Η μεταφύτευση αποτελεί ένα από τα πιο καθοριστικά στάδια στην εγκατάσταση μιας καλλιέργειας, είτε πρόκειται για κηπευτικά είτε για άλλες καλλιέργειες όπως το πεπόνι ή το καρπούζι. Είναι η φάση όπου το φυτό αφήνει το προστατευμένο περιβάλλον και καλείται να προσαρμοστεί άμεσα στις συνθήκες του αγρού.
Όπως αναφέρει ο γεωπόνος και πρώην Διευθυντής της ΔΑΟΚ Τριφυλίας κ. Αντώνης Παρασκευόπουλος, η επιτυχία αυτού του σταδίου δεν εξαρτάται μόνο από τη στιγμή της φύτευσης, αλλά ξεκινά πολύ νωρίτερα, από την επιλογή του φυτικού υλικού και τις συνθήκες στις οποίες αυτό έχει αναπτυχθεί.
Επιλογή σποροφύτων
Ο γεωπόνος επισημαίνει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι παραγωγοί να προμηθεύονται τα σπορόφυτα από φυτώρια που πληρούν όλες τις προϋποθέσεις και διαθέτουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις. Όπως αναφέρει, όταν ένα φυτώριο διαθέτει άδεια από το ΚΕΠΠΥΕΛ, είναι εγγεγραμμένο στο φυτοϋγειονομικό μητρώο και εκδίδει φυτοϋγειονομικό διαβατήριο, τότε διασφαλίζεται ότι το πολλαπλασιαστικό υλικό είναι υγιές και απαλλαγμένο από παθογόνα και μικροοργανισμούς.
Παράλληλα, τονίζει ότι τα φυτά που προέρχονται από οργανωμένα φυτώρια διατίθενται στον παραγωγό τη σωστή χρονική στιγμή για μεταφύτευση, χωρίς να έχουν υποστεί καταπόνηση. Αντίθετα, όταν τα φυτά διατηρούνται σε συνθήκες που δεν εξασφαλίζουν την κατάλληλη θερμοκρασία, αερισμό και γενικά το απαιτούμενο μικροκλίμα, ενδέχεται να παρουσιαστούν προβλήματα, καθώς πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο στάδιο που απαιτεί προσεκτικές καλλιεργητικές φροντίδες, θρέψη και φυτοπροστασία.
Παραγωγή φυτών από τον ίδιο τον παραγωγό: αυτόριζα ή εμβολιασμένα
Ο κ. Παρασκευόπουλος αναφέρει ότι αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να παράγουν μόνοι τους τα φυτά, είτε αυτόριζα είτε εμβολιασμένα, κάτι που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Στην περίπτωση των αυτόριζων φυτών, σημειώνει ότι αυτά είναι πιο ευαίσθητα, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια και σε χαμηλές θερμοκρασίες, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την εξασφάλιση των κατάλληλων θερμοκρασιακών συνθηκών στο σπορείο. Επιπλέον, η υψηλή υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκητολογικών και βακτηριολογικών ασθενειών, καθώς και προσβολών από ακάρεα και έντομα. Για τον λόγο αυτό, ο χώρος παραγωγής των σποροφύτων θα πρέπει να είναι απολυμασμένος, καθαρός και να τηρούνται όλα τα μέτρα υγιεινής, ενώ οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας πρέπει να διατηρούνται σε βέλτιστα επίπεδα, ώστε τα φυτά να αναπτύσσονται σωστά και να είναι έτοιμα για μεταφύτευση.
Αναφερόμενος στα εμβολιασμένα φυτά, ο γεωπόνος επισημαίνει ότι κατά τη διαδικασία του εμβολιασμού δημιουργούνται πληγές και τομές, γεγονός που καθιστά τα φυτά ευάλωτα σε προσβολές, κυρίως από μύκητες και βακτήρια. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διενέργεια του εμβολιασμού και γενικότερα στη διαχείριση των φυτών στα πρώτα στάδια ανάπτυξης.
Όπως σημειώνει, σήμερα τα εμβολιασμένα φυτά έχουν γενικευτεί σε πολλές καλλιέργειες. Στο καρπούζι εφαρμόζονται σχεδόν καθολικά, ιδιαίτερα στις πρώιμες καλλιέργειες και σε συνθήκες χαμηλής κάλυψης, ενώ έχουν επεκταθεί σημαντικά και στο αγγούρι θερμοκηπίου. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση στη χρήση τους στην τομάτα, ενώ έχουν δοκιμαστεί και σε άλλα είδη όπως η μελιτζάνα.
Κατά τη μεταφύτευση
Είτε τα φυτά προέρχονται από φυτώριο είτε από ιδιοπαραγωγή, ο κ. Παρασκευόπουλος τονίζει ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη μεταφύτευση, ώστε να μην ταλαιπωρηθούν και να μην δημιουργηθούν προβλήματα. Όπως αναφέρει, πριν τη φύτευση πρέπει να γίνεται προσεκτικός έλεγχος των φυτών, ώστε να εντοπιστούν τυχόν προσβολές από παθογόνα, έντομα ή ακάρεα, και να επιλέγονται μόνο τα υγιή. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο σημείο του εμβολιασμού, το οποίο δεν πρέπει να έρχεται σε επαφή με το έδαφος, αλλά να βρίσκεται λίγο πάνω από την επιφάνειά του, ώστε να μην ακυρωθεί ο εμβολιασμός.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει, ακόμη και στην περίπτωση που τα φυτά έχουν παραληφθεί από το φυτώριο, κανονικά θα πρέπει να μεταφυτεύονται άμεσα. Σε διαφορετική περίπτωση, αν παραμείνουν για κάποιο χρονικό διάστημα στον χώρο του παραγωγού, θα πρέπει να διατηρούνται σε ελεγχόμενο περιβάλλον, με κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα πριν ακόμη φτάσουν στο χωράφι.
Ριζοπότισμα και άρδευση
Ο γεωπόνος αναφέρει ότι, πέρα από τη βασική λίπανση, είναι σημαντικό να γίνεται ριζοπότισμα με υδατοδιαλυτό σκεύασμα πλούσιο σε φώσφορο, ώστε να ενισχυθεί η ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και να μπορέσει το φυτό να ξεπεράσει το στρες της μεταφύτευσης.
Όσον αφορά την άρδευση, τονίζει ότι απαιτείται επαρκής αλλά όχι υπερβολική ποσότητα νερού, η οποία πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με τον τύπο του εδάφους. Σε αμμώδη εδάφη απαιτείται μεγαλύτερη ποσότητα, ενώ σε αργιλώδη μικρότερη. Η υπερβολική άρδευση στα αρχικά στάδια μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ασφυξίας στο ριζικό σύστημα, λόγω έλλειψης οξυγόνου.
Επιπλέον, σημειώνει ότι η χρήση μαύρου πλαστικού, το οποίο χρησιμοποιείται και για την αντιμετώπιση των ζιζανίων, συγκρατεί την υγρασία και μειώνει τις ανάγκες σε νερό, ενώ για καλύτερη κατανομή της άρδευσης είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται περισσότεροι σταλακτήρες ανά φυτό, τουλάχιστον δύο, με μικρότερη παροχή, ώστε να επιτυγχάνεται ομοιόμορφη διαβροχή του εδάφους γύρω από το ριζικό σύστημα.
Παρακολούθηση και φυτοπροστασία
Στα πρώτα στάδια μετά τη μεταφύτευση, ο κ. Παρασκευόπουλος επισημαίνει την ανάγκη για καθημερινή παρουσία του παραγωγού στο χωράφι και συστηματική παρακολούθηση των φυτών. Ιδιαίτερα σε συνθήκες κάλυψης, όπως τα τούνελ, απαιτείται αερισμός με ανοίγματα για τη μείωση της σχετικής υγρασίας.
Όπως αναφέρει, πρέπει να γίνεται συνεχής έλεγχος για προσβολές από παθογόνα, έντομα ή ακάρεα και, όπου χρειάζεται, να πραγματοποιούνται στοχευμένες επεμβάσεις. Ο στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η εφαρμογή ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας και όχι η εκτεταμένη χρήση χημικών, αξιοποιώντας και την πλούσια ωφέλιμη πανίδα που υπάρχει στη χώρα μας.
Θρέψη και ισορροπία
Ο γεωπόνος τονίζει ότι κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης πρέπει να αποφεύγονται οι υπερβολικές ποσότητες αζώτου και να εφαρμόζεται ισορροπημένη θρέψη. Η συγκέντρωση των θρεπτικών στοιχείων θα πρέπει να διατηρείται σε ένα λελογισμένο επίπεδο, ώστε τα φυτά να αναπτύσσονται ομαλά, να είναι ζωηρά και να μπορούν να ανταποκριθούν τόσο στο στρες όσο και σε πιθανές προσβολές.
Όπως καταλήγει ο κ. Παρασκευόπουλος, η μεταφύτευση αποτελεί ένα ιδιαίτερα κρίσιμο στάδιο και έχουν παρατηρηθεί λάθη σε αυτό. Όταν όμως γίνει σωστά και συνδυαστεί με κατάλληλη βασική λίπανση βασισμένη σε εδαφολογική ανάλυση, τότε η καλλιέργεια ξεκινά με τις καλύτερες προοπτικές, εξασφαλίζοντας καλή ανάπτυξη, αυξημένη παραγωγή, ποιοτικό προϊόν και σεβασμό προς το περιβάλλον και τις απαιτήσεις της αγοράς.














