Αφιέρωμα: Τα φυτώρια προτείνουν ποικιλίες ελιάς για παραγωγή ελαιολάδου

Μέσα στον χειμώνα, την περίοδο όπου η φύση μοιάζει να «ηρεμεί», οι παραγωγοί γνωρίζουν ότι στο χώμα ξεκινούν οι πιο σημαντικές προετοιμασίες για την επόμενη χρονιά. Η φύτευση ενός δενδρυλλίου, είτε πρόκειται για φυλλοβόλο είτε για αειθαλές είδος, είναι μια από αυτές τις απλές, αλλά καθοριστικές εργασίες. Αυτή την εποχή, τα γυμνόρριζα φυτά βρίσκονται σε λήθαργο, ενώ τα δέντρα με μπάλα χώματος μπορούν να φυτευτούν σχεδόν όλο τον χρόνο, αρκεί να αποφευχθούν οι ακραίες καιρικές συνθήκες. Κι όμως, πίσω από μια «απλή» φύτευση κρύβονται λεπτομέρειες που συχνά κρίνουν το μέλλον του δέντρου.

Αν σταθούμε σε μερικά απλά αλλά ουσιαστικά βήματα, γίνεται πολύ καθαρό τι πρέπει να γίνει – και τι όχι – ώστε το δενδρύλλιο να ξεκινήσει τη ζωή του στο χωράφι με τους καλύτερους δυνατούς όρους.

Η σωστή προετοιμασία του λάκκου: η αρχή του σωστού αποτελέσματος

Το πρώτο βήμα είναι το άνοιγμα ενός λάκκου που να ταιριάζει πραγματικά στις ανάγκες του φυτού. Το βάθος του πρέπει να αντιστοιχεί στο βάθος της μπάλας χώματος ή, στην περίπτωση των γυμνόρριζων φυλλοβόλων, στο μήκος των κεντρικών ριζών. Το πλάτος χρειάζεται να είναι αρκετά μεγαλύτερο—δύο έως τρεις φορές—ώστε οι ρίζες να αναπτυχθούν άνετα. Στον πυθμένα του λάκκου δημιουργείται ένα μικρό «σαμάρι», μια διαμόρφωση που βοηθά την αποστράγγιση και αποτρέπει την κρατή νερού, μια από τις πιο συχνές αιτίες ασφυξίας των ριζών. Στη συνέχεια, το χώμα που αφαιρέθηκε επιστρέφει στον λάκκο, αλλά όχι πρόχειρα: ποτίζεται ώστε να καθίσει σωστά και να μην δημιουργηθούν κενά που θα συγκεντρώσουν ανεπιθύμητη υγρασία αργότερα.

Η φύτευση και η πρώτη φροντίδα: λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά

Κατά τη διαδικασία τοποθέτησης του φυτού, είναι κρίσιμο να έχουν αφαιρεθεί όλα τα υλικά πρόσδεσης της μπάλας των ριζών. Αν υπάρχει λινάτσα, είτε απομακρύνεται είτε σκίζεται με προσοχή, γιατί διαφορετικά μπορεί να σφίξει τις ρίζες και να περιορίσει την ανάπτυξη του δέντρου. Μετά τη φύτευση, ένα ελαφρύ περικάλυμμα στον κορμό δίνει την απαραίτητη προστασία για τον πρώτο χρόνο, ενώ ένα εξίσου ελαφρύ κλάδεμα βοηθά το δέντρο να ξεκινήσει ισορροπημένα, απομακρύνοντας κλαδιά που τρίβονται, βρίσκονται σε λάθος θέση ή έχουν τραυματιστεί. Το κορυφαίο τμήμα του κορμού, όμως, πρέπει να μένει ανέπαφο· η αφαίρεσή του επιτρέπεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.

Η υποστύλωση, όταν χρειάζεται, πρέπει να γίνεται με τον σωστό τρόπο: ο πάσαλος τοποθετείται κάθετα και έξω από την περιοχή των ριζών, ώστε να αποφευχθεί οποιοσδήποτε τραυματισμός. Το δέσιμο γίνεται με υλικό που δεν πληγώνει τον κορμό, όπως πλαστική ή λαστιχένια λωρίδα.

Τέλος, η εδαφοκάλυψη με οργανικό υλικό—άχυρο ή ξηρά χόρτα—μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, αλλά μόνο όταν τοποθετείται σε λεπτό στρώμα, πέντε έως έξι εκατοστά, και χωρίς να ακουμπά τον κορμό. Το υπερβολικό πάχος ή η χρήση πλαστικού μπορεί να εγκλωβίσει υγρασία και να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στο λαιμό του δέντρου.

Οι παγίδες της φύτευσης: μικρά λάθη με μεγάλα αποτελέσματα

Πολλές αστοχίες συμβαίνουν τη στιγμή της φύτευσης ή αμέσως μετά, και συχνά περνούν απαρατήρητες μέχρι να αρχίσουν τα προβλήματα. Ένα από τα πιο συνηθισμένα σφάλματα είναι η κακή διαμόρφωση της βάσης του λάκκου: αν δεν υπάρχει το σωστό «σαμάρι», το νερό λιμνάζει και δημιουργείται ασφυξία στις ρίζες. Εξίσου συχνό είναι το να μείνουν στη θέση τους υλικά πρόσδεσης ή ακόμη και η ταμπέλα του φυτού, που με τον καιρό σφίγγουν τον κορμό και περιορίζουν την ανάπτυξη.

Η εδαφοκάλυψη μπορεί κι αυτή να γίνει λανθασμένα, ειδικά όταν χρησιμοποιείται μαύρο πλαστικό που «πνίγει» το ριζικό σύστημα. Άλλο μεγάλο λάθος είναι η βαθιά φύτευση: το δέντρο δεν πρέπει ποτέ να μπαίνει πιο χαμηλά από το φυσικό του σημείο στο φυτώριο. Ομοίως, η αφαίρεση του κορυφαίου οφθαλμού ή πλαγίων οφθαλμών χωρίς λόγο στερεί από το δέντρο τη δυνατότητα σωστής νέας βλάστησης. Η κακή επιλογή υλικών πρόσδεσης, όπως σύρμα, μπορεί να τραυματίσει τον κορμό, ενώ ένας κοντός ή λάθος τοποθετημένος πάσαλος που περνά μέσα από τη μπάλα των ριζών αποτελεί σοβαρή πηγή προβλημάτων.

Ακόμη και το χώμα που δεν έχει ποτιστεί για να «καθίσει» σωστά μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη συγκέντρωση νερού, ενώ ένας πολύ στενός και βαθύς λάκκος καθυστερεί την επέκταση των ριζών και περιορίζει την ανάπτυξη του νεαρού δέντρου. Όλα αυτά δείχνουν πως η φύτευση δεν είναι δύσκολη, αλλά απαιτεί προσοχή και σεβασμό στις βασικές αρχές.

Όταν οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά

Η φύτευση ενός δενδρυλλίου δεν είναι μια περίπλοκη διαδικασία, αλλά είναι μια εργασία που αξίζει να γίνει σωστά, με γνώση και προσοχή. Η σωστή προετοιμασία του λάκκου, η προσεκτική απομάκρυνση υλικών που μπορεί να περιορίσουν τη ρίζα, η ήπια διαμόρφωση της κόμης και η αποφυγή πρόχειρων λύσεων κατά το δέσιμο και την εδαφοκάλυψη, δίνουν στο δέντρο την καλύτερη δυνατή εκκίνηση.

Για τον παραγωγό, αυτό μεταφράζεται σε λιγότερες απώλειες, καλύτερη εγκατάσταση των νεαρών φυτών και ένα ισχυρό ξεκίνημα της καλλιέργειας. Στον χειμώνα που διανύουμε, όπου κάθε νέα φύτευση είναι μια επένδυση στη γη και στο αύριο, οι σωστές κινήσεις από την αρχή κάνουν όλη τη διαφορά.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 9/2011, «Φύτευση ενός δενδρυλλίου: Απλά πράγματα που πρέπει ή δεν πρέπει να κάνετε...» σελ. 18

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε ένα σημαντικό βήμα για το μέλλον των καλλιεργειών, καθώς Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε μια προσωρινή συμφωνία για τους νέους κανόνες που θα διέπουν τις γονιδιακές τεχνικές στα φυτά. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα, στη διασφάλιση ίσων όρων για όλους τους παραγωγούς και στην ενδυνάμωση της ασφάλειας των τροφίμων και της βιωσιμότητας στην Ευρώπη. Εφόσον εγκριθεί, το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει την ανάπτυξη φυτικών ποικιλιών πιο ανθεκτικών στις σύγχρονες περιβαλλοντικές πιέσεις και με μειωμένες ανάγκες σε λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά, παρέχοντας στους Ευρωπαίους αγρότες πρόσβαση σε εργαλεία που μέχρι σήμερα δεν ήταν διαθέσιμα.

Τι Είναι οι Νέες Γονιδιακές Τεχνικές (NGTs)

Οι NGTs περιγράφουν μια σειρά τεχνολογιών που επιτρέπουν την προσαρμογή του γενετικού υλικού ενός φυτού με τρόπους που μπορούν να συμβούν και στη φύση ή μέσω συμβατικών μεθόδων βελτίωσης. Με αυτές τις τεχνικές, οι επιστήμονες μπορούν να αναπτύξουν γρηγορότερα νέες ποικιλίες με πιο στοχευμένα χαρακτηριστικά, όπως αντοχή στην ξηρασία ή στις πλημμύρες, καθώς και μειωμένες ανάγκες σε λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι τεχνολογίες αυτές δεν υπήρχαν το 2001, όταν θεσπίστηκε η υφιστάμενη νομοθεσία για τα Γενετικά Τροποποιημένα και γι’ αυτό τα NGT φυτά αντιμετωπίζονταν μέχρι σήμερα με το ίδιο ακριβώς πλαίσιο.

Κατηγορία 1: Φυτά Ισοδύναμα με Συμβατικά

Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται φυτά που, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, θεωρούνται ισοδύναμα με συμβατικά φυτά. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να επιβεβαιώνουν την κατάταξή τους στην Κατηγορία 1, χωρίς όμως να απαιτείται επανέλεγχος για τις επόμενες γενιές των ίδιων φυτών. Μια βασική αλλαγή είναι ότι τα προϊόντα αυτών των φυτών δεν θα φέρουν ειδική επισήμανση, με εξαίρεση τα σπόρια και άλλο αναπαραγωγικό υλικό, τα οποία θα πρέπει να επισημαίνονται. Αυτό αποσκοπεί στο να διατηρηθεί η αρχή της ισοδυναμίας με τα συμβατικά φυτά, ενώ ταυτόχρονα δίνει τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους παραγωγούς να διασφαλίσουν μια αλυσίδα παραγωγής απαλλαγμένη από NGT υλικό, εφόσον το επιθυμούν. Σημαντικό είναι επίσης ότι αποκλείονται από την Κατηγορία 1 φυτά που έχουν σχεδιαστεί για αντοχή σε ζιζανιοκτόνα ή για παραγωγή γνωστής εντομοκτόνου ουσίας· τέτοια φυτά θα εντάσσονται αυτόματα στη δεύτερη κατηγορία με αυστηρότερο καθεστώς.

Κατηγορία 2: Τι Ισχύει για τα Φυτά με πιο Σύνθετες Τροποποιήσεις

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει φυτά με πιο περίπλοκες ή λιγότερο «φυσικού τύπου» γενετικές τροποποιήσεις. Για αυτά, η νέα συμφωνία διατηρεί το υφιστάμενο καθεστώς των ΓΤΟ, με υποχρεωτική αξιολόγηση, άδεια κυκλοφορίας, επισήμανση και ιχνηλασιμότητα. Αν μια ετικέτα αναφέρει τα τροποποιημένα χαρακτηριστικά, θα πρέπει να καλύπτει όλα τα σχετικά γνωρίσματα ώστε οι καταναλωτές να έχουν πλήρη πληροφόρηση. Επιπλέον, τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να αποκλείσουν την καλλιέργεια φυτών της Κατηγορίας 2 στο έδαφός τους, ενώ μπορούν, αν το επιθυμούν, να λάβουν μέτρα για την αποφυγή ακούσιας παρουσίας αυτών των φυτών σε άλλες καλλιέργειες.

Πνευματική Ιδιοκτησία και Διαφάνεια στις Πατέντες

Ένα σημαντικό μέρος της συμφωνίας αφορά το καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας. Παρότι οι πατέντες διέπονται από την υφιστάμενη ευρωπαϊκή οδηγία για τη βιοτεχνολογία, η νέα ρύθμιση ζητά από εταιρείες και βελτιωτές που καταχωρούν φυτά Κατηγορίας 1 να δηλώνουν κάθε σχετική ή εκκρεμή πατέντα σε δημόσια βάση δεδομένων. Η προαιρετική δήλωση προθέσεων για παραχώρηση άδειας χρήσης ενισχύει περαιτέρω τη διαφάνεια. Παράλληλα, δημιουργείται ομάδα ειδικών που θα εξετάζει τις επιπτώσεις των πατεντών στον κλάδο, ενώ η Επιτροπή θα δημοσιεύσει εντός ενός έτους μελέτη για την πρόσβαση των αγροτών σε σπόρους και την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα φυτοβελτίωσης, με δυνατότητα λήψης νομοθετικών μέτρων ανάλογα με τα ευρήματα.

Η προσωρινή συμφωνία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Χρειάζεται τυπική έγκριση από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν υιοθετηθεί επίσημα. Εφόσον εφαρμοστεί, θα αποτελέσει το πρώτο ξεχωριστό πλαίσιο για τα NGT φυτά στην Ευρώπη, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφο το υπάρχον πλαίσιο για τους ΓΤΟ.

Η Συνέχεια της Διαδικασίας

Η ΕΕ επιχειρεί να συνδυάσει την ανάγκη για νέες, πιο ανθεκτικές ποικιλίες με τη διατήρηση υψηλών προτύπων προστασίας για την υγεία και το περιβάλλον. Οι νέες γονιδιακές τεχνικές υπόσχονται ταχύτερη ανάπτυξη φυτών που μπορούν να αντεπεξέλθουν καλύτερα στις κλιματικές πιέσεις, ενώ το προτεινόμενο πλαίσιο θέτει σαφείς κανόνες ώστε η εφαρμογή τους να παραμένει ελεγχόμενη και ασφαλής. Το επόμενο διάστημα θα δείξει πώς θα κινηθούν το Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο για την οριστική έγκριση της συμφωνίας, αλλά και πώς θα διαμορφωθεί στην πράξη η νέα αυτή εποχή για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.

Πηγή: Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με φυτωριούχους οι οποίοι μας έδωσαν τις προτάσεις τους για τις δενδρώδεις καλλιέργειες.

ΦΥΤΩΡΙΑ ΔΑΝΙΗΛΙΔΗΣ

ΑΧΛΑΔΙ EDEN GOLD ®
Μεγάλη διαφορά φαίνεται να υπάρχει στις ανάγκες για ψεκασμούς στο Αχλάδι Eden Gold ® σε σχέση με άλλες ποικιλίες αχλαδιών! (Θυμίζουμε πρόκειται για συμβολαιακή καλλιέργεια με τον κολοσσό της Greenyard της Ιταλίας).
Αυτά τα εξαιρετικά δέντρα έχουν μεγάλη ανθεκτικότητα σε ασθένειες, μειώνοντας το κόστος ψεκασμών κατά το ήμισυ σε σχέση με άλλες κλασικές ποικιλίες αχλαδιών.

Τα Αχλάδια Eden Gold ® είναι γευστικότατα και φτάνουν σε τεράστιο μέγεθος, όπως θα δείτε και από τις φωτογραφίες (πέρυσι), με διετή φυτά να αγγίζουν τα 4 μέτρα και να παράγουν από 15 έως 20 κιλά καρπούς από τον δεύτερο κιόλας χρόνο με στόχο μετά το 3ο έτος και μετά  να αποδώσουν τους 4,5 τόνους το στρέμμα. Αξίζει να αναφέρουμε πως ο καρπός έχει τεράστια μετασυλλεκτική αντοχή (1 χρόνο σε ψυγείο).

Επιπλέον, πρόκειται για συμβολαιακή καλλιέργεια, εξασφαλίζοντας σταθερό εισόδημα και μειωμένο ρίσκο για τον παραγωγό.
Αν έχεις περισσότερες απορίες για την ολοκαίνουργια αυτή ποικιλία κάλεσε τους εξειδικευμένους γεωπόνους των φυτωρίων Δανιηλίδης και μάθε περισσότερα στο τηλέφωνο 23320 43331 ή στο 6973742851.

ΑΚΤΙΝΙΔΙΕΣ 
Διαθέσιμες ποικιλίες : 
HAYWARD
HAYWARD CLONE 8
GREEN LIGHT
TUSCIA

Στις εγκαταστάσεις μας θα βρείτε γυμνόριζα ακτινίδια καθώς και διαθέσιμα σε γλάστρα. Περίοδος φύτευσης Φεβρουάριος-Μάρτιος.
Για περισσότερες πληροφορίες, video και φωτογραφικό υλικό : 
www.daniilidisbio.gr 
www.facebook.com/Daniilidisbio

ΦΥΤΩΡΙΑ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Τρεις Ποικιλίες Λεμονιάς για τη Σύγχρονη Εσπεριδοκαλλιέργεια
Στο φυτώριό μας επενδύουμε σε ποικιλίες με υψηλή απόδοση, σταθερή προσαρμοστικότητα και ισχυρή εμπορική δυναμική. Φέτος δίνουμε έμφαση σε τρεις κορυφαίες επιλογές: Λαπήθου, Βέρνα και Κορινθιακή λεμονιά.

Η Λαπήθου είναι κυπριακή άσπερμη ποικιλία, το δέντρο της είναι παραγωγικό και πολύφορο και με ανθεκτικότητα στη κορφοξήρα. Ο καρπός της είναι μεσαίου μεγέθους, με λεπτό φλοιό και υψηλό ποσοστό χυμού, ιδανικός τόσο για φρέσκια κατανάλωση όσο και για βιομηχανική επεξεργασία.

Η Κορινθιακή λεμονιά βελτιωμένη εξέλιξη της κλασικής Maglini, δεν έχει αγκάθια και παρουσιάζει μέτρια ανθεκτικότητα στην κορφοξήρα, προσφέρει σταθερή παραγωγή, εξαιρετική ποιότητα καρπού και προσαρμοστικότητα σε διαφορετικά εδάφη και κλιματικές συνθήκες, με λεμόνια πλούσια σε σάρκα και ομοιόμορφο μέγεθος.

Η Βέρνα έχει επαναλαμβανομένη ανθοφορία, ο καρπός της ζυγίζει 130γρ και η συγκομιδή πραγματοποιείται από Φεβρουάριο - Ιούνιο. Επιπλέον, παράγει ακόμα μια άλλη συγκομιδή το καλοκαίρι, επιτρέποντας την αξιοποίηση υψηλότερων τιμών εκτός κύριας σεζόν.
Διαθέτουμε άφθονο, υγιές και πιστοποιημένο υλικό, υποστηρίζοντας κάθε παραγωγό με τεχνική καθοδήγηση για σωστή εγκατάσταση και μέγιστη απόδοση.
Για περισσότερες πληροφορίες και παραγγελίες, καλέστε στο 6973 791366 ή επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας https://fitoriakostopoulos.gr.
Με εμπειρία, συνέπεια και αγάπη για τη γη, είμαστε δίπλα σας σε κάθε νέο ξεκίνημα.

ΤΣΙΠΑΣ Top Plants E.E.

Το Φυτώριο Τσιπάς Top Plants προτείνει στα οπωροφόρα τις φιστικιές Αιγίνης και Ποντίκης, ποικιλίες που θεωρούνται ναυαρχίδα στα φιστίκια και από τις καλύτερες στον κόσμο.

Είναι ελληνικές και διαχρονικές ποικιλίες με άριστη ποιότητα καρπού και παραγωγής κατάλληλες και δοκιμασμένες στις περισσότερες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδας και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις σε νερό.

Ο καρπός τους είναι από τους καλύτερους ποιοτικά και πιο νόστιμους ξηρούς καρπούς με μεγάλη θρεπτική αξία γι’ αυτό και είναι μία καλλιέργεια με αρκετά κερδοφόρα τιμή και παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον φύτευσης από τους παραγωγούς τα τελευταία χρόνια.
https://xtsipas.gr/

Η εγκατάσταση ενός νέου ελαιώνα ξεκινά πολύ πριν ανοίξει ο πρώτος λάκκος στο χωράφι. Η πραγματική επιτυχία —η παραγωγικότητα, η υγεία και η μακροζωία του δένδρου— κρίνεται στη στιγμή της επιλογής του πολλαπλασιαστικού υλικού. Η αγορά σωστών δενδρυλλίων δεν είναι μια τυπική διαδικασία, είναι το σημείο όπου ο παραγωγός θωρακίζει ή εκθέτει την επένδυσή του για πολλές δεκαετίες. Παρότι η νομοθεσία θέτει προδιαγραφές για την εμπορία του υλικού, η πραγματικότητα δείχνει ότι συχνά δεν εφαρμόζεται πλήρως ή δεν επαρκεί για να αποτρέψει τα προβλήματα που παρατηρούνται στην αγορά. Έτσι, η ευθύνη πέφτει στον ίδιο τον παραγωγό να επιλέξει φυτώριο και δενδρύλλια με γνώση και προσοχή.

Το φυτώριο ως αφετηρία: εμπιστοσύνη και έλεγχος

Στον τομέα της ελιάς η ανάγκη για προσοχή είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η ύπαρξη πολλών ποικιλιών, συχνά χωρίς πλήρη καταγραφή και πιστοποίηση, έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου δεν είναι πάντα εύκολο να γνωρίζει κανείς τι πραγματικά αγοράζει. Το φυτώριο πρέπει να είναι ελεγχόμενο από τις αρμόδιες υπηρεσίες και να διαθέτει μητρική φυτεία. Η αξιοπιστία του αποτυπώνεται στην οργάνωση των εγκαταστάσεών του, στην καθαριότητα και στη γενικότερη εικόνα τάξης, αλλά και στην επιστημονική κατάρτιση του φυτωριούχου, ο οποίος οφείλει να καθοδηγεί τον παραγωγό στην επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας για τις συνθήκες του χωραφιού του.

Κάθε παρτίδα δενδρυλλίων πρέπει να συνοδεύεται από τα απαραίτητα έγγραφα ταυτοποίησης ποικιλίας και υποκειμένου. Η φυτοϋγιεινή κατάσταση του πολλαπλασιαστικού υλικού εξασφαλίζεται μέσω των ελέγχων στις μητρικές φυτείες και στο παραγόμενο υλικό, ενώ το Φυτοϋγειονομικό Διαβατήριο πιστοποιεί ότι τα δενδρύλλια πληρούν τις απαιτήσεις για την επαγγελματική τους διακίνηση. Παράλληλα, η εγγραφή του φυτωρίου στο Φυτοϋγειονομικό Μητρώο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εμπορία υγιούς και πιστοποιημένου υλικού.

Χαρακτηριστικά σωστών δενδρυλλίων: ύψος, διαμόρφωση, ανάπτυξη

Το ύψος των δενδρυλλίων είναι ένας από τους πρώτους δείκτες ποιότητας. Το ελάχιστο αποδεκτό ύψος είναι τα 60 εκατοστά, καθώς μικρότερες διαστάσεις οδηγούν συχνά σε θαμνώδη ανάπτυξη, καθυστερημένη παραγωγικότητα και δυσκολότερη διαμόρφωση. Στην πράξη, τα πιο κατάλληλα δενδρύλλια κυμαίνονται μεταξύ 60 και 150 εκατοστών. Τα μικρότερα φυτά προτιμώνται στις ανοιξιάτικες φυτεύσεις και στους αρδευόμενους ελαιώνες, ενώ τα ψηλότερα ανταποκρίνονται καλύτερα σε ξηρικές συνθήκες και σε φθινοπωρινές φυτεύσεις.

Η διαμόρφωση αποτελεί δεύτερο κρίσιμο στοιχείο. Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές ελέγχου, ένα κατάλληλο δενδρύλλιο πρέπει να διαθέτει τρεις έως τέσσερις πλάγιους εύρωστους βλαστούς μήκους τουλάχιστον 15 εκατοστών, αναπτυγμένους σε ύψος άνω των 50 εκατοστών. Παρ’ όλα αυτά, η πρακτική εμπειρία δείχνει ότι τα μονόκλωνα δενδρύλλια, με έναν ισχυρό κεντρικό βλαστό και καλά κατανεμημένους πλάγιους δευτερεύοντες βλαστούς, είναι συχνά πιο κατάλληλα. Η ευκολία διαμόρφωσης —είτε σε κύπελλο με επιθυμητό ύψος κορμού είτε σε μονοκλωνική μορφή— τα καθιστά ιδιαίτερα δημοφιλή στους νέους ελαιώνες.

Ριζικό σύστημα: η αόρατη βάση της επιτυχίας

Η σχέση ανάμεσα στο ύψος του φυτού και το μέγεθος της γλάστρας είναι καθοριστική για τη μετέπειτα ανάπτυξη. Ένα δένδρο δεν μπορεί να εξελιχθεί σωστά αν το ριζικό του σύστημα δεν αντιστοιχεί σε μέγεθος και δομή με την κόμη. Για φυτά ενός έτους, με ύψος έως 80 εκατοστών, ενδείκνυνται γλάστρες 1–2 λίτρων. Για φυτά ενάμιση έτους, ύψους 80–125 εκατοστών, τα κατάλληλα δοχεία είναι 2–4 λίτρα, ενώ για φυτά δύο ετών, ύψους 125–150 εκατοστών, προτείνονται γλάστρες 3,5–6 λίτρων. Το κλειδί βρίσκεται στην αναλογία και στην υγιή ανάπτυξη.

Κρίσιμη παράμετρος είναι ο έλεγχος της ρίζας. Κάθε δενδρύλλιο πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον τρεις καλά ανεπτυγμένες ρίζες με πλευρικές διακλαδώσεις. Η ύπαρξη μόνο μίας ή δύο ριζών οδηγεί σε μονόπλευρη ανάπτυξη και σε δυσκολίες στη δημιουργία κανονικού δένδρου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το ριζικό σύστημα έχει ξεφύγει από τη γλάστρα και έχει διεισδύσει στο έδαφος του φυτωρίου. Η αποκοπή αυτών των ριζών για τη διάθεση του φυτού συχνά προκαλεί σοβαρό «σοκ» με καθυστέρηση στην εγκατάσταση που μπορεί να φτάσει και τον έναν χρόνο, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης από εδαφογενείς ασθένειες. Για τον λόγο αυτό, σε περιοχές όπως η Κρήτη, πολλοί παραγωγοί αποφεύγουν τα υπερμεγέθη δενδρύλλια, εκτός αν το φυτώριο έχει εξασφαλίσει ότι το υπόστρωμα είναι καλυμμένο και δεν επιτρέπει την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ρίζας.

Εμβολιασμένα και αυτόρριζα δενδρύλλια: διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικές αποφάσεις

Στην ελληνική αγορά κυριαρχούν τα αυτόρριζα δενδρύλλια, χωρίς εμβολιασμό. Η χρήση εμβολιασμένων δενδρυλλίων επιλέγεται όταν μια ποικιλία δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί αλλιώς ή όταν θέλουμε να της προσδώσουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που δεν διαθέτει. Η αντοχή σε εδαφογενείς ασθένειες όπως το βερτισίλλιο, η ανθεκτικότητα στο ψύχος ή στα υφάλμυρα νερά, η μειωμένη ανάπτυξη κόμης ή ακόμη και η βελτιωμένη καρποφορία είναι παράγοντες που μπορούν να καθορίσουν την επιλογή ενός κατάλληλου υποκειμένου.

Ιδιαίτερα στις ευαίσθητες ποικιλίες, όπως η Αμφίσσης και η Χαλκιδικής, η χρήση εμβολιασμένου υλικού μπορεί να αποτελέσει σημαντική ασπίδα απέναντι στο βερτισίλλιο, ειδικά όταν υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας του στο χωράφι. Τα σωστά υποκείμενα δεν λειτουργούν απλώς ως βάση στήριξης αλλά διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τη φυσιολογία και την αντοχή του μελλοντικού δένδρου.

Η επιλογή υποκειμένου: ο καθορισμός της ταυτότητας του νέου ελαιώνα

Τα υποκείμενα που προέρχονται από «δασικές» ελιές ή από σπόρους, παρά την ταχεία ανάπτυξη που ίσως προσφέρουν, δεν θεωρούνται κατάλληλα. Το βασικό μειονέκτημά τους είναι η έλλειψη ομοιομορφίας και η αβεβαιότητα ως προς τις ιδιότητες που θα μεταφέρουν στο τελικό δένδρο. Αντίθετα, τα κλωνικά υποκείμενα διακρίνονται για την ομοιομορφία τους και για το γεγονός ότι οι ιδιότητές τους —όπως η αντοχή, η ανάπτυξη ή η προσαρμοστικότητα— είναι γνωστές και προβλέψιμες. Για έναν παραγωγό που επενδύει σε έναν νέο ελαιώνα, αυτό αποτελεί πολύτιμο πλεονέκτημα.

Η βάση για έναν επιτυχημένο ελαιώνα

Η επιλογή δενδρυλλίων δεν είναι μία απλή αγορά φυτών, αλλά μια διαδικασία που καθορίζει την πορεία του ελαιώνα για πολλές δεκαετίες. Η σωστή αξιολόγηση του φυτωρίου και του διαθέσιμου υλικού —ως προς την ποιότητα, την ταυτοποίηση, την υγιεινή και το κατάλληλο υποκείμενο— θωρακίζει τον παραγωγό απέναντι σε ασθένειες, καθυστερήσεις ανάπτυξης και κακές επενδύσεις. Σε μια εποχή όπου οι απαιτήσεις της ελαιοκαλλιέργειας αυξάνονται και οι συνθήκες παραγωγής γίνονται ολοένα πιο απαιτητικές, η ποιότητα του πολλαπλασιαστικού υλικού αποτελεί το σταθερότερο θεμέλιο ενός επιτυχημένου και ανθεκτικού ελαιώνα.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 7/2014, Π. Βαχαμίδης. «Εσπεριδοειδή και Ελιά: Τα κατάλληλα δενδρύλλια για εγκατάσταση δενδρώνα», σελ. 30-2 

Οι σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα του πολλαπλασιαστικού υλικού των οπωροφόρων δέντρων, το σχετικό Ενωσιακό και Εθνικό θεσμικό πλαίσιο και η αγορά «ενώθηκαν για το αύριο της Ελληνικής δενδροκομίας» στην Ημερίδα που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πολλαπλασιαστικού Υλικού (ΣΕΠΥ), στη Βέροια, την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου 2025 με θέμα: «Η σημασία της αναγκαιότητας χρήσης Πιστοποιημένου Πολλαπλασιαστικού Υλικού στην παραγωγή ποιοτικών φρούτων».

Κατά τις εισηγήσεις τους οι διακεκριμένοι ομιλητές από τους τομείς της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας, των υπηρεσιών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ) και φορείς της αγοράς, ανέδειξαν τη θεμελιώδη σημασία που διαδραματίζει το πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό των οπωροφόρων στην επιτυχημένη εγκατάσταση, καλλιέργεια και παραγωγή ποιοτικών φρούτων.

Η ταυτότητα του τελικού προϊόντος που αποτελεί το «διαβατήριο» εισόδου στην αγορά φρέσκων φρούτων πιστοποιεί την ποικιλιακή ταυτότητα, τη φυτοϋγεία και την ιχνηλασιμότητα από τον καλλιεργητή έως τον καταναλωτή.

Τις εργασίες της Ημερίδας παρακολούθησε πλήθος παραγωγικών φορέων από όλη τη χώρα που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή φρούτων (συνεταιρισμοί, ομάδες παραγωγών), καθώς και γεωτεχνικοί τόσο από τις Υπηρεσίες του ΥπΑΑΤ, αλλά και τον ιδιωτικό τομέα.

Στις εργασίες της Ημερίδας πραγματοποίησε σημαντική ζωντανή διαδικτυακή παρέμβαση – χαιρετισμό ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρμόδιος για θέματα πολλαπλασιαστικού υλικού, κ. Ι. Ανδριανός.

Ο κ. Υφυπουργός επιβεβαίωσε την ισχυρή και ουσιαστική στήριξη της Πολιτικής Ηγεσίας του ΥπΑΑΤ στο πιστοποιημένο υλικό προς φύτευση των οπωροφόρων.

Επίσης υπογράμμισε ότι η Ελληνική γεωργία θα πρέπει να στηρίζεται πλέον στην πιστοποίηση, την ταυτότητα και την ιχνηλασιμότητα σε όλα τα παραγωγικά στάδια, με σκοπό την παραγωγή ποιοτικών τελικών προϊόντων για τον Έλληνα καταναλωτή, αλλά και τις αγορές του εξωτερικού.

Ο Όμιλος Efthymiadis Agrotechnologies ανακοινώνει την ολοκλήρωση μιας σημαντικής διεθνοποίησης: τη πλήρη εξαγορά των ισπανικών εταιρειών σπόρων Guadalsem, Semillas de Guadalquivir και Olesem, με έδρα τη Σεβίλλη.

Η συμφωνία υπογράφηκε στα μέσα Νοεμβρίου από τη μητρική εταιρεία του Ομίλου, Redestos A.E., ενισχύοντας δυναμικά την παρουσία του Ομίλου στη Μεσογειακή αγορά.

Οι τρεις εταιρείες, που καταγράφουν ετήσιο κύκλο εργασιών περίπου 12 εκατ. ευρώ, δραστηριοποιούνται εδώ και δύο δεκαετίες στην παραγωγή, επεξεργασία και τυποποίηση πιστοποιημένων σπόρων για εκτατικές καλλιέργειες όπως βαμβάκι, καλαμπόκι, ηλίανθος, ελαιοκράμβη και σιτηρά. Παράλληλα, αποτελούν στρατηγικούς συνεργάτες κορυφαίων πολυεθνικών οίκων σπόρων – μεταξύ άλλων Bayer, Corteva και Lidea – ενώ διατηρούν δικό τους δίκτυο διανομής στην Ισπανία για πιστοποιημένους σπόρους βαμβακιού και σιτηρών.

Ο μέχρι πρότινος ιδιοκτήτης τους, κ. Olivier Crassous, θα παραμείνει στη θέση του Γενικού Διευθυντή για τουλάχιστον τρία ακόμη χρόνια, διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχεια της εξαιρετικής πορείας των εταιρειών, αλλά και την ομαλή ενσωμάτωσή τους στον Όμιλο.

Με αυτή την κίνηση, ο Όμιλος Efthymiadis Agrotechnologies αποκτά πλέον παραγωγική παρουσία σε όλες τις μεσογειακές χώρες όπου καλλιεργείται βαμβάκι – Ελλάδα, Τουρκία και Ισπανία – δημιουργώντας ένα ενιαίο και εξαιρετικά ανταγωνιστικό δίκτυο για την παραγωγή και εμπορία γενετικού υλικού στις αγορές της ΝΑ Ευρώπης, της Μεσογείου και της Κεντρικής Ασίας.

Ο πρώην ιδιοκτήτης και νυν Γενικός Διευθυντής των εταιρειών, κ. Olivier Crassous, δήλωσε: «Είμαι πολύ χαρούμενος που η μακροχρόνια συνεργασία μας εξελίσσεται σε πλήρη ένταξη των εταιρειών μας στον Όμιλο Efthymiadis Agrotechnologies. Γνωρίζοντας τις αρχές της οικογένειας Ευθυμιάδη, αλλά και τις αξίες και το όραμα του Ομίλου, δεν θα μπορούσα να φανταστώ καλύτερο συνεχιστή για αυτό που χτίσαμε στην Ισπανία».

Εκ μέρους του Ομίλου Efthymiadis Agrotechnologies, ο co-CEO της Redestos, κ. Θύμης Ευθυμιάδης, τόνισε: «Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που μετά από αρκετούς μήνες διαπραγματεύσεων καταφέραμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη σημαντική εξαγορά.

Η ενσωμάτωση των συγκεκριμένων εταιρειών στον Όμιλο μας, μας καθιστά πλέον ως έναν από τους προτιμητέους στρατηγικούς συνεργάτες των μεγαλύτερων διεθνών οίκων σπόρων για την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου κι όχι μόνο, κάτι που θα έχει θετική επίδραση και στις εταιρείες μας στην Ελλάδα».

Η συνδυαστική τεχνογνωσία και οι συνέργειες που προκύπτουν από την εξαγορά, αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τη θέση του Ομίλου στον τομέα των πιστοποιημένων σπόρων, αλλά και να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης για ένα νέο κύκλο ανάπτυξης, ενόψει του επερχόμενου ορόσημου της συμπλήρωσης 100 ετών από την ίδρυσή του.

Για τον Όμιλο Efthymiadis Agrotechnologies, η είσοδος στην Ισπανία αποτελεί μια στρατηγική επένδυση που διευρύνει το διεθνές του αποτύπωμα και επιβεβαιώνει τη σταθερή του δέσμευση στην καινοτομία, την τοπική παραγωγή και την υποστήριξη των αγροτικών οικοσυστημάτων στην ευρύτερη περιοχή.

Στην Ξιφιανή Αριδαίας, σε μια γωνιά της Πέλλας που για δεκαετίες έζησε από τη γη και τους σπόρους της, ο Γιώργος Δούμος έχει επιλέξει έναν δρόμο διαφορετικό. Καλλιεργεί παλιές ποικιλίες σιτηρών και τη διάσημη μπαχοβίτικη πιπεριά, με βιολογικές μεθόδους, χωρίς υβρίδια και συμβατικά φυτοφάρμακα. Διατηρεί και αξιοποιεί τον σπόρο, μεταποιεί ο ίδιος την παραγωγή του και στηρίζει νέους ανθρώπους που θέλουν να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό. Για τον ίδιο, οι παλιές ποικιλίες δεν είναι μόδα. Είναι τρόπος ζωής, μνήμη, αλλά – πάνω απ’ όλα – ελευθερία. «Οι σπόροι είναι, για μένα, αυτάρκεια. Και αυτάρκεια σημαίνει ελευθερία», όπως λέει χαρακτηριστικά.

Το ερέθισμα και το ξεκίνημα της διαδρομής

Ο κ. Γιώργος Δούμος μεγάλωσε σε σπίτι όπου ο σπόρος κρατιόταν από γενιά σε γενιά. Θυμάται τους σπόρους να στεγνώνουν στη σκιά και να μπαίνουν σε πουγκιά, μια διαδικασία που τότε θεωρούσε αυτονόητη, αλλά αργότερα έγινε το θεμέλιο των επιλογών του. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, στα 15 του, ανέλαβε τη φάρμα μέσα σε χρέη. Ψέκαζε «με σορτσάκι και παντόφλες», ενώ στις συσκευασίες έβλεπε κρανία και προειδοποιήσεις, που όμως όλοι γύρω του τις θεωρούσαν υπερβολές.

Το σημείο καμπής ήρθε όταν, ψεκάζοντας με νερό από το ποτάμι, λίγη αραιωμένη ποσότητα επέστρεψε στη ροή και σε λίγα λεπτά είδε τα ψάρια να ανεβαίνουν νεκρά. «Μου ήρθαν όλα στο μυαλό», λέει. Τότε σταμάτησε οριστικά τα φυτοφάρμακα. Λίγο αργότερα απογοητεύτηκε και από την αγορά: παρέδωσε σταφύλια με συμφωνημένη τιμή και πληρώθηκε πολύ χαμηλότερα, με «έξοδα» που απορρόφησαν μεγάλο μέρος της αξίας. «Έβαλα Χ και στους εμπόρους και στους συνεταιρισμούς», σημειώνει. Απομακρύνθηκε για λίγο από τη γεωργία, μέχρι που γνώρισε τον Παναγιώτη Μανίκη και τη φυσική καλλιέργεια. Εκεί είδε ότι «γίνεται κι αλλιώς»: χωρίς φάρμακα, χωρίς χημικά λιπάσματα και χωρίς εξάρτηση από γεωπόνους-εμπόρους. Από εκεί ξεκίνησε η πορεία που τον οδήγησε ξανά στις παλιές ποικιλίες και στη δική του, καθαρή σχέση με τον σπόρο.

Από τη φυσική καλλιέργεια στην παραδοσιακή βιολογική

Σήμερα, ο κ. Δούμος περιγράφει αυτό που κάνει ως έναν συνδυασμό παραδοσιακής καλλιέργειας, στοιχείων φυσικής και λίγων βιοδυναμικών πρακτικών, κάτω όμως από την ομπρέλα της βιολογικής γεωργίας. Στην Ξιφιανή καλλιεργεί τη γη «με φροντίδα για τις τοπικές ποικιλίες και σεβασμό στην προστασία των νερών και του εδάφους», χρησιμοποιώντας κομπόστ, κοπριές, αμειψισπορές, συγκαλλιέργειες και ενεργούς μικροοργανισμούς. Στα σιτηρά αποφεύγει το βαθύ όργωμα. Χρησιμοποιεί πλέον κυρίως ρίπερ, «φουσκώνει» το χώμα χωρίς να το αναποδογυρίζει. Ακούγοντας έναν ηλικιωμένο κτηνοτρόφο της περιοχής, επανέφερε στην πράξη τη γνώση των παλιών: ένα ελαφρύ όργωμα μετά τα αλώνια το καλοκαίρι, ώστε ο ήλιος να δυναμώσει το έδαφος, να κρατήσει υγρασία για τον χειμώνα και να υποδεχτεί πιο έτοιμο τη σπορά. Πάνω σε αυτό το υπόστρωμα γνώσης στήνει όλη τη φιλοσοφία του: το χωράφι, οι μικροοργανισμοί του εδάφους και ο σπόρος είναι, όπως λέει, «ολοζώντανα». Αν πας με τσαμπουκά και αρνητική ενέργεια, «το χωράφι το ακούει». Αν πας ταπεινά, με σεβασμό, τα πράγματα «γίνονται μόνα τους», με τη δική τους τάξη.

Τα αρχαία σιτηρά ως πράξη ελευθερίας

Η επιλογή των αρχαίων ποικιλιών σιτηρών δεν είναι τυχαία. Για τον κ. Γιώργο , το να κρατάς τον δικό σου σπόρο σημαίνει πρακτική και οικονομική ελευθερία. Δεν αγοράζει κάθε χρόνο σπόρο από γεωπόνο, δεν πάει «πακέτο» με υποχρεωτικό λίπασμα, ζιζανιοκτόνο και όλα όσα συνοδεύουν τον πιστοποιημένο σπόρο. Δοκίμασε πολλές ποικιλίες και κράτησε μόνο όσες αποδείχθηκαν πραγματικά ανθεκτικές. Όπως τονίζει, οι παλιές ποικιλίες αντέχουν καλύτερα στις απότομες αλλαγές του καιρού, δεν μιγκητιάζουν εύκολα και δεν χρειάζονται τη “χημική υποστήριξη” των υβριδίων — γι’ αυτό και στράφηκε σε αυτές.

Σήμερα καλλιεργεί περίπου 500–550 στρέμματα, εκ των οποίων γύρω στα 300 είναι σπαρμένα με μονόκοκο σιτάρι. Τα υπόλοιπα μοιράζονται σε δίκοκκο, ντίνκελ, μαυραγάνι, σκληρόπετρα, σίκαλη, κριθάρια, βρώμη, αλλά και φαγόπυρο, λινάρι, κεχρί και κινόα. Κεντρική του ποικιλία είναι το μονόκοκο (Triticum monococcum), ένα πολύ παλιό σιτάρι που, όπως αναφέρει, καλλιεργείται πάνω από 9.000 χρόνια στη Μακεδονία. Το χαρακτηρίζει ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή: τα πάει καλά τόσο σε περιόδους ξηρασίας όσο και σε βροχερές χρονιές, δεν αρρωσταίνει, δεν μιγκητιάζει. Η ιδιαιτερότητα του μονόκοκου εντοπίζεται και στη γλουτένη του. Ο ίδιος δεν το παρουσιάζει ως ιατρικό προϊόν, αλλά μεταφέρει την εμπειρία των ανθρώπων που το καταναλώνουν: άτομα με δυσανεξία στην κοινή γλουτένη αναφέρουν βελτίωση στο έντερό τους και λιγότερες ενοχλήσεις όταν τρέφονται με ψωμί και προϊόντα από το συγκεκριμένο αλεύρι.

Η μπαχοβίτικη πιπεριά: ανθεκτική, αρωματική, «αδικημένη»

Πριν από τα σιτηρά, η πρώτη ποικιλία με την οποία ασχολήθηκε ήταν η μπαχοβίτικη πιπεριά, μια ντόπια ποικιλία της περιοχής, την οποία καλλιεργεί και διατηρεί ως επίσημος διατηρητής σε συνεργασία και με την Περιφέρεια. Ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή και τις ασθένειες, με λίγη μόνο κοπριά και χωρίς ψεκασμούς, δίνει υψηλές αποδόσεις και ιδιαίτερη γεύση. Η μπαχοβίτικη πιπεριά καταναλώνεται νωπή όταν είναι πράσινη, αλλά και ως κόκκινη, λιαστή ή καπνιστή. Από αυτήν παράγονται γλυκά και καυτερά πιπέρια, μπούκοβο, καπνιστό και λιαστό. Ιστορικά, η περιοχή ζούσε από αυτή την καλλιέργεια: λίγο πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών, η ετήσια παραγωγή υπολογιζόταν περίπου σε 200 τόνους, ενώ τη δεκαετία του ’70 λειτουργούσαν τρία εργοστάσια επεξεργασίας πιπεριού στην ευρύτερη περιοχή.

Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Παρά τις προσπάθειες που γίνονται μαζί με τη ΔΑΟΚ για ανάδειξη και καταχώρισή της ως ΠΟΠ, οι ενεργοί παραγωγοί που καλλιεργούν μπαχοβίτικη πιπεριά για να παράξουν πιπέρι δεν ξεπερνούν τα δέκα άτομα. Οι τέσσερις από αυτούς ανήκουν στον συνεταιρισμό με τον οποίο συνεργάζεται κ.  Δούμος. Η συνολική παραγωγή, όπως εκτιμά, κινείται γύρω στους 4–5 τόνους, την ώρα που η αγορά «γεμίζει» με 100–200 τόνους πιπεριού ταμπελαρισμένου ως «Καρατζοβίτικο» ή «της Αλμωπίας», ένα μεγάλο μέρος του οποίου προέρχεται από εισαγόμενες πρώτες ύλες. Η ποικιλία, ως γενετικό υλικό, δύσκολα θα χαθεί, καθώς βρίσκεται ήδη σε τράπεζες σπόρων και προστατεύεται από φορείς. Αυτό που κινδυνεύει, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η γνώση: πώς γίνεται η καλλιέργεια, πώς παράγεται το καπνιστό πιπέρι, πώς κρατιέται ο σπόρος. Υπάρχουν, όπως λέει, και «καλοθελητές» που θα ήθελαν να οικειοποιηθούν εμπορικά την ποικιλία, αποκτώντας αποκλειστικά δικαιώματα πάνω στον σπόρο.

Πώς σώζεται στην πράξη ένας σπόρος

Πίσω από κάθε σακί σπόρου υπάρχει μια διαδικασία που ξεκινά μήνες νωρίτερα στο χωράφι. Ο κ. Δούμος ξεχωρίζει συγκεκριμένα τεμάχια γης όπου θα κρατήσει σπόρο για την επόμενη χρονιά. Εκεί φροντίζει να είναι καθαρό το χωράφι από ξένες ποικιλίες: αν δει φυτά άλλων σιτηρών, τα κόβει και τα ρίχνει κάτω, ώστε στον αλωνισμό να μαζέψει μόνο τον σπόρο που θέλει να διατηρήσει.Η αλωνιστική μηχανή δουλεύει αποκλειστικά για τα δικά του χωράφια. Όταν αλωνίζει μονόκοκο, αλωνίζει μόνο αυτό. Καθαρίζεται προσεκτικά όταν αλλάζει από μια ποικιλία σε άλλη. Στη συνέχεια, ο σπόρος περνά από τριώρισμα – καθαριστήριο που απομακρύνει άχυρα, φλούδες, σπασμένα κομμάτια και ξένα σποράκια.

Καθοριστικό βήμα είναι η υγρασία. Το στάρι δεν αλωνίζεται ποτέ λίγες ημέρες μετά από βροχή. Αν, για οποιονδήποτε λόγο, μπει στο αλώνι με υγρασία, ο σπόρος απλώνεται στον ήλιο για να στεγνώσει πλήρως. «Ο σπόρος πρέπει να είναι καλά ξερός, να μην έχει καθόλου υγρασία, γιατί αλλιώς βγάζει έντομα», τονίζει. Μετά το στέγνωμα και το καθάρισμα, αποθηκεύεται σε σακιά, σε δροσερό, στεγνό χώρο, μέχρι να έρθει η ώρα της σποράς.

Το «Περιβόλι της Ειρήνης» και το δίκτυο των 1.100 ανθρώπων

Μέρος των κτημάτων του έχει μετατραπεί σε υπαίθρια Εναλλακτική Κατασκήνωση Ανταλλαγής και Μάθησης, το «Περιβόλι της Ειρήνης». Εκεί φιλοξενούνται σεμινάρια εναλλακτικού περιεχομένου, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, και χτίζεται, όπως ο ίδιος περιγράφει, μια κοινή γλώσσα για τη φύση, την κοινωνία και τον άνθρωπο. Παράλληλα, η συνεργασία του με πρωτοβουλίες όπως ο «Πελίτι» και ο «Αιγίλοπας» έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη διάδοση των ποικιλιών. Μέχρι το 2017, μέσω κυρίως του δικτύου του Πελίτι, είχε δώσει σπόρο μονόκοκου σε πάνω από 1.100 ανθρώπους σε όλη την Ελλάδα. Σε όσους ήθελαν μεγάλες ποσότητες για χωράφια, ο σπόρος πουλιόταν· σε όσους ζητούσαν λίγα κιλά, ο σπόρος χαριζόταν. Έτσι, ο σπόρος δεν έμεινε κλεισμένος σε λίγα χωράφια, αλλά ταξίδεψε, πολλαπλασιάστηκε, δοκιμάστηκε σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

Βιωσιμότητα χωρίς τονάζ

Η σύγκριση με τα υβρίδια είναι αναπόφευκτη. Ένας γείτονας, όπως αναφέρει, μπορεί να πάρει 900 κιλά μαλακό σιτάρι το στρέμμα, με υβριδικό σπόρο, λίπασμα, ζιζανιοκτόνο και όλα τα συνοδευτικά. Το δικό του μονόκοκο, χωρίς χημικά μέσα, δίνει γύρω στα 100 κιλά το στρέμμα – και αυτά «ντυμένα», με φλούδα. Μετά την αποφλοίωση, τα 100 κιλά γίνονται περίπου 50, και με το άλεσμα σε αλεύρι ο καθαρός όγκος μειώνεται κι άλλο. Η βιωσιμότητα έρχεται από αλλού: από τη μεταποίηση και την απευθείας διάθεση. Ο ίδιος αλέθει τα σιτηρά του σε δικούς του μύλους, χωρίς θερμική επιβάρυνση και χωρίς πρόσθετα, και διαθέτει αλεύρι, νιφάδες, πλιγούρι, σιμιγδάλι, πίτουρο, ζυμαρικά και ψωμί από καθαρό μονόκοκο. Έτσι, το αλεύρι από μονόκοκο μπορεί να πωληθεί σε τιμή που επιτρέπει να μείνουν «λίγα χρήματα για να επενδύσουμε στον άλλο χρόνο», όπως λέει.

«Όποιος θέλει να ασχοληθεί, να μην διστάσει»

Παρά τις δυσκολίες, γύρω του περνούν συνεχώς νέοι άνθρωποι. Άλλοι έρχονται για να μάθουν, άλλοι για να ξεκινήσουν δική τους καλλιέργεια, άλλοι απλώς για να δοκιμάσουν τα προϊόντα. Συνεχίζει να δίνει σπόρους, να εξηγεί τις πρακτικές του και να δείχνει στην πράξη πώς καλλιεργούνται οι παλιές ποικιλίες με έναν πιο ήπιο, παραδοσιακό τρόπο. Και για όσους σκέφτονται να στραφούν στις παλιές ποικιλίες, προσθέτει ότι με λίγη αγάπη και υπομονή, «χρόνο με τον χρόνο θα δουν τα αποτελέσματα».

Σε έναν αγροτικό κόσμο που συχνά μετράει μόνο τόνους και επιδοτήσεις, ο Γιώργος Δούμος προτείνει μια άλλη μονάδα μέτρησης: την ελευθερία που σου δίνει ο δικός σου σπόρος, τη σχέση με το χωράφι και τη δυνατότητα να ζεις από τη γη χωρίς να τη βλάπτεις. Οι παλιές ποικιλίες, για εκείνον, δεν είναι το παρελθόν· είναι ένας βιώσιμος – έστω απαιτητικός – δρόμος για το μέλλον της μικρής αγροτικής παραγωγής.

Από το Νοέμβριο ξεκινά η νέα περίοδος φυτεύσεων δέντρων και μπορεί να διαρκέσει μέχρι τον Μάρτιο ή ακόμη και τον Απρίλιο, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν.

Η εγκατάσταση ενός οπωρώνα απαιτεί διάθεση μεγάλου κεφαλαίου. Για αυτό πριν την εγκατάσταση ενός οπωρώνα πρέπει να γίνει μια μελέτη και να ληφθούν υπόψη αρκετοί παράγοντες για να μην αποβεί η επιχείρηση οικονομικά ασύμφορη.

Αν γίνουν λάθη διορθώνονται δύσκολα και συνήθως με σημαντική οικονομική επιβάρυνση.

Ο ΑγροΤύπος μίλησε με τον κ. Μάκη Αντωνιάδη, παραγωγός πυρηνόκαρπων, πρόεδρο του Ενιαίου Συλλόγου Αγροτών Νάουσας και μέλος του Α.Σ. Νάουσας, ο οποίος μας ανέφερε ότι « από αυτή την εποχή ξεκινάμε να κάνουμε νέες φυτεύσεις.
Ο παραγωγός θα πρέπει να έχει αποφασίσει τα δέντρα και τις ποικιλίες που θέλει να φυτεύσει και να έχει έρθει σε συμφωνία με τον φυτωριούχο που συνεργάζεται. Υπάρχουν τρια είδη δέντρων με τα οποία κάνουμε φυτεύσεις.

• Τα «κοιμώμενα» δέντρα που ο φυτωριούχος τα μπολιάζει τον Σεπτέμβριο, τα οποία όμως μπορεί να έχουν απώλειες.
• Τα «ημιανεπτυγμένα» δέντρα τα οποία ο φυτωριούχος τα μπολιάζει Ιούνιο ή Ιούλιο και θέλουν μεγάλη φροντίδα. Συνήθως έχουν ύψος 20 έως 30 εκατοστά και δεν έχουν απώλειες.
• Τα «ανεπτυγμένα» δέντρα τα οποία έχουν φυτευτεί από την περσινή χρονιά και όταν θα τα πάρει ο παραγωγός θα έχουν ύψος έως και 3 μέτρα, τα οποία δεν έχουν απώλειες. Βέβαια θα πρέπει να διαμορφωθούν ανάλογα με το είδος της φύτευσης που θέλει να κάνει ο παραγωγός.

Οι νέες φυτεύσεις μπορούν να γίνουν από το Νοέμβριο μέχρι τον Μάρτιο ή και τον Απρίλιο. Όσο νωρίτερα φυτεύουμε το δέντρο τόσο λιγότερη άρδευση θέλει και αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχει κόστος για τον παραγωγό.

Αυτό που θα πρέπει να προσέξει ο παραγωγός είναι τα δέντρα που θα φυτευτούν να είναι σε κοιμώμενη κατάσταση (χωρίς φύλλα). Αν τα δέντρα βγάλουν φύλλα τότε πολύ δύσκολα θα πιάσουν.

Πριν ξεκινήσει τις φυτεύσεις ο παραγωγός θα πρέπει να γίνει και η ανάλογη κατεργασία του εδάφους στο χωράφι του.
Η κατεργασία του εδάφους θα γίνει ανάλογα το σύστημα φύτευσης που θέλει να κάνει ο παραγωγός.

Έχουμε δύο είδη φυτεύσεων

• η γραμμική (παλμέτα) σε κοντινές αποστάσεις σε ευθείες γραμμές, στην οποία ο αγρός σε οπωρώνες έχει περίπου 136 δέντρα ανά στρέμμα (3,30 Χ 2,10 μέτρα)  
• η ελεύθερη στην οποία ο αγρός έχει γύρω στα 50 δέντρα ανά στρέμμα (4 Χ 5 μέτρα)

Για να ευδοκιμήσει ο οπωρώνας, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες του εδάφους και οι ανάγκες του κάθε δέντρου.
Αυτό που θα πρέπει να ξέρουν οι παραγωγοί είναι ότι σε μια ελεύθερη φύτευση δύσκολα θα μπορέσει να μπει στο χωράφι τρακτέρ με μεγάλη καμπίνα. Αν λοιπόν ο παραγωγός διαθέτει ένα τέτοιο τρακτέρ θα πρέπει να επιλέξει να κάνει μια γραμμική φύτευση (παλμέτα).

Λίπανση

Όταν θα ολοκληρωθούν οι φυτεύσεις των δέντρων και αφού βγάλουν τα πρώτα φύλλα τότε θα προχωρήσουμε στην πρώτη λίπανση. Τα δέντρα σε αυτό το στάδιο θέλουν άζωτο για ανάπτυξη και φώσφορο για τόνωση του ριζικού συστήματος. Κάνουμε ριζοπότισμα και πολύ καλή άρδευση των δέντρων γιατί είναι σε αρχικό στάδιο. Στην συνέχεια με τα ποτίσματα προσθέτουμε νιτρική αμμωνία και φωσφορικό μονοαμμώνιο (MAP) για να βοηθήσουμε τα δέντρα να αναπτυχθούν.
Την πρώτη χρονιά μετά την φύτευση θα δούμε την ανάπτυξη των δέντρων. Από τη δεύτερη χρονιά θα έχουμε την πρώτη καρποφορία των δέντρων και στα πέντε χρόνια θα έχουν φτάσει στην πλήρη παραγωγή.

Χρηματοδότηση

Ένας μεμονωμένος παραγωγός αναλαμβάνει μόνος του όλο το κόστος των νέων φυτεύσεων. Αν όμως είναι μέλος σε κάποιο συνεταιρισμό που εφαρμόζει επιχειρησιακά σχέδια τότε μπορεί να έχει οικονομική στήριξη. Επίσης ο συνεταιρισμός μπορεί να προτείνει στον παραγωγό το είδος της ποικιλίας που ζητά η αγορά. Όλα αυτά όμως θέλουν κάποιο σχεδιασμό γιατί μιλάμε για μια επένδυση που αφορά μακροχρόνια καλλιέργεια. Αν υπήρχε ένας στρατηγικός σχεδιασμός θα είχαμε καλύτερη προσφορά που θα κάλυπτε τη ζήτηση και θα είχαμε καλύτερες τιμές. 

Πολλαπλασιαστικό υλικό ποικιλιών ελιάς, μηλιάς, κερασιάς, αχλαδιάς για την προμήθεια των φυτωρίων και των αγροτών με φυτά ανωτέρας ποιότητας με πιστοποιημένη ποικιλιακή ταυτότητα και φυτοϋγεία, ανακοίνωσε ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση, σημαντικά βήματα για τη διασφάλιση της ποιότητας και της ιχνηλασιμότητας του πολλαπλασιαστικού υλικού στη χώρα μας πραγματοποιούν τα Ινστιτούτα του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, με την πιστοποίηση προβασικών φυτειών από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ).

Την τελευταία δεκαετία, δύο Ινστιτούτα του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, το Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου στα Χανιά και το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων στη Νάουσα, δημιούργησαν υποδομές δικτυοκηπίων και μετά από εκτεταμένους γονοτυπικούς και φυτοπαθολογικούς ελέγχους πιστοποίησαν προβασικό υλικό σημαντικών ποικιλιών οπωροφόρων δένδρων. Η πιστοποίηση αυτή αποτελεί ορόσημο για την ελληνική γεωργία, καθώς είναι η πρώτη φορά που ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ο μεγαλύτερος εθνικός διατηρητής ποικιλιών, διαθέτει πιστοποιημένο προβασικόυλικό στους φυτωριούχους.

Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η δυνατότητα των φυτωριούχων να προμηθεύονται στην Ελλάδα πολλαπλασιαστικό υλικό υψηλής ποιότητας, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της φυτοϋγείας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής δενδροκομίας, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται ο κίνδυνοςεισόδου νέων εχθρών και παθογόνων στην χώρα.

Γνωρίζουμε στις φυτωριακές επιχειρήσεις πως ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ διαθέτει πλέον πιστοποιημένο προβασικό υλικό για τα παρακάτω είδη φυλλοβόλων δένδρων:

• Μηλιάς, ποικιλίες Querina, Red Chief,
• Αχλαδιάς, ποικιλία Κοντούλα Λεχαΐου,
• Κερασιάς, ποικιλία Van.

Όλες οι παραπάνω ποικιλίες προστίθονται στις 13 ποικιλίες ελιάς, που έχουν πιστοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και συγκεκριμένα στις: Αδραμυτινή, Αμφίσσης, Βαλανολιά, Γαϊδουρελιά, Θρουμπολιά, Καλαμών, Κορωνέικη, Κουτσουρελιά, Λιανολιά Κέρκυρας, Μεγαρείτικη, Στρογγυλολιά, Τσουνάτη και Χονδρολιά Χαλκιδικής, Arbequine και Picual.

Ειδικά για την ελιά, της οποίας η πιστοποίηση προηγήθηκε των άλλων ειδών, ήδη περισσότερα από 30 φυτώρια σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας έχουν προμηθευτεί προβασικό υλικό. Ιδίως στην Κρήτη, επιτεύχθηκε ευρεία γεωγραφική κάλυψη χάρη στη χρηματοδότηση της Περιφέρειας Κρήτης μέσω του έργου «Παραγωγή προβασικού πολλαπλασιαστικού υλικού ποικιλιών ελιάς στην Περιφέρεια Κρήτης – CertOlive», που προβλέπει τη διάθεση προβασικού υλικού των τριών βασικών ποικιλιών του νησιού στα τοπικά φυτώρια.

Πληροφορίες για τη διάθεση προβασικού υλικού:

• Ελιά: Ινστιτούτο Ελιάς Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου,
• Μηλιά, αχλαδιά, κερασιά: Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων στη Νάουσα

Ο αλευρώδης Bemisia tabaci είναι γνωστός στους παραγωγούς για τη χαρακτηριστική “άσπρη σκόνη” στα φύλλα. Τρέφεται απομυζώντας τους χυμούς των φυτών, προκαλεί κιτρίνισμα και καπνιά, ενώ λειτουργεί και ως φορέας ιώσεων που επηρεάζουν την παραγωγή και την ποιότητα των καρπών.

Τα φυτά μπορεί να μην μπορούν να «τρέξουν» μακριά από τους εχθρούς τους, όμως διαθέτουν ένα ολόκληρο «οπλοστάσιο» άμυνας. Σε αυτό το πλαίσιο, ερευνητές του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, σε συνεργασία με τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, αξιολόγησαν διαφορετικούς γενοτύπους πεπονιού από τη συλλογή της Τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού του Οργανισμού, καθώς και ορισμένες εμπορικές ποικιλίες, για να διαπιστώσουν πόσο ευάλωτοι ή ανθεκτικοί είναι απέναντι στον αλευρώδη (Bemisia tabaci), έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς των κολοκυνθοειδών.

Πειράματα μικρής και μεγάλης διάρκειας

Στα πειράματα μικρής διάρκειας, κάθε φυτό εκτέθηκε σε δέκα ενήλικα θηλυκά του αλευρώδη μέσα σε ειδικούς μικροκλωβούς. Μετά από πέντε ημέρες, οι ερευνητές κατέγραψαν την επιβίωση και την ωοτοκία των εντόμων. Η ανάλυση έδειξε ότι ο γενότυπος M83-06 παρουσίασε σημαντικά μικρότερη ωοτοκία σε σχέση με τις εμπορικές ποικιλίες Anana και Rugoso, καθώς και άλλους γενότυπους.
Όπως σημειώθηκε στην παρουσίαση, η διαφορά αυτή καταγράφηκε σταθερά σε όλες τις επαναλήψεις, υποδεικνύοντας ότι ο συγκεκριμένος γενότυπος επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα των θηλυκών του αλευρώδη.

Αντίστοιχα, σε πειράματα μεγάλης διάρκειας (ενός μήνα), οι πληθυσμοί του αλευρώδη εξελίχθηκαν διαφορετικά ανάλογα με την ποικιλία. Η Anana φάνηκε να φιλοξενεί μεγαλύτερους πληθυσμούς εντόμων, ενώ ο M83-06 και άλλοι παραδοσιακοί γενότυποι εμφάνισαν σαφώς μικρότερη αύξηση.
Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ποικιλία του φυτού επηρεάζει τον ρυθμό ανάπτυξης του εντόμου.

Επιλογές και προτιμήσεις

Σε δοκιμές διπλής επιλογής, όπου τα έντομα μπορούσαν να επιλέξουν μεταξύ δύο φυτών, παρατηρήθηκε ότι ο αλευρώδης προτιμούσε τις πιο ευαίσθητες ποικιλίες, όπως φάνηκε και από τα προηγούμενα πειράματα. Στα ίδια πειράματα, η προτίμηση εκφράστηκε με μεγαλύτερο αριθμό ενηλίκων που εγκαταστάθηκαν στα φύλλα της Anana ήδη μέσα στις πρώτες ώρες από την έκθεση.

Ο ρόλος των μορφολογικών χαρακτηριστικών

Παράλληλα, μελετήθηκαν μορφολογικά χαρακτηριστικά των φυτών, όπως το πάχος φύλλου και βλαστού και ο αριθμός αδενωδών τριχών. Οι ερευνητές εντόπισαν σαφείς διαφορές ανάμεσα στις ποικιλίες και τους γενότυπους — με τις εμπορικές ποικιλίες να έχουν γενικά μεγαλύτερη πυκνότητα τριχών και τα παραδοσιακά υλικά να διαφέρουν ως προς το πάχος του φύλλου. Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, τέτοιες διαφοροποιήσεις μπορούν να επηρεάσουν την προσκόλληση και τη διατροφή των εντόμων.

Πρακτική σημασία

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δεν μένουν στο εργαστήριο. Ανοίγουν τον δρόμο για την αξιοποίηση ανθεκτικών γενοτύπων πεπονιού σε προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης εχθρών, όπου η γνώση της συμπεριφοράς του αλευρώδη σε κάθε ποικιλία μπορεί να καθοδηγήσει πιο στοχευμένες επιλογές.

Για τον παραγωγό, αυτό σημαίνει πρακτικά λιγότερες ανάγκες για χημικές επεμβάσεις και μικρότερο ρίσκο δευτερογενών προσβολών, χωρίς να θυσιάζεται η παραγωγή. Η ανθεκτικότητα που “κουβαλά” το ίδιο το φυτό μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο για πιο βιώσιμη, περιβαλλοντικά φιλική και οικονομικά αποδοτική καλλιέργεια.

Η αξιοποίηση του πιστοποιημένου σπόρου, στο πλαίσιο της συνδεδεμένης ενίσχυσης, αποτελεί ένα από τους τέσσερις άξονες πολιτικής του ΥπΑΑΤ για το μέλλον της ρυζοκαλλιέργειας.

Αυτό τόνισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννη Ανδριανός, στην συνάντηση Εργασίας, της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού (ΕΔΟΡΕΛ), για το πρόβλημα της άρδευσης της καλλιέργειας.

Μιλώντας για το θέμα ο πρόεδρος του Συνεταιρισµού Α’ Χαλάστρας, Χρήστος Γκαντζάρας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι στην τρέχουσα ΚΑΠ δεν γίνεται καμιά αναφορά για το θέμα και δεν συνδέεται η χρήση πιστοποιημένου σπόρου για την καταβολή της συνδεδεμένης στρεμματικής ενίσχυσης.

Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να υπάρξει συνάντηση στο ΥπΑΑΤ για το θέμα που ανέφερε ο Υφυπουργός κ. Ανδριανός.

Η καλλιέργεια του ρυζιού ήδη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και η εκτίµηση πως η φετινή χρονιά παραγωγικά θα είναι υποδεέστερη της περσινής.

Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην καλλιέργεια με το κόστος φυτοπροστασίας στο ρύζι λόγω των περιορισμένων δραστικών. 

Επίσης οι τιμές παραγωγού είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα, κάτω του κόστους παραγωγής, κατά 30 - 40%, λόγω των αυξημένων εισαγωγών από τις τρίτες χώρες. Οι τιµές ενώ ξεκίνησαν πέρυσι µετά το αλώνι στα 420 ευρώ ο τόνος, η σεζόν προ ηµερών, έκλεισε µε κατακόρυφη πτώση τους στα 300 - 310 ευρώ. 

Μετά από όλα αυτά τα προβλήματα δεν μπορεί να βάλουμε ένα επιπλέον κόστος στους παραγωγούς.

Δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, η απόφαση του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννη Ανδριανού, για τον Εθνικό Κατάλογο ποικιλιών, υποκειμένων και κλώνων αμπέλου (Vitis L.).

Αφορά σε οινοποιήσιμες ελληνικές και ξενικές, επιτραπέζιες ποικιλίες ελληνικές και ξενικές, ποικιλίες σταφιδοποιίας και υποκείμενα.

Όπως αναφέρει η απόφαση καταρτίζουμε σε συμμόρφωση με το άρθρο 5 της υπ’ αρ. 258676/29.09.2003 απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Γεωργίας «Τεχνικός Κανονισμός ελέγχου και πιστοποίησης των υλικών αγενούς πολλαπλασιασμού της αμπέλου» (Β’ 1517), τον Εθνικό Κατάλογο ποικιλιών, υποκειμένων και κλώνων αμπέλου (Vitis L.) (εφεξής Εθνικός Κατάλογος).

Διαβάστε το ΦΕΚ

Ολοκληρώθηκε η Πληρωμή για Σπόρους Σποράς και Πρωτεϊνούχα Κτηνοτροφικά Ψυχανθή – Πάνω από 5,4 εκατ. ευρώ στους Δικαιούχους. Δείτε ποιοι πληρώθηκαν και τι πρέπει να προσέξουν οι υπόλοιποι!

Σε τι διαφέρουν αυτές οι ενισχύσεις από τις άλλες;

Οι συγκεκριμένες ενισχύσεις δεν αφορούν τη συνήθη αγροτική παραγωγή με σκοπό την πώληση του προϊόντος ως τρόφιμο ή ζωοτροφή, όπως συμβαίνει στις περισσότερες συνδεδεμένες ενισχύσεις. Η ενίσχυση για Σπόρους Σποράς απευθύνεται σε παραγωγούς που καλλιεργούν ειδικά για την παραγωγή πιστοποιημένου σπόρου, τον οποίο διαθέτουν στην αγορά ως πολλαπλασιαστικό υλικό. Αντίστοιχα, η ενίσχυση για Πρωτεϊνούχα Κτηνοτροφικά Ψυχανθή έχει στόχο την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ζωοτροφικών ψυχανθών, με στόχευση στην αυτάρκεια σε πρωτεϊνούχες ζωοτροφές. Πρόκειται δηλαδή για στοχευμένα μέτρα με ειδικό ρόλο, διαφορετικό από εκείνον των συνδεδεμένων ενισχύσεων που αφορούν ευρύτερες καλλιέργειες.

Ποιοι και πόσα πληρώθηκαν – Τα δύο καθεστώτα

Σε νέα πληρωμή προχώρησε ο ΟΠΕΚΕΠΕ την Τρίτη 4 Ιουνίου 2025, σύμφωνα με επίσημο δελτίο τύπου του Οργανισμού, καλύπτοντας δύο σημαντικά καθεστώτα ενισχύσεων για την αγροτική παραγωγή.
Συγκεκριμένα, ολοκληρώθηκε η καταβολή της ενίσχυσης για το καθεστώς των Σπόρων Σποράς, με συνολικό ποσό που ανήλθε στα 5.089.332 ευρώ και κατανεμήθηκε σε 959 παραγωγούς. Πρόκειται για μία από τις ειδικές ενισχύσεις που αφορούν την πιστοποιημένη σποροπαραγωγή, κρίσιμη για τη διατήρηση ποιοτικού πολλαπλασιαστικού υλικού στη χώρα.
Ταυτόχρονα, εκδόθηκε συμπληρωματική πληρωμή για το καθεστώς των Πρωτεϊνούχων Κτηνοτροφικών Ψυχανθών, ύψους 346.437,12 ευρώ, η οποία αφορά 191 παραγωγούς. Η συγκεκριμένη ενίσχυση στοχεύει στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής ψυχανθών με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη για ζωοτροφική χρήση.

Ειδικές ενισχύσεις – Όχι συνδεδεμένες

Σημειώνεται ότι οι συγκεκριμένες πληρωμές δεν αφορούν τις κύριες Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, οι οποίες καλύπτουν μεγαλύτερο αριθμό παραγωγών και καλλιεργειών (όπως σκληρό σιτάρι, βιομηχανική τομάτα, αιγοπρόβατα κ.λπ.). Πρόκειται για ειδικές ενισχύσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της πιστοποιημένης σποροπαραγωγής και της καλλιέργειας ψυχανθών υψηλής πρωτεΐνης για ζωοτροφές – τομείς κρίσιμους για την αυτάρκεια και τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας.
Υπενθυμίζεται ότι τα καθεστώτα ενίσχυσης για Σπόρους Σποράς και Πρωτεϊνούχα Κτηνοτροφικά Ψυχανθή διέπονται από συγκεκριμένα κριτήρια και διαδικασίες. Οι παραγωγοί που ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε αυτά τα καθεστώτα θα πρέπει να ανατρέξουν στις σχετικές εγκυκλίους του ΟΠΕΚΕΠΕ και του ΥΠΑΑΤ για λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τις προθεσμίες υποβολής αιτήσεων.
Οι ενισχύσεις αυτές καταβάλλονται με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα από τις γενικές συνδεδεμένες, καθώς αφορούν ξεχωριστά καθεστώτα με εξειδικευμένα κριτήρια επιλεξιμότητας και ελέγχων.
Οι πληρωμές εντάσσονται στο πλαίσιο της εφαρμογής των μέτρων του Πυλώνα Ι της ΚΑΠ και έρχονται σε συνέχεια της σταδιακής αποπληρωμής των εκκρεμοτήτων για το έτος ενίσχυσης 2024.

Προϋποθέσεις και Δικαιολογητικά για Ένταξη στα Καθεστώτα

Σπόροι Σποράς
Δικαιούχοι είναι οι παραγωγοί που καλλιεργούν για την παραγωγή πιστοποιημένου σπόρου σποράς, είτε μέσω συμβολαιακής γεωργίας με σποροπαραγωγικές επιχειρήσεις, είτε σε ιδιόκτητες ή ενοικιαζόμενες εκτάσεις.
Απαιτούμενα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν τα τιμολόγια αγοράς σπόρου με ημερομηνία έκδοσης έως τις 15 Φεβρουαρίου 2024. Σε περίπτωση χρήσης ιδιοπαραγόμενου σπόρου, απαιτείται υπεύθυνη δήλωση του παραγωγού καθώς και τεκμηρίωση μέσω της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) των τελευταίων τριών ετών.
Επιπλέον υποχρεώσεις περιλαμβάνουν τη χρήση πιστοποιημένου σπόρου σποράς 1ης ή 2ης γενεάς, καθώς και την τήρηση των κανονιστικών απαιτήσεων διαχείρισης και των προτύπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση της γης.

Πρωτεϊνούχα Κτηνοτροφικά Ψυχανθή
Δικαιούχοι είναι οι ενεργοί γεωργοί που καλλιεργούν επιλέξιμα είδη πρωτεϊνούχων σανοδοτικών ψυχανθών, όπως η μηδική, σε δηλωμένες και επιλέξιμες εκτάσεις.
Απαιτούμενα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν τιμολόγια αγοράς ή πώλησης του παραγόμενου προϊόντος σε κτηνοτρόφο. Στην περίπτωση ιδιοκατανάλωσης, είναι απαραίτητο να έχει επιλεγεί το πεδίο «Ιδιοκατανάλωση» στην ΕΑΕ, με ταυτόχρονη συμπλήρωση του αριθμού κιλών που προορίζονται για ιδιοκατανάλωση.
Επιπλέον υποχρεώσεις περιλαμβάνουν τη χρήση πιστοποιημένου σπόρου σποράς 1ης ή 2ης γενεάς και την τήρηση όλων των κανονιστικών απαιτήσεων που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διαχείριση των εκμεταλλεύσεων και την περιβαλλοντική προστασία.

Οι παραπάνω πληροφορίες βασίζονται στις εγκυκλίους του ΟΠΕΚΕΠΕ και ισχύουν για το έτος ενίσχυσης 2024, (ΕΑΕ2024). Για το έτος 2025, αναμένονται οι αντίστοιχες εγκύκλιοι και οδηγίες

Τι να κάνουν όσοι δεν πληρώθηκαν

Οι παραγωγοί που δεν είδαν πίστωση στους λογαριασμούς τους, παρότι έχουν υποβάλει ορθά τις δηλώσεις και πληρούν τις προϋποθέσεις, συνίσταται να επικοινωνήσουν με το ΚΥΔ υποβολής της ΕΑΕ τους ή απευθείας με τον ΟΠΕΚΕΠΕ για διευκρινίσεις.

Πηγές

Δελτίο Τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ 4/6

Οδηγίες υποβολής ενιαίας αίτησης ενίσχυσης έτους 2024 - ΟΠΕΚΕΠΕ

Δημοσιεύθηκε η 1η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος της Παρέμβασης Π3-73-2.3 «Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση / εμπορία και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων» του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) της Ελλάδας 2023-2027, για ενίσχυση του κλάδου της μεταποίησης/εμπορίας και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων, για επενδύσεις ύψους από 400.001,00 ευρώ έως και 5.000.000,00 ευρώ με πεδίο εφαρμογής το σύνολο της επικράτειας.

Αναλυτικότερα τα ποσοστά ενίσχυσης καθορίζονται ως εξής:

1. Νησιά του Αιγαίου, πλην Κρήτης και Εύβοιας: 75%
2. Περιφέρειες Ιονίου, Κρήτης, Θεσσαλίας καθώς και ηπειρωτικές περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στα Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ), δηλαδή στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας και στους Δήμους Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας και στο Δήμο Οιχαλίας της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου: 65%
3. Στις Περιφέρειες Πελοποννήσου, πλην των ανωτέρω τεσσάρων Δήμων, και στις Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας, Στερεάς Ελλάδας, Ηπείρου, Κεντρικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης: 50%
4. Περιφέρεια Αττικής: 40%

Για τις περιπτώσεις επενδυτικών δαπανών που στοχεύουν σε εξοικονόμηση ενέργειας, ύδατος, μείωσης εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου και μείωση αποβλήτων, σε ποσοστό από 20% και άνω του συνολικού αιτούμενου προϋπολογισμού της αίτησης στήριξης, προβλέπεται η προσαύξηση της έντασης στήριξης κατά 10% στο ύψος της συγκεκριμένης δαπάνης.

Δικαιούχοι της Παρέμβασης είναι οι πολύ μικρές, οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις κατά την έννοια της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, καθώς και οι μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο στη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων (πρώτη ύλη, αλλά και τελικό προϊόν είναι γεωργικά προϊόντα του Παραρτήματος Ι της ΣΛΕΕ).

Οι δράσεις που προβλέπονται αφορούν σε ιδρύσεις, εκσυγχρονισμούς, επεκτάσεις, μετεγκαταστάσεις μονάδων παραγωγής και αποθηκευτικών χώρων, συγχωνεύσεις μονάδων, μονάδες διαχείρισης υποπροϊόντων, μονάδων που ανήκουν στους ακόλουθους κλάδους: Κρέας, Γάλα, Αυγά, Μέλι, Αναπήνιση κουκουλιών, Ζωοτροφές, Δημητριακά, Ελαιούχα Προϊόντα, Οπωροκηπευτικά, Οίνος, Ξύδι, Άνθη, Φαρμακευτικά & Αρωματικά Φυτά, Σπόροι & Πολλαπλασιαστικό Υλικό.

Ενδεικτικά επιλέξιμες προς στήριξη είναι οι δαπάνες: 1. Αγοράς Οικοπέδου, 2. Διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, 3. Κατασκευή ή βελτίωση κτιριακών υποδομών, 4. Προμήθεια, μεταφορά και εγκατάσταση εξοπλισμού, 5. Προμήθεια καινούργιων οχημάτων μεταφοράς, 6. Απόκτηση πιστοποιητικών διασφάλισης ποιότητας, 7. Άυλες δαπάνες (π.χ. ανάπτυξη λογισμικού και αποκτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας), 8. Γενικές δαπάνες που συνδέονται άμεσα και κατ΄αποκλειστικότητα με την εκτέλεση της πράξης μεταξύ των οποίων και οι αμοιβές του συμβούλου για την υποβολή και διαχείριση του επενδυτικού σχεδίου.

Το ποσό που δεν καλύπτεται από τη Δημόσια Ενίσχυση δύναται να καλυφθεί είτε με ίδια κεφάλαια είτε/και τραπεζικό δανεισμό. Προβλέπεται η χορήγηση προκαταβολής, μετά την έκδοση της απόφασης ένταξης η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της εκάστοτε υπολειπόμενης Δημόσιας Ενίσχυσης.

Οι δικαιούχοι δύναται να υποβάλλουν αιτήσεις, από την Τετάρτη 7 Μαΐου, έως τη Δευτέρα 7 Ιουλίου 2025, ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (OΠΣΚΕ).

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας www.noisis.gr

10 χρόνια συνεχόμενης προσπάθειας και συνεργασίας με στόχο την ανάδειξη του βαμβακιού που παράγεται από τις ποικιλίες FiberMax^®, μέσα από κοινωνικά δίκαιο, οικονομικά βιώσιμο και περιβαλλοντικά προσαρμοσμένο τρόπο παραγωγής.
10 χρόνια ταξιδιού απο το σπόρο μέχρι το ρούχο, μέσα απο χιλιάδες παραγωγούς, συνεργάτες, διαφορετικούς αγρούς, γενιές και πρακτικές.
Οι παραγωγοί Γιώργος Φασούλας και Κώστας Σκουλαρίδης εκπροσωπούν την παλαιότερη και τη νεότερη γενιά του CSF και ενώνουν την φωνή τους για να ευχηθούν Χρόνια πολλά!
Το ταξίδι του CSF συνεχίζεται...

Προστιθέμενη αξία για τον παραγωγό

Το πρόγραμμα CSF είναι το πρώτο πρόγραμμα παραγωγής βιώσιμου βαμβακιού στην Ελλάδα, που δίνει προστιθέμενη αξία και πολλαπλά οφέλη στον παραγωγό.
Τα οφέλη που απολαμβάνουν οι παραγωγοί CSF συνδέονται με:

• Καλλιέργεια κορυφαίων ποικιλιών βαμβακιού FiberMax^® και Stoneville^®, αναγνωρισμένες για την υψηλή απόδοσή τους στο χωράφι, αλλά και τα ποιοτικά τους τεχνολογικά χαρακτηριστικά
• Επιβράβευση με διαφοροποιημένες τιμές από τα συνεργαζόμενα στο πρόγραμμα εκκοκιστήρια (Θρακικά Εκκοκιστήρια, Κ.Β. Μάρκου και Βιολάρ)
• Παραγωγή πιστοποιημένου προϊόντος που έχει τις προϋποθέσεις για την ένταξή του σε κάποια από τα υπό διαμόρφωση οικολογικά σχήματα
• Το τελικό προϊόν αυτής της διαδικασίας συνδέεται με τον αγρό, που συνάδει με τις απαιτήσεις της βιομηχανίας για ιχνηλασιμότητα.

Το CSF οδηγεί τις εξελίξεις προς ένα βιώσιμο μέλλον

Τα τελευταία δύο χρόνια, έχει μετρηθεί πιλοτικά το αποτύπωμα άνθρακα σε αγροτεμάχια και σε εκκοκιστήρια που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, προετοιμάζοντας έτσι τους παραγωγούς και την αλυσίδα αξίας για πιθανές μελλοντικές απαιτήσεις της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Επιπρόσθετα, στα πλαίσια του προγράμματος CSF και σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, πραγματοποιήθηκαν τα έτη 2020, 2022 και 2023 μελέτες που απέδειξαν ότι το βαμβάκι στην Ελλάδα μπορεί να καλλιεργηθεί και με αναγεννητικές, βιώσιμες πρακτικές.
Το βαμβάκι CSF, ως παραγόμενο σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πληροί όλες τις απαιτήσεις πιθανών ενδιαφερόμενων αγοραστών τόσο από την ευρωπαϊκή αγορά μεταποίησης, όσο και από την παγκόσμια αγορά.

“Πιστεύω ακράδαντα στην υπεύθυνη καλλιέργεια του βαμβακιού μου. Νοιάζομαι για το έδαφος, ώστε να διατηρούνται τα επίπεδα γονιμότητας υγιή και σταθερά. Καλλιεργώ βαμβάκι ακολουθώντας το βιώσιμο πρόγραμμα βαμβακιού CSF, σχεδόν 10 χρόνια! Είμαι περήφανος που παράγω βαμβάκι εξαιρετικής ποιότητας με υπεύθυνο και βιώσιμο τρόπο, ώστε να αφήσω τη γη στην επόμενη γενιά”.
Γιώργος Φασούλας, Παραγωγός CSF, Λάρισα

“Είμαι παραγωγός βαμβακιού στην Κομοτηνή και συμμετέχω στο πρόγραμμα CSF εδώ και λίγα χρόνια.
Η συμμετοχή μου στο CSF με βοήθησε να κατανοήσω την ανάγκη για βιώσιμες γεωργικές πρακτικές που όχι μόνο προστατεύουν το περιβάλλον, αλλά βελτιώνουν και την ποιότητα και την αποδοτικότητα της καλλιέργειας μου. Μου άνοιξε το δρόμο για συνεργασία με την αλυσίδα αξίας και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ένα πιστοποιημένο ταξίδι του βαμβακιού απο το χωράφι μου, μέχρι το τελικό προϊόν.
Η βιώσιμη γεωργία δεν είναι απλά μια επιλογή, αποτελεί ανάγκη για το μέλλον όλων μας. Είμαι πολύ χαρούμενος και περήφανος που είμαι μέλος της οικογένειας του CSF!”
Κώστας Σκουλαρίδης, παραγωγός CSF, Κομοτηνή

Προστιθέμενη αξία για όλη την αλυσίδα αξίας

«Για εμάς είναι σημαντικό να θέτουμε ως ύψιστη προτεραιότητα της επιχείρησής μας τη βιωσιμότητα. Συνεργαζόμαστε με τη BASF και το πρόγραμμα CSF από το ξεκίνημα του προγράμματος. Οι αξίες ενός τέτοιου προγράμματος μας βοήθησαν να καλύψουμε τις αυξανόμενες απαιτήσεις των πελατών μας, για υψηλή ποιότητα, ιχνηλασιμότητα και παραγωγή με βιώσιμες πρακτικές. Μόνο θετική συνεισφορά μπορεί να έχει αυτό το πρόγραμμα για όλους τους συμμετέχοντες. Γι' αυτό στηρίζουμε τους καλλιεργητές μας με όλες μας τις δυνάμεις, ώστε να εξασφαλίζουμε από αυτούς την εξαιρετική ποιότητα του βαμβακιού και επιβραβεύουμε την προσήλωσή τους στις καλλιεργητικές πρακτικές που απαιτεί το πρωτόκολλο CSF.»
Εμμανουέλα Κουρούδη, Sustainability Manager Θρακικά Εκκοκιστήρια

«Συνεργαζόμαστε με την BASF από την πρώτη χρονιά υλοποίησης του προγράμματος CSF. Για εμάς, το CSF αποτελεί μια ολοκληρωμένη πρόταση στις ανάγκες των αγορών, συνδυάζοντας την ποιότητα, τις βιώσιμες πρακτικές και την ιχνηλασιμότητα. Το βαμβάκι CSF είναι πλέον ένα επώνυμο προϊόν, που μας δίνει τη δυνατότητα διαφοροποίησης και μας επιτρέπει να προσεγγίσουμε ενδιαφερόμενους αγοραστές τόσο της ευρωπαϊκής όσο και της παγκόσμιας αγοράς. Βασική μας προτεραιότητα είναι να στηρίζουμε τους παραγωγούς βαμβακιού και να τους ωθούμε συνεχώς στη βελτίωση της καλλιέργειάς τους και στην παραγωγή ενός ποιοτικού προϊόντος, ακολουθώντας όλες τις σύγχρονες τάσεις της αγοράς. Όλα αυτά συνδυάζονται στο πρόγραμμα CSF.»
Βασίλης Μάρκου, Πρόεδρος της επιχείρησης Κ.Β. Μάρκου

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα CSF μπείτε στην ιστοσελίδα της BASF: www.certified-fibermax.basf.com

Τις εκκαθαριστικές τιμές παραγωγού σιτηρών δημοσίευσε, σήμερα Πέμπτη (10/10), ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Δημητριακών Ορεστιάδας «Η ΕΝΩΣΗ», ενώ παράλληλα, ξεκίνησε και τις πληρωμές.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του συνεταιρισμού η τιμή για το σκληρό σιτάρι, που παρέδωσαν οι παραγωγοί στην Ένωση, διαμορφώθηκε στα 26 λεπτά/κιλό και για τη σποροπαραγωγή του σκληρού στα 30 λεπτά/κιλό.

Πιο συγκεκριμένα, για όλα τα προϊόντα, που διακινεί η οργάνωση, η ανακοίνωση αναφέρει τις εξής τιμές (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ):

• Σκληρό σιτάρι 260 ευρώ/τόνο
• Μαλακό σιτάρι 180 ευρώ/τόνο
• Σιτοσίκαλη 180 ευρώ/τόνο
• Κριθάρι 180 ευρώ/τόνο
• Σποροπαραγωγή σκληρού σίτου 300 ευρώ/τόνο
• Σποροπαραγωγή μαλακού σίτου 220 ευρώ/τόνο

Θυμίζουμε την Τετάρτη (2/10), ο συνεταιρισμός ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του διαγωνισμού πώλησης σκληρού και μαλακού σιταριού.

Η διοίκηση της Ένωσης Ορεστιάδας αποφάσισε να συμφωνήσει με «Μύλους Σόγιας Α.Ε.» στην τιμή των 278 ευρώ ο τόνος, που σημαίνει στα 26 λεπτά το κιλό η τιμή παραγωγού.

Για το μαλακό σιτάρι υπήρξε συμφωνία με τη Νιτσιάκος στην τιμή των 201 ευρώ ο τόνος, που σημαίνει στα 18 λεπτά το κιλό τιμή παραγωγού.

Δικαιότερες αποζημιώσεις ζητούν οι φυτωριούχοι που καταστράφηκαν από τον Daniel. Ακόμη υποστηρίζουν ότι η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί ανάλογα με το είδος φυτών που καταστράφηκαν.

Αυτά ανέφεραν εκπρόσωποι των φυτώριων της Λάρισας στην συνάντηση που είχαν με τον πρώην υπουργό ΑΑΤ και βουλευτή Λαρίσης της ΝΔ κ. Μάξιμο Χαρακόπουλο.

Συγκεκριμένα του επισήμαναν ότι η αποζημίωση που έλαβαν, ύψους 5.217 ευρώ το στρέμμα, επ’ ουδενί δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική αξία των φυτειών τους, στις οποίες αναπτύσσουν δενδρύλλια διαφόρων καλλιεργούμενων ειδών, κυρίως οπωροφόρων, ακρόδρυων, πρέμνα αμπελιών και στη συνέχεια να τα πουλάνε στους ενδιαφερόμενους αγρότες και καλλιεργητές.

Ωστόσο, η πυκνότητα των φυτών που αναπτύσσουν στις φυτείες τους είναι μεγάλη - ανάλογα με το είδος υφίσταται σε χιλιάδες φυτά ανά στρέμμα. Για τα οπωροφόρα, για παράδειγμα, μια μέση πυκνότητα είναι περίπου 8.500 φυτά το στρέμμα. Συνυπολογίζοντας και την εμπορική αξία των χαμένων τους δενδρυλλίων –για τα οπωροφόρα περίπου στα 4 ευρώ το φυτό - είναι φανερό ότι η στρεμματική αξία των φυτειών τους είναι αρκετά υψηλότερη από την αποζημίωση που έλαβαν.

Κατόπιν των ανωτέρω ζήτησαν να υπάρξει ένας πιο δίκαιος τρόπος υπολογισμός των αποζημιώσεων ώστε αυτές να βρίσκονται κοντά με την πραγματική αξία των φυτών που έχασαν.

Επιπροσθέτως, σημείωσαν ότι οι ζημιές στις φυτείες τους έχουν καταγραφεί έγκαιρα και λεπτομερώς από τον ΕΛΓΑ και ζήτησαν η πολιτεία να σκύψει με προσοχή πάνω στο πρόβλημά τους διότι η ζημιά δεν προέρχεται μόνο από τις απώλειες στα φυτά που θα πουλούσαν μέχρι την άνοιξη του 2024, αλλά και από την αδυναμία τους να εγκαταστήσουν έγκαιρα νέες φυτείες για την τρέχουσα χρονιά, χάνοντας ουσιαστικά και την παραγωγή δενδρυλλίων για τον χειμώνα 2024-2025.

Ο Θεσσαλός πολιτικός άκουσε τα επιχειρήματά τους και προκειμένου να βρεθεί λύση στο πρόβλημά τους επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον αρμόδιο για τις αποζημιώσεις στο φυτικό κεφάλαιο υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Χρήστο Τριαντόπουλο, ο οποίος δεσμεύτηκε να τους συναντήσει.

Παρόντες στη συνάντηση εκ μέρους των φυτωριούχων ήταν οι κ.κ. Ιωάννης Τριανταφύλλου, Λευτέρης Δαμασιώτης και Γιώργος Χατζηδάκης και η κα Μάρω Κασσάρου.

Καταρρέει η Τράπεζα Γενετικού Υλικού, η πολύτιμη κιβωτός των σπόρων της ελληνικής γεωργίας.

Η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού ιδρύθηκε, το 1981, με την υποστήριξη του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), ως η εθνική οργάνωση για την προστασία των καλλιεργειών της χώρας και εργάζεται για να σώσει τη βιολογική ποικιλότητα των διατροφικών πόρων.

Χαρακτηριστικό μάλιστα της κατάστασης που επεσήμαναν τα στελέχη του ΕΛΓΟ–Δήμητρα, είναι το γεγονός ότι, «αν δεν αλλάξει κάτι την επόμενη πενταετία, το 20% των δειγμάτων που διαθέτει σήμερα η Τράπεζα Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) θα περάσει στην …ιστορία. Τα 15.000 δείγματα συλλογής από διάφορες παραδοσιακές ποικιλίες, αλλά και αυτοφυή είδη που είναι συγγενή με τα καλλιεργούμενα, δεν μπορούν να διατηρηθούν για πάντα μέσα στους θαλάμους. Πρέπει ανά τακτά χρονικά διαστήματα να ελέγχουμε τη βλαστική τους ικανότητα, να τα πολλαπλασιάζουμε ξανά και να αποθηκεύουμε και πάλι».

Η Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού, αποτελεί το συντονιστικό-εκτελεστικό όργανο του Εθνικού Συστήματος Διατήρησης και Προστασίας Φυτογενετικών Πόρων Καλλιεργούμενων Ειδών και οι συλλογές της συμπεριλαμβάνουν -μεταξύ άλλων- είδη και ποικιλίες σιτηρών, οσπρίων, ψυχανθών, κηπευτικών, αμπέλου, χορτοδοτικών, βιομηχανικών, αρωματικών-φαρμακευτικών, νέων ανθοκομικών, καθώς και θαμνώδων- δενδρώδων ειδών. Αποτελεί έναν πολύτιμο «ταμιευτήρα χαρακτηριστικών και γονιδίων για τη βελτίωση των φυτών, συμβάλλει ενεργά στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και βιώσιμης γεωργίας, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά δίκτυα, ερευνητικά έργα και δράσεις, με στόχο τη διατήρηση και αξιοποίηση της βιοποικιλότητας», αναφέρουν στελέχη του ΕΛΓΟ–Δήμητρα.

Ερώτηση στην Βουλή

Να ληφθούν άμεσα μέτρα ώστε να μη καταρρεύσει η Τράπεζα Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) των σπόρων της Ελληνικής Γεωργίας, ζητά ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, με ερώτησή του προς τον αρμόδιο ΥπΑΑΤ κ. Κώστα Τσιάρα.

Αναλυτικά η ερώτηση του κ. Κόκκαλη την οποία συνυπογράφουν επίσης 15 Βουλευτές της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης αναφέρει τα εξής:

«Mε το άρθρο 21 του ν. 1564/1985 προβλεπόταν η σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Πολλαπλασιαστικού Υλικού (Ε.Ο.Π.Υ.) με τις κάτωθι αρμοδιότητες που είχαν και αναπτυξιακό χαρακτήρα:

• Χρηματοδότηση ερευνητικών Ιν/των για τη δημιουργία νέων Ελληνικών ποικιλιών.
• Διατήρηση υπό τους όρους και προϋποθέσεις του νόμου αυτού των ποικιλιών, καθώς και η παραγωγή και εμπορία πολλαπλασιαστικού υλικού των κατηγοριών α, β και γ της παρ. 2 του άρθρ. 3. (δηλαδή παραγωγή μέχρι βασικού υλικού σπόρων ή αγενούς πολ/κού υλικού)
• Υποβοήθηση των αγροτικών συνεταιριστικών οργανώσεων οι οποίες ασχολούνται με το πολλαπλασιαστικό υλικό.
• Συμμετοχή και παροχή τεχνογνωσίας σε εταιρείες οι οποίες ασχολούνται με την παραγωγή, επεξεργασία και εμπορία του πολλαπλασιαστικού υλικού.

Το 1989 οι αρμοδιότητες του παραπάνω Εθνικού Οργανισμού Πολλαπλασιαστικού υλικού μεταφέρονται στο ΕΘΙΑΓΕ με την παρ.2 του άρθρου 4 του νόμου 1845/89 «Το αντικείμενο δραστηριότητας του Εθνικού Οργανισμού Πολλαπλασιαστικού Υλικού (Ε.Ο.Π.Υ.), τα μέσα για την επίτευξη των σκοπών του και οι πόροι του, όπως ορίζονται στις παρ. 3,4 και 5 του άρθρου 21 του ν. 1564/1985 (ΦΕΚ 164), περιέρχονται στο ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.

Αναγνωρίζοντας τον ύψιστο ρόλο λειτουργίας της Τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού, η Κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙ.Ζ.Α., τον Φεβρουάριο του 2018 ολοκλήρωσε τη λειτουργία της Τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού στο Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ–Δήμητρα. Με τη χρηματοδότηση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης έγινε η ανέγερση ενός νέου κτιρίου για την εγκατάσταση της ΤΓΥ και συλλέχθηκαν πάνω από 7000 δείγματα τοπικών παραδοσιακών ποικιλιών και 4500 δείγματα άγριων συγγενών των καλλιεργούμενων ειδών με προοπτική να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση των Ελληνικών ποικιλιών. Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2019 ((ΦΕΚ 950/Β’/20.03.2019), για πρώτη φορά στην Ελλάδα, εγκρίθηκε από το ΥπΑΑΤ το Ειδικό Πρόγραμμα Δημιουργίας Νέων Ποικιλιών Φυτικών Ειδών το οποίο και υλοποιείται από τα Ινστιτούτα Αγροτικής Έρευνας του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Σήμερα, όμως σαν κεραυνός εν αιθρία έρχεται ο νόμος 5035/2023 «Ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο για την οργάνωση και λειτουργία του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού ΕΛΓΟ– ΔΗΜΗΤΡΑ» και βάζει οριστική ταφόπλακα στο όραμα της δεκαετίας του 1980 για έναν δυναμικό Τομέα Ελληνικού Φυτικού Πολλαπλασιαστικού Υλικού.

Στον παραπάνω νόμο, στις αρμοδιότητες του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, δεν συμπεριλαμβάνονται πλέον οι αρμοδιότητες του Εθνικού Οργανισμού Πολλαπλασιαστικού Υλικού. Εκείνο που αναφέρεται και αφορά το Φ.Π.Υ. είναι το εδάφιο στ του άρθρου 4 για τους σκοπούς του ΕΛΓΟ: «η καταγραφή, διατήρηση και αξιοποίηση των εθνικών φυτικών, ζωικών και μικροβιακών γενετικών πόρων, που σχετίζονται με τη γεωργία, τα τρόφιμα και το περιβάλλον, μέσω, ιδίως, της τήρησης Εθνικών Συλλογών και Τράπεζας Γενετικού Υλικού»,

Επειδή οι γενετικοί πόροι της χώρας μας είναι αυξημένοι και κατατάσσουν την Ελληνική βιοποικιλότητα σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο.
Επειδή η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των Ελληνικών ποικιλιών συμβάλλει όχι μόνο στην κάλυψη των εγχώριων αναγκών σε πολλαπλασιαστικό υλικό, αλλά δημιουργεί και προοπτικές εξαγωγών πολλαπλασιαστικού υλικού σε άλλες χώρες.
Επειδή για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας απαιτείται η αξιοποίηση των εγχώριων ποικιλιών.
Επειδή η λειτουργία της τράπεζας Διατήρησης Γενετικού Υλικού αποτελεί εθνικό πλούτο, σε σύνδεση με την ιστορία και τον πολιτισμό και καθορίζει ακόμη και την ύπαρξη του πρωτογενούς τομέα της χώρας μας.
Επειδή επιβάλλεται η συλλογή, διάσωση, διατήρηση και προστασία των φυτογενετικών πόρων της χώρας μας μέσω ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού άμεσης προτεραιότητας για την Πολιτεία.
Επειδή καταλήξαμε να κάνουμε μόνο συλλογές και αν δεν υπάρχει μέριμνα και επαρκή χρηματοδότηση από το ΥΠΑΑΤ στο μέλλον και αυτές οι συλλογές σταδιακά θα χαθούν.
Επειδή αν η ΤΓΥ έχει σαν στόχο μόνο τη διατήρηση /συντήρηση διαφόρων συλλογών γενετικών πόρων και δεν τους χρησιμοποιούμε για τη γενετική βελτίωση των καλλιεργούμενων φυτών και του ζωικού κεφαλαίου της χώρας μας για την αντιμετώπιση π.χ. της κλιματικής αλλαγής τότε η ΤΓΥ υπολείπεται του αναπτυξιακού της ρόλου.

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1. Ποια είναι η Πολιτική του Υπουργείου για την Τράπεζα Γενετικού Υλικού, για το Φυτικό πολλαπλασιαστικό Υλικό;»

2. Θα αναλάβει πρωτοβουλία για την ετήσια χρηματοδότηση από το ΥΠΑΑΤ για να καλύψει την έλλειψη του επιστημονικού προσωπικού του ΤΓΥ και την αγορά σύγχρονου εργαστηριακού εξοπλισμού;

3. Γνωρίζει ότι η αν δεν ληφθούν μέτρα στην επόμενη πενταετία υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας του 20% των δειγμάτων της ΤΓΥ;

4. Προτίθεται να συμπεριλάβει τη θεσμοθέτηση και οργάνωση Τράπεζας Ζωικού γενετικού υλικού και μικροβιακών γενετικών πόρων;»

Ο Πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Ανατολικής Μακεδονίας κ. Ζαφείρης Μυστακίδης, σε επιστολή του προς το ΥπΑΑΤ, αναφέρεται στην «επικίνδυνη καθυστέρηση στην έκδοση ετικετών πιστοποίησης για την Ελληνική σποροπαραγωγή σιτηρών όσον αφορά τη φετινή εσοδεία, καθυστέρηση η οποία θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο για τους καλλιεργητές όσο και τους σποροπαραγωγούς».

Και προσθέτει: «Ειδικότερα, τα προηγούμενα χρόνια η σποροπαραγωγή σιτηρών διεξαγόταν κανονικά υπό την επίβλεψη των Τμημάτων Αγροτικής Ανάπτυξης (Τ.Α.Α.) του ΥπΑΑΤ, ανά νομό και στη συνέχεια επιδίδονταν από το κάθε Τ.Α.Α. οι σχετικές ετικέτες πιστοποίησης για την περαιτέρω διακίνηση του πιστοποιημένου σπόρου σιτηρών. Να σημειώσουμε εδώ ότι η χρήση πιστοποιημένου σπόρου σιτηρών πέραν του ποιοτικού και ποσοτικού αποτελέσματος στην καλλιεργητική προσπάθεια των αγροτών μας, τους εξασφαλίζει και τη σχετική συνδεδεμένη ενίσχυση στην καλλιέργεια τους.

Όμως, για τη φετινή χρονιά δεν υπάρχουν ετικέτες πιστοποίησης σιτηρών στα κατά τόπους Τ.Α.Α., ούτε το λοιπό αναλώσιμο υλικό (π.χ. μελανοταινίες) που χρειάζονται για τη λειτουργία τους οι εν λόγω υπηρεσίες.

Πληροφορηθήκαμε δε, ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δέσμευσε τα σχετικά κονδύλια που είχαν στη διάθεση τους τα προηγούμενα χρόνια τα Τ.Α.Α., για να κάνει συνολική προμήθεια των ανωτέρω υλικών (ετικέτες πιστοποίησης κ.λ.π.) πανελλαδικά. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει προκηρυχθεί ούτε κάποιος τέτοιος σχετικός διαγωνισμός, ούτε έχει γίνει κάποια σχετική ανάθεση για την προμήθεια ετικετών πιστοποίησης σιτηρών (κ.α. υλικών) και από ότι διαφαίνεται η διαδικασία αυτή δεν πρόκειται να τελειώσει ούτε τον Αύγουστο.

Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σοβαρών προβλημάτων στην πιστοποίηση των σπόρων αφού η διαδικασία είναι χρονοβόρα. Ακόμα και αν τον Σεπτέμβριο χορηγηθούν τελικά από το ΥπΑΑΤ οι ετικέτες πιστοποίησης, είναι σχεδόν αδύνατο να προλάβει να πιστοποιηθεί ο σπόρος μέχρι τις σπορές των αγροτών μας.

Για αυτό το λόγο παρακαλούμε για την επίσπευση των σχετικών διαδικασιών για την προμήθεια των ετικετών πιστοποίησης σιτηρών, χωρίς άλλη χρονική καθυστέρηση ώστε να ολοκληρωθεί ομαλά η διαδικασία πιστοποίησης και ο πιστοποιημένος σπόρος να καταλήξει στα χέρια των αγροτών πριν την εποχή της σποράς του.

Διαφορετικά, οι αγρότες μας θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε σπορές με μη πιστοποιημένο σπόρο, από τα τυχόν αποθέματα της περσινής παραγωγής τους. Αυτό θα έχει ένα δυσμενές αποτέλεσμα με τρεις σημαντικές συνιστώσες:

1. Οι αγρότες μας θα χάσουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση στα σιτηρά τους, που δίνεται μόνο με τη χρήση πιστοποιημένων σπόρων. Τη στιγμή που το υψηλό κόστος παραγωγής της σιτοκαλλιέργειας καθιστά αναγκαία τη συγκεκριμένη ενίσχυση.

2. Θα υπάρξει ποσοτική και ποιοτική υποβάθμιση του παραγόμενου προϊόντος της σιτοκαλλιέργειας σε μια εποχή που η διατροφική επάρκεια της χώρας μας είναι το ζητούμενο, εν μέσω της συνεχιζόμενης πολεμικής σύγκρουσης στην Ουκρανία και τα προβλήματα που αυτή δημιουργεί στη διακίνηση των σιτηρών παγκοσμίως.

3. Και τέλος θα προκύψει πολύ μεγάλη οικονομική ζημιά στις Ελληνικές σποροπαραγωγικές επιχειρήσεις, που δεν θα προλάβουν να πιστοποιήσουν τους σπόρους που παρήγαγαν και συνεπώς να τους διαθέσουν στην αγορά, ενώ ήδη από μέρους τους θα έχουν προβεί στις απαραίτητες δαπάνες σποροπαραγωγής.

Κ. Υπουργέ,
Γνωρίζοντας την ευαισθησία σας σε τέτοια ζητήματα και παρά το γεγονός ότι η όποια καθυστέρηση στη διαδικασία πιστοποίησης από το ΥΠΑΑΤ μπορεί να μην είναι δική σας ευθύνη, καθότι τώρα αναλάβατε τα καθήκοντα σας, παρακαλούμε να επιληφθείτε και να επιλύσετε το πρόβλημα που έχει προκύψει, διαφορετικά θα έχετε να αντιμετωπίσετε και τις σοβαρές επιπτώσεις αυτής της καθυστέρησης, μαζί με όλα τα άλλα θέματα που απασχολούν τον τελευταίο καιρό το ΥΠΑΑΤ, τους Αγρότες μας και την Αγροτική παραγωγή της χώρας μας γενικότερα».

Νέα πρωτοβουλία ξεκινά η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, η οποία θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Aθηνών. Αφορά το πρόγραμμα Ευφυούς Γεωργίας «Έξυπνη Σπορά».
Το εν λόγω πρόγραμμα θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται στη δοκιμαζόμενη από τις πλημμύρες Θεσσαλία και περιλαμβάνει μία πλατφόρμα η οποία θα δίνει σημαντικές λύσεις για τη βιώσιμη διαχείριση της καλλιέργειας κριθαριού αλλά και για μεγαλύτερες και ποιοτικότερες αποδόσεις παραγωγής. Με την «Έξυπνη Σπορά» θα επιτυγχάνεται καλύτερος προγραμματισμός και εξοικονόμηση κόστους από τους παραγωγούς, καθώς και καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Να θυμίσουμε ότι από το 2008, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία πραγματοποιεί το πρώτο και μεγαλύτερο στο είδος του Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού μέσω του οποίου προμηθεύεται ελληνικό κριθάρι για την κάλυψη του 100% των αναγκών για την παραγωγή των προϊόντων της, σε συνεργασία με περισσότερους από 2.000 Έλληνες παραγωγούς σε 19 νομούς της χώρας, απορροφά περίπου το 20% της ετήσιας παραγωγής κριθαριού στη χώρα.
Αξίζει εδώ να αναφέρουμε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία ΑΕ συνεργάζεται με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΓΠΑ) από το 2011 με αντικείμενο την «Αξιολόγηση ποικιλιών βυνοποιήσιμου κριθαριού της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας ως προς τα αγρονομικά και ποιοτικά τους χαρακτηριστικά». Μέσω αποδεικτικών αγρών μεγάλης κλίμακας σε διάφορες περιοχές της χώρας μας
α) έχουν αξιολογηθεί και επιλεχθεί σύγχρονες ποικιλίες βυνοποιήσιμου κριθαριού που ανταποκρίνονται καλύτερα στις εδαφο-κλιματικές συνθήκες της χώρας και οι οποίες έχουν αξιοποιηθεί από το Πρόγραμμα της Συμβολαιακής Καλλιέργειας της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας,
β) έχουν αυξηθεί οι αποδόσεις και ως εκ τούτου το κέρδος των παραγωγών,
γ) παράγεται κριθάρι υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών και
δ) ενισχύεται η βιώσιμη παραγωγή βυνοποιήσιμου κριθαριού χαμηλών εισροών για την εναρμόνιση της καλλιέργειας στις κατευθύνσεις του «Πρασινίσματος της Γεωργίας».

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο η υπεύθυνη του προγράμματος, καθηγήτρια του ΓΠΑ κ. Γαρυφαλλιά Οικονόμου, «η συνεργασία με την Αθηναϊκή Ζυθοποιία υλοποιείται με δύο δράσεις. Η πρώτη αφορά την αξιολόγηση στις ελληνικές συνθήκες, της αποδοτικότητας και της ποιότητας εμπορικών ποικιλιών της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας που αναπτύσσονται και παράγονται στο εξωτερικό. Με τη δεύτερη δράση, αξιολογούνται και επιλέγονται νέοι γονότυποι βυνοποιήσιμου κριθαριού, προσαρμοσμένοι στις ελληνικές συνθήκες με στόχο την ανάπτυξη των μελλοντικών ποικιλιών της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας στη χώρα μας.
Δύο νέοι γονότυποι μετά από διετή αξιολόγηση από το Ινστιτούτο Ελέγχου Ποικιλιών Καλλιεργούμενων Φυτών-ΥΠΑΑΤ βρίσκονται σε διαδικασία εγγραφής τους στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών Καλλιεργούμενων Φυτών του ΥπΑΑΤ».

«Έξυπνη Σπορά»

Τώρα έρχεται το πρόγραμμα «Έξυπνη Σπορά», που αξιοποιεί την υψηλή επιστημονική κατάρτιση και το εκτενές ερευνητικό έργο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου στον αγροτικό τομέα, με στόχο να προσφέρει, στους πάνω από 2.000 παραγωγούς – συνεργάτες της εταιρείας σε όλη τη χώρα, μια ψηφιακή πλατφόρμα γεωργίας ακριβείας, υπολογισμού άνθρακα, εκτίμησης παραγωγής και βιώσιμης διαχείρισης για την καλλιέργεια κριθαριού, με δυνατότητα επέκτασης και άμεσης εφαρμογής από περισσότερους καλλιεργητές σε όλη την Ελλάδα, καθώς και σε άλλες αροτραίες καλλιέργειες και περιοχές της χώρας. Η πλατφόρμα θα αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια δύο καλλιεργητικών περιόδων του φυτού, ξεκινώντας από τον Απρίλιο του 2024 και ολοκληρώνοντας τον Ιούλιο του 2025.

Ο κ. Σπυρίδων Φουντάς, Καθηγητής στο Τμήμα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής του ΓΠΑ, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι «το πρόγραμμα «Έξυπνη Σπορά» έχει τρεις πυλώνες. Με τον πρώτο πυλώνα θα χρησιμοποιήσουμε όλους τους διαθέσιμους αισθητήρες που θα σκανάρουν τα αγροτεμάχια. Επίσης θα χρησιμοποιήσουμε εικόνες μέσω drones και δορυφόρων από τις οποίες θα αντλούνται στοιχεία για την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα των εκτάσεων. Με το δεύτερο πυλώνα θα εξετάσουμε από τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί, στην κατεργασία εδάφους, την λίπανση και την άρδευση, τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που υπάρχουν, με στόχο την μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. Και ο τρίτος πυλώνας θα είναι η δημιουργία της πλατφόρμας που θα γίνει σε δύο φάσεις - τέλος 2024 και άνοιξη του 2025 - στην οποία θα συμπεριληφθούν τα συγκεκριμένα δεδομένα. Η πλατφόρμα θα είναι ανοικτή και θα μπορούν οι συνεργαζόμενοι παραγωγοί κριθαριού να ελέγχουν τα αποτελέσματα από τις πρακτικές που κάνουν και τον οικονομικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο που έχουν».

Οφέλη στον παραγωγό

Όπως αναφέρει η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, η πλατφόρμα αναμένεται να επιφέρει πολλαπλά οφέλη για τους παραγωγούς, τόσο σε οικονομικό όσο και σε περιβαλλοντικό/ενεργειακό επίπεδο.
Σε οικονομικό επίπεδο:
Θωράκιση στις συνεχείς οικονομικές αλλαγές
Οικονομική σύγκριση των παραδοσιακών και βιώσιμων καλλιεργητικών πρακτικών
Ανάλυση κόστους και κατάρτιση προϋπολογισμού της διαχείρισης
Αξιολόγηση οικονομικών προτάσεων
Αποτύπωση οικονομικών στοιχείων και προτάσεων στην έκθεση αναφοράς για κάθε αγροτεμάχιο
Σε περιβαλλοντικό επίπεδο:
Συμμόρφωση με περιβαλλοντικούς κανονισμούς
Υπολογισμός αποτυπώματος άνθρακα
Ενεργειακή σύγκριση παραδοσιακών και βιώσιμων καλλιεργητικών πρακτικών
Προστασία απέναντι από την κλιματική αλλαγή
Αποτύπωση περιβαλλοντικών στοιχείων και προτάσεων στην έκθεση αναφοράς για κάθε αγροτεμάχιο

Σε επίπεδο παραγωγής:
Βελτίωση της ποιότητας του καρπού
Μεγαλύτερες και ποιοτικότερες αποδόσεις παραγωγής
Για την εξοικείωση και την εκπαίδευση των παραγωγών στις νέες τεχνολογίες θα πραγματοποιηθούν σχετικά σεμινάρια και workshops, που θα παρουσιάζουν την πλατφόρμα και τις δυνατότητες της στους παραγωγούς.

Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών παρουσίασαν σε κοινή εκδήλωση το νέο πρωτοποριακό πρόγραμμα Ευφυούς Γεωργίας «Έξυπνη Σπορά», μια σημαντική πρωτοβουλία της μεγαλύτερης ελληνικής ζυθοποιίας, που επενδύει στο μέλλον του ελληνικού αγροτικού τομέα και στη δημιουργία μιας νέας γενιάς παραγωγών. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός άμεσα εφαρμόσιμου και εύχρηστου εργαλείου που να ενδυναμώνει και να θωρακίζει τους παραγωγούς απέναντι στις σύγχρονες οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Ως αφετηρία του μεγάλου αυτού έργου επιλέχθηκε η περιοχή της Θεσσαλίας, η ενίσχυση της οποίας αποτελεί προτεραιότητα, τόσο για τη σημασία της για τον αγροτικό τομέα της Ελλάδας, όσο και για την ανάγκη προστασίας της από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η εκδήλωση για την έναρξη του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο της Βιβλιοθήκης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου. Στην εκδήλωση υπήρξε χαιρετισμός από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Λευτέρη Αυγενάκη. Επισημαίνεται ότι το αμέσως επόμενο διάστημα η Αθηναϊκή Ζυθοποιία θα επιδιώξει σχετικές ενημερωτικές συναντήσεις με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σε τοπικό και σε κεντρικό επίπεδο.
Το πρόγραμμα «Έξυπνη Σπορά» αξιοποιεί την υψηλή επιστημονική κατάρτιση και το εκτενές ερευνητικό έργο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου στον αγροτικό τομέα, με στόχο να προσφέρει στους παραγωγούς μια ψηφιακή πλατφόρμα γεωργίας ακριβείας, υπολογισμού άνθρακα και εκτίμησης παραγωγής για την καλλιέργεια κριθαριού, με δυνατότητα επέκτασης και άμεσης εφαρμογής σε άλλες αροτραίες καλλιέργειες και περιοχές της χώρας.

Μέσα από ένα καινοτόμο μοντέλο συλλογής δεδομένων από πολλαπλές πηγές, επεξεργασίας δεδομένων και πρόβλεψης παραγωγής με τη χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, η ψηφιακή πλατφόρμα θα δίνει σημαντικές λύσεις για τη βιώσιμη διαχείριση της καλλιέργειας και μεγαλύτερες και ποιοτικότερες αποδόσεις παραγωγής, επιτρέποντας, παράλληλα, καλύτερο προγραμματισμό και εξοικονόμηση κόστους από τους παραγωγούς καθώς και την καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Η σημαντική πρωτοβουλία της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας αποτελεί ένα ορόσημο στη διαχρονική στήριξη του πρωτογενούς τομέα από την εταιρεία. Μέσω του Προγράμματος Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού, του πρώτου και μεγαλύτερου στο είδος του στην Ελλάδα, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία συνεργάζεται με περισσότερους από 2.000 καλλιεργητές σε όλη την Ελλάδα, χρησιμοποιεί 100% ελληνικό κριθάρι για όλα τα τοπικώς παραγόμενα προϊόντα της, απορροφά περίπου το 20% της ετήσιας παραγωγής κριθαριού στη χώρα και πιστοποιεί το 98% αυτού ως προϊόν βιώσιμης καλλιέργειας.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, κ. Αλέξανδρος Δανιηλίδης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που η άρρηκτη σύνδεση της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας με τον πρωτογενή τομέα αποκτά σήμερα νέο περιεχόμενο, με μια πρωτοβουλία που ενισχύει τους καλλιεργητές – συνεργάτες μας με σύγχρονα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. Ξεκινάμε από τη Θεσσαλία, την καρδιά της παραγωγικής Ελλάδας και μια περιοχή που έχει πληγεί ιδιαιτέρως από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Πιστεύουμε βαθιά πως αντίστοιχες πρωτοβουλίες, οι οποίες με οδηγό την καινοτομία προωθούν τόσο την περιβαλλοντική όσο και την οικονομική βιωσιμότητα, αποτελούν μέρος ενός καλύτερου αύριο».
Ο Πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστήμιου Αθηνών, κ. Σπυρίδων Κίντζιος, δήλωσε: «Η κλιματική αλλαγή μας φέρνει αντιμέτωπους με ριζικές αλλαγές στον αγροτικό τομέα. Τόσο η ανάπτυξη των καλλιεργειών, όσο και οι φυσικοί πόροι παίρνουν νέα μορφή και ταυτότητα, που οφείλουμε να σεβόμαστε και να προστατεύουμε. Το πρόγραμμα «Έξυπνη Σπορά», σε συνεργασία με την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, πυλώνα της γεωργίας στη χώρα μας, συμβάλλει στην κατανόηση των νέων συνθηκών από τους παραγωγούς και στην εκσυγχρόνιση του πρωτογενούς τομέα, ώστε να ανταποκρίνεται στο σήμερα και στο μέλλον».

Μετά τα τρόφιμα το ΥπΑΑΤ ανακοίνωσε ότι το 2023 έκανε 34.758 ελέγχους σε ζωοτροφές, λιπάσματα και πολλαπλασιαστικό υλικό.

Το ερώτημα που υπάρχει βέβαια είναι που βρέθηκαν όλοι αυτοί οι υπάλληλοι για να κάνουν ελέγχους.

«Το ΥΠΑΑΤ έχει λάβει μέτρα συγκράτησης του κόστους παραγωγής στον πρωτογενή τομέα και στήριξης των παραγωγών», απαντά ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Λευτέρης Αυγενάκης, σε αναφορά που κατέθεσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης, με θέμα «Σε αδιέξοδο παραγωγοί και επαγγελματίες πωλητές Λαϊκών Αγορών».

Όπως αναφέρει το ΥπΑΑΤ, η μείωση του κόστους παραγωγής αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής του Υπουργείου, διαχρονικά, με στόχο - μεταξύ άλλων - και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών αγροτικών προϊόντων.

Και προσθέτει: Ειδικότερα, ανάμεσα στις δράσεις που υλοποιούνται, βρίσκονται και οι έλεγχοι που διενεργούνται από τη Γενική Διεύθυνση Αποκεντρωμένων Δομών του ΥΠΑΑΤ στα αγροεφόδια (ζωοτροφές, λιπάσματα, πολλαπλασιαστικό υλικό), σε όλα τα στάδια διακίνησής τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η προμήθεια ασφαλών και υψηλής ποιότητας αγροεφοδίων στους παραγωγούς.

Το 2023 διενεργήθηκαν συνολικά 34.758 έλεγχοι, εκ των οποίων:

• 3.234 σε λιπάσματα
• 30.126 σε πολλαπλασιαστικό υλικό
• 1.398 σε ζωοτροφές,

ενώ υποβλήθηκαν 503 εκθέσεις ελέγχου για μη συμμόρφωση προϊόντων αγροεφοδίων, τα οποία διακινούνται στην αγορά.

«Το ΥΠΑΑΤ στηρίζει και προωθεί τον τομέα των οπωροκηπευτικών μέσα από τις Οργανώσεις Παραγωγών, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα, της ελκυστικότητας αυτών των Οργανώσεων και του ειδικού στόχου διατήρησης και προστασίας του Περιβάλλοντος», επισημαίνει ο Υπουργός.

Μάλιστα, στη νέα ΚΑΠ 2023-2027, στις παρεμβάσεις που αφορούν τα οπωροκηπευτικά, οι Οργανώσεις Παραγωγών θα περιλαμβάνουν υποχρεωτικά στα προγράμματά τους, σε ποσοστό 2%, δράσεις που θα έχουν ως στόχο την έρευνα για βιώσιμες μεθόδους παραγωγής, καινοτόμες πρακτικές και τεχνικές παραγωγής που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και δίνουν ώθηση στην ανάπτυξη αγορών.

Επισημαίνεται, ακόμη, ότι προ ημερών, υπεγράφη εκ μέρους του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Λευτέρη Αυγενάκη, η ΚΥΑ για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο. Η εν λόγω Κοινή Υπουργική Απόφαση προβλέπει ότι το ποσό επιστροφής του ΕΦΚ που δικαιούνται οι αγρότες είναι ανεκχώρητο και ακατάσχετο από το ελληνικό δημόσιο ή οποιονδήποτε τρίτο.

Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι η κυβέρνηση έχει προβεί στη μείωση του ΦΠΑ για αγορά λιπασμάτων και ζωοτροφών από το 13% στο 6%.

Η 7η Επιστημονική Συνάντηση για τις Τοπικές και Γηγενείς Ποικιλίες επιδιώκει να φέρει κοντά επιστήμονες από διαφορετικά πεδία και παράλληλα να αναπτύξει έναν γόνιμο διάλογο με τους παραγωγούς των προϊόντων που προέρχονται από Τοπικές και Γηγενείς ποικιλίες. Προχωρώντας έτσι σε μία από κοινού διερεύνηση και κατανόηση των ιστορικών, πολιτισμικών, γεωπονικών και οικονομικών παραγόντων που έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση των τοπικών ποικιλιών. Τελικός στόχος είναι η ανάδειξη των μελλοντικών προοπτικών που οι τοπικές ποικιλίες ανοίγουν στην έρευνα, την οικονομία την κοινωνία και γενικότερα στο ανθρωπογενές περιβάλλον.

21 Μαρτίου 2024, 8:30-17:30, Αμφιθέατρο Λεωνίδας Ζέρβας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου 48 (Μετρό Ευαγγελισμός)

Η 7η Συνάντηση Επιστημονική Συνάντηση για τις Τοπικές και Γηγενείς Ποικιλίες που διοργανώνουν το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών θα μεταδοθεί και διαδικτυακά.
Οδηγίες για να παρακολουθήσετε διαδικτυακά την Συνάντηση είναι αναρτημένες εδώ όπως είναι και το Πρόγραμμα και η σχετική Ανακοίνωση. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.