρθρα του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών. Η απόφαση ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο ευρωπαϊκή οδηγία και θέτει νέους κανόνες επισήμανσης για ορισμένες κατηγορίες βασικών τροφίμων.

Οι αλλαγές εφαρμόζονται από τις 14 Ιουνίου 2026 και αφορούν το μέλι, τους χυμούς φρούτων, τις μαρμελάδες και τα μερικώς ή ολικώς διατηρημένα γάλατα. Πρόκειται για ρυθμίσεις που δεν μεταβάλλουν τη φύση των προϊόντων, αλλά καθορίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πληροφορίες που πρέπει να αναγράφονται στη συσκευασία τους.

Μέλι: υποχρεωτική η αναγραφή χώρας συγκομιδής

Για το μέλι, η απόφαση καθιστά υποχρεωτική την αναγραφή της χώρας στην οποία πραγματοποιήθηκε η συγκομιδή. Στις περιπτώσεις μειγμάτων μελιού από περισσότερες χώρες, οι χώρες προέλευσης πρέπει να αναγράφονται στο κύριο οπτικό πεδίο της ετικέτας, κατά φθίνουσα σειρά συμμετοχής στο βάρος, μαζί με το ποσοστό κάθε χώρας.

Προβλέπεται ανοχή έως 5% ανά επιμέρους μερίδιο, βάσει τεκμηρίωσης ιχνηλασιμότητας της επιχείρησης. Για συσκευασίες καθαρού βάρους κάτω των 30 γραμμαρίων, επιτρέπεται η αντικατάσταση της ονομασίας της χώρας με διψήφιο κωδικό, σύμφωνα με το πρότυπο ISO 3166-1.

Χυμοί φρούτων: σαφέστερη επισήμανση της επεξεργασίας

Στους χυμούς φρούτων, το πλαίσιο επισήμανσης γίνεται πιο συγκεκριμένο ως προς την προέλευση και την επεξεργασία. Η ένδειξη «από συμπυκνωμένο χυμό» ή «εν μέρει από συμπυκνωμένο χυμό» πρέπει να εμφανίζεται δίπλα στην ονομασία του προϊόντος, με ευδιάκριτους χαρακτήρες.

Παράλληλα, ορίζονται νέες κατηγορίες, όπως οι χυμοί μειωμένης περιεκτικότητας σε φυσικά σάκχαρα, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούν τα ουσιώδη φυσικά, χημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους. Οι επιτρεπόμενες επεξεργασίες και πρώτες ύλες καθορίζονται ρητά στα σχετικά παραρτήματα.

Μαρμελάδες: επανακαθορισμός ορισμών και ελάχιστης περιεκτικότητας

Για τις μαρμελάδες, η απόφαση επαναπροσδιορίζει τους ορισμούς των προϊόντων και τις ελάχιστες ποσότητες φρούτου που απαιτούνται για την παρασκευή τους. Καθορίζονται συγκεκριμένα όρια πούλπας ή πολτού ανά κιλό τελικού προϊόντος, τόσο για τη μαρμελάδα όσο και για τη μαρμελάδα «έξτρα». Παράλληλα, εξειδικεύεται η χρήση πρώτων υλών και συστατικών, με στόχο την ενιαία εφαρμογή των ορισμών σε όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά με τις αντίστοιχες ονομασίες.

Γάλα: υποχρεωτική δήλωση επιτρεπόμενων τροποποιήσεων

Στην κατηγορία των διατηρημένων γάλατων, επιτρέπονται συγκεκριμένες επεξεργασίες, όπως η μείωση της περιεκτικότητας σε λακτόζη μέσω μετατροπής της σε γλυκόζη και γαλακτόζη. Ωστόσο, κάθε τέτοια τροποποίηση της σύστασης πρέπει να αναγράφεται στη συσκευασία με τρόπο ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και ανεξίτηλο. Η επισήμανση αυτή δεν υποκαθιστά τις λοιπές υποχρεώσεις πληροφόρησης που προβλέπονται από τη γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.

Χρόνος εφαρμογής και μεταβατικές διατάξεις

Οι νέοι κανόνες εφαρμόζονται από τις 14 Ιουνίου 2026. Προϊόντα που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά ή έχουν επισημανθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς, μπορούν να συνεχίσουν να κυκλοφορούν έως την εξάντληση των αποθεμάτων. Μέχρι την έκδοση ειδικών ευρωπαϊκών εκτελεστικών πράξεων για τις μεθόδους ανάλυσης, η συμμόρφωση των προϊόντων ελέγχεται με βάση διεθνώς αναγνωρισμένες και επικυρωμένες πρακτικές.

Η απόφαση έχει δημοσιευθεί στο ΦΕΚ Β’ 6857/18.12.2025 και είναι διαθέσιμη εδώ.

Η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την συμφωνία για τον κανονισμό ελεύθερου εμπορίου - ΣΓΠ με τρίτες χώρες (με μειωμένους ή μηδενικούς δασμούς), μετά από την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης στους τριμερείς διαλόγους.

Είκοσι οκτώ Ευρωβουλευτές μέλη της Επιτροπής υποστήριξαν το σχέδιο κανονισμού, δεκατρία ψήφισαν κατά και ένα ψήφισε λευκό, φέρνοντας μια τετραετή διαδικασία διαπραγμάτευσης κοντά στο τέλος της.

Το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (ΣΓΠ) της ΕΕ, το οποίο διέπεται κυρίως από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 978/2012, μειώνει ή καταργεί τους δασμούς για εισαγωγές από αναπτυσσόμενες χώρες.

Σύμφωνα με το ψήφισμα το ΣΓΠ θα παραταθεί κατά μια 10ετία, ξεκινώντας από το 2027. Όμως το σχέδιο προβλέπει και κάποιους όρους. Για να παραμείνουν οι χώρες στην ομάδα που θα ισχύει το ΣΓΠ θα πρέπει πλέον να «εφαρμόσουν αποτελεσματικά» 32 διεθνείς συμβάσεις, από 27 που ήταν προηγουμένως. Οι νέες απαιτήσεις καλύπτουν την κλιματική αλλαγή, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του άνθρακα και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες.

Η απόφαση της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν αποτελεί την τελική απόφαση. Ο εισηγητής Ευρωβουλευτής κ. Bernd Lange (S&D/DEU) θα φέρει το θέμα στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο. Επομένως η τελική έγκριση θα μπορούσε να ληφθεί μέχρι το καλοκαίρι.

Καμιά προστασία στον τομέα του ρυζιού

Οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις Copa και η Cogeca αποδοκιμάζουν την ψηφοφορία της  της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, γιατί όπως τονίζουν δεν καταφέρνει να προστατεύσει τον τομέα του ρυζιού της ΕΕ από τις καταστροφικές αυξήσεις των εισαγωγών από τις τρίτες χώρες. Εκφράζουν την βαθιά λύπη για την έγκριση αυτής της συμφωνίας ως έχει.

Και προσθέτουν: «Πιστεύουμε ακράδαντα ότι μια αυτόματη διασφάλιση για το ρύζι είναι απαραίτητη για την προστασία ενός τόσο ευαίσθητου τομέα. Παρ' όλα αυτά, στα τρέχοντα επίπεδά τους, τα όρια και οι ποσότητες αύξησης που συμφωνήθηκαν θα επιτρέψουν την ενεργοποίηση του μηχανισμού μόνο όταν έχουν ήδη προκληθεί μεγάλες ζημιές.

Η μετατόπιση της ευρωπαϊκής παραγωγής ρυζιού Indica, η οποία καλύπτει περίπου 100.000 εκτάρια, θα είχε σοβαρό οικονομικό αντίκτυπο στην ΕΕ. Σε βασικές περιοχές παραγωγής, οι εκτάσεις ρυζιού αποτιμώνται σε 30.000 έως 40.000 ευρώ ανά εκτάριο, πράγμα που σημαίνει πιθανές απώλειες 3-4 δισεκατομμυρίων ευρώ για την οικονομία της ΕΕ. Αυτές οι απώλειες θα ήταν εξαιρετικά δυσανάλογες με τα περιορισμένα οικονομικά κέρδη για τις χώρες εξαγωγής ΣΓΠ, τα οποία εκτιμώνται σε μόλις 15-18 εκατομμύρια ευρώ αν λάβουμε υπόψη τον μέσο όγκο και την τιμή των εισαγωγών τους.

Ενώ το ευρωπαϊκό ρύζι Indica είναι επί του παρόντος το πιο εκτεθειμένο σε εισαγωγές χαμηλού κόστους, ο κίνδυνος διευρύνεται για τον τομέα.

Οι εισαγωγές ρυζιού Japonica έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, εντείνοντας τον ανταγωνισμό με την παραδοσιακή ευρωπαϊκή παραγωγή. Υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι αυτή η πίεση θα μπορούσε να επεκταθεί σε συγκεκριμένες ποικιλίες Japonica, συμπεριλαμβανομένου του ρυζιού για ριζότο. Αυτό αναμένεται να επηρεάσει επίσης τις δυνατότητες των παραγωγών Indica να στραφούν στην καλλιέργεια Japonica και να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.

Η παραγωγή ρυζιού είναι δομικά ευάλωτη. Οι καλλιέργειες ρυζιού δεν μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε άλλες καλλιέργειες και συχνά βρίσκονται σε προστατευόμενες υγροτόπους, όπου η γεωργία παίζει ζωτικό ρόλο στη διαχείριση των υδάτων, τη βιοποικιλότητα και τη διατήρηση του τοπίου. Οποιαδήποτε σημαντική απώλεια παραγωγής θα είχε επομένως σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες.

Τώρα που η συμφωνία μεταφέρεται στην Ολομέλεια, ελπίζουμε ότι περισσότεροι ευρωβουλευτές θα κατανοήσουν το βάρος και τη σημασία αυτής της απόφασης για το μέλλον του τομέα του ρυζιού της ΕΕ».

Την ανάγκη για αυστηρούς, αποτελεσματικούς και καλύτερα συντονισμένους ελέγχους στα εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα ανέδειξε η Ελλάδα στο πρώτο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας υπό την Κυπριακή Προεδρία, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες.

Την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εκπροσώπησαν ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνης Φιλιππής και η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα.

Από την ελληνική πλευρά, στο γεύμα που παρέθεσε η Κυπριακή Προεδρία με αντικείμενο τους ελέγχους εισαγωγών, ο κ. Φιλιππής υπογράμμισε ότι οι έλεγχοι συνδέονται άμεσα τόσο με την εμπιστοσύνη των καταναλωτών όσο και με τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους παραγωγούς. Όπως επισήμανε, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη ένα ισχυρό πλαίσιο επίσημων ελέγχων, με υψηλά ποσοστά συμμόρφωσης των εισαγόμενων προϊόντων, ενώ όπου εντοπίζονται μη συμμορφώσεις λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις τρίτες χώρες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η συνεχής ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη συνοχή της ενιαίας αγοράς.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της ενίσχυσης του συντονισμού και της εφαρμογής αναλογικών και βασισμένων στον κίνδυνο ελέγχων, ιδίως στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών της Ένωσης με τρίτες χώρες, καθώς και στη θετική συμβολή που μπορεί να έχει η σύσταση ειδικής ομάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων.

Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών, συζητήθηκε επίσης το ζήτημα των βιολογικών προϊόντων, όπου από την ελληνική πλευρά επισημάνθηκε η ανάγκη για σαφείς, εφαρμόσιμους και ρεαλιστικούς κανόνες, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία του συστήματος, να αποφεύγονται στρεβλώσεις στην αγορά και να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι παραγωγοί και οι αρμόδιες αρχές.

Παράλληλα, η ελληνική αντιπροσωπεία τοποθετήθηκε σε σειρά ζητημάτων της ημερήσιας διάταξης, μεταξύ των οποίων η ανάγκη προστασίας ευαίσθητων γεωργικών τομέων στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, καθώς και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς τη Μάλτα για τις σοβαρές ζημιές που υπέστησαν οι τομείς της γεωργίας και της αλιείας από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Τέλος, οι δύο Γενικοί Γραμματείς συμμετείχαν σε τεχνική σύσκεψη όλων των κρατών μελών με τη γενική διευθύντρια της DGAGRI, Elizabeth Werner, ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν οι τεχνικές προκλήσεις της νέας αρχιτεκτονικής της ΚΑΠ, με έμφαση στη λειτουργικότητα των εργαλείων εφαρμογής, στη μείωση της πολυπλοκότητας και στην ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας των κρατών μελών.

Το βαμβάκι παραμένει ένα από τα πλέον σύνθετα και ευαίσθητα ζητήματα στο πλαίσιο των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων. Η καλλιέργεια αποτελεί βασική πηγή εισοδήματος και απασχόλησης για εκατομμύρια παραγωγούς, κυρίως σε αναπτυσσόμενες και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, ενώ ταυτόχρονα συνδέεται διαχρονικά με πολιτικές στήριξης, εμπορικές ρυθμίσεις και διεθνείς δεσμεύσεις. Οι πρόσφατες συζητήσεις στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου επανέφεραν το βαμβάκι στο προσκήνιο, ενόψει της 14ης Υπουργικής Διάσκεψης (MC14), που έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στο Καμερούν.

Η 24η Ειδική Συζήτηση για το Βαμβάκι

Στις 19 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε η 24η Ειδική Συζήτηση για τις εμπορικές εξελίξεις στο βαμβάκι, στο πλαίσιο της Επιτροπής Γεωργίας σε Ειδική Σύνοδο. Η συζήτηση διεξήχθη παράλληλα με τον 44ο γύρο του Μηχανισμού Διαβούλευσης του Γενικού Διευθυντή για το βαμβάκι (DGCFMC) και επικεντρώθηκε στις προοπτικές επίτευξης αποτελέσματος για το βαμβάκι στη MC14.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, αρκετά μέλη υπογράμμισαν τη σημασία του βαμβακιού για τη διασφάλιση της διαβίωσης και της επισιτιστικής ασφάλειας σε ευάλωτες χώρες, καθώς και την ανάγκη να υπάρξει πρόοδος στο συγκεκριμένο ζήτημα, ανεξάρτητα από τη συνολική πορεία των διαπραγματεύσεων στη γεωργία.

Διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των μελών

Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν διαφοροποιήσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το βαμβάκι στις διαπραγματεύσεις. Η Ινδία υποστήριξε ότι το βαμβάκι θα πρέπει να εξεταστεί ως αυτοτελές ζήτημα, με έμφαση στην εγχώρια στήριξη, την πρόσβαση στις αγορές και τη διάσταση της ανάπτυξης, επισημαίνοντας τη σημασία του για τα εισοδήματα και την αγροτική ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες και λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.

Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβαν τη θέση ότι το ζήτημα του βαμβακιού θα πρέπει να ενταχθεί στο ευρύτερο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη μεταρρύθμιση της γεωργίας, στο πλαίσιο μιας συνολικής συμφωνίας, και όχι να εξεταστεί μεμονωμένα.

Το ζήτημα της εγχώριας στήριξης και της πρόσβασης στις αγορές

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρέθηκε η πρόοδος – ή η έλλειψή της – στις διαπραγματεύσεις για την εγχώρια στήριξη στο βαμβάκι. Οι χώρες παραγωγοί της Αφρικής (C-4+) εξέφρασαν ανησυχία για τη συνεχιζόμενη απόκλιση μεταξύ των μελών, τονίζοντας ότι η περιορισμένη εξέλιξη στις συνολικές αγροτικές διαπραγματεύσεις δεν θα πρέπει να εμποδίσει την επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος για το βαμβάκι.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο σκέλος της πρόσβασης στις αγορές, με έμφαση στην πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων για αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση (DFQF) για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, όπως προβλέπεται από τις προηγούμενες υπουργικές αποφάσεις.

Η εικόνα της παγκόσμιας αγοράς βάμβακος

Στο πλαίσιο της συζήτησης παρουσιάστηκαν επικαιροποιημένα στοιχεία για την παγκόσμια αγορά βάμβακος. Για την καλλιεργητική περίοδο 2025–2026, η παγκόσμια παραγωγή εκτιμάται σε περίπου 25,4 εκατ. τόνους εκκοκκισμένου βάμβακος, σε επίπεδα παρόμοια με την προηγούμενη περίοδο. Η παγκόσμια κατανάλωση αναμένεται να κινηθεί κοντά στους 25 εκατ. τόνους, με μικρή υποχώρηση.

Στο διεθνές εμπόριο, οι εξαγωγές και οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Βραζιλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Αυστραλία συγκαταλέγονται μεταξύ των βασικών εξαγωγέων, ενώ χώρες όπως το Μπανγκλαντές, το Βιετνάμ και η Κίνα παραμένουν στους κύριους εισαγωγείς. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη Δυτική Αφρική, όπου, μετά από μείωση της παραγωγής την προηγούμενη περίοδο, αναμένεται ανάκαμψη.

Το βαμβάκι στο αναπτυξιακό πλαίσιο

Παράλληλα με τις εμπορικές πτυχές, το βαμβάκι εξετάζεται συστηματικά και από αναπτυξιακή σκοπιά. Η αναπτυξιακή βοήθεια προς τον τομέα καταγράφεται και παρακολουθείται μέσω ειδικών εργαλείων του ΠΟΕ, με στόχο τη διαφάνεια και την αξιολόγηση της προόδου. Σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων αφορά την ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας, τη μεταποίηση και την ανάπτυξη της αλυσίδας βάμβακος–κλωστοϋφαντουργίας–ένδυσης στις χώρες παραγωγής.

Εν όψει της MC14

Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν εντάσσονται σε μια ευρύτερη διαδικασία εντατικοποίησης των επαφών ενόψει της 14ης Υπουργικής Διάσκεψης. Το κατά πόσο θα καταστεί εφικτό να προκύψει συγκεκριμένο αποτέλεσμα για το βαμβάκι, είτε στο πλαίσιο της συνολικής αγροτικής διαπραγμάτευσης είτε ως αυτοτελής απόφαση, παραμένει ανοικτό ζήτημα και θα αποτελέσει αντικείμενο των επόμενων διαβουλεύσεων.

Πηγές:

World Trade Organization (WTO) 24th Dedicated Discussion of the Relevant Trade-Related Developments for Cotton, Committee on Agriculture – Special Session

 WTO members discuss cotton trade and investment ahead of MC14

Η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν σε εμπορική συμφωνία που θα μειώσει τους δασμούς στο διμερές εμπόριο.

Οι δύο πλευρές ολοκλήρωσαν τη συμφωνία, την Τρίτη (27/1), κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Ινδία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Αντόνιο Κόστα.

Η συμφωνία, η οποία περιγράφεται στις Βρυξέλλες ως η μεγαλύτερη που έχει επιτευχθεί ποτέ από τις δύο πλευρές, θα μειώσει τους δασμούς στο 96,6% των εξαγωγών της ΕΕ προς την Ινδία, μειώνοντας το κόστος των ευρωπαϊκών προϊόντων.

Μείωση δασμών στα αγροδιατροφικά προϊόντα

Η συμφωνία καταργεί ή μειώνει συχνά απαγορευτικούς δασμούς (πάνω από 36% κατά μέσο όρο) στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά στους Ευρωπαίους αγρότες.

Για παράδειγμα, οι ινδικοί δασμοί στα κρασιά θα μειωθούν από 150% σε 75% κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και τελικά στα επίπεδα του 20%.

Οι δασμοί στο ελαιόλαδο από 45% θα μηδενιστούν σε διάστημα πέντε ετών.

Στα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, όπως το ψωμί και τα ζαχαρώδη, θα καταργηθούν δασμοί έως και 50%.

Οι δασμοί σε ακτινίδια και αχλάδια από 33% θα μειωθούν στο 10% αλλά θα υπάρξει ποσόστωση.

Στους χυμούς φρουτων από 55% θα μηδενιστεί, καθώς και στο πρόβειο κρέας από 33% θα μηδενιστεί.

Στα λουκάνικα και άλλα παρασκευάσματα κρέατος οι δασμοί από 110% θα μειωθούν στο 50%.

Κάποιοι ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς θα προστατεύονται πλήρως, καθώς προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, το κοτόπουλο, το ρύζι και η ζάχαρη, εξαιρούνται από την απελευθέρωση της αγοράς βάσει της συμφωνίας.

Όλες οι ινδικές εισαγωγές θα συνεχίσουν να πρέπει να τηρούν τους αυστηρούς κανόνες υγείας και ασφάλειας των τροφίμων της ΕΕ.

Παράλληλα, η ΕΕ και η Ινδία διαπραγματεύονται επί του παρόντος μια ξεχωριστή συμφωνία για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις (ΓΕ), η οποία θα βοηθήσει τα παραδοσιακά εμβληματικά γεωργικά προϊόντα της ΕΕ να πωλούνται περισσότερο στην Ινδία, καταργώντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό με τη μορφή απομιμήσεων.

Επόμενα βήματα

Από την πλευρά της ΕΕ, τα διαπραγματευμένα σχέδια κειμένων θα δημοσιευτούν σύντομα. Τα κείμενα θα υποβληθούν σε νομική αναθεώρηση και μετάφραση σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα υποβάλει την πρότασή της στο Συμβούλιο για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Μόλις εγκριθεί από το Συμβούλιο, η ΕΕ και η Ινδία μπορούν να υπογράψουν τις συμφωνίες. Μετά την υπογραφή, η συμφωνία απαιτεί τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψή της για να τεθεί σε ισχύ. Μόλις η Ινδία επικυρώσει επίσης τη Συμφωνία, μπορεί να τεθεί σε ισχύ.

Δηλώσεις Επιτρόπου Γεωργίας

«Χάρη σε αυτήν την ιστορική εμπορική συμφωνία, οι αγορές σχεδόν 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων ενώνονται. Οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής μας προς την Ινδία έχουν μέχρι στιγμής περιοριστεί από εξαιρετικά υψηλούς δασμούς. Σύμφωνα με αυτήν τη συμφωνία, τα ευρωπαϊκά κρασιά, τα οινοπνευματώδη ποτά, οι μπύρες, το ελαιόλαδο, τα γλυκά και άλλα προϊόντα θα απολαμβάνουν προτιμησιακή πρόσβαση στην ταχέως αναπτυσσόμενη ινδική αγορά. Στο επίκεντρο αυτών των διαπραγματεύσεων βρισκόταν η μεγιστοποίηση των νέων ευκαιριών για τα απαράμιλλα ευρωπαϊκά προϊόντα μας, προστατεύοντας παράλληλα τους Ευρωπαίους αγρότες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι δασμοί στα πιο ευαίσθητα προϊόντα, όπως το βόειο κρέας, η ζάχαρη, η αιθανόλη, το ρύζι και τα πουλερικά, θα παραμείνουν σε ισχύ. Όπως σε κάθε εμπορική συμφωνία, τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων μας διατηρούνται πλήρως. Η ασφάλεια των καταναλωτών της ΕΕ δεν είναι διαπραγματεύσιμη», τόνισε ο κ. Κριστόφ Χάνσεν, Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων.