Οι Τούρκοι παράγουν «Φέτα» από αιγοπρόβειο, αγελαδινό και βουβαλίσιο γάλα, κάνουν και εξαγωγές σε όλες τις χώρες

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Υπουργική Απόφαση με την οποία καθορίζεται το ύψος της ενίσχυσης ανά επιλέξιμο τόνο γάλακτος που παράγεται στα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους για το έτος 2025 και προορίζεται για την παραγωγή παραδοσιακών τυριών και γιαούρτης.

Ειδικότερα, με την εν λόγω απόφαση, στο πλαίσιο εφαρμογής της υπ’ αρ. 328609/28-09-2009 κοινής υπουργικής απόφασης, και ειδικότερα του άρθρου 5 αυτής, καθώς και της υπ’ αρ. 242466/10.02.2010 υπουργικής απόφασης, καθορίζεται το ύψος ενίσχυσης για το έτος 2025 ανά επιλέξιμο τόνο αγελαδινού, πρόβειου και αίγειου γάλακτος, παραγόμενου στα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, που προορίζεται για την παραγωγή παραδοσιακών τυριών και γιαούρτης, ως εξής:

α) σε 45,17 € ανά επιλέξιμο τόνο αγελαδινού γάλακτος,

β) σε 51,63 € ανά επιλέξιμο τόνο αίγειου γάλακτος,

γ) σε 70,99 € ανά επιλέξιμο τόνο πρόβειου γάλακτος.

Σύμφωνα με την απόφαση, το ποσό της ενίσχυσης (ενωσιακή) ανέρχεται σε τρία εκατομμύρια επτακόσια ενενήντα χιλιάδες ευρώ (3.790.000 €). 

Διαβάστε ολόκληρο το ΦΕΚ εδώ.

Συνεχίζεται ομαλά η ελεγχόμενη διακίνηση τυροκομικών προϊόντων από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα και το εξωτερικό, στο πλαίσιο της σταδιακής άρσης των περιορισμών που είχαν ληφθεί λόγω του αφθώδους πυρετού.

Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία που έχουν καταγραφεί, από τις 27 Απριλίου 2026, όταν αναρτήθηκε ο Οδηγός για τη σταδιακή άρση των μέτρων που αφορούν ώριμα τυριά, έως και τις 16 Ιουνίου 2026, έχουν διακινηθεί από τη Λέσβο συνολικά 1.304,7 τόνοι τυριών, με την τήρηση των προβλεπόμενων υγειονομικών όρων και των διαδικασιών ελέγχου.

Συγκεκριμένα, έχουν διακινηθεί:

1.083,6 τόνοι φέτα ΠΟΠ
22,8 τόνοι λαδοτύρι ΠΟΠ
82,8 τόνοι κασέρι ΠΟΠ
17,1 τόνοι γραβιέρα
10,7 τόνοι κεφαλοτύρι
87,8 τόνοι λοιπά τυριά

Η διαδικασία πραγματοποιείται με βάση το αυστηρό πλαίσιο βιοασφάλειας που έχει τεθεί για τη σταδιακή διακίνηση των προϊόντων εκτός Λέσβου και εξελίσσεται με καθημερινή παρακολούθηση, σε συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες και τον ΕΦΕΤ.

Στόχος είναι να διασφαλίζεται η προστασία της ζωικής παραγωγής, η τήρηση των κανόνων βιοασφάλειας και ιχνηλασιμότητας, αλλά και η ομαλή διάθεση των προϊόντων της Λέσβου στην αγορά.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), στο πλαίσιο της απόφασής του για την επικαιροποίηση των στοιχείων που αφορούν τους παραγωγούς και τις ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος για την παραγωγή Φέτας ΠΟΠ, συνεχίζει τον κύκλο των ενημερωτικών συναντήσεων σε όλη τη χώρα.

Η 1η ενημερωτική ημερίδα πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στην Περιφέρεια Ηπείρου, με σημαντική συμμετοχή κτηνοτρόφων και εκπροσώπων του κλάδου.

Στο πλαίσιο αυτό ανακοινώνεται ότι:

Η 2η ενημερωτική ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, την Τρίτη 16 Ιουνίου 2026, στο ξενοδοχείο Porto Palace Hotel & ώρα 12:00 το μεσημέρι.

Η 3η ενημερωτική ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στην Ξάνθη την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026, στο ξενοδοχείο Z Palace & Congress Center & ώρα 12:00 το μεσημέρι.

Θα ακολουθήσουν ενημερώσεις σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας.

Καλούνται όλοι οι κτηνοτρόφοι και μεταποιητές (τυροκόμοι) να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά σε νέα σταδιακή και ελεγχόμενη διεύρυνση των δυνατοτήτων διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων και προϊόντων κρέατος από τη Λέσβο, μετά τα περιοριστικά μέτρα που έχουν ληφθεί λόγω αφθώδους πυρετού.

Η νέα εγκύκλιος της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής εκδόθηκε σε συνέχεια αιτημάτων εγκαταστάσεων μεταποίησης γάλακτος της Λέσβου και σφαγείων και κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων.

Τι προβλέπει η νέα εγκύκλιος για τα γαλακτοκομικά

Υπενθυμίζεται ότι ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία μέσω της κατανάλωσης κρέατος ή γαλακτοκομικών προϊόντων. Τα μέτρα που εφαρμόζονται αφορούν την αποτροπή μετάδοσης της νόσου στα ζώα, καθώς ο ιός μπορεί να μεταφερθεί μηχανικά μέσω οχημάτων, συσκευασιών, εξοπλισμού ή νωπού γάλακτος.

Με τη νέα εγκύκλιο επιτρέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η έξοδος από το νησί της Λέσβου γαλακτοκομικών προϊόντων που έχουν παραχθεί σε εγκαταστάσεις με κλειστού τύπου συστήματα παστερίωσης και έχουν υποστεί την προβλεπόμενη επεξεργασία μετριασμού του κινδύνου μετάδοσης του ιού του αφθώδη πυρετού.  Ειδικότερα, επιτρέπεται η διακίνηση:

α) Ώριμων τυριών, για λιανική πώληση, για περαιτέρω μεταποίηση, για ενδοκοινοτικό εμπόριο και για εξαγωγές σε τρίτες χώρες, με την προϋπόθεση ότι δεν θα γίνεται ανασυσκευασία εκτός Λέσβου

Σε περίπτωση που οι αποθηκευτικοί χώροι στο νησί δεν επαρκούν, προβλέπεται επίσης η δυνατότητα μεταφοράς ώριμων τυριών σε εγκεκριμένη ψυκτική αποθήκη εκτός Λέσβου, όπου θα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι νεοτέρας.

β) Γιαουρτιού, παγωτού και σύνθετων προϊόντων, όπως κρέμες, ρυζόγαλο, τυροπιτάκια και συναφή προϊόντα, αποκλειστικά για λιανική πώληση.

γ) Βουτύρου και μυζήθρας (γκίζας), μόνο προς εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις για περαιτέρω μεταποίηση, όπως μονάδες παραγωγής σύνθετων τροφίμων, αρτοποιεία και ζαχαροπλαστεία.

Η όλη διαδικασία θα πραγματοποιείται υπό την εποπτεία του ΕΦΕΤ, με υποχρεωτική τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, της ιχνηλασιμότητας, των προβλεπόμενων διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης, καθώς και των απαιτήσεων για άθικτη συσκευασία και υγειονομικά ασφαλή μεταφορά.

Τι ισχύει για το κρέας και τα σφαγεία

Παράλληλα, σε ό,τι αφορά το κρέας και τα προϊόντα κρέατος, επιτρέπεται η μεταφορά εκτός Λέσβου νωπών κρεάτων που προέρχονται από ζώα εκτός Λέσβου, υπό την προϋπόθεση της αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας. Επιτρέπεται επίσης η διακίνηση προϊόντων κρέατος που έχουν υποστεί την προβλεπόμενη θερμική επεξεργασία.

Για τα ζώα που προέρχονται από την περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη προβλέπεται η δυνατότητα σφαγής στο πλησιέστερο σφαγείο, με την προϋπόθεση ότι τα σφάγια θα διακινούνται εντός του νησιού, σύμφωνα με τις ειδικότερες οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι συνεχίζει, με συντονισμό και συνεχή παρακολούθηση, τη διαδικασία διακίνησης τυροκομικών προϊόντων από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, στο πλαίσιο της σταδιακής ομαλοποίησης της αγοράς μετά τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί λόγω του αφθώδους πυρετού.

Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα στοιχεία, από τις 5 Μαΐου έως και τις 2 Ιουνίου 2026 έχουν διακινηθεί εκτός Λέσβου περισσότεροι από 740 τόνοι τυριών, μέσα από 64 καταγεγραμμένες φορτώσεις, με προορισμούς σε όλη την Ελλάδα, μεταξύ άλλων στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, τη Ρόδο, τη Χαλκιδική, την Καβάλα, τη Βοιωτία, τη Χίο, τη Σάμο και την Κέρκυρα.

Από τη συνολική ποσότητα, η φέτα ΠΟΠ αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της διακίνησης, με περίπου 621 τόνους. Ακολουθούν το κασέρι ΠΟΠ με περίπου 70,9 τόνους, το λαδοτύρι ΠΟΠ με περίπου 22 τόνους, η γραβιέρα με περίπου 14,7 τόνους, το κεφαλοτύρι με περίπου 9,7 τόνους και λοιπά τυριά με περίπου 2,5 τόνους.

Η διαδικασία πραγματοποιείται με βάση τα προβλεπόμενα υγειονομικά πρωτόκολλα και σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία της ζωικής παραγωγής, η τήρηση των κανόνων βιοασφάλειας και η δυνατότητα των τυροκομικών επιχειρήσεων της Λέσβου να συνεχίσουν τη διάθεση των προϊόντων τους στην αγορά.

Η μέχρι σήμερα πορεία της διακίνησης επιβεβαιώνει ότι, ακόμη και μέσα σε μια δύσκολη συγκυρία, η αγορά μπορεί να λειτουργεί με ασφάλεια, όταν υπάρχει συντονισμός, υπευθυνότητα και τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Το ΥΠΑΑΤ θα συνεχίσει την παρακολούθηση της διαδικασίας και τη συνεργασία με τις τοπικές αρχές, τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τις επιχειρήσεις του νησιού, με στόχο την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς και τη στήριξη της τοπικής οικονομίας της Λέσβου.

Συνεχίζεται, με αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας, η διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο προς την εγχώρια αγορά, στο πλαίσιο της μερικής άρσης των περιορισμών που είχαν επιβληθεί λόγω του αφθώδους πυρετού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί για την τρίτη εβδομάδα της διαδικασίας, από τις 19 έως τις 25 Μαΐου διακινήθηκαν συνολικά 149,3 τόνοι ώριμων τυριών εκτός Λέσβου, κατόπιν σχετικής έγκρισης από τον ΕΦΕΤ.

Συγκεκριμένα, διακινήθηκαν:

131,3 τόνοι φέτα ΠΟΠ
3,6 τόνοι λαδοτύρι ΠΟΠ
9,5 τόνοι κασέρι ΠΟΠ
2,3 τόνοι γραβιέρα
0,9 τόνοι κεφαλοτύρι
1,8 τόνοι άλλα τυριά

Με βάση τα στοιχεία των δύο πρώτων εβδομάδων, κατά τις οποίες είχαν ήδη διακινηθεί περισσότεροι από 350 τόνοι ώριμων τυριών, η συνολική ποσότητα που έχει διακινηθεί από την έναρξη της μερικής άρσης των περιορισμών αγγίζει πλέον τους 500 τόνους.

Υπενθυμίζεται ότι η διακίνηση γίνεται σύμφωνα με τις αυστηρές προδιαγραφές και προϋποθέσεις της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον «Οδηγό Βιοασφάλειας για το Νωπό Γάλα και τα Γαλακτοκομικά Προϊόντα από Περιοχή με Περιορισμούς Λόγω Αφθώδους Πυρετού», που έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο του ΥΠΑΑΤ.

Αρμόδια αρχή για την εποπτεία της διαδικασίας μεταφοράς τυριών εκτός της απαγορευμένης ζώνης είναι η Περιφερειακή Διεύθυνση του ΕΦΕΤ, η οποία βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ και την Κεντρική Υπηρεσία του ΕΦΕΤ.

Η διαδικασία μεταφοράς επιτρέπεται μόνο κατόπιν επιβεβαίωσης ότι τηρούνται τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας από την εγκατάσταση μεταποίησης, καθώς η προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου και της χώρας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς της νόσου παραμένει αδιαπραγμάτευτη.

Συνεχίζεται, με αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας, η διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο προς την εγχώρια αγορά, στο πλαίσιο της μερικής άρσης των περιορισμών που είχαν επιβληθεί λόγω του αφθώδους πυρετού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ, έχουν καταγραφεί για τη δεύτερη εβδομάδα της διαδικασίας, από τις 12 έως τις 17 Μαΐου διακινήθηκαν συνολικά 112,4 τόνοι ώριμων τυριών εκτός Λέσβου, κατόπιν σχετικής έγκρισης από τον ΕΦΕΤ.

Συγκεκριμένα, διακινήθηκαν:
• 88,9 τόνοι φέτα ΠΟΠ
• 4,9 τόνοι λαδοτύρι ΠΟΠ
• 11,7 τόνοι κασέρι ΠΟΠ
• 4,5 τόνοι γραβιέρα
• 2,3 τόνοι κεφαλοτύρι
• 125 κιλά άλλα τυριά

Με βάση τα στοιχεία της πρώτης εβδομάδας, κατά την οποία είχαν διακινηθεί 237,8 τόνοι ώριμων τυριών, η συνολική ποσότητα που έχει διακινηθεί από την έναρξη της μερικής άρσης των περιορισμών υπερβαίνει πλέον τους 350 τόνους.

Υπενθυμίζεται ότι η διακίνηση γίνεται σύμφωνα με τις αυστηρές προδιαγραφές και προϋποθέσεις της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον «Οδηγό Βιοασφάλειας για το Νωπό Γάλα και τα Γαλακτοκομικά Προϊόντα από Περιοχή με Περιορισμούς Λόγω Αφθώδους Πυρετού», που έχει αναρτηθεί στον ιστότοπο του ΥπΑΑΤ.

Αρμόδια αρχή για την εποπτεία της διαδικασίας μεταφοράς τυριών εκτός της απαγορευμένης ζώνης είναι η Περιφερειακή Διεύθυνση του ΕΦΕΤ, η οποία βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ και την Κεντρική Υπηρεσία του ΕΦΕΤ.

Η διαδικασία μεταφοράς επιτρέπεται μόνο κατόπιν επιβεβαίωσης ότι τηρούνται τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας από την εγκατάσταση μεταποίησης, καθώς η προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου και της χώρας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς της νόσου παραμένει αδιαπραγμάτευτη.

Μία εβδομάδα μετά την επανέναρξη της διακίνησης τυροκομικών προϊόντων από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα, η κατάσταση στο νησί εξακολουθεί να κινείται σε λεπτές ισορροπίες. Τα τυροκομεία έχουν επιστρέψει σε λειτουργία, οι πρώτες αποστολές πραγματοποιήθηκαν και η αγορά επιχειρεί να βρει ξανά έναν ρυθμό, ωστόσο οι περιορισμοί παραμένουν σημαντικοί και η αβεβαιότητα εξακολουθεί να βαραίνει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους παραγωγούς.

Για την εικόνα που επικρατεί σήμερα, τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, συνομιλήσαμε με τον γενικό γραμματέα του Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, κ. Αντώνη Καλδέλλη.

«Το πελατολόγιο άντεξε μέχρι στιγμής» – Η αγορά περιμένει τώρα τον καταναλωτή

Όπως ανέφερε ο κ. Καλδέλλης, η πρώτη εικόνα από την επανεκκίνηση των αποστολών δεν είναι καταστροφική για τα τυροκομεία του νησιού. Οι συνεργασίες με την αγορά της ηπειρωτικής Ελλάδας φαίνεται, προς το παρόν, να διατηρούνται σε «ένα αρκετά βιώσιμο ποσοστό», χωρίς να έχουν χαθεί μαζικά πελάτες ή εμπορικά δίκτυα.

Ωστόσο, όπως εξήγησε, το πραγματικό ερώτημα δεν αφορά ακόμη τις επιχειρήσεις, αλλά τη στάση που θα κρατήσει ο καταναλωτής το επόμενο διάστημα. «Αυτό που δεν ξέρουμε είναι η συμπεριφορά του καταναλωτή», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το αν όλη η συζήτηση που προηγήθηκε γύρω από τη νόσο και τα μέτρα θα επηρεάσει τη ζήτηση των προϊόντων.

Όπως είπε, οι περισσότερες παραγγελίες που εκτελέστηκαν αυτές τις ημέρες είχαν ήδη συμφωνηθεί πριν την κρίση, γεγονός που σημαίνει πως «η πραγματική εικόνα θα φανεί όταν επαναληφθούν οι παραγγελίες και αποτυπωθεί η στάση της αγοράς».

Οι τέσσερις περιορισμοί που εξακολουθούν να ισχύουν

Παρά τη μερική επανεκκίνηση της διακίνησης, ο κ. Καλδέλλης ξεκαθάρισε ότι παραμένουν σε ισχύ τέσσερις βασικοί περιορισμοί, για τους οποίους – όπως είπε – έχουν ήδη κατατεθεί αιτήματα προς το Υπουργείο και αναμένεται αξιολόγηση από το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.

Ο πρώτος αφορά τη μη δυνατότητα διακίνησης προϊόντων προς άλλα τυροκομεία της ηπειρωτικής χώρας, κάτι που εξακολουθεί να απαγορεύεται. Παράλληλα, δεν έχει ακόμη επιτραπεί η εξαγωγή προϊόντων προς την Ευρώπη, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα της μυζήθρας και της γκίζας. Όπως υποστήριξε, υπάρχουν προϊόντα τα οποία θεωρούνται «ασφαλέστατα», ωστόσο παραμένουν σε απαγόρευση χωρίς – όπως είπε – να υπάρχει σαφής αιτιολόγηση ή επαρκής διευκρίνιση. Ειδικά για την ξερή μυζήθρα, τόνισε πως πρόκειται για προϊόν με «μηδενική υγρασία, χαμηλό pH και δεύτερη θερμική επεξεργασία στους 90 βαθμούς», επισημαίνοντας ότι «δεν καταλαβαίνουμε γιατί βρίσκεται σε απαγόρευση».

Το τέταρτο σημείο αφορά τα μικρότερα τυροκομεία που διαθέτουν ανοιχτού τύπου παστερίωση. Αυτές οι μονάδες εξακολουθούν να μην μπορούν να αποστείλουν προϊόντα εκτός Λέσβου, με αποτέλεσμα – όπως είπε – «μια σειρά μικρότερων τυροκομείων να μην είναι ακόμη σε θέση να εξάγουν από το νησί».

Ο ίδιος υπογράμμισε πως για όλα τα παραπάνω ζητήματα έχουν υποβληθεί αιτήματα προς τις αρμόδιες αρχές, ωστόσο «το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων δεν έχει ακόμη συνεδριάσει» και ως εκ τούτου δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ή εικόνα για το ποιοι περιορισμοί ενδέχεται να αρθούν.

«Ενώ τα τυροκομεία λειτουργούν, γάλα εξακολουθεί να καταστρέφεται»

Πέρα όμως από τους περιορισμούς στη διακίνηση προϊόντων, σοβαρές δυσλειτουργίες – σύμφωνα με τον κ. Καλδέλλη – εξακολουθούν να καταγράφονται και στη ζώνη γάλακτος του νησιού. Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτήρισε τη διατάραξη που έχει προκληθεί στη ζώνη γάλακτος, σημειώνοντας ότι η κατάσταση εξακολουθεί να προκαλεί μεγάλες στρεβλώσεις τόσο στην αγορά όσο και στην παραγωγή.

Όπως εξήγησε, παρότι τα τυροκομεία έχουν επανέλθει σε λειτουργία, πολλές μονάδες διαπίστωσαν ότι διαθέτουν «το ένα τρίτο ή ακόμη και το μισό γάλα» σε σχέση με αυτό που είχαν πριν κλείσουν. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δεν οφείλεται μόνο στις θανατώσεις ζώων ή στη μείωση παραγωγής, αλλά και σε κινήσεις συγκεκριμένων επιχειρηματικών κύκλων που – όπως ανέφερε – προσπάθησαν μέσα στην κρίση να συγκεντρώσουν μεγαλύτερες ποσότητες γάλακτος από όσες μπορούσαν να διαχειριστούν.

Το αποτέλεσμα, όπως είπε, είναι να παραμένει φρέσκο γάλα αδιάθετο και να καταστρέφεται, παρότι τα τυροκομεία λειτουργούν κανονικά και θα μπορούσαν να το απορροφήσουν. «Αυτό που πρέπει να κρατήσετε είναι το παράδοξο ότι ενώ τα τυροκομεία είναι εν λειτουργία, γάλα εξακολουθεί να καταστρέφεται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, υποστήριξε ότι μέρος αυτής της ποσότητας οδηγείται προς καταστροφή «σε έναν λάκκο που δεν έχει καμία έγκριση», ενώ παράλληλα το ίδιο γάλα θα κληθεί να αποζημιωθεί από την πολιτεία ως μη εμπορεύσιμο, παρότι – σύμφωνα με όσα ανέφερε – «θα μπορούσε να τιμολογηθεί κανονικά και να τυροκομηθεί».

Παραγωγοί σε απόγνωση και αίσθημα έλλειψης ενημέρωσης

Στο κομμάτι της κτηνοτροφίας, ο κ. Καλδέλλης περιέγραψε μια εικόνα έντονης απογοήτευσης και ανασφάλειας. Όπως είπε, η αγορά κρέατος παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένη, καθώς τα σφαγεία δεν έχουν ακόμη επανέλθει σε λειτουργία, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στους παραγωγούς του νησιού.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το κρέας είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διακινηθεί εκτός Λέσβου, καθώς απαιτεί ειδική θερμική επεξεργασία. Γι’ αυτό και, όπως ανέφερε, το συγκεκριμένο μέτωπο εκτιμάται ότι θα παραμείνει κλειστό για αρκετό διάστημα ακόμη, με μόνη πιθανή διέξοδο να ανοίξει κάποιο ή όλα τα σφαγεία, ώστε η κατανάλωση να γίνεται εντός του νησιού.

Την ίδια στιγμή, όπως ανέφερε, οι κτηνοτρόφοι θεωρούν ότι οι ρυθμοί διαχείρισης της κρίσης από το Υπουργείο παραμένουν «εξαιρετικά αργοί», ενώ εξακολουθεί να υπάρχει έντονο έλλειμμα ενημέρωσης και σαφούς επιδημιολογικής εικόνας για το νησί. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Λέσβος δεν έχει χαρτογραφηθεί επιδημιολογικά», καθώς – όπως είπε – έχει ελεγχθεί περίπου το 20% των εκτροφών μετά από δύο μήνες.

Παράλληλα, μετέφερε και τη δυσαρέσκεια που υπάρχει γύρω από τη διαχείριση των θετικών κρουσμάτων, σημειώνοντας ότι αρκετοί παραγωγοί ζητούν «άλλου είδους αντιμετώπιση» και περισσότερους επανελέγχους, αντί της πρακτικής που – όπως ανέφερε – οδηγεί σε καθολικές θανατώσεις κοπαδιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην έλλειψη πληροφόρησης από τις αρμόδιες αρχές. Όπως είπε, δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί η task force που είχε ανακοινωθεί, δεν έχει φτάσει επαρκής αριθμός κτηνιάτρων στο νησί και «δεν γνωρίζουμε ποιες είναι οι προθέσεις του Υπουργείου εάν τα ποσοστά των νοσημάτων περάσουν κάποια συγκεκριμένα όρια».

«Επειδή υπάρχει ένα τεράστιο κενό πληροφόρησης και δεν υπάρχει μια ομάδα που να δείχνει ότι ακολουθούνται συντεταγμένα βήματα, οι παραγωγοί είναι μπορώ να πω απελπισμένοι», ανέφερε κλείνοντας τη συζήτηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Καλδέλλης στάθηκε και στην ανάγκη σωστής και τεκμηριωμένης πληροφόρησης, σημειώνοντας ότι γύρω από το ζήτημα έχει αναπτυχθεί «τεράστια παραφιλολογία» και παραπληροφόρηση. Για τον ίδιο, αυτό καθιστά ακόμη πιο αναγκαίο οι πληροφορίες που μεταφέρονται δημόσια να αποδίδονται με ακρίβεια, χωρίς διαστρεβλώσεις και χωρίς να δημιουργούνται πρόσθετες συγχύσεις στους παραγωγούς και στην αγορά.

Τροπολογία που κατέθεσε το ΥπΑΑΤ προβλέπει μέτρα ανακούφισης για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου που επλήγησαν από τα περιοριστικά μέτρα λόγω αφθώδους πυρετού.

Η τροπολογία προβλέπει αποζημιώσεις για το γάλα που δεν διατίθεται προς πώληση, καθώς και για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων λόγω των μέτρων περιορισμού και αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε στη Λέσβο στις 15 Μαρτίου 2026.

«Δύναται να χορηγείται αποζημίωση υπέρ των παραγωγών, που διατηρούν κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στη νήσο Λέσβο και δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή για το γάλα, που δεν διατίθεται προς πώληση και για την απώλεια του εισοδήματός τους λόγω των μέτρων που ελήφθησαν για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού που εντοπίζεται στη νήσο από τη 15η Μαρτίου 2026, βάσει νόμιμων παραστατικών της αντίστοιχης χρονικής περιόδου του προηγούμενου έτους, και τηρουμένων των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων», τονίζεται μεταξύ άλλων στην τροπολογία.

Οι αποζημιώσεις θα είναι αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες, ενώ η περίοδος ισχύος τους θα καλύπτει το σύνολο του χρονικού διαστήματος εφαρμογής των μέτρων.

Οι δικαιούχοι, ο τρόπος υπολογισμού και το ύψος της αποζημίωσης, ο τρόπος, ο χρόνος και ο φορέας χορήγησής της, τα αναγκαία στοιχεία και δικαιολογητικά, η διαδικασία εκκαθάρισης και ελέγχου, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο, τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα θα καθοριστούν με κοινή απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Παράλληλα, επεκτείνεται και για τυροκομεία και σφαγεία η αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, που ίσχυε ήδη για κτηνοτρόφους, των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν εξαιτίας των κτηνιατρικών μέτρων για την εκρίζωση της νόσου, βάσει του άρθρου 96 του ν. 5239/2025 (Α’ 178), λόγω της οικονομικής ζημίας που έχουν υποστεί από τον αφθώδη πυρετό και τα μέτρα αντιμετώπισής του.

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η πρώτη ενημερωτική συνάντηση της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), που έγινε την Πέμπτη (5 Μαΐου), στην Περιφέρεια της Ηπείρου, στο πλαίσιο της πανελλαδικής καμπάνιας ενημέρωσης κτηνοτρόφων και μεταποιητών.

Όπως τονίζει η Διεπαγγελματική, η συμμετοχή των κτηνοτρόφων ήταν μεγάλη και η συζήτηση ουσιαστική, αναδεικνύοντας έντονο ενδιαφέρον από την πλευρά των παραγωγών.

Κεντρικός άξονας της συνάντησης αποτέλεσε η ανάγκη συλλογικής οργάνωσης των κτηνοτρόφων, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της αιγοπροβατοτροφίας και η προστασία της Φέτας ΠΟΠ.

Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε η ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΟΦ για την ανάγκη επικαιροποίησης των στοιχείων που αφορούν τους παραγωγούς και τις ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος που προορίζονται για την παραγωγή Φέτας ΠΟΠ.

Παράλληλα, κατατέθηκε πρόταση για τη δημιουργία Συλλόγου Αιγοπροβατοτρόφων Ηπείρου, με στόχο τη μαζική εγγραφή και την ενεργή συμμετοχή των παραγωγών της περιοχής στη διαδικασία αυτή.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης εκδηλώθηκε έμπρακτο ενδιαφέρον από κτηνοτρόφους που δήλωσαν πρόθυμοι να συνεισφέρουν στη διαδικασία σύστασης του Συλλόγου.

Συλλέχθηκαν στοιχεία επικοινωνίας και περιοχές δραστηριοποίησης των ενδιαφερομένων, ώστε να υπάρξει οργανωμένος συντονισμός των επόμενων ενεργειών.

Η ΕΔΟΦ θα συνεχίζει τις ενημερωτικές δράσεις σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, με στόχο την πλήρη ενημέρωση των παραγωγών, τη συλλογή επικαιροποιημένων στοιχείων και την ενίσχυση της συλλογικής εκπροσώπησης του κλάδου.

Με αργούς ρυθμούς και υπό αυστηρούς όρους βιοασφάλειας ξεκίνησε ξανά η διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο προς την ελληνική αγορά, έπειτα από μια μακρά περίοδο περιορισμών που είχε «παγώσει» παραγγελίες, συνεργασίες και εξαγωγικές ροές για τα τοπικά τυροκομεία. Το πρώτο φορτηγό-ψυγείο αναχώρησε ήδη από το νησί, ωστόσο, όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες του κλάδου, η διαδικασία μόνο εύκολη δεν είναι.

Ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον γενικό γραμματέα του Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, κ. Αντώνη Καλδέλλη, ο οποίος περιέγραψε αναλυτικά τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στα τυροκομεία του νησιού, τις δυσκολίες εφαρμογής του οδηγού βιοασφάλειας, τα προβλήματα που παραμένουν άλυτα, αλλά και την αγωνία των επιχειρήσεων για την επόμενη ημέρα.

Μεγάλη γραφειοκρατία και καθυστερήσεις στις αποστολές

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Καλδέλλης, «χθες έφυγε η πρώτη αποστολή από το νησί», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι όλα γίνονται «με εξαιρετικά αργό ρυθμό», ενώ, όπως είπε, «δειλά-δειλά και με επίπονη προσπάθεια» ξεκίνησαν ξανά να φεύγουν προϊόντα από τη Λέσβο προς την ελληνική αγορά.

Σύμφωνα με τον γραμματέα του Συλλόγου, τα τυροκομεία της Λέσβου προσπαθούν να εφαρμόσουν τον οδηγό βιοασφάλειας που έχει δοθεί από το Υπουργείο και έχει εξειδικευτεί σε συνεργασία με τον κλάδο, όμως η διαδικασία χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επίπονη.

Ο κ. Καλδέλλης εξήγησε πως οι απολυμάνσεις, οι έλεγχοι και η συνοδευτική γραφειοκρατία δημιουργούν σημαντικές καθυστερήσεις στην εκτέλεση των παραγγελιών. Όπως σημείωσε, «όλα γίνονται υπό την εποπτεία του ΕΦΕΤ», όμως το περιορισμένο διαθέσιμο προσωπικό δυσκολεύει την ταυτόχρονη εξυπηρέτηση πολλών μονάδων.

«Κάθε τυροκομείο περιμένει να έρθει η σειρά του για να μπορέσει ο ΕΦΕΤ να ελέγξει και να εποπτεύσει όλη τη διαδικασία των απολυμάνσεων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πέρα από τα μέτρα βιοασφάλειας υπάρχει και «μια αρκετά περίπλοκη γραφειοκρατική διαδικασία».

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει αλλάξει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. «Δυσκολεύονται πάρα πολύ τα τυροκομεία και έχει αλλάξει εντελώς πλέον ο τρόπος και η εικόνα αυτών που ξέραμε παλαιότερα. Ζούμε σε ένα άλλο περιβάλλον εντελώς και δικαίως», σημείωσε, ενώ πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορείς να πεις ότι σήμερα θα στείλω τρία φορτηγά-ψυγεία να φορτώσω και να φύγουν. Δεν μπορείς να το κάνεις».

«Δεν καταλαβαίνουμε γιατί απαγορεύονται οι εξαγωγές προς Ευρώπη»

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που θέτει ο κλάδος αφορά τον αποκλεισμό των αποστολών προς την ευρωπαϊκή αγορά, παρά το γεγονός ότι πλέον επιτρέπεται η διακίνηση προς την ελληνική αγορά υπό συγκεκριμένους όρους.

Όπως ανέφερε ο κ. Καλδέλλης, μέχρι στιγμής ο οδηγός βιοασφάλειας επιτρέπει αποστολές μόνο εντός Ελλάδας, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί σοβαρό πλήγμα στα λεσβιακά τυροκομεία, τα οποία διαθέτουν έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα.

«Αυτό που δεν μπορούμε να καταλάβουμε και δεν έχουμε πάρει απάντηση ακόμα είναι γιατί δεν επιτρέπονται και εξαγωγές προς Ευρώπη», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί προς τις αρμόδιες αρχές και πως «μας είπαν ότι θα συζητηθεί». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχει ούτε νομικό κόλλημα, ούτε κάποια οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης» που να το απαγορεύει.

Μάλιστα, όπως ανέφερε, «ο Ενωσιακός Κανονισμός είναι νέος, η Ελλάδα είναι Ευρώπη», εκφράζοντας την απορία του για τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν στις αποστολές προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Από την πλευρά των συνεργατών στο εξωτερικό, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει διάθεση να ξαναρχίσουν οι αποστολές. «Θέλουν πάρα πολύ να αρχίσουν οι αποστολές και προς Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στις οικονομικές συνέπειες που ήδη αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις του νησιού. Όπως είπε, «έχουν ακυρωθεί συμβόλαια, έχουν χαθεί πελάτες και το πελατολόγιο έχει περιοριστεί πάρα πολύ». Παράλληλα εκτίμησε ότι όσο παραμένει ο αποκλεισμός προς την ευρωπαϊκή αγορά, τόσο δυσκολότερη θα γίνεται η επαναφορά των εμπορικών συνεργασιών.

«Θα χρειαστεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να επανέλθει η αγορά», τόνισε, προσθέτοντας ότι «δύο μήνες ήδη και ό,τι έχει μείνει ως πελατολόγιο στα τυροκομεία εκτός Ελλάδος θα χαθεί και αυτό, αν πάμε έτσι». Όπως είπε, ο περιορισμός προς την ευρωπαϊκή αγορά «όλο αυτό το κάνει ακόμα πιο δύσκολο».

Οι όροι για τη διακίνηση και το ζήτημα των μικρών τυροκομείων

Η διακίνηση των ώριμων τυριών επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Όπως επιβεβαίωσε ο κ. Καλδέλλης, απαραίτητος όρος είναι τα τυριά να έχουν ελάχιστο χρόνο ωρίμανσης δύο μηνών, ενώ το pH τους πρέπει να είναι κάτω από 6.

Παράλληλα, τα προϊόντα πρέπει να προέρχονται από τυροκομεία που διαθέτουν σύστημα κλειστού τύπου παστερίωσης νωπού γάλακτος, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα κυρίως για μικρότερες μονάδες.

Όπως εξήγησε, αρκετά μικρά τυροκομεία δεν διαθέτουν τέτοιο σύστημα και προς το παρόν δεν μπορούν να συμμετέχουν στις αποστολές. «Δεν μπορούν να στείλουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το θέμα έχει ήδη τεθεί προς τις αρμόδιες αρχές και αναμένονται απαντήσεις.

«Έχουν μείνει σημαντικά ζητήματα ανοιχτά»

Ο  γραμματέας του Συλλόγου στάθηκε και σε ένα ακόμη πρόβλημα που, όπως υποστηρίζει, επηρεάζει σημαντικά τον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων της Λέσβου.

Πρόκειται για την απαγόρευση διακίνησης προϊόντων από τυροκομεία της Λέσβου προς άλλα τυροκομεία της ηπειρωτικής χώρας. Αυτή τη στιγμή επιτρέπεται μόνο η διάθεση προς λιανεμπόριο και ορισμένους χονδρεμπόρους.

«Αυτό ήταν ένα σημαντικό κομμάτι του κύκλου εργασιών των τοπικών τυροκομείων», σημείωσε ο κ. Καλδέλλης, εκφράζοντας παράλληλα την απορία του για το συγκεκριμένο μέτρο.

Μάλιστα υποστήριξε ότι τα τυροκομεία της ηπειρωτικής Ελλάδας διαθέτουν αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας από άλλους κρίκους της αγοράς, όπως το λιανεμπόριο ή η χονδρική.

Κλείνοντας, ο ίδιος περιέγραψε την εικόνα που επικρατεί σήμερα στη Λέσβο ως μια προσπάθεια επανεκκίνησης «με πολύ δυσκολία, πολύ γραφειοκρατία και μεγάλη καθυστέρηση στην αποστολή παραγγελιών», τονίζοντας ότι παραμένουν «σημαντικά εκκρεμή ζητήματα που δεν έχουν λυθεί ακόμα».

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισημαίνει τα εξής σχετικά με τη διακίνηση ώριμων τυριών από τη Λέσβο:

Όπως συζητήθηκε στην ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε, στις 17 Απριλίου, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υπό το Υπυοργό, Μαργαρίτη Σχοινά, με τη συμμετοχή εκπροσώπων κτηνοτρόφων, τυροκόμων, σφαγείων και φορέων της Λέσβου, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής έχει αναρτήσει στον ιστότοπο του ΥΠΑΑΤ τον «Οδηγό βιοασφάλειας για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα από περιοχή με περιορισμούς λόγω αφθώδους πυρετού», όπως εγκρίθηκε από το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.

Ο οδηγός περιγράφει αναλυτικά τα μέτρα που πρέπει να τηρούνται ως αναγκαία προϋπόθεση για την αποδέσμευση ώριμων τυριών, δηλαδή προϊόντων με ωρίμανση τουλάχιστον δύο μηνών και pH μικρότερο του 6,0, από τυροκομεία που διαθέτουν κλειστού τύπου σύστημα παστερίωσης του νωπού γάλακτος.

Η επιβεβαίωση της τήρησης των σχετικών μέτρων βιοασφάλειας πραγματοποιείται από τον ΕΦΕΤ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.

Ο οδηγός βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση (εδώ) 

Επιπλέον της τήρησης των μέτρων που περιγράφονται στον οδηγό βιοασφάλειας, βασική προϋπόθεση για την άρση της απαγόρευσης διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί η έγκαιρη θανάτωση των ζώων μολυσμένων εκτροφών και η άμεση υγειονομική ταφή ή καύση τους, όπως προβλέπεται από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, καθώς και από το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την εκρίζωση του ιού του αφθώδους πυρετού.

Η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής υπογραμμίζει ότι κάθε καθυστέρηση στην εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων εκρίζωσης, καθώς και κάθε μη συμμόρφωση με τις οδηγίες των κτηνιατρικών αρχών, αυξάνει τον κίνδυνο διασποράς της νόσου και θέτει σε κίνδυνο την κτηνοτροφία του νησιού.

Στο πλαίσιο αυτό, η παρεμπόδιση της πρόσβασης κτηνιάτρων σε εκτροφές για τη διενέργεια αιμοληψιών και ελέγχων συνιστά παραβίαση των μέτρων βιοασφάλειας. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επιτραπεί η διακίνηση ώριμων τυριών εκτός Λέσβου χωρίς πλήρη συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα μέτρα.

Παράλληλα, όπως είχε ανακοινώσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, στο νησί βρίσκονται ήδη 14 στρατιωτικοί κτηνίατροι και 10 κτηνίατροι του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και η αρμόδια τμηματάρχης της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, για τον συντονισμό και τη συνεργασία με την τοπική κτηνιατρική υπηρεσία, με στόχο την ενίσχυση και την επίσπευση της κλινικής επιτήρησης και της ιχνηλάτησης.

Όσον αφορά την επιδημιολογική εικόνα, από τις 16 Μαρτίου, όταν επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού, μέχρι και την Τρίτη, 28 Απριλίου, το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς του ΥπΑΑΤ είχε επιβεβαιώσει συνολικά 61 κρούσματα σε 84 εκτροφές.

Έχουν εξεταστεί 564 εκτροφές - 468 προβάτων, 70 μικτές, 14 βοοειδών και 12 αιγών - και 18.010 ζώα, μέσω 29.719 δειγμάτων, από τα οποία προέκυψαν 1.312 θετικά.

Σε φάση εντατικής διαχείρισης παραμένει η κατάσταση στη Λέσβο λόγω των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού, με τις αρμόδιες αρχές να εστιάζουν τόσο στον περιορισμό της νόσου όσο και στη στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων και τυροκόμων. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη συντονισμού στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, υπό τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΑΑΤ, Σπύρο Πρωτοψάλτη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, κτηνοτρόφων και αρμόδιων υπηρεσιών, κατά την οποία συζητήθηκαν οι διαδικασίες αποζημιώσεων, η ενίσχυση του μηχανισμού του νησιού με 14 στρατιωτικούς κτηνιάτρους, καθώς και η ανάρτηση οδηγού για τη σταδιακή άρση των περιορισμών που αφορούν τα ώριμα τυριά.

Σύσκεψη συντονισμού και βασικά συμπεράσματα

Στο επίκεντρο βρέθηκε ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων και η εφαρμογή των μέτρων. Ευρεία σύσκεψη πραγματοποιήθηκε εχθές στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής υπό τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, στο πλαίσιο της ομάδας διαχείρισης κρίσης για την αντιμετώπιση του αφθώδη πυρετού στη Λέσβο, στην οποία συμμετείχαν ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, η αρμόδια Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων, καθώς και στελέχη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και της τοπικής κτηνιατρικής υπηρεσίας / Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ).

Κεντρικό συμπέρασμα της σύσκεψης ήταν η ανάγκη για στενή και συνεχή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων αρχών και φορέων, καθώς και για αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

Όπως επισημάνθηκε, η Πολιτεία προχωρά στην ενεργοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων στήριξης για τους πληγέντες παραγωγούς, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος ενισχύσεων που έχει ανακοινωθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Αποζημιώσεις σε κτηνοτρόφους και τυροκόμους

Σε ό,τι αφορά τη στήριξη των πληγέντων, προχωρούν οι σχετικές διαδικασίες.

Συγκεκριμένα, η καταβολή των πρώτων αποζημιώσεων σε κτηνοτρόφους για ζώα που θανατώθηκαν σε εκτροφές με επιβεβαιωμένα κρούσματα αναμένεται να ξεκινήσει τις αμέσως επόμενες ημέρες, καθώς έχει ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία για την πρώτη φετινή πληρωμή σε πληγέντες από ευλογιά, αφθώδη πυρετό και άλλες επιζωοτίες, όπως προβλέπεται από τη σχετική ΚΥΑ.

Παράλληλα, έχει ξεκινήσει και η διαδικασία για την καταβολή της ειδικής αποζημίωσης που αφορά το γάλα το οποίο παρέλαβαν οι τυροκόμοι κατά τις πρώτες τρεις εβδομάδες μετά το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα, με την Περιφέρεια να συλλέγει τα απαραίτητα στοιχεία για τη διαβίβασή τους στο ΥΠΑΑΤ προς πληρωμή, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.

Ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών

Παράλληλα, ενισχύονται οι υπηρεσίες που επιχειρούν στο πεδίο. Σε επίπεδο επιχειρησιακής ενίσχυσης, σήμερα αναμένεται να μεταβούν στο νησί 14 στρατιωτικοί κτηνίατροι, προκειμένου να συνδράμουν στο έργο των τοπικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της νόσου. Παράλληλα, ήδη βρίσκονται στη Λέσβο κτηνίατροι του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οι οποίοι υποστηρίζουν τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όροι για τη διακίνηση ώριμων τυριών

Σε ό,τι αφορά τη διακίνηση προϊόντων, τίθενται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αναρτήθηκε οδηγός για τη σταδιακή άρση των περιορισμών που αφορούν τα ώριμα τυριά, ο οποίος περιγράφει αναλυτικά τα μέτρα βιοασφάλειας που καλούνται να εφαρμόσουν οι τυροκομικές επιχειρήσεις, προκειμένου να λάβουν άδεια διακίνησης συγκεκριμένων προϊόντων εκτός Λέσβου, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Αρμόδια αρχή για την εποπτεία της διαδικασίας μεταφοράς τυριών εκτός της απαγορευμένης ζώνης ορίζεται η Περιφερειακή Διεύθυνση του ΕΦΕΤ, η οποία βρίσκεται σε επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ και την Κεντρική Υπηρεσία του ΕΦΕΤ. Η ύπαρξη κατάλληλης διαδικασίας μεταφοράς και η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στις εγκαταστάσεις μεταποίησης θα ελέγχονται πριν δοθεί η σχετική έγκριση για τη διακίνηση των προϊόντων.

Ο Γ.Γ του ΥΠΑΑΤ, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε:

«Το μήνυμα του Υπουργείου είναι σαφές: η Πολιτεία θα έχει συνεχή παρουσία στη Λέσβο, για όσο χρειαστεί. Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου πρέπει να πετύχουμε δύο στόχους ταυτόχρονα: από τη μία να περιορίσουμε τη διασπορά του αφθώδη πυρετού και να προστατεύσουμε την κτηνοτροφία της Λέσβου και ολόκληρης της χώρας, και από την άλλη να στηρίξουμε έμπρακτα τους κτηνοτρόφους, τους τυροκόμους και την τοπική παραγωγή που δοκιμάζονται.

Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για λάθος. Η έναρξη της διακίνησης ώριμων τυριών εκτός Λέσβου μπορεί να γίνει μόνο μέσα σε ένα απολύτως αυστηρό πλαίσιο, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ελέγχους και μέτρα βιοασφάλειας. Η προστασία από περαιτέρω διασπορά της νόσου είναι αδιαπραγμάτευτη.

Ταυτόχρονα, όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, θα υπάρξει απόλυτη οικονομική στήριξη στους πληγέντες. Οι πρώτες αποζημιώσεις δρομολογούνται, το πλαίσιο για την ενίσχυση του γάλακτος προχωρά και θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά και θεσμικά εργαλεία. Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία απαιτείται συνεργασία, υπευθυνότητα και απόλυτη τήρηση των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών».

Ο Οδηγός για τη διακίνηση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων είναι διαθέσιμος εδώ.

Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης, πως δεν θα υπάρχουν περαιτέρω επιπτώσεις λόγω του αφθώδους πυρετού, εγχώριες επιχειρήσεις, που κάνουν εξαγωγές, βρίσκονται σε δυσχερή θέση.

Η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να προστατέψει νομοθετικά επαρκώς, όπως την κατηγορεί η αντιπολίτευση ούτε τους αγρότες ούτε τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, μετά τις 15 Μαρτίου 2026, που εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα στη Λέσβο. Η κυβέρνηση υπεραμύνθηκε ότι πήρε τα προβλεπόμενα μέτρα βιοασφάλειας, μόλις εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα δια του τέως υφυπουργού Χρ. Κέλλα ενώ ο παραιτηθείς υφυπουργός Μ. Λαζαρίδης κατηγόρησε την αντιπολίτευση πως δεν ψήφισε τα μέτρα για τον αφθώδη. Όμως, τα κόμματα της αντιπολίτευσης θεώρησαν ανεπαρκή τα μέτρα για ένα τόσο μείζον πρόβλημα και πως δεν αρκούν για την εκρίζωση της νόσου.

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟΝ ΑΦΘΩΔΗ  

«Με το lockdown, το οποίο έχετε επιβάλει και στην εξαγωγή των γαλακτοκομικών, καταλαβαίνετε ότι οι συνέπειες είναι αλυσιδωτές και είναι πάρα πολύ μεγάλες», ανέφερε ο βουλευτής Λάρισας, Βασίλης Κόκκαλης, τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, κατά τη διάρκεια του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου.

«Όσο ο ιός κύκλωνε το νησί από τα απέναντι παράλια εσείς αναλωθήκατε σε επικοινωνιακές φιέστες, συνεργεία απολύμανσης μόνο για τις κάμερες και τα δελτία ειδήσεων και διάφορα δελτία Τύπου χωρίς κανένα ουσιαστικό μέτρο. Η πραγματικότητα, που τσακίζει τους κτηνοτρόφους, είναι άλλη από την εικόνα που δίνατε, είναι η εγκληματική υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με 9 μόλις κτηνιάτρους για πάνω από 470.000 παραγωγικά ζώα, μηδέν μέτρα βιοασφάλειας και μόνιμο προσωπικό στη μοναδική πύλη εισόδου στο νησί και πλήρης απουσία του κράτους στην παροχή απολυμαντικών μέσων», ανέφερε μεταξύ άλλων η βουλευτής Λέσβου του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα.

Με τα νέα δεδομένα βέβαια, οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν να δουν ξανά τις αλλαγές που προβλέπονται στα κτηνιατρικά πιστοποιητικά προς τις ΗΠΑ ενώ κάποιες εξαγωγικές δραστηριότητες προς Αλβανία, Μεγάλη Βρετανία, Μολδαβία και Σερβία  έχουν προσωρινά ανασταλεί.

Με τα τελευταία στοιχεία του ΥΠΑΑΤ υπήρξαν 43 κρούσματα αφθώδους πυρετού σε 54 εκτροφές στη Λέσβο. Όμως, παρά τις συζητήσεις στο ΥΠΑΑΤ, ουδεμία ψυχοκοινωνική στήριξη έχει υπάρξει στους παραγωγούς. Όλο το νησί, πέρα από την κατάληψη του λιμανιού, παραμένει σε αναβρασμό.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΚΕΝΑ

Υπενθυμίζουμε πως τη Μεγάλη Εβδομάδα κατατέθηκε τροπολογία σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για το Κλιματικό Ταμείο στη Βουλή, που προβλέπει ρυθμίσεις για τον αφθώδη και μετακινήσεις κτηνιάτρων. Πέρα από το γεγονός ότι έχει κενά για την προστασία μόνο των κτηνοτρόφων από τον αφθώδη, η διάταξη αποδεικνύεται εξόχως προβληματική, διότι δεν εντάσσει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις και τους συνεταιρισμούς, που τυχόν πλήττονται από το νόσημα, γεγονός που θα έπρεπε να προβλεφθεί από το συναρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης.  

Καθώς η χώρα έχασε (μερικώς) την πιστοποίηση, πως είναι ελεύθερη από αφθώδη πυρετό, οι αμερικανικές αρχές ζητούν πρόσθετα παραστατικά για τον εκτελωνισμό των φορτίων, γαλακτοκομικών, τυροκομικών προϊόντων και κρεατοσκευασμάτων ή προϊόντων, όπως οι ζύμες, που ενδέχεται να έχουν πρόσθετα κτηνοτροφικών προϊόντων.

Σύμφωνα με ελληνικό διπλωματικό έγγραφο, δεν υπάρχει απαγόρευση εισαγωγών στις ΗΠΑ λόγω των ζωονόσων/επιζωοτιών στην χώρα μας, ωστόσο απαιτείται προσαρμογή των κτηνιατρικών πιστοποιητικών των φορτίων (ΑΠ 696/27-3-2026). Το γεγονός αυτό επηρεάζει σαφώς τη φέτα, που είναι το βαρύ πυροβολικό της κτηνοτροφικής παραγωγής ενώ δεν αφήνει στο απυρόβλητο και το δεύτερο πιο σημαντικό εξαγωγικό, κτηνοτροφικό προϊόν σε αξία, το γιαούρτι.

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΙΟΝ ΓΙΑ ΗΠΑ

Τα πιστοποιητικά πρέπει να αναγράφουν αυτούσιο το κείμενο που προβλέπει η VR εισαγωγική άδεια που λαμβάνει η αμερικανική εισαγωγική εταιρεία από το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA). Οι άδειες αυτές δεν είναι ενιαίου τύπου αλλά διαφέρουν όχι μόνο ανά εισαγωγική εταιρεία αλλά και ανά εισαγόμενο προϊόν, και συνήθως έχουν διάρκεια ενός έτους.

Η αλλαγή των απαιτήσεων εκτελωνισμού για τις ΗΠΑ ισχύει αναδρομικά από τις 16/2/26, δηλαδή ένα μήνα πριν από την εκδήλωση της νόσου του αφθώδους πυρετού στην Ελλάδα. Συνεπώς, όλα τα φορτία που έφθασαν ή φτάνουν στα αμερικανικά τελωνεία πρέπει να συνοδεύονται από τέτοιο κτηνιατρικό πιστοποιητικό.

Ο αφθώδης πυρετός, που έχει χτυπήσει τη Λέσβο και έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα, αγανάκτηση και ταλαιπωρία στους νησιώτες παραγωγούς, πλέον δημιουργεί ζητήματα και στην εγχώρια παραγωγή, γενικά. Δημιουργεί προβληματική κατάσταση και για τους Έλληνες καταναλωτές, αφού το κιλό το αρνί στην Αττική ξεπέρασε τα 20 ευρώ τις ημέρες του Πάσχα.

ΠΟΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΛΗΤΤΟΝΤΑΙ

Οι επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο συνδέονται με τυριά με τον κωδικό (CN0406) αξίας  €71,3 εκ. αλλά σημαντική θα είναι η ταλαιπωρία και για όσους εξάγουν προϊόντα αρτοποιίας (CN 1905) στις ΗΠΑ,  αξίας 35,7 εκ. ευρώ. Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες και σημαντικότερες σε αξία, κατηγορίες αφορούν τυριά και πηγμένο γάλα για τυρί, προϊόντα αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής και μπισκοτοποιίας με προσθήκη κακάο, ζύμες από αλεύρι ή άμυλο.

Σύμφωνα με το ίδιο διπλωματικό έγγραφο, θίγονται και διάφορα άλλα προϊόντα με βάση τα δημητριακά και κυρίως το καλαμπόκι (κορν-φλέικς), που χρησιμοποιούνται κυρίως από τα παιδιά: παγωτά, γάλα, κρέμα γάλακτος, ανθόγαλα, βουτυρόγαλα, πηγμένο γάλα και κρέμα, κεφίρ, κονσέρβες κρεάτων κ.ά. Αυξημένα υγειονομικά πρωτόκολλα απαιτούνται και για λίπη και μαργαρίνες, που προέρχονται από ζωικά λίπη κ.ά.

Υπάρχουν κι άλλες κατηγορίες προϊόντων για τις οποίες απαιτούνται αυξημένα παραστατικά για τις ΗΠΑ και αφορούν κυρίως, μείγματα, παρασκευάσματα, παραπροϊόντα κ.ά. αλλά και ζυμαρικά που είναι σε πρωτόλεια μορφή ή επεξεργασμένα με γάλα, αβγά, κρέας κ.ά. Πρόκειται για ζυμαρικά, όπως σπαγγέτι, λαζάνια, νιόκι, ραβιόλια, σιμιγδάλι, κανελόνια κους – κους κ.ά.

Ήδη από τον περασμένο Μάρτιο και ο Εθνικός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων (National Food Safety Agency) της Δημοκρατίας της Μολδαβίας ενημέρωσε ότι θέτει προσωρινή αναστολή τις εισαγωγές Ζωικών Προϊόντων και Παραπροϊόντων από την Ελλάδα.

Απαγορεύσεις τέθηκαν για εξαγωγές κι από άλλες χώρες, κυρίως σε ό, τι αφορά δέρματα, επεξεργασμένα και ανεπεξέργαστα, παράγωγα λίπους από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Σερβία και την Αλβανία.

Διπλωματικές πηγές εξηγούν πως απαιτείται προσοχή και οι ελληνικές εξαγωγικές εταιρείες οφείλουν να είναι σ΄ ετοιμότητα και συντονισμό με την εισαγωγική εταιρεία στις ΗΠΑ και τους αρμόδιους κτηνιάτρους στην Ελλάδα αλλά και γενικότερα με τρίτες χώρες, πριν από την αποστολή φορτίων, ώστε ν΄ αποφευχθούν τυχόν προβλήματα.

Σε έγκριση δαπάνης για την καταβολή κρατικών ενισχύσεων προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο τη στήριξη των επιχειρήσεων παραγωγής τυριού στη Λέσβο που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό.

Η ενίσχυση ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ και υλοποιείται στο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis).

Τι προβλέπει η απόφαση

Με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ εγκρίνεται η δέσμευση πίστωσης ύψους 8.000.000 ευρώ, για την κάλυψη ισόποσης δαπάνης που αφορά κρατική ενίσχυση de minimis σε επιχειρήσεις παραγωγής τυριού στη Λέσβο.

Η ενίσχυση συνδέεται με τις επιπτώσεις από τα κρούσματα αφθώδους πυρετού και προβλέπεται στο πλαίσιο του Ν. 5292/2026, με τον οποίο κυρώθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 25ης Μαρτίου 2026.

Όπως προκύπτει από την απόφαση, η δαπάνη αφορά μεταβιβάσεις προς νομικά πρόσωπα, φυσικά πρόσωπα και φορείς χωρίς νομική προσωπικότητα, με στόχο τη στήριξη των πληγέντων επιχειρήσεων του κλάδου.

Διαβάστε την απόφαση εδώ.

Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Κοινωνικός Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου, λόγω των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού που έχουν καταγραφεί στο νησί, απέστειλε έγγραφο, προς τα υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Οικονομικών, με αίτημα τη λήψη μέτρων για τη στήριξη του αγροκτηνοτροφικού κλάδου.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση των τρεχουσών προκλήσεων στον τομέα μας. Στο πλαίσιο αυτό, παραθέτουμε συνοπτικά τις βασικές προτάσεις μας προς εξέταση και υλοποίηση:

Άμεση άρση των μέτρων απαγόρευσης εξαγωγής των ώριμων τυροκομικών προϊόντων από το νησί της Λέσβου.

Οι τυροκομικές μονάδες του νησιού, αδυνατώντας πλέον να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν να λειτουργούν σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας και ανασφάλειας, που επιφέρει η διατήρηση του μέτρου της απαγόρευσης εξαγωγής προϊόντων τους από το νησί, βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να προβούν από την Τετάρτη (8 Απριλίου 2026) – στον βαθμό που το αίτημα αυτό δεν επιλυθεί έως τότε – στην προσωρινή διακοπή της λειτουργίας τους.

Άμεση έκδοση της ΚΥΑ που θα καθορίζει τον τρόπο εφαρμογής της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α’ 46/26.03.2026) που κυρώθηκε με τον Ν. 5292/2026.

Άμεση έκδοση απόφασης αναστολής πληρωμών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών, προς φορείς του Δημοσίου, Ασφαλιστικούς Φορείς, Τραπεζικά Ιδρύματα κλπ., για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (τουλάχιστον έως την 31/07/2026), προκειμένου οι παραγωγικές μονάδες (κτηνοτρόφοι), οι συνεταιρισμοί, οι τυροκομικές μονάδες και οι συναφείς επιχειρήσεις (ζωοτροφών κλπ.) να ανταπεξέλθουν στις βραχυχρόνιες υποχρεώσεις τους.

Στήριξη των τυροκομικών μονάδων έναντι της δεδομένης δραματικής μείωσης του κύκλου εργασιών τους λόγω απώλειας πελατολογίου και δυσφήμησης του προϊόντος, έναντι της αναπόφευκτης καταστροφής μέρους των αποθεμάτων λόγω λήξης χρόνου ζωής τους, έναντι της αβεβαιότητας  για τη διαχείριση προϊόντων που έχουν παραχθεί από την 15 Μαρτίου 2026 και μετά, και έναντι τέλους των πρόσθετων δαπανών που έχει δημιουργήσει η εφαρμογή και τήρηση των μέτρων βιοπροστασίας.

Η στήριξη αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω επιστρεπτέας προκαταβολής που θα ανέρχεται στο 40% του κύκλου εργασιών του έτους 2024 κάθε τυροκομικής επιχείρησης.

Κύριοι Υπουργοί, θεωρούμε άκρως αναγκαία και απαραίτητη την λήψη των ανωτέρω μέτρων, προκειμένου να διασωθεί η κτηνοτροφία, τυροκομία και οι συναφείς δραστηριότητες, που αποτελούν το συντριπτικό τμήμα της οικονομίας της Λέσβου.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή συνεργασία απαιτηθεί.

Ο Γραμματέας ΔΣ - Διευθυντής
Κωνσταντινέλλης Εμμανουήλ

Η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού δείχνει δύσκολα διαχειρίσιμη και η εικόνα στη Λέσβο γίνεται ολοένα και πιο ανησυχητική για την κτηνοτροφία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥπΑΑΤ, μέσα σε δύο εβδομάδες με δειγματοληψίες και εργαστηριακές εξετάσεις έχουμε τα εξής αποτελέσματα:

• εξετάστηκαν 180 εκτροφές
• εντοπίστηκαν 18 κρούσματα σε 21 θετικές εκτροφές
• η επιτήρηση κάλυψε 115 εκτροφές προβάτων, 10 εκτροφές αιγών, 8 εκτροφές βοοειδών και 47 μικτές εκτροφές
• 2.174 ζώα εξετάστηκαν με αιμοληψία
• στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς παρελήφθησαν συνολικά 6.331 δείγματα
• από τον ορολογικό έλεγχο προέκυψαν 134 θετικά δείγματα αίματος
• το ποσοστό των θετικών εκτροφών της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 11,67%
• η ορο-θετικότητα σε επίπεδο ζώων στο δείγμα της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 6,16%.

Στις Ζώνες Προστασίας (3 χλμ) και Επιτήρησης (10 χλμ) πραγματοποιούνται το συντομότερο δυνατό επισκέψεις στο σύνολο των εκμεταλλεύσεων, με προτεραιότητα σε αυτές που βρίσκονται στη Ζώνη Προστασίας, κατά τις οποίες διενεργούνται:
α) απογραφή του ζωικού κεφαλαίου,
β) κλινική εξέταση όλων των ευαίσθητων ειδών,
γ) συλλογή δειγμάτων για εργαστηριακή εξέταση αν απαιτείται,
δ) επαλήθευση της τήρησης των μέτρων βιοπροφύλαξης στις εκτροφές (περίφραξη, απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, τήρηση αρχείου επισκεπτών, χρήση προστατευτικής ένδυσης υπόδησης),
ε) επαλήθευση της τήρησης των απαγορεύσεων μετακίνησης των ζώων των ευαίσθητων ειδών και την ορθής διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων αυτών στην εκμετάλλευση,
στ) διεξαγωγή λεπτομερούς έρευνας για τον εντοπισμό τυχόν επιδημιολογικά συνδεόμενων εγκαταστάσεων.

Μέσα στην ζώνη προστασίας των 3 χιλιομέτρων ισχύουν τα εξής:
Καταγραφή όλων των εκμεταλλεύσεων με ζώα ευαίσθητων ειδών και συνεχής επικαιροποίηση της απογραφής των ζώων τους.
Τακτικές κτηνιατρικές επιθεωρήσεις σε όλες τις εκμεταλλεύσεις με ζώα ευαίσθητων ειδών, με τρόπο που αποτρέπει την εξάπλωση του ιού.
Απαγόρευση μεταφοράς ζώων προς σφαγή στα σφαγεία της Λέσβου μέχρι νεωτέρας.
Απαγόρευση μεταφοράς ζώων ευαίσθητων ειδών και μετακινήσεων μεταξύ εκμεταλλεύσεων.
Απαγόρευση εμποροπανηγύρεων, αγορών, εκθέσεων και λοιπών συναθροίσεων ζώων ευαίσθητων ειδών, καθώς και της συγκέντρωσης και διασποράς τους.
Απαγόρευση πλανόδιας οχείας ζώων ευαίσθητων ειδών.
Απαγόρευση τεχνητής σπερματέγχυσης και συλλογής ωαρίων και εμβρύων από ζώα ευαίσθητων ειδών.
Το νωπό κρέας, ο κιμάς, τα παρασκευάσματα κρέατος και τα προϊόντα με βάση το κρέας που παράγονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά σπέρματος, ωαρίων και εμβρύων που λαμβάνονται από ζώα ευαίσθητων ειδών προερχόμενα από τη ζώνη προστασίας. Οποιαδήποτε παρέκκλιση εγκρίνεται μόνο με απόφαση του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Οι προβιές και τα δέρματα, το έριο των προβάτων, το τρίχωμα των μηρυκαστικών και οι τρίχες των χοίρων που προέρχονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Η μεταφορά και η διασπορά κόπρου που προέρχεται από εκμεταλλεύσεις, εγκαταστάσεις και μεταφορικά μέσα εντός της ζώνης προστασίας επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Οι ζωοτροφές, η χορτονομή, το χόρτο και το άχυρο που προέρχονται από τη ζώνη προστασίας διατίθενται στην αγορά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.

Στη νήσο της Λέσβου όσον αφορά το γάλα ισχύουν τα εξής:
• Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα, δεν διακινούνται εκτός της νήσου Λέσβου. Επιπλέον, διακόπτονται οι εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων από τη νήσο Λέσβου, προς τρίτες χώρες καθώς και το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
• Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από τη ζώνη προστασίας, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ζώνης προστασίας της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από τη ζώνη επιτήρησης, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ζώνης επιτήρησης της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από την περαιτέρω ζώνη, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της περαιτέρω ζώνης, της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Η θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων συνίσταται κατ΄ ελάχιστον, σε παστερίωση με μία μόνο θερμική επεξεργασία, με αποτέλεσμα τουλάχιστον ισοδύναμο του αποτελέσματος που επιτυγχάνεται με την εφαρμογή 72°C επί 15 δευτερόλεπτα. Το νωπό γάλα που δεν θα οδηγηθεί προς μεταποίηση, απορρίπτεται ως ζωικό υποπροϊόν κατηγορίας 2 (απόρριψη με υγειονομική ταφή).
• Τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα, καταναλώνονται αυστηρά εντός της νήσου Λέσβου, μέχρι νεωτέρας.
• Όλα τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, εντός της νήσου της Λέσβου, θα πρέπει να τηρούν μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
• Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ παύει να συλλέγει δείγματα γάλακτος από τη νήσο Λέσβου στο πλαίσιο του προγράμματος συμμόρφωσης με τα κριτήρια νωπού γάλακτος, μέχρι νεωτέρας.

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α’ 46/26.03.2026) η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που αφορά τις επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους και την προστασία των πληττόμενων κλάδων.

Fuel Pass 2026: Ποσά και Κριτήρια

Παρέχεται οικονομική ενίσχυση τον Απρίλιο από τον κρατικό προϋπολογισμό σε κάθε φυσικό πρόσωπο για την κάλυψη του κόστους κατανάλωσης καυσίμων κίνησης (βενζίνη και πετρέλαιο) και μετακίνησης για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο έτους 2026.
Αφορά άτομα με δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα φορολογικού έτους 2024 έως είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για τους άγαμους και έως τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του νοικοκυριού, προς τον σκοπό συμβολής στην κάλυψη του κόστους κατανάλωσης καυσίμων κίνησης και μετακίνησης για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο έτους 2026.

Η οικονομική ενίσχυση πιστώνεται στον δικαιούχο:
α) Σε ψηφιακή χρεωστική κάρτα, που εκδίδεται ειδικά για τον σκοπό αυτόν από πιστωτικό ίδρυμα ή χρηματοπιστωτικό οργανισμό, αντίστοιχα, ή
β) σε τραπεζικό λογαριασμό επιλογής του.

Ποσά Ενίσχυσης (για αυτοκίνητα):
Στις νησιωτικές περιοχές (Κρήτη, Β. & Ν. Αιγαίο κ.α.): 60€ με ψηφιακή κάρτα ή 50€ σε λογαριασμό.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα: 50€ με ψηφιακή κάρτα ή 40€ σε λογαριασμό.

Ποσά Ενίσχυσης (για μοτοσυκλέτες):
Νησιωτικές περιοχές: 35€ με κάρτα ή 30€ σε λογαριασμό.
Υπόλοιπη Ελλάδα: 30€ με κάρτα ή 25€ σε λογαριασμό.

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του gov.gr (taxisnet) ή των ΚΕΠ. Η ψηφιακή κάρτα παραμένει ενεργή έως τις 31 Ιουλίου 2026.

Επιδότηση κόστους πετρελαίου κίνησης

Επιδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό το κόστος του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) κίνησης, που διατίθεται στην εσωτερική αγορά από την 1η έως και την 30η Απριλίου 2026. Το ύψος της επιδότησης του πρώτου εδαφίου ανέρχεται σε δεκαέξι (16) λεπτά του ευρώ (0,16 ευρώ) ανά λίτρο, υπολογιζόμενο επί της αξίας των τιμολογίων πώλησης προ Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) που εκδίδονται από τα διυλιστήρια και τους εισαγωγείς καυσίμων. Το τελικό συνολικό ύψος της επιδότησης υπολογίζεται επί των συνολικών λίτρων καυσίμου που διατίθενται στην εσωτερική αγορά από τα διυλιστήρια και τους εισαγωγείς καυσίμων προς τα πρατήρια καυσίμων, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τους βιομηχανικούς πελάτες.

Αποζημιώσεις για τα τυροκομεία της Λέσβου

 Θεσπίζεται αποζημίωση για επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στη νήσο Λέσβο από τη 15η Μαρτίου 2026 και για όσο χρονικό διάστημα διαρκούν τα μέτρα απαγόρευσης διάθεσης των γαλακτοκομικών προϊόντων λόγω των κρουσμάτων του αφθώδους πυρετού. Η αποζημίωση υπολογίζεται με βάση την αξία των τιμολογίων αγοράς γάλακτος αποκλειστικά για γάλα που έχει παραχθεί στη νήσο Λέσβο.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Τα τελευταία χρόνια, η διατροφή δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως μέσο κάλυψης βασικών αναγκών, αλλά ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την υγεία και την καθημερινότητα του καταναλωτή. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ενδιαφέρον στρέφεται σε τρόφιμα με αυξημένη διατροφική αξία και επιπλέον λειτουργικές ιδιότητες.

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία, καθώς περιέχουν βιοδραστικά συστατικά που συνδέονται με σημαντικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση αυτών των χαρακτηριστικών κατά την επεξεργασία, ώστε να αξιοποιείται πλήρως η διατροφική τους αξία.

Βιολειτουργικά τρόφιμα

Τα βιολειτουργικά τρόφιμα είναι εκείνα που προσφέρουν, πέρα από τη θρεπτική τους αξία, επιπλέον οφέλη σε μία ή περισσότερες φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού, συμβάλλοντας είτε στη βελτίωση της υγείας είτε στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών.

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας, καθώς περιέχουν πληθώρα βιοδραστικών συστατικών, όπως πεπτίδια, προβιοτικά βακτήρια, αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, βιοδραστικές πρωτεΐνες, ολιγοσακχαρίτες, οργανικά οξέα και άλλα μόρια με ποικίλη βιολογική δράση. Τα στοιχεία αυτά έχουν συσχετιστεί με δράσεις όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, η μείωση της απορρόφησης της χοληστερόλης, η ρύθμιση του κορεσμού, η υψηλή βιοδιαθεσιμότητα ασβεστίου και η υποστήριξη μεταβολικών λειτουργιών.

Βιοδραστικά συστατικά

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν ένα σύνολο βιοδραστικών συστατικών, τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στις λειτουργικές τους ιδιότητες και στις ευεργετικές επιδράσεις τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Μεταξύ των σημαντικότερων κατηγοριών που εντοπίζονται στο γάλα περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

Βιοενεργά πεπτίδια

Ένα σημαντικό μέρος της βιολογικής αξίας του γάλακτος οφείλεται στα βιοενεργά πεπτίδια. Τα πεπτίδια αυτά προκύπτουν είτε κατά τη ζύμωση του γάλακτος για την παραγωγή προϊόντων όπως γιαούρτι και τυρί, είτε κατά τη διαδικασία της πέψης στον ανθρώπινο οργανισμό. Τα βιοενεργά πεπτίδια μπορούν να επηρεάσουν συστήματα όπως το καρδιαγγειακό, το πεπτικό, το ανοσοποιητικό και το νευρικό, ενώ έχουν συσχετιστεί με ιδιότητες όπως αντιμικροβιακή, αντιφλεγμονώδη, αντιυπερτασική και αντιοξειδωτική δράση, καθώς και με ικανότητα δέσμευσης μετάλλων.

Προβιοτικά

Τα προβιοτικά είναι μικροοργανισμοί που, όταν καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες, συμβάλλουν θετικά στην υγεία του οργανισμού. Στο γάλα και ιδιαίτερα στα ζυμούμενα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γιαούρτι, απαντώνται βακτήρια που μπορούν να λειτουργήσουν ως προβιοτικά. Η παρουσία τους σχετίζεται με την υποστήριξη του γαστρεντερικού συστήματος, καθώς και με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μηχανισμού.

Πρεβιοτικά

Τα πρεβιοτικά είναι διατροφικά συστατικά που ευνοούν την ανάπτυξη ωφέλιμων μικροοργανισμών στο έντερο. Στα γαλακτοκομικά προϊόντα περιλαμβάνονται ουσίες όπως οι γαλακτοολιγοσακχαρίτες και οι ξυλο-ολιγοσακχαρίτες, οι οποίες συμβάλλουν στην ενίσχυση της εντερικής μικροχλωρίδας και στην προστασία από την προσκόλληση παθογόνων μικροοργανισμών.

Λιπαρά οξέα

Τα λιπαρά οξέα του γάλακτος, όπως το ελαϊκό, το λινελαϊκό και το λινολενικό οξύ, συνδέονται με πολλαπλές βιολογικές δράσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιφλεγμονώδης, η αντιβακτηριακή και η ανοσοενισχυτική δράση, ενώ έχουν επίσης μελετηθεί για πιθανές ευεργετικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Η θρεπτική αξία των γαλακτοκομικών προϊόντων σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την ποιότητα του λίπους τους, καθώς και με την παρουσία λιποδιαλυτών βιταμινών, ω-3 λιπαρών οξέων και συζευγμένου λινελαϊκού οξέος (CLA).

Συστατικά με αντιμικροβιακή δράση

Στο γάλα περιέχονται φυσικά συστατικά με αντιμικροβιακή δράση, όπως η λακτοφερρίνη, η λυσοζύμη, η λακτοϋπεροξειδάση, η οξειδάση ξανθίνης και ορισμένες καζεΐνες. Τα συστατικά αυτά λειτουργούν ως φυσικός μηχανισμός άμυνας του γάλακτος, περιορίζοντας την ανάπτυξη ανεπιθύμητων μικροοργανισμών.

Η λακτοφερρίνη, για παράδειγμα, είναι ανθεκτική στην παστερίωση και έχει την ικανότητα δέσμευσης σιδήρου, περιορίζοντας έτσι την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Παράλληλα, το πεπτίδιο που προέρχεται από αυτήν παρουσιάζει ευρύ φάσμα αντιβακτηριακών και αντιμυκητιακών ιδιοτήτων, ενώ η λυσοζύμη συνήθως λειτουργεί σε συνδυασμό με τη λακτοφερρίνη. Η οξειδάση ξανθίνης αποτελεί φυσική πηγή υπεροξειδίου του υδρογόνου και συνεισφέρει επίσης στην αντιβακτηριακή δράση.

Φυσικά αντιοξειδωτικά του γάλακτος

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν φυσικά αντιοξειδωτικά, τα οποία συμβάλλουν στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών. Η ανεξέλεγκτη δράση των ελεύθερων ριζών συνδέεται με οξειδωτικό στρες και διάφορες παθολογικές καταστάσεις.

Η αντιοξειδωτική ικανότητα του γάλακτος οφείλεται σε συστατικά όπως τα θειούχα αμινοξέα, τα φωσφορικά άλατα, οι βιταμίνες Α και Ε, τα καροτενοειδή, ο ψευδάργυρος, το σελήνιο, ένζυμα όπως η καταλάση και η υπεροξειδάση, καθώς και οι ολιγοσακχαρίτες γάλακτος. Τα αντιοξειδωτικά του γάλακτος μπορούν να διακριθούν σε λιποδιαλυτά και υδατοδιαλυτά.

Μεταξύ των σημαντικότερων αντιοξειδωτικών του γάλακτος περιλαμβάνονται:

τα κλάσματα καζεΐνης, τα οποία συμβάλλουν στην απομάκρυνση ελεύθερων ριζών
οι πρωτεΐνες ορού, που ενισχύουν την παραγωγή αντιοξειδωτικών μηχανισμών
τα καροτενοειδή, τα οποία λειτουργούν ως “καθαριστές” δραστικών μορφών οξυγόνου
το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C), το οποίο αποτελεί το κύριο υδατοδιαλυτό αντιοξειδωτικό του γάλακτος και συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της απορρόφησης του σιδήρου
οι τοκοφερόλες (βιταμίνη Ε), με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, με την α-τοκοφερόλη να θεωρείται η ισχυρότερη λόγω της παρουσίας της στη μεμβράνη των σφαιριδίων λίπους του γάλακτος

Είδη γάλακτος με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά

Ορισμένα είδη γάλακτος παρουσιάζουν επιπλέον ιδιότητες. Το γίδινο γάλα, για παράδειγμα, έχει συσχετιστεί με αντιμικροβιακή και αντιοξειδωτική δράση, ενώ τα πεπτίδια των πρωτεϊνών του ορού και της καζεΐνης σχετίζονται με πολλές βιολογικές δραστηριότητες, όπως η υποστήριξη της άμυνας του οργανισμού και ο έλεγχος μικροβιακών λοιμώξεων.

Το γάλα γαϊδούρας περιέχει φυσικούς παράγοντες που φαίνεται να συμβάλλουν στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού, στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος και στη ρύθμιση της εντερικής λειτουργίας, ενώ θεωρείται και λειτουργικό τρόφιμο λόγω των ιδιοτήτων του πέρα από τη βασική θρεπτική του αξία.

Η αξία των γαλακτοκομικών προϊόντων

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν αποτελούν απλώς βασικά τρόφιμα της καθημερινής διατροφής, αλλά συνδέονται με μια ευρύτερη λειτουργική αξία, λόγω των συστατικών που περιέχουν. Η παρουσία αυτών των βιοδραστικών στοιχείων αναδεικνύει τον ρόλο τους στη σύγχρονη διατροφή, όπου η ποιότητα και η επίδραση των τροφίμων στην υγεία αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η σωστή επεξεργασία και αξιοποίηση των γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση των ιδιοτήτων τους, αλλά και για την περαιτέρω ανάδειξη της διατροφικής τους αξίας.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 03|2021, «ΓΑΛΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ: ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΟΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ», ΜΑΛΙΣΣΙΟΒΑ Ε., ΔΕΛΙΑΛΗ Ι., ΡΑΧΜΑΝΙΔΗ Ε., ΤΖΙΑΣΤΑ Γ. (2021),  σελ. 70–72.

Τη Δευτέρα (23/03/2026) πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), όπου εξελέγησαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Οργάνωσης.

Στη συνέχεια αυτό συγκροτήθηκε σε σώμα. Η σύνθεση του είναι:
Πρόεδρος: Μιχάλης Σαράντης
Αντιπρόεδρος: Μιχάλης Τζιότζος
Γενικός Γραμματέας: Αλέξανδρος Μποτός
Ταμίας: Δημήτριος Μόσχος
Υπεύθυνος Τύπου: Νίκος Τάχας
Μέλος: Δημήτρης Μπαλούκας
Μέλος: Νίκος Καλιακούδας
Μέλος: Κωνσταντίνος Χατζάκος
Μέλος: Δημήτριος Μπίζιος

Τα πρώτα μέτρα στήριξης των τυροκόμων και κτηνοτρόφων της Λέσβου στο πλαίσιο της διαχείρισης της κρίσης που έχει προκύψει από την εμφάνιση αφθώδους πυρετού στο νησί, ανακοίνωσε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, μετά από σύσκεψη δυόμιση ωρών, που είχε με κτηνοτρόφους και τυροκόμους της Λέσβου, τον Περιφερειάρχη, τους βουλευτές και τους Δημάρχους του νησιού.  

Κατά τη συνάντηση, ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι θα δοθούν τα αναγκαία ποσά για την κάλυψη της ζημιάς που έχει προκύψει, ενώ για το διάστημα από τις 15 Μαρτίου θα αποζημιωθεί το γάλα που έχει παραληφθεί, βάσει τιμολογίων, έως την άρση των μέτρων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι είναι αναγκαία η ευλαβική εφαρμογή, από όλους,  των μέτρων βιοασφάλειας που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 202/687, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο ιός δεν θα εξέλθει από το νησί. Επισήμανε, δε, ότι η πορεία των μέτρων θα επανεξετάζεται διαρκώς, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογών, ιδίως ως προς τη διακίνηση παλαιών τυροκομικών προϊόντων, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία ιχνηλάτησης.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι παραγωγοί ανέδειξαν τα σοβαρά προβλήματα που έχουν προκύψει από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων, με αιχμή τη δυσκολία διάθεσης των προϊόντων, τη διαχείριση του γάλακτος, την αναστολή λειτουργίας των τυροκομείων και τις σημαντικές οικονομικές απώλειες.

Ο Κώστας Τσιάρας ανέφερε ότι «αν δεν περιοριστεί η νόσος, οι συνέπειες θα είναι πολύ πιο σοβαρές για το σύνολο της ελληνικής κτηνοτροφίας», επαναλαμβάνοντας την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας. Όπως σημείωσε, η εξειδίκευση των μέτρων στήριξης θα προχωρήσει σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία, αμέσως μετά τη σταθεροποίηση της κατάστασης. Ο Υπουργός επανέλαβε πως «ό,τι χρειαστεί και ό,τι προκύψει από αυτή την κρίση θα τύχει στήριξης από την κυβέρνηση», μεταφέροντας τη σαφή εντολή του Πρωθυπουργού πως «οποιαδήποτε ζημιά προκύψει θα αποζημιωθεί».

Τέλος, τόνισε ότι στόχος είναι να προστατευθεί η κτηνοτροφία και η τοπική οικονομία του νησιού, ενώ επανέλαβε ότι ισχύουν τα μέτρα για αποζημιώσεις για τα ζώα που θανατώνονται, λόγω εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2020/687.

Μετά το πέρας της συνάντησης ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δήλωσε: «Ολοκληρώθηκε πριν από λίγο ευρεία σύσκεψη με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων από τη Λέσβο, για τα ζητήματα που έχουν προκύψει λόγω των μέτρων που είμαστε υποχρεωμένοι να λάβουμε εξαιτίας του αφθώδους πυρετού. Θέλω να τονίσω ότι πρώτη προτεραιότητα σε όλη μας την προσπάθεια είναι ο περιορισμός της νόσου και η αποτροπή της περαιτέρω μετάδοσής της. Πρόκειται για ένα ζήτημα υψίστης σημασίας, τόσο για το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας όσο και για την ίδια την κτηνοτροφία της Λέσβου.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης διατυπώθηκαν όλες οι ανησυχίες και καταγράφηκαν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από τα περιοριστικά μέτρα, τα οποία, όπως είναι εύλογο, δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες αυτή την περίοδο, τόσο στους κτηνοτρόφους όσο και στους μεταποιητές, και ιδιαίτερα στους τυροκόμους.

Σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αποφασίσαμε τη χορήγηση αποζημίωσης για το γάλα που παράγεται από τη στιγμή εφαρμογής των μέτρων και των περιορισμών.

Παράλληλα, βασικές προβλέψεις είναι η απαγόρευση μετακινήσεων και η μη έξοδος τυροκομικών προϊόντων από το νησί, προκειμένου να διασφαλιστεί, με προοπτική, η βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας στην περιοχή, που αποτελεί μείζον ζητούμενο.

Η Λέσβος είναι μια ιδιαίτερα παραγωγική περιοχή και ειδικά στον κτηνοτροφικό τομέα στηρίζεται σε αυτόν ένα μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας. Η παραγωγή της δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία, με προϊόντα που έχουν ξεχωριστή θέση στην ελληνική, ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.

Για τον λόγο αυτό, η πρόθεση της κυβέρνησης, κατόπιν εντολής του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι να στηρίξουμε με κάθε δυνατό τρόπο την κτηνοτροφία στη Λέσβο. Το έχουμε αποδείξει και στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε με συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όπως αυτές που μόλις περιέγραψα».

Επίσης συμμετέχοντες στη σύσκεψη δήλωσαν μεταξύ άλλων:

Γεώργιος Δερεδίνης – Κτηνοτρόφος: «Σήμερα νομίζω ότι κερδήθηκε μια μάχη, μια μάχη. Δείξαμε μια δυναμικότητα. Δεν πρέπει να επαγρυπνεί κανένας μας. Πρέπει να συνεχίσουμε όλοι έτσι. Η κυβέρνηση έδειξε ότι αντεπεξέρχεται στις συνθήκες άμεσα και ευελπιστούμε πως όλοι θα πάμε προς το καλύτερο».

Μανώλης Κωνσταντιδέλλης- Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου: «Μετά από το ραντεβού με την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οφείλω να πω ότι η κυβέρνηση έδειξε πολύ γρήγορα αντανακλαστικά. Μας άκουσε και, κάνοντας μια παρένθεση εδώ, θα ήθελα να ευχαριστήσω και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τον Δήμαρχο Μυτιλήνης και τον Δήμαρχο Δυτικής Λέσβου, καθώς και τους ιδιώτες συναδέλφους που έχουν τυροκομία, αλλά και τα τρία συνεταιριστικά τυροκομεία.
Μετά από πολύωρη σύσκεψη, κατά τη διάρκεια της οποίας ανταλλάξαμε απόψεις, βρέθηκε μια λύση. Νομίζω ότι καλύπτει στο σύνολο τα θέματα που θέσαμε όλες αυτές τις ημέρες και επανέρχεται η φυσιολογικότητα και η καθημερινότητα των κτηνοτρόφων του νησιού μας, που αγωνιούσαν τόσες ημέρες για αυτό το ζήτημα.
Η λύση είναι ότι, από τις 15 του μήνα που εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα και έως να αρθούν τα μέτρα, θα αποζημιώνεται το γάλα κανονικά στις τυροκομικές επιχειρήσεις και στα συνεταιριστικά τυροκομεία. Τις επόμενες ημέρες ευχόμαστε όλα να πάνε καλά, ώστε να ανοίξει και το κομμάτι των ελέγχων, για να μπορούν να βγαίνουν τα ώριμα τυριά εκτός Λέσβου.
Αυτό θεωρώ ότι είναι ό,τι καλύτερο. Αυτά τα δύο σημεία είναι πάρα πολύ σημαντικά και μας εξυπηρετούν και εμάς και τον κτηνοτροφικό κόσμο.
Από εκεί και πέρα, στη ζώνη των τριών χιλιομέτρων, οι υπηρεσίες έχουν τρέξει πάρα πολύ το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, είναι και ζήτημα ατομικής ευθύνης των κτηνοτρόφων. Πρέπει να προστατευτούν τα κοπάδια, με βάση τις οδηγίες που δίνει το Υπουργείο και οι αρμόδιες υπηρεσίες, και όλοι να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια. Άρα, στόχος είναι να σταματήσει εδώ αυτή η αρρώστια και να μπορέσουμε να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία».

Χαράλαμπος Δερεδίνης – Αντιδήμαρχος Δυτικής Λέσβου: «Ανακουφιστήκαμε λίγο γιατί εδώ και μια βδομάδα υπάρχει μια αβεβαιότητα στο νησί. Οι ποσότητες γάλακτος είναι τεράστιες. Οι κτηνοτρόφοι δυστυχώς ακόμα δεν έχουν καταφέρει να ξεχρεώσουν τις ζωοτροφές που έχουν αγοράσει, οπότε υπήρχε μια μεγάλη αβεβαιότητα. Υπήρχε και το θέμα πού θα πάει το γάλα που θα πεταχτεί και τι θα γίνει. Οπότε τώρα με τις αποφάσεις που πήραμε πιστεύω ότι θα έχουμε ένα καλύτερο αύριο».

Στη σύσκεψη μετείχαν:  Ο υφυπουργός Χρήστος Κέλλας, ο Γ.Γ. Σπύρος Πρωτοψάλτης, οι βουλευτές Χαράλαμπος Αθανασίου και Παναγιώτης Παρασκευαϊδης,  ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουντζούρης, Περιφερειάρχης, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας, ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος, ο αντιδήμαρχος Δ. Λέσβου Χαράλαμπος Δερεδίνης, και οι κ.κ.:Αντώνης Καλδέλης, Γραμματέας Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, Μιχάλης Βελούτσος Αγροτικός Συνεταιρισμός Πέτρας, Μανώλης Κωνσταντιδέλης  Συνεταιρισμός  Μεσοτόπου Λέσβου,  Γρηγόρης Ρόδος Μέλος Δ.Σ ΛΕΣΒΙΓΑΛ ΑΒΕΕ (τυροκόμος),  Λάμπρος Ρόδος, Γαλακτοκομική Λέσβου ΑΒΕΕ (τυροκόμος), Χρήστος Χουλουδής Πρόεδρος Βιομηχανίας ΑΓΡΟΖΩΗ Α.Ε(Βιομηχανία ζωοτροφών και εμπορίας γάλακτος), ΑγγελοςΣαντζηλιώτης , Εταιρεία ΣΑΝΤΖΗΛΙΩΤΗΣ ΑΒΕΕ, Ιγνάτιος Θυμέλης, Εταιρεία ΘΥΜΕΛΗΣ  Α.Ε, Γεώργιος Δερεδίνης, Εμπορία Κρεάτων ΣΑΡΑΝΤΟΣ (κτηνοτρόφος), Δημήτρης Κοτσιόπουλος Εταιρεία ΑΙΟΛΙΚΟΣ Α.Ε, Δημήτρης Μπασαγιάννης Εταιρεία ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ. 

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατόπιν συνεννόησης με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανακοινώνει ότι θα υπάρξει αποζημίωση, με βάση τα τιμολόγια, για γάλα που παραλαμβάνεται από τυροκομεία της Λέσβου, αλλά δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξαιτίας των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό της διασποράς του αφθώδους πυρετού.

Η αποζημίωση θα αφορά γάλα που παρελήφθη κατά τη διάρκεια των μέτρων.

Στο μεταξύ η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει ότι η Διεύθυνση του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών επιβεβαίωσε, με ασφαλή διαγνωστική μέθοδο, δεύτερο κρούσμα αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε σε εκτροφή προβάτων στη Λέσβο, η οποία εδρεύει σε γειτνιάζουσα περιοχή εντός της ζώνης προστασίας που έχει οριστεί, και επομένως συνδέεται επιδημιολογικά με την εκτροφή βοοειδών στην οποία εντοπίστηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στις 16 Μαρτίου 2026.

Κατόπιν της εργαστηριακής επιβεβαίωσης του κρούσματος, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής εξέδωσε οδηγία για την άμεση θανάτωση των προβάτων της μολυσμένης εκτροφής, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω διασπορά του ιού του αφθώδους πυρετού, όπως προβλέπεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2020/687.

Προς ενίσχυση της κλινικής επιτήρησης και της ιχνηλάτησης που απαιτείται, σήμερα μεταβαίνει στο νησί κλιμάκιο κτηνιάτρων του ΥΠΑΑΤ, ενώ θα συνδράμει κλιμάκιο στρατιωτικών κτηνιάτρων, κατόπιν συνεργασίας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Επίσης, εντός της εβδομάδας, θα επισκεφτούν το νησί εμπειρογνώμονες της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2026, η Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου κηρύχθηκε σε Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσες δράσεις,όπως αυτές προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών, δίνοντας τη δυνατότητα στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να ενισχυθεί άμεσα με κατάλληλο προσωπικό, εξοπλισμό, κλπ.

Στη Λέσβο ο Γ. Γρ. ΑΑΤ Σπύρος Πρωτοψάλτης

Την Λέσβο επισκέφθηκε ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Σπύρος Πρωτοψάλτης, μετά τον εντοπισμό κρούσματος αφθώδους πυρετού στο νησί, προκειμένου να παρακολουθήσει από κοντά την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, να ενισχύσει τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και να στείλει σαφές μήνυμα ότι προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι μία: να μην υπάρξει καμία διασπορά της νόσου.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο κ. Πρωτοψάλτης συμμετείχε αρχικά σε σύσκεψη στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) με τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κώστα Μουτζούρη, και τις αρμόδιες υπηρεσίες, με αντικείμενο την πορεία των ελέγχων, την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων και την επιτάχυνση της κλινικής επιτήρησης και των ιχνηλατήσεων. Στη συνέχεια, στο κτίριο της Περιφέρειας, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τους τυροκόμους του νησιού, στο πλαίσιο της συνολικής προσπάθειας για την αυστηρή τήρηση των μέτρων και την αποτροπή κάθε κινδύνου περαιτέρω διασποράς.
Ο Γενικός Γραμματέας επισκέφθηκε επίσης το τελωνείο Μυτιλήνης στο λιμάνι, ενώ συναντήθηκε με τον Γενικό Αστυνομικό Διευθυντή Βορείου Αιγαίου, Υποστράτηγο κ. Μιχάλη Σεβδυνίδη, τον Αστυνομικό Διευθυντή Λέσβου κ. Κώστα Παπάζογλου, τον Διοικητή της 9ης Περιφερειακής Διοίκησης Λιμενικού Σώματος κ. Ευστράτιο Ψύρρα και τον Λιμενάρχη κ. Γεώργιο Κουλίκα, για την ενίσχυση των ελέγχων και της επιτήρησης.
Στο επίκεντρο της επίσκεψης βρέθηκε η αυστηρή εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων μέτρων, η ολοκλήρωση χωρίς καθυστερήσεις της κλινικής επιτήρησης από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, ο πλήρης έλεγχος των εκτροφών και η κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε η νόσος να περιοριστεί άμεσα και αποτελεσματικά μέσα στη Λέσβο.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογραμμίζει ότι η παρούσα φάση είναι η πλέον κρίσιμη και δεν επιτρέπει κανένα περιθώριο χαλάρωσης ή παρέκκλισης. Η αυστηρή τήρηση των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών είναι υποχρεωτική και απολύτως αναγκαία για την προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου και για την αποτροπή επέκτασης της νόσου στην υπόλοιπη χώρα.
Η ευθύνη αυτή είναι συλλογική. Τοπικοί φορείς, ελεγκτικοί μηχανισμοί, αρμόδιες υπηρεσίες, τυροκομεία, σφαγεία, έμποροι και κτηνοτρόφοι οφείλουν να συμβάλουν με απόλυτη σοβαρότητα και πειθαρχία στην εφαρμογή των μέτρων, ώστε να προληφθούν τα χειρότερα και να προστατευθεί το ζωικό κεφάλαιο του νησιού και της χώρας.
Σε δήλωσή του, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης ανέφερε: «Βρισκόμαστε σήμερα στη Λέσβο για να δούμε από κοντά την εφαρμογή των μέτρων και να συντονίσουμε με όλους τους αρμόδιους φορείς την προσπάθεια περιορισμού του αφθώδους πυρετού. Ο στόχος είναι ένας και αδιαπραγμάτευτος: να μην υπάρξει καμία διασπορά της νόσου, εντός και εκτός του νησιού, και να εκριζωθεί το συντομότερο δυνατό.
Γι’ αυτό απαιτείται πλήρης και αυστηρή εφαρμογή όλων των μέτρων, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς καθυστερήσεις. Πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα η ιχνηλάτηση και η κλινική επιτήρηση, να ελεγχθούν όλες οι εκτροφές και να τηρηθούν απαρέγκλιτα οι οδηγίες των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης ή εφησυχασμού.
Η προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου είναι κρίσιμη τόσο για το ίδιο το νησί όσο και για το σύνολο της χώρας. Σε αυτή την προσπάθεια είναι καθοριστικός ο ρόλος των τοπικών αρχών, των υπηρεσιών, των ίδιων των κτηνοτρόφων και των συναφών επιχειρήσεων, ώστε να προλάβουμε τα χειρότερα και να περιορίσουμε τη νόσο εδώ και τώρα.
Θέλω όμως να στείλω και ένα ξεκάθαρο μήνυμα στους κτηνοτρόφους της Λέσβου: η κυβέρνηση είναι και θα είναι δίπλα τους. Οι άνθρωποι της παραγωγής και της μεταποίησης που δοκιμάζονται δεν είναι μόνοι τους. Όπως και σε άλλες δύσκολες περιπτώσεις ζωονόσων, έτσι και τώρα το κράτος θα στηρίξει όσους πλήττονται, με αποζημιώσεις που θα ανακοινωθούν σύντομα. Είναι μια δύσκολη στιγμή, αλλά με συνεργασία, υπευθυνότητα και αυστηρή τήρηση των μέτρων μπορούμε να προστατεύσουμε τη Λέσβο, να στηρίξουμε τους κτηνοτρόφους μας και των μεταποιητικών επιχειρήσεων του πρωτογενούς τομέα και να αποτρέψουμε την περαιτέρω εξάπλωση της νόσου».
Υπενθυμίζεται ότι ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος των παραγωγικών ζώων, η οποία δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, αλλά αποτελεί πολύ σοβαρή απειλή για το ζωικό κεφάλαιο, την κτηνοτροφική παραγωγή και την τοπική οικονομία. Για τον λόγο αυτό, η αυστηρή τήρηση των μέτρων και η πλήρης συμμόρφωση με τις οδηγίες των κτηνιατρικών αρχών είναι απολύτως κρίσιμες προϋποθέσεις για τον άμεσο περιορισμό και την εκρίζωση της νόσου.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα και σε συνεχή συνεργασία με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, τις λιμενικές, τελωνειακές και αστυνομικές αρχές, προκειμένου να διασφαλιστεί η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων και ο άμεσος περιορισμός της νόσου».

Μήνυμα στήριξης από Αγροτικό & Κτηνοτροφικό Σύλλογο Αλεξανδρούπολης

Την έντονη αλληλεγγύη του προς τους κτηνοτρόφους και τους κατοίκους της Λέσβου εκφράζει ο Αγροτικός & Κτηνοτροφικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης, με αφορμή την εξάπλωση του αφθώδους πυρετού που πλήττει το νησί. Όπως επισημαίνεται, η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η ζωονόσος έχει επιφέρει σοβαρές συνέπειες στην τοπική κοινωνία και οικονομία. Συγκεκριμένα, έχουν επιβληθεί αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σημαντικό οικονομικό πλήγμα για τους παραγωγούς. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για την επιβίωση του ζωικού κεφαλαίου, ενώ διατυπώνονται φόβοι ακόμη και για γενικευμένη οικονομική κατάρρευση στο νησί. Ο Σύλλογος τονίζει ότι οι κάτοικοι των ακριτικών περιοχών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «αναλώσιμες» ζώνες, αλλά να στηρίζονται ουσιαστικά από την πολιτεία. Στο ίδιο πλαίσιο, απευθύνει σαφές μήνυμα προς την κεντρική διοίκηση για την ανάγκη άμεσης και έμπρακτης ενίσχυσης των πληγέντων. Τέλος, υπογραμμίζεται ότι η αντιμετώπιση της ζωονόσου στη Λέσβο δεν μπορεί και δεν πρέπει να οδηγήσει σε «εξόντωση» των ανθρώπων της περιοχής, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ισορροπημένες και δίκαιες παρεμβάσεις.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι, μετά την εργαστηριακή επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού στην Λέσβο, έχουν τεθεί σε ισχύ επείγοντα μέτρα για την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου, ενώ έχει δοθεί και εντολή για την ενεργοποίηση των Τοπικών Κέντρων Ελέγχου του αφθώδους πυρετού για τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών και την έγκαιρη ενημέρωση του κοινού.

Αναφερόμενος στα μέτρα, ο Γενικός Διευθυντής Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Μεσοτόπου Λέσβου, Μανώλης Κωνσταντιδέλλης, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «τα μέτρα είναι καταστροφικά για την κτηνοτροφία και την μεταποίηση του γάλακτος στο νησί. 

Ήδη από σήμερα το ΥπΑΑΤ θα έπρεπε να ανακοινώσει οικονομικά μέτρα για την στήριξη του κλάδου. Ζητάμε να ανακοινωθεί μια επιστρεπτέα προκαταβολή για να αγοράσουμε το γάλα από τους κτηνοτρόφους, να το μεταποιούμε σε τυρί και να το αποθηκεύουμε για όσο χρόνο χρειαστεί.

Η Λέσβος παράγει 25 τόνους τυρί την ημέρα. Πως θα μπορέσει η τοπική αγορά να καταναλώσει τόσο μεγάλες ποσότητες; Αν δεν καταβληθούν ενισχύσεις τότε να απαγορεύσουν τις εισαγωγές τυροκομικών προϊόντων στο νησί. 

Να γίνει καραντίνα στο νησί, να ακολουθήσουμε τα μέτρα βιοασφάλειας και να έχουμε ελέγχους. Όμως το οικονομικό βάρος των μέτρων δεν μπορούν να το σηκώσουν οι κτηνοτρόφοι, οι μεταποιητές και οι συνεταιρισμοί. Η κατάσταση είναι τραγική και αν δεν υπάρξει οικονομική στήριξη τότε θα έχουμε ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή στο νησί και υπάρχει κίνδυνος κοινωνικών εκρήξεων». 

Τι προβλέπεται για ζώα, γάλα, κρέας, ζωικά υποπροϊόντα και ζωοτροφές

Σύμφωνα με τις σχετικές εγκυκλίους, στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου έχουν οριοθετηθεί ζώνη προστασίας σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από την μολυσμένη εκτροφή και περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη στο υπόλοιπο της νήσου. Η ισχύς των μέτρων στις ζώνες αυτές έχει οριστεί έως και τις 15 Μαΐου 2026.

Ως προς τις μετακινήσεις ζώντων ζώων, ισχύει καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων των ευαίσθητων ειδών, δηλαδή βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων, για σφαγή, πάχυνση, αναπαραγωγή ή βόσκηση, εντός της ζώνης προστασίας, της ζώνης επιτήρησης και της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, για τουλάχιστον δέκα ημέρες και έως την επαναξιολόγηση των μέτρων με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις νεότερες οδηγίες.

Για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, προβλέπεται ότι το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα δεν διακινούνται εκτός της νήσου Λέσβου.

Το νωπό γάλα μπορεί να μεταποιείται μόνο εντός της ίδιας ζώνης από την οποία προέρχεται, με τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, ενώ η θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων ορίζεται κατ’ ελάχιστον σε παστερίωση ισοδύναμη με 72°C για 15 δευτερόλεπτα.

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται στη Λέσβο καταναλώνονται αυστηρά εντός του νησιού μέχρι νεωτέρας.

Επιπλέον, τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα από νωπό γάλα της Λέσβου, καθώς και τα προϊόντα που έχουν ήδη μετακινηθεί από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα, από 15 Ιανουαρίου 2026 και μετά, δεν διατίθενται στην αγορά μέχρι νεωτέρας.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα εντός της Λέσβου. Τα οχήματα αυτά οφείλουν να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά, να διαθέτουν εξοπλισμό απολύμανσης, να λειτουργούν με διακριτή χρήση ανά ζώνη, να μην παραλαμβάνουν γάλα από ελεύθερες περιοχές όταν κινούνται σε απαγορευμένη ζώνη και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά καθαρισμού και απολύμανσης. Οι ίδιοι όροι ισχύουν και για τα οχήματα μεταφοράς γαλακτοκομικών προϊόντων.

Για το νωπό κρέας και τα προϊόντα κρέατος, απαγορεύονται ρητά όλες οι σφαγές των παραγωγικών δίχηλων ζώων στη νήσο Λέσβου μέχρι νεωτέρας. Σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εκτός Λέσβου και ήδη βρίσκονται σε ψυκτικούς θαλάμους σφαγείων του νησιού μπορούν να διακινηθούν μόνο στην τοπική αγορά, εντός Λέσβου. Αντίθετα, σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εντός Λέσβου μπορούν να διατεθούν στην τοπική αγορά μόνο κατόπιν θερμικής επεξεργασίας.

Παράλληλα, απαγορεύεται η αποστολή σφαγίων, κρέατος, παρασκευασμάτων και προϊόντων με βάση το κρέας από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, άλλα κράτη-μέλη και τρίτες χώρες μέχρι νεωτέρας.

Σε ό,τι αφορά τα ζωικά υποπροϊόντα, ισχύει ότι τα ζωικά υποπροϊόντα των δίχηλων ζώων που προέρχονται από τη Λέσβο, όπως νεκρά ζώα, κόπρος, γάλα, δέρματα, μαλλί, εντόσθια και λοιποί ιστοί από σφαγεία, απαγορεύεται να μετακινηθούν εκτός νήσου Λέσβου.

Για τα σφαγεία προβλέπεται ειδική διαχείριση εντός νησιού, ενώ για τις δορές και τα δέρματα ορίζεται ότι μπορούν να οδηγούνται στις εγκεκριμένες μονάδες ενδιάμεσου χειρισμού του νησιού για αλάτιση και αποθήκευση μέχρι νεωτέρας.

Αντίστοιχα, για τις ζωοτροφές προβλέπεται ότι ισχύουν περιορισμοί στη διακίνησή τους από τη Λέσβο, στο πλαίσιο των συνολικών μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου.

Παράλληλα, στις εκτροφές που βρίσκονται στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης πραγματοποιούνται έλεγχοι και επισκέψεις με προτεραιότητα στη ζώνη προστασίας, κατά τις οποίες επαληθεύεται και η τήρηση των μέτρων βιοπροφύλαξης. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η περίφραξη, οι απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, οι συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, η τήρηση αρχείου επισκεπτών και η χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές εγκαταστάσεις και κάθε εμπλεκόμενο στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών. Η έγκαιρη συμμόρφωση με τα μέτρα είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη θωράκιση της παραγωγής του νησιού.

Επικίνδυνος ο αφθώδης πυρετός

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Μεταδίδεται τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων. Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων.