Η προστασία της περιουσίας, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η στήριξη των επενδύσεων, η ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και η ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που αγγίζουν άμεσα ή έμμεσα τον αγροτικό κόσμο και περιλαμβάνονται στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση.
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Η πρόταση του Προέδρου και των βουλευτών της Κ.Ο. της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος πραγματοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής. Αρκετά από τα προτεινόμενα άρθρα προς αναθεώρηση, όπως η εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, η επιστολική ψήφος, οι αλλαγές στην ποινική ευθύνη υπουργών, η επιλογή ανώτατων δικαστών ή η αναμόρφωση διαδικασιών της Δικαιοσύνης, δεν έχουν άμεση σύνδεση με την καθημερινότητα των αγροτών, επηρεάζουν όμως συνολικά τη λειτουργία των θεσμών και του κράτους.
ΔΙΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ
Μέσα στην πρόταση της ΝΔ περιλαμβάνεται φυσικά η αναθεώρηση του περίφημου άρθρου 16 για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, που αποτελεί μόνιμη πηγή αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Ήδη η Αμερικανική Γεωργική Σχολή έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει την ίδρυση ΑΕΙ κι έχει καταθέσει τα σχετικά έγγραφα.
ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αγρότες παρουσιάζει η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 17, καθώς προβλέπεται η συνταγματική προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας αλλά συνολικά της περιουσίας. Η διάταξη αυτή διευρύνει το πεδίο προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών και αφορά άμεσα τους κατόχους αγροτικής γης, μονάδων, ζωικού κεφαλαίου αλλά και ατόμων που ασχολούνται με τη θάλασσα κι έχουν αντίστοιχο κεφάλαιο για αλιεία ιχθυοκαλλιέργεια, οστρακοκαλλιέργεια κ.ά. Αυτό έχει τη σημασία του γιατί με τον νόμο Κατσέλη η προστασία αφορούσε μόνο στην πρώτη κατοικία και όχι σε άλλα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία.
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ
Προτείνεται η δυνατότητα αποζημίωσης σε περιπτώσεις όπου περιορίζεται η χρήση μιας ιδιοκτησίας χωρίς να πραγματοποιείται απαλλοτρίωση. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους αγρότες. Αυτό συμβαίνει διότι κατά καιρούς έχουν τεθεί περιορισμοί σε καλλιέργειες, αγροτεμάχια ή εκτάσεις λόγω περιβαλλοντικών, χωροταξικών ή άλλων ρυθμίσεων, χωρίς να προβλέπεται πάντοτε αποζημίωση ενώ καθυστερεί τρομακτικά η απόδοση της γης (π.χ. γύρω από αεροδρόμια).
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΟΜΗΣΗΣ
Στο ίδιο άρθρο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης και η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Αυτές οι διατάξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο αξιοποίησης ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων στην ελληνική ύπαιθρο.
ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 24, το οποίο αφορά στη συνταγματική κατοχύρωση της λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.
Οι διατάξεις αυτές συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις ανάγκες των αγροτικών νοικοκυριών: η λειψυδρία, οι πλημμύρες, οι παρατεταμένοι καύσωνες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την αγροτική παραγωγή. Η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις αρδευόμενες καλλιέργειες ενώ η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων ή να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα σε γεωργικές γαίες υψηλής παραγωγικότητας.
ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΦΟΡΟΥΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Εξίσου σημαντικές για τις αγροτικές επιχειρήσεις θεωρούνται οι προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 78. Σύμφωνα με την πρόταση, φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν θα μπορεί να επιβάλλεται με αναδρομική ισχύ. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην εθνική οικονομία. Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί μεγαλύτερη φορολογική ασφάλεια και προβλεψιμότητα για τον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Όμως, αυτή η διάταξη έρχεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τις αλλαγές που προτείνονται για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Με την πρότασή της η ΝΔ ενώ ορθώς προτείνει να μην υπάρχει αναδρομική φορολόγηση αντιφάσκει στις ρυθμίσεις για τους πόρους για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δίνει έτσι «ελευθέρας» στους δήμους για φορολογικά βάρη και αλλαγές τιμολογιακών πολιτικών, όποτε θέλουν, χωρίς ταβάνι και δίχως να πέφτει ουσιαστικός λόγος στον πολίτη, στις εταιρείες ή τους συνεταιρισμούς, παρά μόνο μία θολή διαβούλευση.
ΒΙΩΣΙΜΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ ΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 79, σύμφωνα με την οποία ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία και οι φορείς, που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ετήσιο απολογισμό. Η διάταξη αφορά και οργανισμούς ή φορείς που σχετίζονται με τον αγροτικό τομέα και διαχειρίζονται δημόσιους πόρους ή ευρωπαϊκές ενισχύσεις ή αποζημιώσεις.
ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΟΙ ΦΟΡΟΙ ΜΕΣΩ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
Αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 102 για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Προβλέπεται μεγαλύτερη φορολογική αποκέντρωση. Οι ΟΤΑ θα μπορούν να επιβάλλουν τοπικούς ή ειδικούς φόρους και τέλη ενώ οι προϋπολογισμοί τους θα καταρτίζονται ύστερα από δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους. Εφόσον περάσει η πρόταση αυτή αναμένεται να επηρεαστούν άμεσα οι αγροτικές περιοχές και οι δήμοι ν΄ αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση και υλοποίηση τοπικών έργων υποδομής, όπως αρδευτικά δίκτυα, αγροτική οδοποιία και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις αλλά και να πυροδοτήσουν νέες αυξήσεις τιμολογίων, που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν υπέρμετρα τον πληθυσμό της υπαίθρου.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 86 ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών. Ζητεί την κατάργηση της υποχρεωτικής διαβίβασης στοιχείων στη Βουλή και της αρμοδιότητάς της να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση. Για τους αγρότες, η συγκεκριμένη διάταξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 86 σε συνδυασμό με διάταξη που ουσιαστικά άρει τη μονιμότητα (με τη διαδικασία της αξιολόγησης) και τη βελτίωση διατάξεων περί αυτονομίας των δικαστών, βελτιώνει θεωρητικά το πλαίσιο. Ωστόσο, δεν δίνει αξιόπιστη και σαφή πρόταση πως θα μπορούσε να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο. Και είναι γνωστό ότι και στην περίπτωση των Τεμπών και στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ άνθρωποι που κατήγγειλαν προβλήματα ή ατασθαλίες βρέθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι απροστάτευτοι και να βιώνουν χρονοβόρες πειθαρχικές διαδικασίες και ταλαιπωρία.
