Το κρέας παραμένει βασικό στοιχείο της παγκόσμιας διατροφής και ένας από τους πιο σύνθετους κλάδους της αγροδιατροφικής αλυσίδας. Στο προσεχές διάστημα, η πορεία του δεν διαμορφώνεται από έναν μόνο παράγοντα, αλλά από τη συνύπαρξη δημογραφικών εξελίξεων, μεταβολών στο εισόδημα, αλλαγών στις καταναλωτικές συνήθειες και πιέσεων στο κόστος παραγωγής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνολική κατανάλωση κρέατος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περίπου 48 εκατ. τόνους στα χρόνια που έρχονται, με την εικόνα που προκύπτει να μην είναι ενιαία αλλά να διαφοροποιείται ανά είδος κρέατος και γεωγραφική περιοχή, αποτυπώνοντας έναν κλάδο που προσαρμόζεται σταδιακά σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον.
Η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με πιο ήπιους ρυθμούς
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνολική κατανάλωση κρέατος εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, προσθέτοντας σημαντικές ποσότητες στην αγορά. Ωστόσο, η αύξηση αυτή εμφανίζεται πιο συγκρατημένη σε σχέση με το παρελθόν. Πάνω από το 60% της πρόσθετης κατανάλωσης αναμένεται να απορροφηθεί από τα πουλερικά, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή μετατόπιση της ζήτησης προς πιο προσιτές και ευέλικτες επιλογές. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση ενισχύεται οριακά, με τη μεγαλύτερη ώθηση να προέρχεται από χώρες μεσαίου εισοδήματος, όπου η αύξηση του πληθυσμού και των διαθέσιμων εισοδημάτων εξακολουθεί να στηρίζει τη ζήτηση. Αντίθετα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος, η κατανάλωση ανά άτομο τείνει να σταθεροποιείται ή να υποχωρεί ελαφρά. Σε πολλές από αυτές τις αγορές, παρατηρείται σταδιακή μετατόπιση από το κόκκινο κρέας προς πιο οικονομικές επιλογές, χωρίς αυτό να οδηγεί σε απότομες αλλαγές στη συνολική εικόνα της αγοράς.
Πουλερικά στην πρώτη γραμμή, διαφορετικές πορείες για τα υπόλοιπα είδη
Η σημαντικότερη μεταβολή στη σύνθεση της κατανάλωσης αφορά τα πουλερικά, τα οποία απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της πρόσθετης ζήτησης. Ο συνδυασμός χαμηλότερου κόστους, ευκολότερης παραγωγής και ευρείας αποδοχής τα καθιστά την πιο δυναμική κατηγορία κρέατος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το χοιρινό συνεχίζει να αυξάνει τη συνολική του κατανάλωση, αν και με πιο περιορισμένους ρυθμούς, ενώ σε ορισμένες μεγάλες αγορές παρατηρείται στασιμότητα ή ήπια υποχώρηση σε κατά κεφαλήν βάση. Το βοδινό κρέας διατηρεί σταθερό ρόλο, με έντονες όμως περιφερειακές διαφοροποιήσεις, καθώς η κατανάλωση μειώνεται σε παραδοσιακά ισχυρές αγορές και αυξάνεται σε περιοχές με ανερχόμενη μεσαία τάξη. Το αιγοπρόβειο κρέας παραμένει μικρότερο τμήμα της συνολικής αγοράς, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή πρωτεΐνης σε συγκεκριμένες γεωγραφικές και πολιτισμικές ζώνες. Συνολικά, τα βασικά είδη κρέατος δεν αναμένεται να ακολουθήσουν κοινή πορεία, αλλά να κινηθούν με διαφορετικούς ρυθμούς και χαρακτηριστικά, αντανακλώντας τις ιδιαιτερότητες κάθε αγοράς και καταναλωτικού προτύπου.
Η παραγωγή στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στην αποδοτικότητα
Η παγκόσμια παραγωγή κρέατος αναμένεται να αυξηθεί αισθητά, ακολουθώντας τη συνολική πορεία της ζήτησης. Σύμφωνα με τις προβολές, η παγκόσμια παραγωγή εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τους 406 εκατ. τόνους, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να προέρχεται από την Ασία, ενώ η Λατινική Αμερική ενισχύει σταθερά το μερίδιό της, αξιοποιώντας τη διαθεσιμότητα ζωοτροφών και τις επενδύσεις σε γενετικό υλικό και υποδομές. Κοινός παρονομαστής για όλα τα είδη κρέατος είναι η αυξανόμενη σημασία της παραγωγικότητας. Οι βελτιώσεις στις αποδόσεις, τα μεγαλύτερα σφάγια και η καλύτερη διαχείριση των εκτροφών συμβάλλουν καθοριστικά στην αύξηση της παραγωγής, περιορίζοντας την ανάγκη για αντίστοιχη αύξηση των ζωικών πληθυσμών. Ιδιαίτερα στα πουλερικά και το χοιρινό, οι εξελίξεις αυτές παίζουν κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Το διεθνές εμπόριο κινείται με πιο συγκρατημένους ρυθμούς
Το παγκόσμιο εμπόριο κρέατος συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με σαφώς πιο ήπια δυναμική σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής σε μεγάλες αγορές περιορίζει σταδιακά τις ανάγκες για εισαγωγές, μεταβάλλοντας τις εμπορικές ροές. Οι βασικοί εξαγωγείς διατηρούν τον κυρίαρχο ρόλο τους, συγκεντρώνοντας πάνω από το μισό των παγκόσμιων εξαγωγών, ενώ ορισμένες χώρες ενισχύουν τη θέση τους σε επιμέρους αγορές. Το εμπόριο, ωστόσο, παραμένει ευάλωτο σε διαταραχές, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα της παραγωγής και τη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Τιμές με διαφορετική πορεία ανά είδος κρέατος
Οι διεθνείς τιμές παρουσιάζουν διαφοροποιημένη εικόνα. Στο άμεσο διάστημα, οι τιμές των μηρυκαστικών εμφανίζουν ανοδικές πιέσεις, καθώς η ανασυγκρότηση των ζωικών κεφαλαίων περιορίζει προσωρινά την προσφορά. Στη συνέχεια, σε πραγματικούς όρους, οι τιμές τείνουν να αποκλιμακώνονται, επηρεαζόμενες από τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους ζωοτροφών.
Αντίθετα, τα μη μηρυκαστικά κρέατα, όπως τα πουλερικά και το χοιρινό, εμφανίζουν εντονότερη πτωτική τάση σε πραγματικές τιμές, γεγονός που συνδέεται με την ταχύτερη αύξηση της αποδοτικότητας και την ευκολότερη προσαρμογή της παραγωγής στη ζήτηση. Οι διαφοροποιήσεις αυτές αντανακλώνται και στις καταναλωτικές επιλογές, ενισχύοντας τη στροφή προς πιο προσιτές επιλογές.
Ένας κλάδος που προσαρμόζεται
Το κρέας δεν χάνει τη θέση του στη διατροφική αλυσίδα, αλλά η πορεία του γίνεται πιο σύνθετη και λιγότερο προβλέψιμη. Η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνεται με ήπιους ρυθμούς, η παραγωγή στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στη βελτίωση της αποδοτικότητας και οι τιμές προσαρμόζονται σε ένα περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού και διαφοροποίησης. Το αποτέλεσμα είναι ένας κλάδος που εξελίσσεται σταδιακά, χωρίς αιφνίδιες ανατροπές, αλλά με σταθερές μετατοπίσεις που διαμορφώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν παραγωγοί, μεταποιητές και αγορές στο διάστημα που έρχεται.
Πηγή: FAO Outlook
