Αφθώδης: Νομοθέτηση με κενά - Κόσμος σε αναβρασμό - Επιχειρήσεις χωρίς σωσίβιο

Σε έγκριση δαπάνης για την καταβολή κρατικών ενισχύσεων προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο τη στήριξη των επιχειρήσεων παραγωγής τυριού στη Λέσβο που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό.

Η ενίσχυση ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ και υλοποιείται στο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis).

Τι προβλέπει η απόφαση

Με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ εγκρίνεται η δέσμευση πίστωσης ύψους 8.000.000 ευρώ, για την κάλυψη ισόποσης δαπάνης που αφορά κρατική ενίσχυση de minimis σε επιχειρήσεις παραγωγής τυριού στη Λέσβο.

Η ενίσχυση συνδέεται με τις επιπτώσεις από τα κρούσματα αφθώδους πυρετού και προβλέπεται στο πλαίσιο του Ν. 5292/2026, με τον οποίο κυρώθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 25ης Μαρτίου 2026.

Όπως προκύπτει από την απόφαση, η δαπάνη αφορά μεταβιβάσεις προς νομικά πρόσωπα, φυσικά πρόσωπα και φορείς χωρίς νομική προσωπικότητα, με στόχο τη στήριξη των πληγέντων επιχειρήσεων του κλάδου.

Διαβάστε την απόφαση εδώ.

Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Κοινωνικός Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου, λόγω των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού που έχουν καταγραφεί στο νησί, απέστειλε έγγραφο, προς τα υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Οικονομικών, με αίτημα τη λήψη μέτρων για τη στήριξη του αγροκτηνοτροφικού κλάδου.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση των τρεχουσών προκλήσεων στον τομέα μας. Στο πλαίσιο αυτό, παραθέτουμε συνοπτικά τις βασικές προτάσεις μας προς εξέταση και υλοποίηση:

Άμεση άρση των μέτρων απαγόρευσης εξαγωγής των ώριμων τυροκομικών προϊόντων από το νησί της Λέσβου.

Οι τυροκομικές μονάδες του νησιού, αδυνατώντας πλέον να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν να λειτουργούν σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας και ανασφάλειας, που επιφέρει η διατήρηση του μέτρου της απαγόρευσης εξαγωγής προϊόντων τους από το νησί, βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να προβούν από την Τετάρτη (8 Απριλίου 2026) – στον βαθμό που το αίτημα αυτό δεν επιλυθεί έως τότε – στην προσωρινή διακοπή της λειτουργίας τους.

Άμεση έκδοση της ΚΥΑ που θα καθορίζει τον τρόπο εφαρμογής της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α’ 46/26.03.2026) που κυρώθηκε με τον Ν. 5292/2026.

Άμεση έκδοση απόφασης αναστολής πληρωμών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών, προς φορείς του Δημοσίου, Ασφαλιστικούς Φορείς, Τραπεζικά Ιδρύματα κλπ., για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (τουλάχιστον έως την 31/07/2026), προκειμένου οι παραγωγικές μονάδες (κτηνοτρόφοι), οι συνεταιρισμοί, οι τυροκομικές μονάδες και οι συναφείς επιχειρήσεις (ζωοτροφών κλπ.) να ανταπεξέλθουν στις βραχυχρόνιες υποχρεώσεις τους.

Στήριξη των τυροκομικών μονάδων έναντι της δεδομένης δραματικής μείωσης του κύκλου εργασιών τους λόγω απώλειας πελατολογίου και δυσφήμησης του προϊόντος, έναντι της αναπόφευκτης καταστροφής μέρους των αποθεμάτων λόγω λήξης χρόνου ζωής τους, έναντι της αβεβαιότητας  για τη διαχείριση προϊόντων που έχουν παραχθεί από την 15 Μαρτίου 2026 και μετά, και έναντι τέλους των πρόσθετων δαπανών που έχει δημιουργήσει η εφαρμογή και τήρηση των μέτρων βιοπροστασίας.

Η στήριξη αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω επιστρεπτέας προκαταβολής που θα ανέρχεται στο 40% του κύκλου εργασιών του έτους 2024 κάθε τυροκομικής επιχείρησης.

Κύριοι Υπουργοί, θεωρούμε άκρως αναγκαία και απαραίτητη την λήψη των ανωτέρω μέτρων, προκειμένου να διασωθεί η κτηνοτροφία, τυροκομία και οι συναφείς δραστηριότητες, που αποτελούν το συντριπτικό τμήμα της οικονομίας της Λέσβου.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή συνεργασία απαιτηθεί.

Ο Γραμματέας ΔΣ - Διευθυντής
Κωνσταντινέλλης Εμμανουήλ

Η εξάπλωση του αφθώδους πυρετού δείχνει δύσκολα διαχειρίσιμη και η εικόνα στη Λέσβο γίνεται ολοένα και πιο ανησυχητική για την κτηνοτροφία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥπΑΑΤ, μέσα σε δύο εβδομάδες με δειγματοληψίες και εργαστηριακές εξετάσεις έχουμε τα εξής αποτελέσματα:

• εξετάστηκαν 180 εκτροφές
• εντοπίστηκαν 18 κρούσματα σε 21 θετικές εκτροφές
• η επιτήρηση κάλυψε 115 εκτροφές προβάτων, 10 εκτροφές αιγών, 8 εκτροφές βοοειδών και 47 μικτές εκτροφές
• 2.174 ζώα εξετάστηκαν με αιμοληψία
• στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς παρελήφθησαν συνολικά 6.331 δείγματα
• από τον ορολογικό έλεγχο προέκυψαν 134 θετικά δείγματα αίματος
• το ποσοστό των θετικών εκτροφών της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 11,67%
• η ορο-θετικότητα σε επίπεδο ζώων στο δείγμα της επιτήρησης διαμορφώνεται στο 6,16%.

Στις Ζώνες Προστασίας (3 χλμ) και Επιτήρησης (10 χλμ) πραγματοποιούνται το συντομότερο δυνατό επισκέψεις στο σύνολο των εκμεταλλεύσεων, με προτεραιότητα σε αυτές που βρίσκονται στη Ζώνη Προστασίας, κατά τις οποίες διενεργούνται:
α) απογραφή του ζωικού κεφαλαίου,
β) κλινική εξέταση όλων των ευαίσθητων ειδών,
γ) συλλογή δειγμάτων για εργαστηριακή εξέταση αν απαιτείται,
δ) επαλήθευση της τήρησης των μέτρων βιοπροφύλαξης στις εκτροφές (περίφραξη, απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, τήρηση αρχείου επισκεπτών, χρήση προστατευτικής ένδυσης υπόδησης),
ε) επαλήθευση της τήρησης των απαγορεύσεων μετακίνησης των ζώων των ευαίσθητων ειδών και την ορθής διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων αυτών στην εκμετάλλευση,
στ) διεξαγωγή λεπτομερούς έρευνας για τον εντοπισμό τυχόν επιδημιολογικά συνδεόμενων εγκαταστάσεων.

Μέσα στην ζώνη προστασίας των 3 χιλιομέτρων ισχύουν τα εξής:
Καταγραφή όλων των εκμεταλλεύσεων με ζώα ευαίσθητων ειδών και συνεχής επικαιροποίηση της απογραφής των ζώων τους.
Τακτικές κτηνιατρικές επιθεωρήσεις σε όλες τις εκμεταλλεύσεις με ζώα ευαίσθητων ειδών, με τρόπο που αποτρέπει την εξάπλωση του ιού.
Απαγόρευση μεταφοράς ζώων προς σφαγή στα σφαγεία της Λέσβου μέχρι νεωτέρας.
Απαγόρευση μεταφοράς ζώων ευαίσθητων ειδών και μετακινήσεων μεταξύ εκμεταλλεύσεων.
Απαγόρευση εμποροπανηγύρεων, αγορών, εκθέσεων και λοιπών συναθροίσεων ζώων ευαίσθητων ειδών, καθώς και της συγκέντρωσης και διασποράς τους.
Απαγόρευση πλανόδιας οχείας ζώων ευαίσθητων ειδών.
Απαγόρευση τεχνητής σπερματέγχυσης και συλλογής ωαρίων και εμβρύων από ζώα ευαίσθητων ειδών.
Το νωπό κρέας, ο κιμάς, τα παρασκευάσματα κρέατος και τα προϊόντα με βάση το κρέας που παράγονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά σπέρματος, ωαρίων και εμβρύων που λαμβάνονται από ζώα ευαίσθητων ειδών προερχόμενα από τη ζώνη προστασίας. Οποιαδήποτε παρέκκλιση εγκρίνεται μόνο με απόφαση του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Οι προβιές και τα δέρματα, το έριο των προβάτων, το τρίχωμα των μηρυκαστικών και οι τρίχες των χοίρων που προέρχονται από ζώα ευαίσθητων ειδών εντός της ζώνης προστασίας διατίθενται στην αγορά της νήσου μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Η μεταφορά και η διασπορά κόπρου που προέρχεται από εκμεταλλεύσεις, εγκαταστάσεις και μεταφορικά μέσα εντός της ζώνης προστασίας επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.
Οι ζωοτροφές, η χορτονομή, το χόρτο και το άχυρο που προέρχονται από τη ζώνη προστασίας διατίθενται στην αγορά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και έπειτα από άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας.

Στη νήσο της Λέσβου όσον αφορά το γάλα ισχύουν τα εξής:
• Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα, δεν διακινούνται εκτός της νήσου Λέσβου. Επιπλέον, διακόπτονται οι εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων από τη νήσο Λέσβου, προς τρίτες χώρες καθώς και το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
• Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από τη ζώνη προστασίας, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ζώνης προστασίας της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από τη ζώνη επιτήρησης, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ζώνης επιτήρησης της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών, που προέρχεται από την περαιτέρω ζώνη, δύναται να μεταποιηθεί σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της περαιτέρω ζώνης, της νήσου Λέσβου, για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, τηρώντας τα μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
Η θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων συνίσταται κατ΄ ελάχιστον, σε παστερίωση με μία μόνο θερμική επεξεργασία, με αποτέλεσμα τουλάχιστον ισοδύναμο του αποτελέσματος που επιτυγχάνεται με την εφαρμογή 72°C επί 15 δευτερόλεπτα. Το νωπό γάλα που δεν θα οδηγηθεί προς μεταποίηση, απορρίπτεται ως ζωικό υποπροϊόν κατηγορίας 2 (απόρριψη με υγειονομική ταφή).
• Τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα οποία έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα, καταναλώνονται αυστηρά εντός της νήσου Λέσβου, μέχρι νεωτέρας.
• Όλα τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, εντός της νήσου της Λέσβου, θα πρέπει να τηρούν μέτρα βιοασφάλειας για την αποτροπή μετάδοσης της νόσου.
• Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ παύει να συλλέγει δείγματα γάλακτος από τη νήσο Λέσβου στο πλαίσιο του προγράμματος συμμόρφωσης με τα κριτήρια νωπού γάλακτος, μέχρι νεωτέρας.

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α’ 46/26.03.2026) η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που αφορά τις επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους και την προστασία των πληττόμενων κλάδων.

Fuel Pass 2026: Ποσά και Κριτήρια

Παρέχεται οικονομική ενίσχυση τον Απρίλιο από τον κρατικό προϋπολογισμό σε κάθε φυσικό πρόσωπο για την κάλυψη του κόστους κατανάλωσης καυσίμων κίνησης (βενζίνη και πετρέλαιο) και μετακίνησης για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο έτους 2026.
Αφορά άτομα με δηλωθέν οικογενειακό εισόδημα φορολογικού έτους 2024 έως είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για τους άγαμους και έως τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, προσαυξανόμενο κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του νοικοκυριού, προς τον σκοπό συμβολής στην κάλυψη του κόστους κατανάλωσης καυσίμων κίνησης και μετακίνησης για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο έτους 2026.

Η οικονομική ενίσχυση πιστώνεται στον δικαιούχο:
α) Σε ψηφιακή χρεωστική κάρτα, που εκδίδεται ειδικά για τον σκοπό αυτόν από πιστωτικό ίδρυμα ή χρηματοπιστωτικό οργανισμό, αντίστοιχα, ή
β) σε τραπεζικό λογαριασμό επιλογής του.

Ποσά Ενίσχυσης (για αυτοκίνητα):
Στις νησιωτικές περιοχές (Κρήτη, Β. & Ν. Αιγαίο κ.α.): 60€ με ψηφιακή κάρτα ή 50€ σε λογαριασμό.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα: 50€ με ψηφιακή κάρτα ή 40€ σε λογαριασμό.

Ποσά Ενίσχυσης (για μοτοσυκλέτες):
Νησιωτικές περιοχές: 35€ με κάρτα ή 30€ σε λογαριασμό.
Υπόλοιπη Ελλάδα: 30€ με κάρτα ή 25€ σε λογαριασμό.

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του gov.gr (taxisnet) ή των ΚΕΠ. Η ψηφιακή κάρτα παραμένει ενεργή έως τις 31 Ιουλίου 2026.

Επιδότηση κόστους πετρελαίου κίνησης

Επιδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό το κόστος του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) κίνησης, που διατίθεται στην εσωτερική αγορά από την 1η έως και την 30η Απριλίου 2026. Το ύψος της επιδότησης του πρώτου εδαφίου ανέρχεται σε δεκαέξι (16) λεπτά του ευρώ (0,16 ευρώ) ανά λίτρο, υπολογιζόμενο επί της αξίας των τιμολογίων πώλησης προ Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) που εκδίδονται από τα διυλιστήρια και τους εισαγωγείς καυσίμων. Το τελικό συνολικό ύψος της επιδότησης υπολογίζεται επί των συνολικών λίτρων καυσίμου που διατίθενται στην εσωτερική αγορά από τα διυλιστήρια και τους εισαγωγείς καυσίμων προς τα πρατήρια καυσίμων, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τους βιομηχανικούς πελάτες.

Αποζημιώσεις για τα τυροκομεία της Λέσβου

 Θεσπίζεται αποζημίωση για επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στη νήσο Λέσβο από τη 15η Μαρτίου 2026 και για όσο χρονικό διάστημα διαρκούν τα μέτρα απαγόρευσης διάθεσης των γαλακτοκομικών προϊόντων λόγω των κρουσμάτων του αφθώδους πυρετού. Η αποζημίωση υπολογίζεται με βάση την αξία των τιμολογίων αγοράς γάλακτος αποκλειστικά για γάλα που έχει παραχθεί στη νήσο Λέσβο.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Τα τελευταία χρόνια, η διατροφή δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως μέσο κάλυψης βασικών αναγκών, αλλά ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την υγεία και την καθημερινότητα του καταναλωτή. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ενδιαφέρον στρέφεται σε τρόφιμα με αυξημένη διατροφική αξία και επιπλέον λειτουργικές ιδιότητες.

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία, καθώς περιέχουν βιοδραστικά συστατικά που συνδέονται με σημαντικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση αυτών των χαρακτηριστικών κατά την επεξεργασία, ώστε να αξιοποιείται πλήρως η διατροφική τους αξία.

Βιολειτουργικά τρόφιμα

Τα βιολειτουργικά τρόφιμα είναι εκείνα που προσφέρουν, πέρα από τη θρεπτική τους αξία, επιπλέον οφέλη σε μία ή περισσότερες φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού, συμβάλλοντας είτε στη βελτίωση της υγείας είτε στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών.

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας, καθώς περιέχουν πληθώρα βιοδραστικών συστατικών, όπως πεπτίδια, προβιοτικά βακτήρια, αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, βιοδραστικές πρωτεΐνες, ολιγοσακχαρίτες, οργανικά οξέα και άλλα μόρια με ποικίλη βιολογική δράση. Τα στοιχεία αυτά έχουν συσχετιστεί με δράσεις όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, η μείωση της απορρόφησης της χοληστερόλης, η ρύθμιση του κορεσμού, η υψηλή βιοδιαθεσιμότητα ασβεστίου και η υποστήριξη μεταβολικών λειτουργιών.

Βιοδραστικά συστατικά

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν ένα σύνολο βιοδραστικών συστατικών, τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στις λειτουργικές τους ιδιότητες και στις ευεργετικές επιδράσεις τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Μεταξύ των σημαντικότερων κατηγοριών που εντοπίζονται στο γάλα περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

Βιοενεργά πεπτίδια

Ένα σημαντικό μέρος της βιολογικής αξίας του γάλακτος οφείλεται στα βιοενεργά πεπτίδια. Τα πεπτίδια αυτά προκύπτουν είτε κατά τη ζύμωση του γάλακτος για την παραγωγή προϊόντων όπως γιαούρτι και τυρί, είτε κατά τη διαδικασία της πέψης στον ανθρώπινο οργανισμό. Τα βιοενεργά πεπτίδια μπορούν να επηρεάσουν συστήματα όπως το καρδιαγγειακό, το πεπτικό, το ανοσοποιητικό και το νευρικό, ενώ έχουν συσχετιστεί με ιδιότητες όπως αντιμικροβιακή, αντιφλεγμονώδη, αντιυπερτασική και αντιοξειδωτική δράση, καθώς και με ικανότητα δέσμευσης μετάλλων.

Προβιοτικά

Τα προβιοτικά είναι μικροοργανισμοί που, όταν καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες, συμβάλλουν θετικά στην υγεία του οργανισμού. Στο γάλα και ιδιαίτερα στα ζυμούμενα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γιαούρτι, απαντώνται βακτήρια που μπορούν να λειτουργήσουν ως προβιοτικά. Η παρουσία τους σχετίζεται με την υποστήριξη του γαστρεντερικού συστήματος, καθώς και με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μηχανισμού.

Πρεβιοτικά

Τα πρεβιοτικά είναι διατροφικά συστατικά που ευνοούν την ανάπτυξη ωφέλιμων μικροοργανισμών στο έντερο. Στα γαλακτοκομικά προϊόντα περιλαμβάνονται ουσίες όπως οι γαλακτοολιγοσακχαρίτες και οι ξυλο-ολιγοσακχαρίτες, οι οποίες συμβάλλουν στην ενίσχυση της εντερικής μικροχλωρίδας και στην προστασία από την προσκόλληση παθογόνων μικροοργανισμών.

Λιπαρά οξέα

Τα λιπαρά οξέα του γάλακτος, όπως το ελαϊκό, το λινελαϊκό και το λινολενικό οξύ, συνδέονται με πολλαπλές βιολογικές δράσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιφλεγμονώδης, η αντιβακτηριακή και η ανοσοενισχυτική δράση, ενώ έχουν επίσης μελετηθεί για πιθανές ευεργετικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Η θρεπτική αξία των γαλακτοκομικών προϊόντων σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την ποιότητα του λίπους τους, καθώς και με την παρουσία λιποδιαλυτών βιταμινών, ω-3 λιπαρών οξέων και συζευγμένου λινελαϊκού οξέος (CLA).

Συστατικά με αντιμικροβιακή δράση

Στο γάλα περιέχονται φυσικά συστατικά με αντιμικροβιακή δράση, όπως η λακτοφερρίνη, η λυσοζύμη, η λακτοϋπεροξειδάση, η οξειδάση ξανθίνης και ορισμένες καζεΐνες. Τα συστατικά αυτά λειτουργούν ως φυσικός μηχανισμός άμυνας του γάλακτος, περιορίζοντας την ανάπτυξη ανεπιθύμητων μικροοργανισμών.

Η λακτοφερρίνη, για παράδειγμα, είναι ανθεκτική στην παστερίωση και έχει την ικανότητα δέσμευσης σιδήρου, περιορίζοντας έτσι την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Παράλληλα, το πεπτίδιο που προέρχεται από αυτήν παρουσιάζει ευρύ φάσμα αντιβακτηριακών και αντιμυκητιακών ιδιοτήτων, ενώ η λυσοζύμη συνήθως λειτουργεί σε συνδυασμό με τη λακτοφερρίνη. Η οξειδάση ξανθίνης αποτελεί φυσική πηγή υπεροξειδίου του υδρογόνου και συνεισφέρει επίσης στην αντιβακτηριακή δράση.

Φυσικά αντιοξειδωτικά του γάλακτος

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν φυσικά αντιοξειδωτικά, τα οποία συμβάλλουν στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών. Η ανεξέλεγκτη δράση των ελεύθερων ριζών συνδέεται με οξειδωτικό στρες και διάφορες παθολογικές καταστάσεις.

Η αντιοξειδωτική ικανότητα του γάλακτος οφείλεται σε συστατικά όπως τα θειούχα αμινοξέα, τα φωσφορικά άλατα, οι βιταμίνες Α και Ε, τα καροτενοειδή, ο ψευδάργυρος, το σελήνιο, ένζυμα όπως η καταλάση και η υπεροξειδάση, καθώς και οι ολιγοσακχαρίτες γάλακτος. Τα αντιοξειδωτικά του γάλακτος μπορούν να διακριθούν σε λιποδιαλυτά και υδατοδιαλυτά.

Μεταξύ των σημαντικότερων αντιοξειδωτικών του γάλακτος περιλαμβάνονται:

τα κλάσματα καζεΐνης, τα οποία συμβάλλουν στην απομάκρυνση ελεύθερων ριζών
οι πρωτεΐνες ορού, που ενισχύουν την παραγωγή αντιοξειδωτικών μηχανισμών
τα καροτενοειδή, τα οποία λειτουργούν ως “καθαριστές” δραστικών μορφών οξυγόνου
το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C), το οποίο αποτελεί το κύριο υδατοδιαλυτό αντιοξειδωτικό του γάλακτος και συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της απορρόφησης του σιδήρου
οι τοκοφερόλες (βιταμίνη Ε), με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, με την α-τοκοφερόλη να θεωρείται η ισχυρότερη λόγω της παρουσίας της στη μεμβράνη των σφαιριδίων λίπους του γάλακτος

Είδη γάλακτος με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά

Ορισμένα είδη γάλακτος παρουσιάζουν επιπλέον ιδιότητες. Το γίδινο γάλα, για παράδειγμα, έχει συσχετιστεί με αντιμικροβιακή και αντιοξειδωτική δράση, ενώ τα πεπτίδια των πρωτεϊνών του ορού και της καζεΐνης σχετίζονται με πολλές βιολογικές δραστηριότητες, όπως η υποστήριξη της άμυνας του οργανισμού και ο έλεγχος μικροβιακών λοιμώξεων.

Το γάλα γαϊδούρας περιέχει φυσικούς παράγοντες που φαίνεται να συμβάλλουν στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού, στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος και στη ρύθμιση της εντερικής λειτουργίας, ενώ θεωρείται και λειτουργικό τρόφιμο λόγω των ιδιοτήτων του πέρα από τη βασική θρεπτική του αξία.

Η αξία των γαλακτοκομικών προϊόντων

Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν αποτελούν απλώς βασικά τρόφιμα της καθημερινής διατροφής, αλλά συνδέονται με μια ευρύτερη λειτουργική αξία, λόγω των συστατικών που περιέχουν. Η παρουσία αυτών των βιοδραστικών στοιχείων αναδεικνύει τον ρόλο τους στη σύγχρονη διατροφή, όπου η ποιότητα και η επίδραση των τροφίμων στην υγεία αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η σωστή επεξεργασία και αξιοποίηση των γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση των ιδιοτήτων τους, αλλά και για την περαιτέρω ανάδειξη της διατροφικής τους αξίας.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 03|2021, «ΓΑΛΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ: ΦΥΣΙΚΑ ΒΙΟΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ», ΜΑΛΙΣΣΙΟΒΑ Ε., ΔΕΛΙΑΛΗ Ι., ΡΑΧΜΑΝΙΔΗ Ε., ΤΖΙΑΣΤΑ Γ. (2021),  σελ. 70–72.

Τη Δευτέρα (23/03/2026) πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), όπου εξελέγησαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Οργάνωσης.

Στη συνέχεια αυτό συγκροτήθηκε σε σώμα. Η σύνθεση του είναι:
Πρόεδρος: Μιχάλης Σαράντης
Αντιπρόεδρος: Μιχάλης Τζιότζος
Γενικός Γραμματέας: Αλέξανδρος Μποτός
Ταμίας: Δημήτριος Μόσχος
Υπεύθυνος Τύπου: Νίκος Τάχας
Μέλος: Δημήτρης Μπαλούκας
Μέλος: Νίκος Καλιακούδας
Μέλος: Κωνσταντίνος Χατζάκος
Μέλος: Δημήτριος Μπίζιος

Τα πρώτα μέτρα στήριξης των τυροκόμων και κτηνοτρόφων της Λέσβου στο πλαίσιο της διαχείρισης της κρίσης που έχει προκύψει από την εμφάνιση αφθώδους πυρετού στο νησί, ανακοίνωσε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, μετά από σύσκεψη δυόμιση ωρών, που είχε με κτηνοτρόφους και τυροκόμους της Λέσβου, τον Περιφερειάρχη, τους βουλευτές και τους Δημάρχους του νησιού.  

Κατά τη συνάντηση, ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι θα δοθούν τα αναγκαία ποσά για την κάλυψη της ζημιάς που έχει προκύψει, ενώ για το διάστημα από τις 15 Μαρτίου θα αποζημιωθεί το γάλα που έχει παραληφθεί, βάσει τιμολογίων, έως την άρση των μέτρων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι είναι αναγκαία η ευλαβική εφαρμογή, από όλους,  των μέτρων βιοασφάλειας που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 202/687, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο ιός δεν θα εξέλθει από το νησί. Επισήμανε, δε, ότι η πορεία των μέτρων θα επανεξετάζεται διαρκώς, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογών, ιδίως ως προς τη διακίνηση παλαιών τυροκομικών προϊόντων, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία ιχνηλάτησης.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι παραγωγοί ανέδειξαν τα σοβαρά προβλήματα που έχουν προκύψει από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων, με αιχμή τη δυσκολία διάθεσης των προϊόντων, τη διαχείριση του γάλακτος, την αναστολή λειτουργίας των τυροκομείων και τις σημαντικές οικονομικές απώλειες.

Ο Κώστας Τσιάρας ανέφερε ότι «αν δεν περιοριστεί η νόσος, οι συνέπειες θα είναι πολύ πιο σοβαρές για το σύνολο της ελληνικής κτηνοτροφίας», επαναλαμβάνοντας την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας. Όπως σημείωσε, η εξειδίκευση των μέτρων στήριξης θα προχωρήσει σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία, αμέσως μετά τη σταθεροποίηση της κατάστασης. Ο Υπουργός επανέλαβε πως «ό,τι χρειαστεί και ό,τι προκύψει από αυτή την κρίση θα τύχει στήριξης από την κυβέρνηση», μεταφέροντας τη σαφή εντολή του Πρωθυπουργού πως «οποιαδήποτε ζημιά προκύψει θα αποζημιωθεί».

Τέλος, τόνισε ότι στόχος είναι να προστατευθεί η κτηνοτροφία και η τοπική οικονομία του νησιού, ενώ επανέλαβε ότι ισχύουν τα μέτρα για αποζημιώσεις για τα ζώα που θανατώνονται, λόγω εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2020/687.

Μετά το πέρας της συνάντησης ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δήλωσε: «Ολοκληρώθηκε πριν από λίγο ευρεία σύσκεψη με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων από τη Λέσβο, για τα ζητήματα που έχουν προκύψει λόγω των μέτρων που είμαστε υποχρεωμένοι να λάβουμε εξαιτίας του αφθώδους πυρετού. Θέλω να τονίσω ότι πρώτη προτεραιότητα σε όλη μας την προσπάθεια είναι ο περιορισμός της νόσου και η αποτροπή της περαιτέρω μετάδοσής της. Πρόκειται για ένα ζήτημα υψίστης σημασίας, τόσο για το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας όσο και για την ίδια την κτηνοτροφία της Λέσβου.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης διατυπώθηκαν όλες οι ανησυχίες και καταγράφηκαν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από τα περιοριστικά μέτρα, τα οποία, όπως είναι εύλογο, δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες αυτή την περίοδο, τόσο στους κτηνοτρόφους όσο και στους μεταποιητές, και ιδιαίτερα στους τυροκόμους.

Σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αποφασίσαμε τη χορήγηση αποζημίωσης για το γάλα που παράγεται από τη στιγμή εφαρμογής των μέτρων και των περιορισμών.

Παράλληλα, βασικές προβλέψεις είναι η απαγόρευση μετακινήσεων και η μη έξοδος τυροκομικών προϊόντων από το νησί, προκειμένου να διασφαλιστεί, με προοπτική, η βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας στην περιοχή, που αποτελεί μείζον ζητούμενο.

Η Λέσβος είναι μια ιδιαίτερα παραγωγική περιοχή και ειδικά στον κτηνοτροφικό τομέα στηρίζεται σε αυτόν ένα μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας. Η παραγωγή της δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία, με προϊόντα που έχουν ξεχωριστή θέση στην ελληνική, ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.

Για τον λόγο αυτό, η πρόθεση της κυβέρνησης, κατόπιν εντολής του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι να στηρίξουμε με κάθε δυνατό τρόπο την κτηνοτροφία στη Λέσβο. Το έχουμε αποδείξει και στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε με συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όπως αυτές που μόλις περιέγραψα».

Επίσης συμμετέχοντες στη σύσκεψη δήλωσαν μεταξύ άλλων:

Γεώργιος Δερεδίνης – Κτηνοτρόφος: «Σήμερα νομίζω ότι κερδήθηκε μια μάχη, μια μάχη. Δείξαμε μια δυναμικότητα. Δεν πρέπει να επαγρυπνεί κανένας μας. Πρέπει να συνεχίσουμε όλοι έτσι. Η κυβέρνηση έδειξε ότι αντεπεξέρχεται στις συνθήκες άμεσα και ευελπιστούμε πως όλοι θα πάμε προς το καλύτερο».

Μανώλης Κωνσταντιδέλλης- Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου: «Μετά από το ραντεβού με την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οφείλω να πω ότι η κυβέρνηση έδειξε πολύ γρήγορα αντανακλαστικά. Μας άκουσε και, κάνοντας μια παρένθεση εδώ, θα ήθελα να ευχαριστήσω και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τον Δήμαρχο Μυτιλήνης και τον Δήμαρχο Δυτικής Λέσβου, καθώς και τους ιδιώτες συναδέλφους που έχουν τυροκομία, αλλά και τα τρία συνεταιριστικά τυροκομεία.
Μετά από πολύωρη σύσκεψη, κατά τη διάρκεια της οποίας ανταλλάξαμε απόψεις, βρέθηκε μια λύση. Νομίζω ότι καλύπτει στο σύνολο τα θέματα που θέσαμε όλες αυτές τις ημέρες και επανέρχεται η φυσιολογικότητα και η καθημερινότητα των κτηνοτρόφων του νησιού μας, που αγωνιούσαν τόσες ημέρες για αυτό το ζήτημα.
Η λύση είναι ότι, από τις 15 του μήνα που εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα και έως να αρθούν τα μέτρα, θα αποζημιώνεται το γάλα κανονικά στις τυροκομικές επιχειρήσεις και στα συνεταιριστικά τυροκομεία. Τις επόμενες ημέρες ευχόμαστε όλα να πάνε καλά, ώστε να ανοίξει και το κομμάτι των ελέγχων, για να μπορούν να βγαίνουν τα ώριμα τυριά εκτός Λέσβου.
Αυτό θεωρώ ότι είναι ό,τι καλύτερο. Αυτά τα δύο σημεία είναι πάρα πολύ σημαντικά και μας εξυπηρετούν και εμάς και τον κτηνοτροφικό κόσμο.
Από εκεί και πέρα, στη ζώνη των τριών χιλιομέτρων, οι υπηρεσίες έχουν τρέξει πάρα πολύ το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, είναι και ζήτημα ατομικής ευθύνης των κτηνοτρόφων. Πρέπει να προστατευτούν τα κοπάδια, με βάση τις οδηγίες που δίνει το Υπουργείο και οι αρμόδιες υπηρεσίες, και όλοι να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια. Άρα, στόχος είναι να σταματήσει εδώ αυτή η αρρώστια και να μπορέσουμε να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία».

Χαράλαμπος Δερεδίνης – Αντιδήμαρχος Δυτικής Λέσβου: «Ανακουφιστήκαμε λίγο γιατί εδώ και μια βδομάδα υπάρχει μια αβεβαιότητα στο νησί. Οι ποσότητες γάλακτος είναι τεράστιες. Οι κτηνοτρόφοι δυστυχώς ακόμα δεν έχουν καταφέρει να ξεχρεώσουν τις ζωοτροφές που έχουν αγοράσει, οπότε υπήρχε μια μεγάλη αβεβαιότητα. Υπήρχε και το θέμα πού θα πάει το γάλα που θα πεταχτεί και τι θα γίνει. Οπότε τώρα με τις αποφάσεις που πήραμε πιστεύω ότι θα έχουμε ένα καλύτερο αύριο».

Στη σύσκεψη μετείχαν:  Ο υφυπουργός Χρήστος Κέλλας, ο Γ.Γ. Σπύρος Πρωτοψάλτης, οι βουλευτές Χαράλαμπος Αθανασίου και Παναγιώτης Παρασκευαϊδης,  ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουντζούρης, Περιφερειάρχης, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας, ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος, ο αντιδήμαρχος Δ. Λέσβου Χαράλαμπος Δερεδίνης, και οι κ.κ.:Αντώνης Καλδέλης, Γραμματέας Συλλόγου Τυροπαραγωγών Λέσβου, Μιχάλης Βελούτσος Αγροτικός Συνεταιρισμός Πέτρας, Μανώλης Κωνσταντιδέλης  Συνεταιρισμός  Μεσοτόπου Λέσβου,  Γρηγόρης Ρόδος Μέλος Δ.Σ ΛΕΣΒΙΓΑΛ ΑΒΕΕ (τυροκόμος),  Λάμπρος Ρόδος, Γαλακτοκομική Λέσβου ΑΒΕΕ (τυροκόμος), Χρήστος Χουλουδής Πρόεδρος Βιομηχανίας ΑΓΡΟΖΩΗ Α.Ε(Βιομηχανία ζωοτροφών και εμπορίας γάλακτος), ΑγγελοςΣαντζηλιώτης , Εταιρεία ΣΑΝΤΖΗΛΙΩΤΗΣ ΑΒΕΕ, Ιγνάτιος Θυμέλης, Εταιρεία ΘΥΜΕΛΗΣ  Α.Ε, Γεώργιος Δερεδίνης, Εμπορία Κρεάτων ΣΑΡΑΝΤΟΣ (κτηνοτρόφος), Δημήτρης Κοτσιόπουλος Εταιρεία ΑΙΟΛΙΚΟΣ Α.Ε, Δημήτρης Μπασαγιάννης Εταιρεία ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ. 

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατόπιν συνεννόησης με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανακοινώνει ότι θα υπάρξει αποζημίωση, με βάση τα τιμολόγια, για γάλα που παραλαμβάνεται από τυροκομεία της Λέσβου, αλλά δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξαιτίας των μέτρων που εφαρμόζονται για τον περιορισμό της διασποράς του αφθώδους πυρετού.

Η αποζημίωση θα αφορά γάλα που παρελήφθη κατά τη διάρκεια των μέτρων.

Στο μεταξύ η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημερώνει ότι η Διεύθυνση του Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών επιβεβαίωσε, με ασφαλή διαγνωστική μέθοδο, δεύτερο κρούσμα αφθώδους πυρετού που εντοπίστηκε σε εκτροφή προβάτων στη Λέσβο, η οποία εδρεύει σε γειτνιάζουσα περιοχή εντός της ζώνης προστασίας που έχει οριστεί, και επομένως συνδέεται επιδημιολογικά με την εκτροφή βοοειδών στην οποία εντοπίστηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στις 16 Μαρτίου 2026.

Κατόπιν της εργαστηριακής επιβεβαίωσης του κρούσματος, η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής εξέδωσε οδηγία για την άμεση θανάτωση των προβάτων της μολυσμένης εκτροφής, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω διασπορά του ιού του αφθώδους πυρετού, όπως προβλέπεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2020/687.

Προς ενίσχυση της κλινικής επιτήρησης και της ιχνηλάτησης που απαιτείται, σήμερα μεταβαίνει στο νησί κλιμάκιο κτηνιάτρων του ΥΠΑΑΤ, ενώ θα συνδράμει κλιμάκιο στρατιωτικών κτηνιάτρων, κατόπιν συνεργασίας με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Επίσης, εντός της εβδομάδας, θα επισκεφτούν το νησί εμπειρογνώμονες της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2026, η Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου κηρύχθηκε σε Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσες δράσεις,όπως αυτές προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών, δίνοντας τη δυνατότητα στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου να ενισχυθεί άμεσα με κατάλληλο προσωπικό, εξοπλισμό, κλπ.

Στη Λέσβο ο Γ. Γρ. ΑΑΤ Σπύρος Πρωτοψάλτης

Την Λέσβο επισκέφθηκε ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Σπύρος Πρωτοψάλτης, μετά τον εντοπισμό κρούσματος αφθώδους πυρετού στο νησί, προκειμένου να παρακολουθήσει από κοντά την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, να ενισχύσει τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και να στείλει σαφές μήνυμα ότι προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι μία: να μην υπάρξει καμία διασπορά της νόσου.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο κ. Πρωτοψάλτης συμμετείχε αρχικά σε σύσκεψη στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) με τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, κ. Κώστα Μουτζούρη, και τις αρμόδιες υπηρεσίες, με αντικείμενο την πορεία των ελέγχων, την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων και την επιτάχυνση της κλινικής επιτήρησης και των ιχνηλατήσεων. Στη συνέχεια, στο κτίριο της Περιφέρειας, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τους τυροκόμους του νησιού, στο πλαίσιο της συνολικής προσπάθειας για την αυστηρή τήρηση των μέτρων και την αποτροπή κάθε κινδύνου περαιτέρω διασποράς.
Ο Γενικός Γραμματέας επισκέφθηκε επίσης το τελωνείο Μυτιλήνης στο λιμάνι, ενώ συναντήθηκε με τον Γενικό Αστυνομικό Διευθυντή Βορείου Αιγαίου, Υποστράτηγο κ. Μιχάλη Σεβδυνίδη, τον Αστυνομικό Διευθυντή Λέσβου κ. Κώστα Παπάζογλου, τον Διοικητή της 9ης Περιφερειακής Διοίκησης Λιμενικού Σώματος κ. Ευστράτιο Ψύρρα και τον Λιμενάρχη κ. Γεώργιο Κουλίκα, για την ενίσχυση των ελέγχων και της επιτήρησης.
Στο επίκεντρο της επίσκεψης βρέθηκε η αυστηρή εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων μέτρων, η ολοκλήρωση χωρίς καθυστερήσεις της κλινικής επιτήρησης από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, ο πλήρης έλεγχος των εκτροφών και η κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε η νόσος να περιοριστεί άμεσα και αποτελεσματικά μέσα στη Λέσβο.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπογραμμίζει ότι η παρούσα φάση είναι η πλέον κρίσιμη και δεν επιτρέπει κανένα περιθώριο χαλάρωσης ή παρέκκλισης. Η αυστηρή τήρηση των οδηγιών των κτηνιατρικών υπηρεσιών είναι υποχρεωτική και απολύτως αναγκαία για την προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου και για την αποτροπή επέκτασης της νόσου στην υπόλοιπη χώρα.
Η ευθύνη αυτή είναι συλλογική. Τοπικοί φορείς, ελεγκτικοί μηχανισμοί, αρμόδιες υπηρεσίες, τυροκομεία, σφαγεία, έμποροι και κτηνοτρόφοι οφείλουν να συμβάλουν με απόλυτη σοβαρότητα και πειθαρχία στην εφαρμογή των μέτρων, ώστε να προληφθούν τα χειρότερα και να προστατευθεί το ζωικό κεφάλαιο του νησιού και της χώρας.
Σε δήλωσή του, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης ανέφερε: «Βρισκόμαστε σήμερα στη Λέσβο για να δούμε από κοντά την εφαρμογή των μέτρων και να συντονίσουμε με όλους τους αρμόδιους φορείς την προσπάθεια περιορισμού του αφθώδους πυρετού. Ο στόχος είναι ένας και αδιαπραγμάτευτος: να μην υπάρξει καμία διασπορά της νόσου, εντός και εκτός του νησιού, και να εκριζωθεί το συντομότερο δυνατό.
Γι’ αυτό απαιτείται πλήρης και αυστηρή εφαρμογή όλων των μέτρων, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς καθυστερήσεις. Πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα η ιχνηλάτηση και η κλινική επιτήρηση, να ελεγχθούν όλες οι εκτροφές και να τηρηθούν απαρέγκλιτα οι οδηγίες των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης ή εφησυχασμού.
Η προστασία της κτηνοτροφίας της Λέσβου είναι κρίσιμη τόσο για το ίδιο το νησί όσο και για το σύνολο της χώρας. Σε αυτή την προσπάθεια είναι καθοριστικός ο ρόλος των τοπικών αρχών, των υπηρεσιών, των ίδιων των κτηνοτρόφων και των συναφών επιχειρήσεων, ώστε να προλάβουμε τα χειρότερα και να περιορίσουμε τη νόσο εδώ και τώρα.
Θέλω όμως να στείλω και ένα ξεκάθαρο μήνυμα στους κτηνοτρόφους της Λέσβου: η κυβέρνηση είναι και θα είναι δίπλα τους. Οι άνθρωποι της παραγωγής και της μεταποίησης που δοκιμάζονται δεν είναι μόνοι τους. Όπως και σε άλλες δύσκολες περιπτώσεις ζωονόσων, έτσι και τώρα το κράτος θα στηρίξει όσους πλήττονται, με αποζημιώσεις που θα ανακοινωθούν σύντομα. Είναι μια δύσκολη στιγμή, αλλά με συνεργασία, υπευθυνότητα και αυστηρή τήρηση των μέτρων μπορούμε να προστατεύσουμε τη Λέσβο, να στηρίξουμε τους κτηνοτρόφους μας και των μεταποιητικών επιχειρήσεων του πρωτογενούς τομέα και να αποτρέψουμε την περαιτέρω εξάπλωση της νόσου».
Υπενθυμίζεται ότι ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος των παραγωγικών ζώων, η οποία δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν συνιστά κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, αλλά αποτελεί πολύ σοβαρή απειλή για το ζωικό κεφάλαιο, την κτηνοτροφική παραγωγή και την τοπική οικονομία. Για τον λόγο αυτό, η αυστηρή τήρηση των μέτρων και η πλήρης συμμόρφωση με τις οδηγίες των κτηνιατρικών αρχών είναι απολύτως κρίσιμες προϋποθέσεις για τον άμεσο περιορισμό και την εκρίζωση της νόσου.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα και σε συνεχή συνεργασία με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, τις λιμενικές, τελωνειακές και αστυνομικές αρχές, προκειμένου να διασφαλιστεί η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων και ο άμεσος περιορισμός της νόσου».

Μήνυμα στήριξης από Αγροτικό & Κτηνοτροφικό Σύλλογο Αλεξανδρούπολης

Την έντονη αλληλεγγύη του προς τους κτηνοτρόφους και τους κατοίκους της Λέσβου εκφράζει ο Αγροτικός & Κτηνοτροφικός Σύλλογος Αλεξανδρούπολης, με αφορμή την εξάπλωση του αφθώδους πυρετού που πλήττει το νησί. Όπως επισημαίνεται, η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η ζωονόσος έχει επιφέρει σοβαρές συνέπειες στην τοπική κοινωνία και οικονομία. Συγκεκριμένα, έχουν επιβληθεί αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σημαντικό οικονομικό πλήγμα για τους παραγωγούς. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για την επιβίωση του ζωικού κεφαλαίου, ενώ διατυπώνονται φόβοι ακόμη και για γενικευμένη οικονομική κατάρρευση στο νησί. Ο Σύλλογος τονίζει ότι οι κάτοικοι των ακριτικών περιοχών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «αναλώσιμες» ζώνες, αλλά να στηρίζονται ουσιαστικά από την πολιτεία. Στο ίδιο πλαίσιο, απευθύνει σαφές μήνυμα προς την κεντρική διοίκηση για την ανάγκη άμεσης και έμπρακτης ενίσχυσης των πληγέντων. Τέλος, υπογραμμίζεται ότι η αντιμετώπιση της ζωονόσου στη Λέσβο δεν μπορεί και δεν πρέπει να οδηγήσει σε «εξόντωση» των ανθρώπων της περιοχής, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ισορροπημένες και δίκαιες παρεμβάσεις.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι, μετά την εργαστηριακή επιβεβαίωση κρούσματος αφθώδους πυρετού στην Λέσβο, έχουν τεθεί σε ισχύ επείγοντα μέτρα για την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου, ενώ έχει δοθεί και εντολή για την ενεργοποίηση των Τοπικών Κέντρων Ελέγχου του αφθώδους πυρετού για τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών και την έγκαιρη ενημέρωση του κοινού.

Αναφερόμενος στα μέτρα, ο Γενικός Διευθυντής Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Μεσοτόπου Λέσβου, Μανώλης Κωνσταντιδέλλης, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «τα μέτρα είναι καταστροφικά για την κτηνοτροφία και την μεταποίηση του γάλακτος στο νησί. 

Ήδη από σήμερα το ΥπΑΑΤ θα έπρεπε να ανακοινώσει οικονομικά μέτρα για την στήριξη του κλάδου. Ζητάμε να ανακοινωθεί μια επιστρεπτέα προκαταβολή για να αγοράσουμε το γάλα από τους κτηνοτρόφους, να το μεταποιούμε σε τυρί και να το αποθηκεύουμε για όσο χρόνο χρειαστεί.

Η Λέσβος παράγει 25 τόνους τυρί την ημέρα. Πως θα μπορέσει η τοπική αγορά να καταναλώσει τόσο μεγάλες ποσότητες; Αν δεν καταβληθούν ενισχύσεις τότε να απαγορεύσουν τις εισαγωγές τυροκομικών προϊόντων στο νησί. 

Να γίνει καραντίνα στο νησί, να ακολουθήσουμε τα μέτρα βιοασφάλειας και να έχουμε ελέγχους. Όμως το οικονομικό βάρος των μέτρων δεν μπορούν να το σηκώσουν οι κτηνοτρόφοι, οι μεταποιητές και οι συνεταιρισμοί. Η κατάσταση είναι τραγική και αν δεν υπάρξει οικονομική στήριξη τότε θα έχουμε ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή στο νησί και υπάρχει κίνδυνος κοινωνικών εκρήξεων». 

Τι προβλέπεται για ζώα, γάλα, κρέας, ζωικά υποπροϊόντα και ζωοτροφές

Σύμφωνα με τις σχετικές εγκυκλίους, στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου έχουν οριοθετηθεί ζώνη προστασίας σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από την μολυσμένη εκτροφή και περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη στο υπόλοιπο της νήσου. Η ισχύς των μέτρων στις ζώνες αυτές έχει οριστεί έως και τις 15 Μαΐου 2026.

Ως προς τις μετακινήσεις ζώντων ζώων, ισχύει καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων των ευαίσθητων ειδών, δηλαδή βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων, για σφαγή, πάχυνση, αναπαραγωγή ή βόσκηση, εντός της ζώνης προστασίας, της ζώνης επιτήρησης και της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, για τουλάχιστον δέκα ημέρες και έως την επαναξιολόγηση των μέτρων με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις νεότερες οδηγίες.

Για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, προβλέπεται ότι το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα δεν διακινούνται εκτός της νήσου Λέσβου.

Το νωπό γάλα μπορεί να μεταποιείται μόνο εντός της ίδιας ζώνης από την οποία προέρχεται, με τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, ενώ η θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων ορίζεται κατ’ ελάχιστον σε παστερίωση ισοδύναμη με 72°C για 15 δευτερόλεπτα.

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται στη Λέσβο καταναλώνονται αυστηρά εντός του νησιού μέχρι νεωτέρας.

Επιπλέον, τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα από νωπό γάλα της Λέσβου, καθώς και τα προϊόντα που έχουν ήδη μετακινηθεί από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα, από 15 Ιανουαρίου 2026 και μετά, δεν διατίθενται στην αγορά μέχρι νεωτέρας.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα εντός της Λέσβου. Τα οχήματα αυτά οφείλουν να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά, να διαθέτουν εξοπλισμό απολύμανσης, να λειτουργούν με διακριτή χρήση ανά ζώνη, να μην παραλαμβάνουν γάλα από ελεύθερες περιοχές όταν κινούνται σε απαγορευμένη ζώνη και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά καθαρισμού και απολύμανσης. Οι ίδιοι όροι ισχύουν και για τα οχήματα μεταφοράς γαλακτοκομικών προϊόντων.

Για το νωπό κρέας και τα προϊόντα κρέατος, απαγορεύονται ρητά όλες οι σφαγές των παραγωγικών δίχηλων ζώων στη νήσο Λέσβου μέχρι νεωτέρας. Σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εκτός Λέσβου και ήδη βρίσκονται σε ψυκτικούς θαλάμους σφαγείων του νησιού μπορούν να διακινηθούν μόνο στην τοπική αγορά, εντός Λέσβου. Αντίθετα, σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εντός Λέσβου μπορούν να διατεθούν στην τοπική αγορά μόνο κατόπιν θερμικής επεξεργασίας.

Παράλληλα, απαγορεύεται η αποστολή σφαγίων, κρέατος, παρασκευασμάτων και προϊόντων με βάση το κρέας από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, άλλα κράτη-μέλη και τρίτες χώρες μέχρι νεωτέρας.

Σε ό,τι αφορά τα ζωικά υποπροϊόντα, ισχύει ότι τα ζωικά υποπροϊόντα των δίχηλων ζώων που προέρχονται από τη Λέσβο, όπως νεκρά ζώα, κόπρος, γάλα, δέρματα, μαλλί, εντόσθια και λοιποί ιστοί από σφαγεία, απαγορεύεται να μετακινηθούν εκτός νήσου Λέσβου.

Για τα σφαγεία προβλέπεται ειδική διαχείριση εντός νησιού, ενώ για τις δορές και τα δέρματα ορίζεται ότι μπορούν να οδηγούνται στις εγκεκριμένες μονάδες ενδιάμεσου χειρισμού του νησιού για αλάτιση και αποθήκευση μέχρι νεωτέρας.

Αντίστοιχα, για τις ζωοτροφές προβλέπεται ότι ισχύουν περιορισμοί στη διακίνησή τους από τη Λέσβο, στο πλαίσιο των συνολικών μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου.

Παράλληλα, στις εκτροφές που βρίσκονται στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης πραγματοποιούνται έλεγχοι και επισκέψεις με προτεραιότητα στη ζώνη προστασίας, κατά τις οποίες επαληθεύεται και η τήρηση των μέτρων βιοπροφύλαξης. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η περίφραξη, οι απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, οι συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, η τήρηση αρχείου επισκεπτών και η χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές εγκαταστάσεις και κάθε εμπλεκόμενο στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών. Η έγκαιρη συμμόρφωση με τα μέτρα είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη θωράκιση της παραγωγής του νησιού.

Επικίνδυνος ο αφθώδης πυρετός

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Μεταδίδεται τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων. Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων.

Μειωμένη αναμένεται να είναι το 2026 η εγχώρια παραγωγή φέτας, μετά τις αλλεπάλληλες θανατώσεις αιγοπροβάτων λόγω της ευλογιάς.

Ο Μιχάλης Σαράντης, πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Τυριού «Φέτα» μίλησε εφ΄ όλης της ύλης διαδικτυακά στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής για τους παραγωγούς, τη διεπαγγελματική και τα προβλήματα και τις προοπτικές του εθνικού μας τυριού, τονίζοντας πως δεν κινδυνεύει από συμφωνίες όπως η Mercosur, αλλά από τον «κακό μας εαυτό».

ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ Η ΟΧΙ ΤΟ ΓΑΛΑ;

Υποστήριξε πως τα στοιχεία του ΕΛΓΟ για το γάλα είναι κατά 99% αξιόπιστα και σημείωσε πως η Ελλάδα παρήγαγε για το 2025 περίπου 732.000 τόνους πρόβειο και περίπου 158.000 τόνους κατσικίσιο. Παρόλα αυτά κράτησε μία επιφύλαξη λέγοντας πως: «παρόλο που είμαι 45 χρόνια στον κλάδο εδώ και 30 χρόνια πραγματικά δεν ξέρουμε ποιο είναι το ζωικό κεφάλαιο στην Ελλάδα».

Ο κ. Σαράντης εξήγησε πως το 90% του αιγοπρόβειου γάλακτος κατευθύνεται στην παραγωγή φέτας και απάντησε σε πλειάδα ερωτήσεων βουλευτών, κυβερνητικών (Μπακογιάννη, Χαρακόπουλος, Κελέτσης κ.ά.) κι αντιπολιτευόμενων (Χνάρης, Κόκκαλης, Μανωλάκου, Μπούμπας, Δελβερούδης, Κεφαλά κ.ά.). Μεταξύ άλλων σημείωσε τα εξής:

1. Υπάρχουν περίπου 50.000 εκμεταλλεύσεις κτηνοτρόφων. Οι περισσότερες, ίσως και πάνω από το 50% δεν έχουν άδειες λειτουργίας. Δυσκολεύονται να βγάλουν άδειες και να πάρουν και μέτρα βιοασφάλειας.

2. Σημείωσε πως η Στατιστική Υπηρεσία μιλά για περίπου 16 εκ. πρόβατα και 2,8 εκ. κατσίκια αλλά αν συνέβαινε αυτό «η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει τριπλάσιο γάλα απ΄ αυτό που έχει…». Εκτίμησε πως τα ζώα στη χώρα μας είναι περίπου 7 εκατομμύρια τα πρόβατα και περίπου 1,5 έως 2 εκατομμύρια οι αίγες.

3. Χρειάζεται, είπε, άμεσα πραγματική καταμέτρηση του ζωικού κεφαλαίου της χώρας, ώστε να είναι αποτελεσματικοί και οι έλεγχοι.

4. Ισχυρίστηκε πως θα έπρεπε να εμπλακούν και οι ιδιώτες κτηνίατροι εκτροφής, που θα είναι υπόλογοι και υπεύθυνοι για το κράτος και τις υπηρεσίες, που κάνουν τους ελέγχους.

5. Πλην του εμβολίου της βρουκέλλας, είπε, όλα τα υπόλοιπα τα επιβαρύνονται οι κτηνοτρόφοι και ζήτησε να δίνονται δωρεάν από το κράτος ώστε να επιτευχθεί ο καθολικός εμβολιασμός και να προχωρήσει η εξάλειψη των ζωονόσων.

6. Υποστήριξε ότι φέτος δόθηκε ιστορικά υψηλή τιμή στο πρόβειο στα 1,60 λεπτά, που προορίζεται για φέτα και 0,53-0,55 στο αγελαδινό, το οποίο κατά βάση προορίζεται για γιαούρτι.  

7. Υποστήριξε πως οι Διεπαγγελματικές Φέτας και Κρέατος συνεισφέρουν κοντά στο 0,5% στον ΕΛΓΟ κι έχει δημιουργηθεί κουμπαράς περίπου 70 εκ. ευρώ. Σημείωσε πως η ΕΔΟΦ θέλει να χρησιμοποιήσει χρήματα απ’  αυτόν τον κουμπαρά για τη διαφήμιση της φέτας σε στοχευμένες χώρες: Ιταλία, Γερμανία, Ην. Βασίλειο, Σουηδία.

ΟΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΦΕΤΑΣ – ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ MERCOSUR

«Η Ελλάδα πριν 20 χρόνια παρήγαγε περίπου 65 με 70 χιλιάδες τόνους φέτα, για το 2025 τα ανεπίσημα στοιχεία που έχουμε σαν διεπαγγελματική θα κλείσει με περίπου 140.000 τόνους φέτας. Ένα προϊόν που βοηθάει το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας μας με κάτι λιγότερο από 1 δις ευρώ εισαγωγή συναλλάγματος», είπε ο κ. Σαράντης.

Ανέφερε πως η φέτα είναι σημαντικό προϊόν και για τον διατροφικό τομέα και για τις εξαγωγές. «Είναι ένα προϊόν που τρέχει με 3%, 4%, κάποιες χρονιές έχει φτάσει και 6%, 7% αύξηση. Όταν η Ελλάδα παρήγαγε 70.000 τόνους στο εξωτερικό πήγαιναν μόνο 8.000 τόνοι. Τώρα τους 140.000 τόνους περίπου παραγωγή φέτας, οι 85.000 τόνοι είναι (για) εξαγωγή», ανέφερε.

Ο κ. Σαράντης εκτίμησε πως σε ό, τι αφορά στη Mercosur δεν θα υπάρξει πρόβλημα με τη φέτα. Υποστήριξε πως η Ελλάδα «στη Λατινική Αμερική και στο σύνολο εξάγει περίπου 30 τόνους φέτα», όταν «η Γερμανία εισάγει πάνω από 25.000 τόνους φέτα. Άρα, λοιπόν, εμείς δεν φοβόμαστε τη Mercosur». Και πρόσθεσε: «Η φέτα δεν έχει κανένα πρόβλημα παγκόσμια. Δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα εκτός από τον κακό μας εαυτό». Σημείωσε πως πριν από ένα μήνα πάρθηκε απόφαση η ΕΔΟΦ ν΄ αλλάξει έδρα κι από την Αθήνα να μεταφερθεί στη Λάρισα, ώστε να φέρει πιο κοντά τους κτηνοτρόφους με τους μεταποιητές.

ΠΕΡΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ

Για τους συνεταιρισμούς ανέφερε πως «σίγουρα πρέπει να πάμε σε μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις. Χρειάζονται μεγαλύτερες μονάδες και αυτό σε συνδυασμό με ανάπτυξη ομάδων παραγωγών και Συνεταιρισμών Παραγωγών. Εμείς έχουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα στην Καρδίτσα, με τον Συνεταιρισμό Παραγωγών Δυτικής Θεσσαλίας, πρόβειου και αγελαδινού γάλακτος, που εδώ και 12 χρόνια εξελίσσεται και ήδη έχει βάλει σε λειτουργία και κάνει συνολική εκτροφή όλων των ζώων των κτηνοτρόφων που ανήκουν στον παραγωγό από δική τους βιοτεχνία ζωοτροφών», ανέφερε. Για τον ηλεκτρονικό σβώλο στα μεγάλα θηλαστικά ανέφερε πως είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, «πρέπει οπωσδήποτε να προχωρήσει αυτή η διαδικασία».

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΘΑΝΑΤΩΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΑΠΟ ΕΥΛΟΓΙΑ

Σχετικά με τις ποσότητες γάλακτος είπε πως από τα περίπου 500.000 ζώα που αναφέρονται ότι θανατώθηκαν λόγω ευλογιάς «δεν είναι όλα γαλακτοφόρα, για όσους γνωρίζουν πώς είναι τα κοπάδια. Το 50% είναι γαλακτοφόρα, το 30% είναι αυτά που περιμένουν να μπουν στην παραγωγή κι ένα 20% είναι οι νέες γέννες. Άρα, δεν ισχύει ότι αυξήθηκε το γάλα, το γάλα και τον Ιανουάριο. Με στοιχεία που έχουμε πρόχειρα πάλι, είναι πολύ μειωμένο. Δηλαδή, υπάρχει περίπτωση φέτος να έχουμε μειωμένη παραγωγή έως και 15 και 20 χιλιάδες τόνους φέτας. Αυτό θα το δούμε όμως στο επόμενο εξάμηνο».

Ερωτώμενος για τους κυβερνητικούς χειρισμούς στο θέμα της ευλογιάς τόνισε πως «η ευλογιά ξεκίνησε στη χώρα μας από το καλοκαίρι του 2024. Δυστυχώς, έχουμε παραπάνω από ενάμιση χρόνο που το πρόβλημα αυτό υπάρχει στον κλάδο μας. Εγώ, θα πω, ότι η αντιμετώπιση της ευλογιάς είναι υπόθεση των Περιφερειών».

«Δεν ξέρω ποιος έφταιξε, αλλά το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν μπήκε η ευλογιά στην Ελλάδα από την Τουρκία στην Αλεξανδρούπολη και μετά στην Κομοτηνή. Τότε έπρεπε να παρθούν άμεσα μέτρα, σκληρά και δύσκολα», είπε ο κ. Σαράντης. Εξέφρασε την άποψη πως θα έπρεπε ουσιαστικά «να γίνει δεύτερο σύνορο στα σύνορα Κομοτηνής - Ξάνθης. Δυστυχώς, από το καλοκαίρι του 2024 μέχρι και τέλος του 2024, η ευλογιά ξέφυγε από εκεί με παράνομες μεταφορές ζώων, ζωοτροφών κτλ. Και είχαμε όλες αυτές τις εστίες μετά. Άρα, λοιπόν, σίγουρα ο μηχανισμός έχει ευθύνες, διότι θεωρούσαν, ότι η ευλογιά είναι μία απλή ζωονόσος. Δυστυχώς, είναι μία ζωονόσος, η οποία δεν εξαλείφεται εύκολα, ζει στο περιβάλλον περίπου μέχρι και έξι μήνες και γι’ αυτό υπάρχει η μεγάλη δυσκολία της εξάλειψης». 

Ακόμη δεν έχει βρει λύση το ΥπΑΑΤ στο πρόβλημα με τις αδειοδοτήσεις των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα κάθε χρόνο η κυβέρνηση να αναγκάζεται να τους δίνει παράταση.

Μιλώντας στη Διακομματική Επιτροπή για τον αγροτικό τομέα ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Φέτας κ. Μιχάλης Σαράντης ανέφερε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με το αρμόδιο υπουργείο για την απλοποίηση των διαδικασιών για την αδειοδότηση των κτηνοτροφικών μονάδων.

Αναφορικά με τα περί αυξημένης παραγωγής γάλακτος ενώ έχουμε θανατώσεις 500.000 ζώων, υποστήριξε ότι «αυτό ίσχυε μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Από τον Οκτώβριο το γάλα το πρόβειο που πάει για φέτα είναι μειωμένο και μάλιστα τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο υπάρχει μεγάλη μείωση στο γάλα. Θα πρέπει να πω εδώ, ότι οι περισσότερες θανατώσεις ζώων έγιναν μετά τον Αύγουστο. Δεύτερον, από τα 500.000 ζώα που αναφέρονται ότι θανατώθηκαν, δεν είναι όλα γαλακτοφόρα, για όσους γνωρίζουν πώς είναι τα κοπάδια, το 50% είναι γαλακτοφόρα, το 30% είναι αυτά που περιμένουν να μπουν στην παραγωγή και ένα 20% είναι οι νέες γέννες.

Άρα, δεν ισχύει ότι αυξήθηκε το γάλα, το γάλα και τον Ιανουάριο, με στοιχεία που έχουμε πρόχειρα πάλι, είναι πολύ μειωμένο. Δηλαδή, υπάρχει περίπτωση φέτος να έχουμε μειωμένη παραγωγή έως και 15 και 20 χιλιάδες τόνους φέτας. Αυτό θα το δούμε όμως στο επόμενο εξάμηνο. Συνεπώς, δεν ισχύει ότι είναι αυξημένο το γάλα, ούτε ότι είναι σταθερό. Με βάση τις θανατώσεις που έγιναν, φαίνεται, ότι από 1η Οκτωβρίου 2025 και μετά, το γάλα είναι μειωμένο».

Να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου, το ισοζύγιο του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ για τις παραδόσεις πρόβειου γάλακτος ανέφερε ότι για το 8μηνο του 2024 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι είχαν συνολικά παραδώσει 613.404 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Αντίστοιχα το 8μηνο του 2025 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι έχουν συνολικά παραδώσει 615.523 τόνους πρόβειου γάλακτος. Δηλαδή παρέδωσαν οι κτηνοτρόφοι το 2025 περισσότερο γάλα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Αναφερόμενος στα σχετικά στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ ο πρόεδρος του ΣΕΚ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεπαγγελματικής Φέτας, Δημήτρης Μόσχος, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «δεν μπορεί να ισχύουν αυτά τα στοιχεία όταν έχουν θανατωθεί τόσες χιλιάδες πρόβατα λόγω της ευλογιάς. Τα ίδια γίνονται και με τα τιμολόγια κρέατος. Φαίνεται λοιπόν ότι η νοθεία της φέτας συνεχίζεται γιατί δεν έχουν φροντίσει να κάνουν ελέγχους και να επιβάλλουν αυστηρές ποινές».

Σε υψηλά επίπεδα παραμένουν οι τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος αλλά οι επόμενοι δύο μήνες είναι κρίσιμοι για την παραγωγικότητα των ζώων.

Η μεγάλη ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος παράγεται από τέλη Φεβρουαρίου μέχρι τις αρχές Μαΐου και την περίοδο αυτή τα ζώα θα πρέπει να βοσκήσουν. Οι κτηνοτρόφοι που είναι σε περιοχές με καραντίνα, των οποίων τα ζώα είναι κλεισμένα στους στάβλους, αντιμετωπίζουν προβλήματα από το στρεσάρισμα που έχουν γιατί δεν βγαίνουν έξω, με αποτέλεσμα να μειώνεται η παραγωγικότητά τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται η ποσότητα (τα κιλά) και να αντισταθμίζεται η υψηλή τιμή που έχει το γάλα.  

Ο κ. Θοδωρής Παπαστογιαννούδης, αγροτοκτηνοτρόφος από την Λάρισα, μίλησε στον ΑγροΤύπο για την πρόσφατη σύλληψή του από την Ο.Π.Κ.Ε. (Ομάδες Πρόληψης και Καταστολής Εγκλήματος). Έχει συνολικά 600 πρόβατα τα οποία είναι κλεισμένα λόγω καραντίνας από τον Σεπτέμβριο του 2024 μέχρι σήμερα, αρχικά λόγω της πανώλης και στην συνέχεια λόγω της ευλογιάς.

Ο κ. Θοδωρής Παπαστογιαννούδης τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα εγκλεισμού τόλμησα να βγάλω 120 πρόβατα από τον στάβλο μου, μαζί με τον τσοπάνη μου, για να βοσκήσουν, σε απόσταση 200 μέτρων από την εκτροφή σε δικό μου αγροτεμάχιο. Εκείνη την στιγμή είδαμε τους αστυνομικούς να έρχονται με περιπολικό και αμέσως με οδήγησαν με χειροπέδες στο αστυνομικό τμήμα. Κρατήθηκα μαζί με τον τσοπάνο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ζήτησα από την εισαγγελέα να με αφήσει να γυρίσω γιατί αν έμενα μέσα για δύο ημέρες (λόγω αυτοφόρου) θα έχανα τα ζώα μου από ασιτία γιατί κανένας δεν θα τα τάιζε. Ευτυχώς κατάλαβε το μέγεθος του προβλήματος και μας άφησε ελεύθερους.

Έχουμε περίπου 1,5 μήνα που μπορούμε να βγάλουμε τα ζώα για βοσκή γιατί μετά θα ξεραθεί το χορτάρι και δεν έχει κανένα νόημα να βγαίνουν έξω.

Θα πρέπει να σας επισημάνω ότι καμιά φυλή αιγοπροβάτων δεν αντέχει τον εγκλεισμό όλο τον χρόνο μέσα στον στάβλο. Ο πατέρας μου ήταν ο πρώτος κτηνοτρόφος που έφερε στην Ελλάδα πρόβατα Λακόν και τα γνωρίζω καλά.

Σε όλη την Ευρώπη βγάζουν τα αιγοπρόβατα έξω να βοσκήσουν και έτσι μπορούν τα ζώα να έχουν αποδόσεις αλλά και δεν στρεσάρουν. Επίσης θα πρέπει ο κτηνοτρόφος να κάνει καθαρισμό στον στάβλο του. Είμαι από τους κτηνοτρόφους που δύο φορές τον χρόνο κάνω καθαρισμό και απολύμανση στον στάβλο.    

Αν συνεχίσουμε να κρατάμε μέσα στον στάβλο τα ζώα κινδυνεύουν να πεθάνουν από ασιτία και όχι από ευλογιά.

Οι τιμές στο γάλα αυτό το διάστημα κυμαίνονται από 1,58 έως και 1,63 ευρώ το κιλό. Όμως οι ποσότητες γάλακτος αναμένεται να μειωθούν αν τα ζώα παραμείνουν κλεισμένα μέσα τώρα που αυξάνονται οι θερμοκρασίες.

Οι κτηνοτρόφοι ζητάνε οι μονάδες που δεν έχουν ευλογιά να έχουν μια άδεια και να μπορούν για αυτή την χρονική περίοδο να βόσκήσουν τα ζώα τους.

Μας έδωσαν χρήματα για να αγοράσουμε ζωοτροφές αλλά τα ποσά ήταν πολύ λίγα. Οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν ρευστότητα για να αγοράσουν ζωοτροφές και αναγκάζονται να δανειστούν. Πότε θα ξεπληρώσουν αυτά τα δάνεια ρωτάμε το ΥπΑΑΤ. Επίσης στην αγορά κυκλοφορούν ζωοτροφές από μολυσμένες περιοχές σε χαμηλές τιμές. Πολλοί κάνουν το λάθος να τις αγοράσουν λόγω της χαμηλής τιμής αλλά υπάρχει κίνδυνος για την εκτροφή τους.

Θα πρέπει το ΥπΑΑΤ άμεσα να επανεξετάσει το μέτρο της απαγόρευσης βόσκησης γιατί οι κτηνοτρόφοι δεν αντέχουν το κόστος ζωοτροφών και τα ζώα τον εγκλεισμό. 

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι οι βιομηχανίες γάλακτος μας έδωσαν τα τιμολόγια Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου. Οι τιμές παραγωγού κυμαίνονται από 1,58 ευρώ το κιλό για μικρές ποσότητες και στα 1,60 ευρώ το κιλό για ποσότητα άνω των 100 τόνων. Στην αγορά όμως έχουμε προσφορές από βιομηχανίες για συνεργασίες με παραγωγούς με τιμές από 1,62 έως και 1,63 ευρώ για πρόβειο γάλα. Βλέπουμε ότι υπάρχει αυξημένη ζήτηση για γάλα και είναι λογικό με την μεγάλη μείωση που έχουμε στο ζωικό κεφάλαιο λόγω της ευλογιάς. Πέρσι οι ίδιες γαλακτοβιομηχανίες έδιναν κατά 18 λεπτά λιγότερη τιμή σε σχέση με την φετινή.

Σήμερα πάντως οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι ζουν από την πώληση γάλακτος και κρέατος. Οι αγροτικές ενισχύσεις από την ΚΑΠ έχουν σε μεγάλο βαθμό μειωθεί αλλά και πληρώνονται με μεγάλη καθυστέρηση. Ακόμη τα αιγοπρόβατα είναι στους στάβλους και αγοράζουμε ζωοτροφές. Αυτό που θα πρέπει να προσέχουν οι κτηνοτρόφοι είναι από που αγοράζουν ζωοτροφές και να μην κοιτάζουν μόνο την χαμηλή τιμή. Υπάρχει κίνδυνος να είναι μολυσμένες από περιοχές με ευλογιά. Αν υπάρξει κρούσμα ευλογιάς στην εκτροφή τότε έχουμε ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή για τον κτηνοτρόφο και δεν ξέρει πότε θα καταφέρει να ξαναφτιάξει το κοπάδι.   

Ο κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ρεθύμνου, Γιώργος Βενιεράκης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι τιμές που πουλάμε στην Κρήτη είναι από 1,15 έως 1,20 ευρώ το κιλό για το πρόβειο γάλα και στα 90 λεπτά το κιλό για το γιδινό. Είναι σίγουρα αυξημένες σε σχέση με πέρσι που το πρόβειο το πουλούσαμε από 1 έως 1,10 ευρώ το κιλό. Πάντως υπάρχει αυξημένη ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα από την ηπειρωτική Ελλάδα είναι αυξημένη και μεγάλες ποσότητες αγοράζουν οι μεγάλες βιοληχανίες. Από την άλλη θετικό είναι ότι παρέμειναν στα περσινά επίπεδα οι τιμές των ζωοτροφών. Το μεγάλο πρόβλημα για μας είναι το υψηλό κόστος των ζωοτροφών λόγω των μεταφορικών. Πληρώνουν ενισχύσεις για μεταφορικό ισοδύναμο αλλά τα χρήματα αυτά δεν φτάνουν ποτέ στους κτηνοτρόφους της νησιωτικής Ελλάδας.

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι δεν είχαμε κάποια διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα από τον Δεκέμβριο. Η ανώτερη τιμή παραγωγού είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν 1,63 ευρώ. Αντίστοιχα το γιδινό γάλα έχει τιμή παραγωγού στα 1,05 ευρώ το κιλό. Οι τιμές στο γάλα είναι σε καλά επίπεδα αλλά αυτό που θέλουν οι κτηνοτρόφοι είναι να σταματήσει το πρόβλημα με την ευλογιά. 

Η πλήρης Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ. αριθ. 1/2026 απόφασή της δικαίωσε πλήρως τους γαλακτοπαραγωγούς σε σχέση με το καρτέλ γάλακτος.

Πρόκειται για απόφαση σταθμό γιατί επιμηκύνεται ο χρόνος διεκδίκησης των δικαιωμάτων αποζημίωσης - απόδοσης ωφέλειας από καρτέλ και από άλλες αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές (κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης).  

Με συντριπτική πλειοψηφία 50 υπέρ έναντι 8 κατά, επικύρωσε τη νομολογία των δικαστηρίων ότι οι παραβατικές καρτελικές γαλακτοβιομηνίες υποχρεούνται να αποδώσουν στους ζημιωθέντες κτηνοτρόφους το παράνομο όφελος που αποκόμισαν αγοράζοντας το γάλα σε μικρότερη τιμή από εκείνη που θα διαμορφωνόταν με βάση τον ελεύθερο  ανταγωνισμό, δηλαδή με το νόμο προσφοράς και της ζήτησης. Αυτό το όφελος ταυτίζεται με τη ζημία που έπαθε κάθε  αγελαδοτρόφος.

Όπως δηλώσε στον ΑγροΤύπο ο δικηγόρος Δρ. Δημήτριος Κουτσούκης, που εκπροσώπησε τον ζημιωθέντα γαλακτοπαραγωγό, «τα παραπάνω σημαίνουν ότι κάθε αγελαδοτρόφος που ζημιώθηκε από το καρτέλ, δικαιούται να ζητήσει από την βιομηχανία που αγόραζε το γάλα του, την ζημία που αντιστοιχεί στο όφελος της τελευταίας.

Ωστόσο η παραπάνω απόφαση του Αρείου Πάγου δεν ισχύει αυτόματα για όλους τους ζημιωθέντες κτηνοτρόφους. Κάθε κτηνοτρόφος πρέπει να ασκήσει αγωγή, με την οποία να ζητεί την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη.

Αφορά αγελαδοτρόφους που πώλησαν γάλα, κατά την περίοδο από 2001 έως 2007, στις εταιρείες που συμμετείχαν στο καρτέλ αλλά και σε όσες εταιρείες επωφελήθηκαν και έδωσαν ίδιες ή παρόμοιες τιμές παραγωγού. Πρόκειται για τις εταιρείες: ΦΑΓΕ, ΔΕΛΤΑ-VIVARTIA, ΜΕΓΒΑΛ, ΟΛΥΜΠΟΣ-ΤΥΡΑΣ, ΝΕΣΤΛΕ, ΚΡΙ ΚΡΙ, ΣΕΡΓΑΛ, ΡΟΔΟΠΗ, ΚΟΛΙΟΣ, ΑΓΝΟ, ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ, ΒΙΓΛΑ, ΜΠΙΖΙΟΣ, κ.α.

Μέχρι σήμερα εκδόθηκαν πάνω από 60 αποφάσεις που δικαιώνουν τους ζημιωθέντες γαλακτοπαραγωγούς. Δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση θανάτου του αρχικού δικαιούχου έχουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του.

Από τα δικαστήρια κρίθηκε ότι η ζημία αποτελεί τη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσας - καρτελικής τιμής και της ανταγωνιστικής τιμής, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από 7 έως 13 λεπτά το κιλό. Επίσης κρίθηκε ότι για μεγάλους γαλακτοπαραγωγούς ισχύει ως ανταγωνιστική η τιμή των 45 λεπτών το κιλό». 

Η γαλακτοβιομηχανία ΟΜΗΡΟΣ ανακοινώνει την ίδρυση και λειτουργία νέου ιδιόκτητου σταθμού γάλακτος στην περιοχή Γλυκή Θεσπρωτίας, σηματοδοτώντας ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο στη στρατηγική ανάπτυξης της εταιρείας και εδραιώνοντας την παρουσία της σε μία από τις πλέον κομβικές περιφέρειες της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Ο νέος σταθμός, συνολικής έκτασης 5.000τ.μ. και δυνατότητας ημερήσιας παραλαβής & αποθήκευσης γάλακτος 60 τόνων, θα εξυπηρετεί το σύνολο της Περιφέρειας Ηπείρου. Αποτελεί έναν ακόμη ισχυρό κρίκο στο δίκτυο ζώνης γάλακτος της ΟΜΗΡΟΣ, ενισχύοντας τη συλλογή πρώτης ύλης σε μία περιοχή στρατηγικής σημασίας και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για σταθερές, μακροχρόνιες συνεργασίες με τους τοπικούς κτηνοτρόφους.

Η επένδυση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική απόφαση ανάπτυξης που στοχεύει στη στήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας και έχει τύχει ιδιαίτερα θετικής ανταπόκρισης από την τοπική παραγωγική κοινότητα. Η λειτουργία του νέου σταθμού έχει οδηγήσει ήδη στη δημιουργία 5 νέων άμεσων θέσεων εργασίας καθώς και στην ένταξη 150 νέων κτηνοτρόφων στο δίκτυο ζώνης γάλακτος του ομίλου, συμβάλλοντας στη δημιουργία συνθηκών μεγαλύτερης διαφάνειας και σταθερότητας στην αγορά γάλακτος της περιοχής και ενισχύοντας ουσιαστικά τη  βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών μονάδων.

Με τον νέο σταθμό στη Θεσπρωτία, η ΟΜΗΡΟΣ συμπληρώνει και ενδυναμώνει το πανελλαδικό της δίκτυο συλλογής γάλακτος, το οποίο περιλαμβάνει ήδη σταθμούς στη Στερεά Ελλάδα, την Τρίπολη, το Αγρίνιο, την Ξάνθη, τη Λιβαδειά, τη Νάξο και το Ρέθυμνο. Η παρουσία στην Ήπειρο, η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους,  αποκτά πλέον μόνιμο και ουσιαστικό χαρακτήρα, επιτρέποντας στην εταιρεία να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση υγιών συνθηκών συνεργασίας και στην ενίσχυση της τοπικής κτηνοτροφικής παραγωγής με σαφή επιρροή στην θετική αναπροσαρμογή της τιμής γάλακτος, όπως έχει ήδη φανεί.

Με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του νέου σταθμού, ο Διευθυντής Ζώνης Γάλακτος της ΟΜΗΡΟΣ, κ. Δημήτρης Κουρκούνας, δήλωσε: «Η Ήπειρος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιφέρειες της ελληνικής κτηνοτροφίας και για εμάς ήταν στρατηγική επιλογή να αποκτήσουμε ουσιαστική, φυσική παρουσία στην περιοχή. Ο νέος σταθμός γάλακτος δεν είναι απλώς μια επένδυση σε υποδομές, αλλά μια έμπρακτη δέσμευση στήριξης των κτηνοτρόφων, της τοπικής παραγωγής και της δίκαιης αποτίμησης του ελληνικού γάλακτος. Στόχος μας είναι να χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης και μακροχρόνιες συνεργασίες, δημιουργώντας αξία για όλους και ενισχύοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα».

Με σταθερό εξαγωγικό προσανατολισμό και πολυετή παρουσία στον ελληνικό πρωτογενή τομέα, η ΟΜΗΡΟΣ συνεχίζει να επενδύει σε υποδομές, ανθρώπους και συνεργασίες, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής και επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως στρατηγικού εταίρου της κτηνοτροφίας σε ολόκληρη τη χώρα.

Μια σειρά κρατών μελών της ΕΕ (Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και Ρουμανία) κατάθεσαν αίτημα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας για ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης σε κτηνοτρόφους που περιορίζουν οικειοθελώς τον όγκο παραγωγής τους για να αντιμετωπίσουν την πτώση των τιμών νωπού γάλακτος.

Όπως επισημαίνουν τα αίτια της πτώσης τιμών οφείλονται στην υπερπαραγωγή, την έλλειψη εξαγωγικών δυνατοτήτων και το υψηλό κόστος παραγωγής Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι να αντιμετωπίζουν δραστικές μειώσεις στις τιμές του νωπού αγελαδινού γάλακτος το τελευταίο διάστημα.

Ειδικότερα η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θεωρούν απαραίτητη την άμεση αντίδραση στην τρέχουσα κρίση, ενεργοποιώντας μέσα που είχαν ήδη εν μέρει εφαρμοστεί από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016.

To έγγραφο της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου, που μοιράστηκε στην σύνοδο της 26ης Ιανουαρίου, στους υπουργούς Γεωργίας, αναφέρει τα εξής:

Η τρέχουσα κατάσταση της αγοράς στον γαλακτοκομικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνει αδιαμφισβήτητα σημάδια βαθιάς κρίσης, που χαρακτηρίζεται από μια διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ μιας σταθερά αυξανόμενης προσφοράς και ζήτησης που αδυνατεί να απορροφήσει τα πλεονάσματα.

Ο τομέας αντιμετωπίζει μια φάση έντονης αστάθειας που θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα των αγροτικών περιοχών.

Σε επίπεδο ΕΕ, η παραγωγή έφτασε τους 135.253 χιλιάδες τόνους έως τον Νοέμβριο του 2025 (Πηγή: Ευρωπαϊκής Επιτροπής), σε σύγκριση με παραγωγή 133.712 χιλιάδων τόνων έως τον Νοέμβριο του 2024. Αυτή η αύξηση ήταν ιδιαίτερα εμφανής τους καλοκαιρινούς μήνες - όταν η παραγωγικότητα συνήθως μειώνεται - και ακόμη πιο σημαντική τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους (+5,1%).

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να εξηγήσουν αυτήν την τάση:

• οι υψηλές τιμές του γάλακτος στήριξαν την παραγωγή τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου σε όλη την Ευρώπη
• οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες επέτρεψαν μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και καλύτερη ποιότητα χορτονομής
• τα προβλήματα υγείας λόγω της εξάπλωσης του καταρροϊκού πυρετού καθυστέρησαν τον τοκετό, συμβάλλοντας στην αύξηση των παραδόσεων γάλακτος το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου
• η μείωση των σφαγών αγελάδων στην ΕΕ στο τέλος της παραγωγικής τους ζωής (-14% την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025) συνέβαλε στην αύξηση της παραγωγής γάλακτος.

Κατά συνέπεια, ξεκινώντας ιδίως από τον Σεπτέμβριο του 2025, η τιμή του νωπού γάλακτος σε επίπεδο ΕΕ-27 άρχισε να μειώνεται προοδευτικά, από 53,38 € ανά 100 kg στην κρίσιμη τιμή των 49,38 € ανά 100 kg τον Δεκέμβριο του 2025, με περαιτέρω μειώσεις τον Ιανουάριο του 2026, για τις οποίες τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη ενοποιηθεί.

Η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θεωρούν απαραίτητη την άμεση αντίδραση στην τρέχουσα κρίση, ενεργοποιώντας μέσα που είχαν ήδη εν μέρει εφαρμοστεί από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016.

Με την ευκαιρία αυτή, η υιοθέτηση έκτακτων μέτρων απέδειξε ότι μόνο ο ισχυρός κεντρικός συντονισμός μπορεί να ρυθμίσει τις στρεβλώσεις της αγοράς και να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια των εισοδημάτων των παραγωγών.

Ωστόσο, το ίδιο λάθος που έγινε εκείνη την εποχή - δηλαδή μια καθυστερημένη και όχι άμεση παρέμβαση - δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Το μάθημα του 2016 μας διδάσκει ότι δεν είναι δυνατόν να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς για την επίλυση συστημικών κρίσεων, ειδικά όταν αυτές οι δυνάμεις στρεβλώνονται από εξωγενείς παράγοντες.

Ως εκ τούτου, η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία προτείνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει ένα Έκτακτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για το Γάλα.

Η πρόταση βασίζεται, αφενός, στην ενεργοποίηση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης για την υποστήριξη της εθελοντικής μείωσης της παραγωγής.

Το μέτρο αυτό θα πρέπει να προβλέπει την αναγνώριση οικονομικής αποζημίωσης στους αγρότες που αποφασίζουν να περιορίσουν τον όγκο παραγωγής τους, ενεργώντας έτσι άμεσα στην κύρια αιτία της πτώσης των τιμών.

Η αποτελεσματικότητα αυτού του μέσου έχει ήδη επικυρωθεί ευρέως και αντιπροσωπεύει την ταχύτερη οδό για τη σταθεροποίηση των τιμών.

Θεωρείται επίσης απαραίτητο, για τον σκοπό της σταθεροποίησης των τιμών, να χορηγηθεί βοήθεια για ιδιωτική αποθήκευση στους τομείς του τυριού, του βουτύρου και του γάλακτος UHT.

Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέψει έκτακτες παρεμβάσεις για την υποστήριξη των πιο εκτεθειμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Βοήθειας σε απόρους, προκειμένου η παρέμβαση να έχει πραγματικό αντίκτυπο σε επίπεδο αγοράς, είναι απαραίτητο η διανομή να επικεντρωθεί σε ποιοτικά τυριά που είναι πιο διαδεδομένα και αντιπροσωπευτικά.

Σε μια περίοδο έντονων πιέσεων για τον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, το ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών έθεσε προς συζήτηση μια σειρά παρεμβάσεων με ευρωπαϊκή διάσταση. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Tavolo del latte και προορίζονται να κατατεθούν στο επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ (Agrifish).

Κοινός άξονας των παρεμβάσεων είναι ο συνδυασμός ελέγχου της παραγωγής και ενίσχυσης της εμπορικής δυναμικής, με στόχο την αντιμετώπιση της τρέχουσας φάσης υποχώρησης των τιμών και τη στήριξη της συνολικής ισορροπίας του κλάδου.

Παρεμβάσεις στην παραγωγή: εθελοντική μείωση με οικονομική στήριξη

Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης για τη εθελοντική μείωση της παραγωγής γάλακτος, με την πρόβλεψη οικονομικής αποζημίωσης για τους κτηνοτρόφους που θα επιλέξουν να περιορίσουν τους όγκους παραγωγής τους. Η παρέμβαση αυτή αποσκοπεί στη ρύθμιση της προσφοράς σε επίπεδο ΕΕ, σε μια περίοδο όπου η πλεονάζουσα παραγωγή πιέζει τις τιμές.

Στήριξη της αγοράς μέσω ιδιωτικής αποθεματοποίησης

Παράλληλα, προτείνεται η χορήγηση ενισχύσεων για ιδιωτική αποθεματοποίηση σε προϊόντα όπως τα τυριά, το βούτυρο και το γάλα UHT. Η συγκεκριμένη δράση στοχεύει στη σταθεροποίηση των τιμών, αλλά και στη στήριξη της χρηματοοικονομικής αντοχής των επιχειρήσεων που εμφανίζουν αυξημένη έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Ευρωπαϊκό ταμείο στήριξης για τους ευάλωτους καταναλωτές

Στο πλαίσιο των προτάσεων περιλαμβάνεται και η δημιουργία ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης των απόρων, με αναφορά σε τυριά ποιότητας που είναι ευρέως διαδεδομένα ή αντιπροσωπευτικά σε τοπικό επίπεδο. Στόχος είναι η παρέμβαση αυτή να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην αγορά, συνδέοντας την κοινωνική πολιτική με τη στήριξη της ζήτησης.

Προώθηση και κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις έκτακτες καμπάνιες προώθησης των γαλακτοκομικών προϊόντων, με στόχο την ανάδειξη της διατροφικής τους αξίας και της βιωσιμότητας της ευρωπαϊκής παραγωγής. Οι δράσεις αυτές στοχεύουν τόσο στην ενίσχυση της εσωτερικής κατανάλωσης όσο και στην προβολή της ποιότητας των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ στις διεθνείς αγορές.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται και η στήριξη πρόσθετων ενεργειών προώθησης από τον ιταλικό οργανισμό εξωστρέφειας ICE – Italian Trade Agency, μέσω εξειδικευμένων καμπανιών και συλλογικών παρουσιών σε σημαντικές διεθνείς εκθέσεις.

Υφιστάμενα εθνικά μέτρα και συνέχιση της χρηματοδότησης

Οι ευρωπαϊκές προτάσεις έρχονται να συμπληρώσουν υφιστάμενες εθνικές πρωτοβουλίες που εφαρμόζονται ήδη στην Ιταλία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το πρόγραμμα «Latte nelle scuole», το οποίο χρηματοδοτείται με 6,9 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς και η χρηματοδότηση για το 2025 ύψους 33 εκατ. ευρώ για την αγορά τυριών στο πλαίσιο του ταμείου στήριξης των απόρων, εκ των οποίων 14 εκατ. ευρώ αφορούν τυριά ΠΟΠ και 18 εκατ. ευρώ τυριά σκληρής πάστας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συγκεκριμένη δέσμευση προβλέπεται να ανανεωθεί και για το 2026.

Δήλωση του Υπουργού

«Ο γαλακτοκομικός τομέας είναι στρατηγικός για την ιταλική αγροδιατροφή και τα τελευταία χρόνια καταγράφει ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Καθήκον του Υπουργείου είναι να στηρίζει ολόκληρη την αλυσίδα και να βρίσκει, μαζί με τους παραγωγούς, λύσεις στη μείωση της τιμής του γάλακτος», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών της Ιταλίας, Francesco Lollobrigida.

Πηγή: Υπουργείο Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών Ιταλίας (MASAF)

Σε σταθερά επίπεδα κυμάνθηκαν οι τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος στα τιμιλόγια για το μήνα Δεκέμβριο που πήραν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι.

Όπως αναφέρουν οι κτηνοτρόφοι στον ΑγροΤύπο δεν προβλέπουν κάποια αύξηση τιμών το επόμενο διάστημα από τις βιομηχανίες γάλακτος, παρά τις απώλειες του ζωικού κεφαλαίου που έχει η χώρα μας λόγω της ευλογιάς.

Ο κ. Στέλιος Τσολακίδης, κτηνοτρόφος από τον Έβρο και πρόεδρος του συνεταιρισμού «Θρακών Αμνός», τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την περίοδο ξεκίνησε η περιοχή μας να παραδίνει αιγοπρόβειο γάλα. Οι τιμές για το γίδινο κυμαίνονται από 95 έως 98 λεπτά το κιλό, ενώ οι τιμές για το πρόβειο είναι από τα 1,52 έως τα 1,55 ευρώ το κιλό. Το πρόβλημα είναι ότι με την ευλογιά χάθηκαν τα κοπάδια και δεν έχουμε πρόβειο γάλα. Στον ΈΒρο έχει χαθεί το 70% των προβάτων λόγω της ευλογιάς. Από τα 52 μέλη προβατοτρόφους που είχε ο συνεταιρισμός έχουν απομείνει μόλις 3. Ο συνεταιρισμός έχει χάσει το 70% της παραγωγής γάλακτος. Από τον Ιούλιο του 2024 ζητούσαμε να παρθούν μέτρα κατά της ευλογιάς γιατί το πρόβλημα ήταν μεγάλο. Το ΥπΑΑΤ επειδή αντιμετώπισε την πανώλη νόμιζε ότι θα ήταν το ίδιο με την ευλογιά. Έκανε μεγάλο λάθος. Προσωπικά πριν το 2913 έχει θανατωθεί δύο φορές το κοπάδι μου λόγω της ευλογιάς. Αγανάκτησα και στράφηκα γιδοτροφία. Έχουμε καταθέσει πολλές φορές τα αιτήματά μας στο ΥπΑΑΤ αλλά δεν μας ακούει. 

Ο κ. Γιώργος Νουκάρης, κτηνοτρόφος από την Χαλκιδική, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι πήραμε στα χέρια μας τα τιμολόγια Δεκεμβρίου και οι τιμές παραγωγού στο γάλα κυμαίνονται από 1,55 έως 1,57 ευρώ το κιλό. Εκτιμώ ότι εκεί θα κυμανθούν και το επόμενο διάστημα και αν θα αυξηθούν θα είναι γύρω στα 1 έως 2 λεπτά. Ζήτηση υπάρχει για πρόβειο γάλα αλλά δεν θέλουν οι γαλατάδες να αυξήσουν τις τιμές.

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια του Δεκεμβρίου δεν είχαμε κάποια διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα. Η ανώτερη τιμή παραγωγού είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν 1,63 ευρώ. Αντίστοιχα το γιδινό γάλα έχει τιμή παραγωγού στα 1,05 ευρώ το κιλό. Οι τιμές εκτιμώ θα παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα και αν αυξηθούν αυτό θα γίνει κατά την άνοιξη. Οι τιμές στο γάλα είναι σε καλά επίπεδα αλλά αυτό που θέλουν οι κτηνοτρόφοι είναι να σταματήσει το πρόβλημα με την ευλογιά. Για αυτό προτείνουμε αν έχουμε έξαρση της ασθένειας την άνοιξη (όπως πέρσι) να γίνει εμβολιασμός στις περιοχές που έχουμε αυτή την εποχή κρούσματα. 

Ο κτηνοτρόφος από την Καστοριά και πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια Δεκεμβρίου η μέση τιμή παραγωγού γάλακτος κυμαίνεται στα 1,58 έως 1,59 ευρώ το κιλό. Αυτό που θα πρέπει να μας προβληματίσει είναι οτι τα στοιχεία δείχνουν ότι η παραγωγή γάλακτος εμφανίζεται αυξημένη παρά τους μαζικούς θανάτους ζώων λόγω της ευλογιάς. Πως μπορεί να γίνουν δεκτά αυτά τα στοιχεία όταν μόνο στην Θεσσαλία - που είναι βασική παραγωγική ζώνη - έχει χαθεί πάνω από το 10% του ζωικού κεφαλαίου. Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι γίνονται ελληνοποιήσεις γάλακτος για αυτό οι τιμές παραμένουν σε σταθερά επίπεδα. Όσον αφορά τις δηλώσεις του υπουργού ΑΑΤ, Κώστα Τσιάρα, που τόνισε ότι τα περισσότερα ζώα που θανατώθηκαν δεν ήταν παραγωγικά, σίγουρα κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ισχύει.  

Ο κ. Πέτρος Τσέρνιος, κτηνοτρόφος από τη Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια αύξηση στην τιμή παραγωγού στο γάλα κατά 12 λεπτά σε σχέση με πέρσι. Εκτιμώ ότι η αύξηση αυτή θα έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη λόγω της απώλειας του ζωικού κεφαλαίου από την ευλογιά. Αυτή την εποχή παραμένει σταθερή η ζήτηση και οι τιμές έχουν σταθεροποιηθεί. Η μέση τιμή για το βιολογικό πρόβειο γάλα είναι στα 1,60 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 1,55 ευρώ το κιλό. Αντίστοιχα για το βιολογικό γίδινο γάλα η μέση τιμή είναι στα 1,05 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 90 έως 95 λεπτά. Βέβαια έχουμε διαφοροποίηση τιμών ανάλογα με τις ποσότητες που παραλαμβάνουν οι μεσίτες και ανάλογα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Θετικό πάντως είναι ότι δεν έχουμε αυτή την περίοδο νέα κρούσματα ευλογιάς στην περιοχή. 

Η ευρωπαϊκή κτηνοτροφία φαίνεται, τουλάχιστον σε επίπεδο αριθμών, να εισέρχεται σε μια φάση σχετικής ισορροπίας. Οι έντονες αναταράξεις των προηγούμενων ετών δείχνουν να υποχωρούν, οι τιμές δεν καταγράφουν ακραίες διακυμάνσεις και η παραγωγή συνεχίζεται. Όμως αυτή η εικόνα δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αίσθημα ασφάλειας για τον κτηνοτρόφο. Πίσω από τους δείκτες και τα στατιστικά, και ειδικά στον τομέα του γάλακτος, η καθημερινότητα στις κτηνοτροφικές μονάδες παραμένει εύθραυστη και γεμάτη ερωτήματα για το επόμενο διάστημα.

Τι δείχνουν οι τιμές γάλακτος στην Ευρώπη

Η μέση τιμή αγελαδινού γάλακτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 50,3 ευρώ ανά 100 κιλά, επίπεδο που παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με παλαιότερα χρόνια. Ωστόσο, μέσα σε έναν μόλις μήνα καταγράφεται πτώση της τάξης του 4,1%, γεγονός που δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει αυτή η ισορροπία. Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές τιμές κινούνται σε διαφορετικό επίπεδο από τις αντίστοιχες διεθνείς, με τις αγορές των ΗΠΑ και της Νέας Ζηλανδίας να ακολουθούν δική τους πορεία. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια αγορά που δεν καταρρέει, αλλά ούτε προσφέρει τη σταθερότητα που απαιτείται για μακροπρόθεσμο προγραμματισμό. Για τον κτηνοτρόφο, οι γρήγορες μεταβολές στις τιμές σημαίνουν ότι το εισόδημα μπορεί να αλλάξει πριν προλάβει να προσαρμοστεί το κόστος ή η παραγωγή.

Πιέσεις στα βασικά γαλακτοκομικά προϊόντα

Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν εξετάζονται τα κύρια γαλακτοκομικά προϊόντα. Το βούτυρο καταγράφει αισθητή πτώση σε μηνιαία βάση, ενώ το τυρί τύπου Cheddar παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερη υποχώρηση, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της διεθνούς αγοράς. Την ίδια στιγμή, το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη εμφανίζει μικρή άνοδο, χωρίς όμως να ανατρέπει τη συνολική εικόνα. Οι διαφοροποιήσεις αυτές συνδέονται όχι μόνο με την κατανάλωση, αλλά και με το εξωτερικό εμπόριο, καθώς ορισμένα προϊόντα διατηρούν τη ζήτησή τους σε τρίτες χώρες, ενώ άλλα δέχονται ισχυρότερες πιέσεις. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου η αξία του γάλακτος επηρεάζεται από πολλαπλούς παράγοντες, πέρα από τον άμεσο έλεγχο του παραγωγού.

Παραγωγή που συνεχίζεται, αλλά με αυξημένο ρίσκο

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συλλογή αγελαδινού γάλακτος εμφανίζει αύξηση περίπου 1,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η παραγωγή όχι μόνο διατηρείται, αλλά ενισχύεται ελαφρώς, γεγονός που δείχνει ότι οι μονάδες παραμένουν ενεργές και ανθεκτικές. Παράλληλα, όμως, η διεθνής εικόνα δείχνει ότι και άλλες μεγάλες παραγωγικές χώρες κινούνται ανοδικά, εντείνοντας τον ανταγωνισμό. Σε αυτό το περιβάλλον, η αύξηση της παραγωγής δεν συνεπάγεται αυτόματα και βελτίωση του εισοδήματος. Αντίθετα, σε μια αγορά με ευμετάβλητες τιμές, περισσότερη παραγωγή μπορεί να σημαίνει και μεγαλύτερη έκθεση στον οικονομικό κίνδυνο.

Κόστος που δεν υποχωρεί πραγματικά

Το κόστος ζωοτροφών και ενέργειας εμφανίζεται σταθεροποιημένο σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες, χωρίς έντονες αυξήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η σταθερότητα αυτή έρχεται μετά από μια μακρά περίοδο ανατιμήσεων και παραμένει σε επίπεδα που συνεχίζουν να βαραίνουν τη βιωσιμότητα των μονάδων. Η εξέλιξη των ενεργειακών τιμών και οι διακυμάνσεις στο διεθνές περιβάλλον επηρεάζουν έμμεσα το κόστος παραγωγής, ακόμη και όταν δεν αποτυπώνονται άμεσα σε νέες αυξήσεις. Για τον κτηνοτρόφο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το κόστος ανεβαίνει ή κατεβαίνει πρόσκαιρα, αλλά αν μπορεί να καλυφθεί από την τελική τιμή πώλησης. Και σε αυτό το σημείο, τα περιθώρια εξακολουθούν να παραμένουν περιορισμένα.

Η αντίφαση της «ομαλοποίησης»

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας αγοράς που προσπαθεί να ισορροπήσει. Οι δείκτες δείχνουν σχετική σταθεροποίηση, οι τιμές δεν καταρρέουν και η παραγωγή συνεχίζεται. Στο επίπεδο της μονάδας, όμως, η αβεβαιότητα παραμένει. Οι διακυμάνσεις στις τιμές, το κόστος που δεν υποχωρεί ουσιαστικά και η έλλειψη προβλεψιμότητας καθιστούν δύσκολο τον προγραμματισμό της επόμενης ημέρας. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η «σταθερότητα» αρκεί για να στηρίξει τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας ή αν απλώς μεταφέρει το βάρος της προσαρμογής στον ίδιο τον παραγωγό.

Πηγή: DG AGRI – Market Observatory

Η ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για το τελικό προϊόν και δεν συνδέεται μόνο με την ποσότητα που παράγεται, αλλά και με τα χαρακτηριστικά της σύστασής του. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι εκείνα που καθορίζουν την απόδοση και τη συνολική ποιότητα. Την περίοδο που τα κοπάδια μπαίνουν σε κρίσιμη φάση για τη γαλακτοπαραγωγή ή όταν οι παραγωγοί σχεδιάζουν την επόμενη περίοδο, η συζήτηση αυτή έρχεται πιο έντονα στο προσκήνιο. Το αιγοπρόβειο γάλα, το οποίο στη χώρα μας αξιοποιείται κυρίως για την παραγωγή τυριών, «χτίζει» τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά πολύ πριν φτάσει στο τυροκομείο. Και ο πιο καθοριστικός παράγοντας σε αυτή τη διαδικασία είναι η διατροφή των ζώων.

Διατροφή και ποιότητα: μια σχέση άμεση

Η γαλακτοπαραγωγή και η χημική σύσταση του αιγοπρόβειου γάλακτος δεν επηρεάζονται τυχαία. Ανάμεσα στους πολλούς παράγοντες που παίζουν ρόλο, η διατροφή ξεχωρίζει, καθώς συμμετέχει σε μεγάλο ποσοστό στο συνολικό κόστος παραγωγής και επηρεάζει άμεσα τόσο την ποσότητα όσο και τη σύσταση του γάλακτος. Λίπος και πρωτεΐνη είναι τα δύο βασικά συστατικά που καθορίζουν την απόδοση σε τυρί, την υφή, το άρωμα και τη συνολική ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων. Η ισορροπία ανάμεσα στην ποσότητα του γάλακτος και την περιεκτικότητά του σε ολικά στερεά αποτελεί βασικό στόχο για κάθε εκμετάλλευση που θέλει να παραμείνει βιώσιμη.

Το ενεργειακό ισοζύγιο και οι επιπτώσεις του στη γαλακτοπαραγωγή

Το επίπεδο διατροφής, και ειδικότερα το ενεργειακό ισοζύγιο των ζώων, επηρεάζει καθοριστικά τη γαλακτοπαραγωγή. Όταν η παροχή τροφής είναι επαρκής από τα πρώτα στάδια της γαλακτικής περιόδου, η παραγωγή γάλακτος αυξάνεται γρήγορα και φτάνει νωρίτερα στο μέγιστο επίπεδο. Αντίθετα, η ανεπαρκής διατροφή, είτε πριν είτε αμέσως μετά τον τοκετό, οδηγεί σε χαμηλότερη και καθυστερημένη κορύφωση της παραγωγής. Η διατροφή επηρεάζει όχι μόνο την ποσότητα αλλά και τη σύσταση του γάλακτος. Το λίπος και η πρωτεΐνη δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο στις μεταβολές του ενεργειακού επιπέδου. Σε γενικές γραμμές, η αύξηση του διατροφικού επιπέδου τείνει να μειώνει την περιεκτικότητα σε λίπος, ενώ ευνοεί την αύξηση της πρωτεΐνης και της καζεΐνης, στοιχεία καθοριστικά για την τυροκομική απόδοση.

Όταν η τροφή δεν επαρκεί, η εικόνα αντιστρέφεται. Σε εκτατικά και ημιεντατικά συστήματα, ο υποσιτισμός εμφανίζεται σε ορισμένες περιόδους λόγω της μειωμένης ποιότητας ή διαθεσιμότητας της βοσκήσιμης ύλης, ενώ και σε εντατικά συστήματα ο ανταγωνισμός και οι αυξημένες ανάγκες των πιο παραγωγικών ζώων μπορεί να οδηγήσουν σε ατομικό υποσιτισμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις παρατηρείται μείωση της γαλακτοπαραγωγής και της περιεκτικότητας της πρωτεΐνης, ενώ το ποσοστό λίπους στο γάλα αυξάνεται. Η αύξηση αυτή δεν αποτελεί απαραίτητα πλεονέκτημα, καθώς συνδέεται με την κινητοποίηση σωματικού λίπους και όχι με ουσιαστική βελτίωση της συνολικής ποιότητας του προϊόντος.

Όταν το “περισσότερο” δεν σημαίνει καλύτερο

Ο υπερσιτισμός, που συχνά προκύπτει από την ομαδική διατροφή, οδηγεί σε αύξηση της γαλακτοπαραγωγής και της πρωτεϊνοπεριεκτικότητας του γάλακτος, με ταυτόχρονη μείωση του λίπους. Η πρακτική αυτή μπορεί να είναι χρήσιμη σε ορισμένα στάδια, απαιτεί όμως προσοχή, καθώς οι ανάγκες των ζώων διαφέρουν σημαντικά μέσα στο ίδιο κοπάδι. Στην πράξη, η ομαδική διατροφή συχνά καλύπτει τις ατομικές διαφορές, με αποτέλεσμα κάποια ζώα να υπερσιτίζονται και άλλα να υποσιτίζονται, γεγονός που επηρεάζει τόσο την παραγωγή όσο και τη σύσταση του γάλακτος.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η διαχείριση της πρωτεΐνης και των συμπυκνωμένων τροφών στο σιτηρέσιο. Η επάρκεια πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, ωστόσο η αύξησή της πέρα από ένα συγκεκριμένο επίπεδο δεν οδηγεί σε περαιτέρω βελτίωση της σύστασης του γάλακτος και συχνά συνεπάγεται άσκοπη αύξηση του κόστους. Αντίστοιχα, η υπερβολική συμμετοχή συμπυκνωμένων τροφών, παρότι αυξάνει το ενεργειακό επίπεδο, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο το λίπος όσο και την πρωτεΐνη του γάλακτος και να δημιουργήσει προβλήματα στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Σύστημα εκτροφής και τελικό αποτέλεσμα

Το σύστημα εκτροφής συνδέεται άμεσα με τη διατροφή και, κατ’ επέκταση, με την ποιότητα του γάλακτος. Τα εκτατικά και ημιεντατικά συστήματα, που βασίζονται στη βόσκηση φυσικών βοσκοτόπων, οδηγούν σε γάλα πλουσιότερο σε λίπος και σε ορισμένα μικροσυστατικά, στοιχεία που συνδέονται με την ποιότητα και τον χαρακτήρα των παραγόμενων τυριών. Αντίθετα, στα εντατικά συστήματα, όπου κυριαρχούν τα σιτηρέσια υψηλής ενέργειας, παρατηρείται αύξηση της πρωτεΐνης αλλά μείωση του λίπους και της σχέσης λίπους προς πρωτεΐνη, γεγονός που επηρεάζει τα τυροκομικά χαρακτηριστικά.

Η ποιότητα του γάλακτος είναι θέμα ισορροπίας

Η ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος δεν διαμορφώνεται τυχαία ούτε την τελευταία στιγμή. Αποτελεί το αποτέλεσμα επιλογών και πρακτικών που εφαρμόζονται στη διατροφή των ζώων και επηρεάζουν σταθερά τόσο την παραγωγή όσο και τη σύσταση του γάλακτος. Για τον κτηνοτρόφο, η πρόκληση δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στην ισορροπία. Στην προσαρμογή της διατροφής στις πραγματικές ανάγκες του κοπαδιού, με στόχο ένα γάλα που να συνδυάζει ικανοποιητική παραγωγή και σταθερή ποιότητα. Μια προσέγγιση που σέβεται τα ζώα, υποστηρίζει τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης και αποτυπώνεται τελικά στο προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2008 «Ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος – Επίδραση διατροφικών παραγόντων», σελ. 60–64

Συνεχίζονται οι εμπορικές συμφωνίες των κτηνοτρόφων με γαλακτοβιομηχανίες και τυροκομεία για τις πωλήσεις αιγοπρόβειου γάλακτος.

Η μεγαλύτερη τιμή στο πρόβειο γάλα είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό και στο γιδινό στα 1,10 ευρώ.

Όμως μεμονωμένοι κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν στον ΑγροΤύπο ότι τα τιμολόγια Νοεμβρίου είχαν τιμές για πρόβειο γάλα κάτω από 1,60 ευρώ το κιλό.

Στο μεταξύ σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥπΑΑΤ ο αριθμός των ζώων που θανατώθηκαν λόγω της ευλογιάς ανέρχεται σε 441.273 αιγοπρόβατα, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της απώλειας για την ελληνική κτηνοτροφία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία του πρόσφατου διαστήματος, καθώς μόνο από την 1η έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025 καταγράφηκαν 77 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου έχει δημιουργήσει ένα θολό τοπίο με τις τιμές να αυξάνουν αλλά για μεγάλες ποσότητες και για συμφωνίες μεταξύ ομάδων παραγωγών και βιομηχανιών ή τυροκομείων.

Πολλοί κτηνοτρόφοι αναφέρουν στον ΑγροΤύπο ότι πήραν στα χέρια τους τιμολόγια Νοεμβρίου από γαλακτοβιομηχανίες με τιμή στα 1,51 ευρώ το κιλό και αποφάσισαν να σταματήσουν την παράδοση γάλακτος.

Από την άλλη έχουμε αιγοπροβατοτρόφους που ακόμη δεν έχουν εισπράξει - λόγω ανωτέρας βίας - την συνδεδεμένη ενίσχυση του 2024 επειδή έχασαν τα ζώα τους.

Έχουμε και το φετινό φαινόμενο να «κυνηγούν» τιμολόγια σε κάποιες περιοχές που έμειναν χωρίς βοσκοτόπια από τη νέα κατανομή του ΥπΑΑΤ για να μπορέσουν να εισπράξουν την συμπληρωματική πληρωμή.

Στην αγορά οι μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες μπορούν να αγοράσουν γάλα από όλες τις περιοχές της χώρας, ενώ αντίθετα τα τυροκομεία είναι αναγκασμένα να αγοράζουν γάλα από την περιοχή τους.

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είναι μια χρονιά που ξεκίνησε με καλές τιμές το αιγοπρόβειο. Στην περιοχή μου κυμαίνεται από 1,60 έως 1,65 ευρώ το κιλό στα τιμολόγια Νοεμβρίου. Όμως λόγω της ευλογιάς έχουμε φέτος ιδιαίτερες συνθήκες στο εμπόριο του γάλακτος. Υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας και είναι δύσκολη η αγορά ζωοτροφών. Επίσης δεν έχει γίνει καλή προετοιμασία των ζώων λόγω της αγωνίας των κτηνοτρόφων να μην χάσουν τα ζώα από την ευλογιά. Αυτή την στιγμή «βράζει» κυριολεκτικά η Τουρκία από τον Αφθώδη Πυρετό, με κρούσματα από περιοχές κοντά στα σύνορα της χώρας μας στον Έβρο μέχρι και στα κατεχόμενα της Κύπρου. Είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό ιογενές νόσημα που πλήττει δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους). Υπάρχει στο ΥπΑΑΤ ένα σχέδιο για να μην έχουμε κρούσματα στην χώρα μας;    

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια του Νοεμβρίου είδαμε μεγάλη διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα. Η ανώτερη τιμή είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν στα 1,61 και 1,62 ευρώ.

Η Χαρούλα Διβάνη, κτηνοτρόφος από την Μαγνησία, αναφέρει στον Αγροτύπο ότι στην περιοχή μας τώρα ξεκινήσαμε να παραδίνουμε πρόβειο γάλα. Ακούμε για τιμές στα 1,60 ευρώ αλλά ακόμη δεν είδαμε τιμολόγια. Εκτίμησή μου είναι ότι θα κυμανθούν γύρω στα 1,57 ευρώ το κιλό. Από την άλλη μας έδωσαν μια ενίσχυση για ζωοτροφές που αφορά όμως μόνο τα παραγωγικά ζώα. Αυτά τα χρήματα είναι πολύ λίγα και δεν φτάνουν ούτε για δέκα ημέρες τις ανάγκες του κοπαδιού.

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι λάβαμε στα χέρια μας τα τιμολόγια με τιμές στα 1,52 ευρώ το κιλό για τις παραδόσεις γάλακτος που έγιναν τον μήνα Νοέμβριο.

Ο κ. Χρήστος Γκάνας κτηνοτρόφος που έχει και τυροκομείο στον Τύρναβο δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχουν απώλειες ζωικού κεφαλαίου λόγω της ευλογιάς και αυτό φαίνεται στην αγορά γάλακτος. Αυτή την περίοδο οι τιμές κυμαίνονται στα 1,65 ευρώ το κιλό. Από την άλλη η τιμή λιανικής της φέτας στο ράφι αναμένεται να αυξηθεί μετά τον Ιανουάριο. Αυτό που πρέπει όμως να γνωρίζουν οι καταναλωτές είναι ότι τα τυροκομικά προϊόντα είναι ασφαλή και δεν έχουν κανένα πρόβλημα γιατί όλοι τηρούμε τα μέτρα βιοασφάλειας. Το αιγοπρόβειο γάλα και κρέας είναι ασφαλή για την κατανάλωση. Επίσης η πολιτεία θα πρέπει να στηρίξει την κτηνοτροφία στην χώρα μας. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να παράγει κτηνοτροφικά προϊόντα. 

Να θυμίσουμε ότι η πρώτη μεγάλη εμπορική συμφωνία που ανακοινώθηκε φέτος ήταν του Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου με την Ελληνικά Γαλακτοκομεία ΑΕ η οποία έκλεισε στο 1,60 ευρώ το κιλό για 1.500 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Ακολούθησε η συμφωνία της Βιομηχανίας Επεξεργασίας Γάλακτος Μπίζιος με παραγωγούς από την ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας για 1.200 τόνους γάλακτος µε τιμή στα 1,63 ευρώ το κιλό. 

Στην συνέχεια ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός «Φάρμες Λιβαδίου» Ολύμπου, ήρθε σε συμφωνία με την εταιρεία Βασιλίτσα της οικογένειας Νούσια Βασιλίτσα, για την πώληση 4.500 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος με τιμή παραγωγού στα 1,65 ευρώ το κιλό.

Σε μια περίοδο όπου η διάθεση του γάλακτος γίνεται όλο και πιο δύσκολη και οι τιμές συχνά δεν καλύπτουν ούτε το κόστος παραγωγής, πολλοί αιγοπροβατοτρόφοι στρέφονται στην καθετοποίηση της παραγωγής ως πιθανή λύση. Η μεταποίηση του γάλακτος μέσα στη μονάδα και η απευθείας διάθεση των προϊόντων στην αγορά δείχνουν, εκ πρώτης όψεως, έναν δρόμο ανεξαρτησίας. Στην πράξη όμως, η καθετοποίηση δεν είναι μια απλή απόφαση, ούτε μια διαδικασία χωρίς απαιτήσεις. Η εμπειρία από την εφαρμογή της στην πράξη από κτηνοτροφικές μονάδες, δείχνει ότι μπορεί να αποτελέσει πραγματική διέξοδο, μόνο όταν συνοδεύεται από προετοιμασία, γνώση και αντοχή στις δυσκολίες της αγοράς.

Ζώα, ποιότητα και ταυτότητα

Στον πυρήνα κάθε καθετοποιημένης κτηνοτροφικής μονάδας βρίσκονται τα ίδια τα ζώα. Η υγεία τους, η σωστή διατροφή και οι συνθήκες εκτροφής καθορίζουν την ποιότητα του γάλακτος και, σε τελική ανάλυση, την ποιότητα των προϊόντων που φτάνουν στην αγορά. Η επιλογή ζωοτροφών υψηλής διατροφικής αξίας και η προσεκτική διαχείριση του σιτηρεσίου δεν στοχεύουν μόνο στην αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά στη διατήρηση μιας σταθερής και αξιόπιστης ποιότητας.

Παράλληλα, η καθετοποίηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση και την ανάδειξη παραδοσιακών γεύσεων, οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση θα κινδύνευαν να χαθούν. Αυτή η ταυτότητα μπορεί να λειτουργήσει ως συγκριτικό πλεονέκτημα για τη μονάδα, αρκεί να επικοινωνηθεί σωστά στον καταναλωτή και να συνδεθεί με την ποιότητα και τη φροντίδα που προηγούνται της παραγωγής.

Από το γάλα στο τελικό προϊόν

Η καθετοποίηση ξεκινά από μια βασική επιλογή: το γάλα να μην φεύγει από τη μονάδα ως πρώτη ύλη, αλλά να μετατρέπεται σε προϊόν με προστιθέμενη αξία. Αυτό προϋποθέτει επένδυση στη μεταποίηση, οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας και καθημερινή ενασχόληση όχι μόνο με τα ζώα, αλλά και με όλα τα επόμενα στάδια της αλυσίδας. Η φροντίδα των ζώων, η ποιότητα της διατροφής τους και η σωστή διαχείριση του γάλακτος παραμένουν η βάση του εγχειρήματος. Το γάλα συλλέγεται και οδηγείται στη μεταποίηση με προσοχή, καθώς η ποιότητά του καθορίζει άμεσα το τελικό αποτέλεσμα. Σε αυτό το στάδιο, η εμπειρία, η τεχνογνωσία και η συνέπεια αποκτούν καθοριστικό ρόλο.

Η καθετοποίηση δεν είναι μόνο παραγωγή 

Η καθετοποίηση δεν εξαντλείται στη μεταποίηση. Η παραγωγή ενός ποιοτικού προϊόντος, από μόνη της, δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα της προσπάθειας. Το επόμενο και εξίσου απαιτητικό βήμα είναι η διάθεσή του στην αγορά, εκεί όπου κρίνεται τελικά η πορεία της καθετοποιημένης μονάδας.

Η είσοδος στο λιανεμπόριο, ιδιαίτερα στα μεγάλα σημεία πώλησης, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Τα προϊόντα δεν βρίσκουν εύκολα θέση στο ράφι όταν δεν είναι ήδη γνωστά και ζητούμενα από τους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι η καθετοποίηση απαιτεί, πέρα από τις παραγωγικές δεξιότητες, συστηματική ενασχόληση με το branding, τη συσκευασία και την προβολή. Η ετικέτα, η εικόνα και η συνολική παρουσία του προϊόντος αποκτούν βαρύτητα ανάλογη με την ποιότητά του. Χωρίς αναγνωρισιμότητα, η πρόσβαση στην αγορά παραμένει δύσκολη και συχνά χρονοβόρα.

Ο ρόλος της αγοράς και του καταναλωτή

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο για την πορεία της καθετοποίησης είναι η ίδια η αγορά. Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών επηρεάζει άμεσα τις καθετοποιημένες κτηνοτροφικές μονάδες, περιορίζοντας τη ζήτηση για προϊόντα που βασίζονται στην ποιότητα και την παραδοσιακή παραγωγή. Τα προϊόντα αυτά, που προκύπτουν συνήθως από μικρές μονάδες με αυξημένες απαιτήσεις σε πρώτη ύλη και φροντίδα, έχουν συχνά υψηλότερο κόστος και, κατ’ επέκταση, υψηλότερη τιμή.

Όταν η κατανάλωση μειώνεται, η πίεση μεταφέρεται σε ολόκληρη την αλυσίδα. Τα αποθέματα αυξάνονται, οι τιμές συμπιέζονται και οι παραγωγοί καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας. Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται στη μεταποίηση, αλλά επιστρέφει στον ίδιο τον κτηνοτρόφο, ο οποίος βλέπει τη ζήτηση για το γάλα να μειώνεται ή τις τιμές να πιέζονται προς τα κάτω, με άμεσες επιπτώσεις στη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσής του.

Οργάνωση, γνώση και κεφάλαιο

Η καθετοποίηση απαιτεί καλή οργάνωση σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας μιας κτηνοτροφικής μονάδας. Παραγωγή, μεταποίηση και εμπορία οφείλουν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα, με σαφή σχεδιασμό και συντονισμό. Χωρίς αυτή τη συνολική προσέγγιση, το εγχείρημα μπορεί εύκολα να οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ακόμη και όταν η παραγωγική βάση είναι ισχυρή.

Η τεχνογνωσία δεν περιορίζεται στην τυροκόμηση ή στη διαδικασία της μεταποίησης, αλλά επεκτείνεται στη συνολική διαχείριση της επιχείρησης. Παράλληλα, το κεφάλαιο αποτελεί βασική προϋπόθεση, τόσο για την αρχική επένδυση όσο και για τη στήριξη της προσπάθειας μέχρι να αρχίσει να αποδίδει. Η καθετοποίηση είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και αντοχή, καθώς τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα και η πορεία της συχνά δοκιμάζει τις αντοχές του κτηνοτρόφου.

Μια επιλογή με προϋποθέσεις

Η καθετοποίηση στην αιγοπροβατοτροφία δεν είναι πανάκεια. Μπορεί να αποτελέσει λύση και διέξοδο, αλλά μόνο για όσους είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες απαιτήσεις της. Δεν αρκεί η αγάπη για τα ζώα ή η γνώση της παραγωγής. Χρειάζεται συνδυασμός εμπειρίας, οργάνωσης, οικονομικής αντοχής και κατανόησης της αγοράς.

Σε κάθε περίπτωση, η καθετοποίηση παραμένει ένα εργαλείο. Το πώς και αν θα αποδώσει εξαρτάται από το πώς θα χρησιμοποιηθεί. Για τον κτηνοτρόφο που σκέφτεται αυτό το βήμα, η προετοιμασία και η ρεαλιστική αποτίμηση των δυνατοτήτων του είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο εκκίνησης.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 6/2019, «Καθετοποίηση της κτηνοτροφικής παραγωγής», σελ. 79–80

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγροτικών αγορών (Short-Term Outlook 2025) αποτυπώνει μια ευρωπαϊκή αγορά που διατηρεί μια εύθραυστη ισορροπία, με τον τομέα των γαλακτοκομικών να κινείται σε συνθήκες σχετικής σταθερότητας αλλά και αυξημένων προκλήσεων. Οι τιμές του νωπού γάλακτος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, στηριζόμενες στη σταθερή ζήτηση του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων, ενώ οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες σε πολλές χώρες βελτίωσαν τη διαθεσιμότητα χορτονομής και περιόρισαν μέρος των πιέσεων στο κόστος παραγωγής. Παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι αυξημένες αποδόσεις και η βελτιωμένη σύσταση του γάλακτος στηρίζουν τη συνολική προσφορά, χωρίς όμως να εξαλείφουν τις αβεβαιότητες που προκαλούν οι ζωονόσοι και οι διαφοροποιήσεις μεταξύ γαλακτοπαραγωγικών χωρών. Σε αυτό το περιβάλλον, το γάλα λειτουργεί περισσότερο ως βάση στήριξης της αλυσίδας και λιγότερο ως πρωταγωνιστής της αγοράς.

Πάνω σε αυτή τη βάση, η ευρωπαϊκή αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων κινείται μέσα στο 2025 χωρίς μεγάλες ανατροπές, αλλά και χωρίς περιθώρια εφησυχασμού. Η κατανάλωση παραμένει συγκρατημένη, το διεθνές εμπόριο επηρεάζεται από αβεβαιότητες και η μεταποίηση καλείται να διαχειριστεί ένα τοπίο όπου οι επιλογές γίνονται πιο προσεκτικά, διαμορφώνοντας τις εξελίξεις στα επιμέρους γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τυρί και ορός γάλακτος: η «ασφαλής επιλογή» της μεταποίησης

Το τυρί και ο ορός γάλακτος εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό αποδέκτη της ευρωπαϊκής παραγωγής. Το 2025 η παραγωγή τους συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με σαφώς πιο ήπιους ρυθμούς σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, καθώς τα όρια των παραγωγικών δυνατοτήτων αρχίζουν να γίνονται ορατά. Η ζήτηση εντός Ευρώπης παραμένει σχετικά σταθερή, ωστόσο στο εξωτερικό οι συνθήκες είναι πιο απαιτητικές. Η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα περιορίζεται, κυρίως λόγω υψηλών τιμών και επιβράδυνσης σε βασικές αγορές, γεγονός που συγκρατεί την εξαγωγική δυναμική. Παρ’ όλα αυτά, το τυρί εξακολουθεί να θεωρείται το πιο «ανθεκτικό» προϊόν του κλάδου, προσφέροντας μια σχετική ασφάλεια στη μεταποίηση.

Βούτυρο: υψηλή αξία, χαμηλή ευελιξία

Το βούτυρο παραμένει προϊόν υψηλής αξίας, αλλά ταυτόχρονα και υψηλού ρίσκου. Η παραγωγή του κινείται σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το προηγούμενο έτος, με την εσωτερική κατανάλωση να διατηρείται σταθερή, στηρίζοντας τις τιμές. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η υψηλή τιμή λειτουργεί ανασταλτικά στις εξαγωγές. Η ευρωπαϊκή παρουσία στις διεθνείς αγορές περιορίζεται περαιτέρω, καθώς το προϊόν δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί φθηνότερους παίκτες. Έτσι, το βούτυρο παραμένει «ισχυρό» εντός συνόρων, αλλά ευάλωτο εκτός αυτών.

Φρέσκα γαλακτοκομικά: από την άνοδο στην επιβράδυνση

Μετά την έντονη άνοδο που καταγράφηκε το 2024, τα φρέσκα γαλακτοκομικά προϊόντα –κυρίως η κρέμα και το γιαούρτι– περνούν σε φάση επιβράδυνσης. Η συνολική προσφορά μειώνεται ελαφρώς, καθώς η παραγωγή γάλακτος κατανάλωσης συνεχίζει την πτωτική της πορεία, ακολουθώντας τη μακροχρόνια μείωση της ζήτησης.

Οι εξαγωγές, παρά τη δυναμική της προηγούμενης χρονιάς, δεν μπορούν να αυξηθούν σημαντικά, αφού η διαθέσιμη ποσότητα περιορίζεται. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά πιο «σφιχτή», με λιγότερα περιθώρια επέκτασης, αλλά και χωρίς απότομες διακυμάνσεις.

Σκόνες γάλακτος: το πιο ευάλωτο τμήμα της αγοράς

Η εικόνα είναι πιο δύσκολη για τις σκόνες γάλακτος. Η αποβουτυρωμένη και η πλήρης σκόνη συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία, επηρεασμένες από τη χαμηλή διεθνή ζήτηση και τον έντονο ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Η μειωμένη ζήτηση από παραδοσιακές αγορές, σε συνδυασμό με την επιλογή της ευρωπαϊκής μεταποίησης να δίνει προτεραιότητα σε τυρί και ορό, περιορίζει ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα πρώτης ύλης για την παραγωγή σκονών. Πρόκειται για μια διαρθρωτική μεταβολή που δύσκολα ανατρέπεται στο άμεσο μέλλον.

Ένας κλάδος που «κρατά γραμμή»

Η ευρωπαϊκή αγορά γαλακτοκομικών δεν δείχνει να μπαίνει σε κρίση, αλλά ούτε και να «τρέχει» σε φάση μεγάλης ανάπτυξης. Οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και προσφέρουν μια σχετική στήριξη στον κτηνοτρόφο, την ώρα που η κατανάλωση διατηρείται πιο προσεκτική και το διεθνές περιβάλλον δεν αφήνει περιθώρια για σιγουριές. Η αγορά κινείται σε μια φάση προσεκτικών επιλογών, με τη μεταποίηση να ενισχύει τα προϊόντα που κρατούν σταθερό το ενδιαφέρον, ενώ άλλα κομμάτια πιέζονται περισσότερο από τον ανταγωνισμό και τις εξελίξεις στο εμπόριο. Για τον καταναλωτή, το ζητούμενο παραμένει η αξία στο ράφι· για τον παραγωγό, η αντοχή στην καθημερινότητα του κόστους και των αβεβαιοτήτων. Και για τα ίδια τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το στοίχημα είναι ένα: να διατηρήσουν την ποιότητα και τη θέση τους σε μια αγορά που αλλάζει αθόρυβα, αλλά σταθερά.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγροτικών αγορών (Short-Term Outlook 2025) αποτυπώνει μια ευρωπαϊκή αγορά γάλακτος που διατηρεί μια εύθραυστη ισορροπία. Οι τιμές του νωπού γάλακτος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, στηριζόμενες στη σταθερή ζήτηση του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων, ενώ οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες σε πολλές χώρες βελτίωσαν τη διαθεσιμότητα χορτονομής και περιόρισαν το κόστος παραγωγής.

Παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι αυξημένες αποδόσεις και η βελτιωμένη σύσταση του γάλακτος ενισχύουν τη συνολική προσφορά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον σχετικής σταθερότητας. Ωστόσο, οι επιπτώσεις ζωονόσων και οι διαφοροποιημένες τάσεις σε βασικές γαλακτοπαραγωγικές χώρες υπενθυμίζουν ότι ο τομέας λειτουργεί ακόμη μέσα σε ένα πλαίσιο αβεβαιότητας.

Σταθερή προσφορά γάλακτος παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου

Οι παραδόσεις γάλακτος στην ΕΕ αναμένεται να παραμείνουν σε σταθερά επίπεδα μέσα στο 2025. Αν και ο αριθμός των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής συνεχίζει να μειώνεται (-1% μετά τη μεγάλη πτώση του 2024), η παραγωγικότητα αντισταθμίζει τις απώλειες. Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής ανά ζώο (+1,2%), αλλά και η ελαφρά βελτίωση στη σύσταση γάλακτος—με υψηλότερα λιπαρά (+0,2%) και πρωτεΐνη (+0,1%)—οδηγούν σε συνολικά σταθερή διαθεσιμότητα γαλακτοκομικής ύλης για τη μεταποίηση. Καθοριστικό ρόλο παίζει και η καλή κατάσταση των βοσκοτόπων. Οι βροχοπτώσεις και η ανάπτυξη της χορτομάζας ήταν ευνοϊκές στις περισσότερες χώρες, επιτρέποντας καλύτερη διατροφή και μειώνοντας τις πιέσεις στο κόστος ζωοτροφών. Παρότι υπάρχουν τοπικές εξαιρέσεις, η γενική εικόνα δείχνει μια εποχή όπου οι κτηνοτρόφοι έχουν περισσότερα περιθώρια ανάσας σε σχέση με προηγούμενα έτη.

Διαφοροποιήσεις ανά χώρα και αβεβαιότητες από ζωονόσους

Παρά τη συνολική σταθερότητα, η εικόνα στην ΕΕ δεν είναι ομοιογενής. Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία και Βέλγιο αναμένεται να δουν μείωση στις παραδόσεις γάλακτος, αποτέλεσμα τόσο του κόστους παραγωγής όσο και περιβαλλοντικών περιορισμών. Αντίθετα, η Ιρλανδία εμφανίζει ανοδικές τάσεις χάρη στις ευνοϊκές συνθήκες βόσκησης, ενώ η Πολωνία παραμένει ο «ανερχόμενος παίκτης» της ευρωπαϊκής γαλακτοπαραγωγής: η παραγωγή της αυξήθηκε κατά 3,9% το 2024 χάρη στον εντυπωσιακό ρυθμό βελτίωσης των αποδόσεων.

Ωστόσο, η αστάθεια που προκαλούν οι ζωονόσοι παραμένει σημαντικός παράγοντας: περιστατικά καταρροϊκού πυρετού (BTV) αλλά και κρούσματα αφθώδους πυρετού σε ορισμένες χώρες εντείνουν την αβεβαιότητα για την παραγωγή στο πρώτο μισό του 2025.

Τιμές νωπού γάλακτος: ψηλά και σταθερά

Οι τιμές παραγωγού για το νωπό γάλα παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δυναμική της αγοράς. Τον Μάιο η μέση τιμή στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 53,3 €/100 κιλά—ποσοστό 28% υψηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας—αντικατοπτρίζοντας μια αγορά όπου η ζήτηση από το λιανεμπόριο και τη βιομηχανία παραμένει ισχυρή. Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη προσφορά λιπαρών συνεχίζει να στηρίζει την τιμή παραγωγού, ενώ η σταθεροποίηση στις διεθνείς τιμές λιπασμάτων και η καλύτερη εικόνα των βοσκοτόπων μειώνουν μέρος των πιέσεων στο κόστος για τους κτηνοτρόφους.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές ενέργειας διεθνώς παραμένουν ασταθείς, το συνολικό κόστος παραγωγής δείχνει πλέον πιο διαχειρίσιμο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα χωρίς να επιβαρύνουν στον ίδιο βαθμό τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, ενισχύοντας την τάση σταθερότητας που αποτυπώνεται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά γάλακτος. 

Ένας τομέας που προσαρμόζεται

Η εικόνα που σκιαγραφεί η έκθεση της Κομισιόν αποκαλύπτει έναν γαλακτοκομικό τομέα που, παρά τις πιέσεις, παραμένει αξιοσημείωτα ανθεκτικός. Η προσφορά γάλακτος διατηρείται σταθερή, οι τιμές κινούνται σε επίπεδα υψηλότερα του μέσου όρου και η καλή διαθεσιμότητα χορτονομής ευνοεί το κόστος παραγωγής. Την ίδια στιγμή, οι ζωονόσοι, οι διαφοροποιήσεις ανά χώρα και ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον υπενθυμίζουν ότι η πορεία του κλάδου δεν είναι δεδομένη.

Για τους κτηνοτρόφους, το 2025 διαμορφώνεται ως μια χρονιά ισορροπίας: από τη μία πλευρά η σταθερότητα των τιμών και οι καλύτερες συνθήκες στις ζωοτροφές, από την άλλη οι αβεβαιότητες που συνδέονται με το εμπόριο και την υγεία του ζωικού κεφαλαίου. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η προσεκτική διαχείριση, η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων και η παρακολούθηση των εξελίξεων αποτελούν κεντρικά στοιχεία για τη διατήρηση της βιωσιμότητας του τομέα.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή