Σύγκρουση κορυφής μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για την επιτροπή για τον αγροτικό τομέα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα διαθέσει 205 εκατ. ευρώ το 2026 για τη συγχρηματοδότηση δράσεων προώθησης βιώσιμων και υψηλής ποιότητας αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και διεθνώς. Αυτό προβλέπεται στο πρόγραμμα εργασίας για την πολιτική προώθησης του 2026, το οποίο εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και αποτελεί τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση που έχει διατεθεί ποτέ για την ενίσχυση της ενημέρωσης των καταναλωτών σχετικά με τα ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα και τα συστήματα ποιότητας.

Πώς κατανέμονται τα κονδύλια – 160 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις

Έως και 160 εκατ. ευρώ θα διατεθούν μέσω επιχορηγήσεων για τη συγχρηματοδότηση προγραμμάτων που υλοποιούνται από ομάδες παραγωγών και άλλους φορείς του αγροδιατροφικού τομέα. Συγκεκριμένα, 150 εκατ. ευρώ κατανέμονται μεταξύ δράσεων προώθησης σε τρίτες χώρες και στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, με ποσά 70,3 εκατ. ευρώ και 79,7 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ 10 εκατ. ευρώ προορίζονται για μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων.

 Νέα εκστρατεία για τα τρόφιμα και τις αγροτικές κοινωνίες

Στο πλαίσιο του προγράμματος προβλέπεται η υλοποίηση νέας εκστρατείας προώθησης των ευρωπαϊκών τροφίμων και των αγροτικών κοινωνιών, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει το 2026. Η εκστρατεία ανακοινώθηκε από την Πρόεδρο Ursula von der Leyen κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης και εντάσσεται στις δράσεις της πολιτικής προώθησης της ΕΕ.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας, η εκστρατεία στοχεύει στην ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα, την προώθηση της κατανάλωσής τους, καθώς και στην ανάδειξη του ρόλου των αγροτών στην αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης τροφίμων. Προβλέπεται να υλοποιηθεί σε όλα τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των δράσεων προώθησης εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα προγράμματα θα επικεντρωθούν σε αγορές με αυξημένο ενδιαφέρον για τα αγροδιατροφικά προϊόντα της ΕΕ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Κίνα, η Σιγκαπούρη και η Βόρεια Αμερική.

Πρωτοβουλίες που υλοποιεί απευθείας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας, προβλέπεται η υλοποίηση σειράς πρωτοβουλιών απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με συνολικό προϋπολογισμό έως 10 εκατ. ευρώ. Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν αποστολές εργασίας του Επιτρόπου Christophe Hansen με τη συμμετοχή επιχειρηματικών αντιπροσωπειών σε τρίτες χώρες, εκστρατείες προώθησης και ενημέρωσης εκτός ΕΕ, τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε διεθνείς αγροδιατροφικές εκθέσεις, καθώς και την εκπόνηση οδηγών εισόδου σε αγορές, οι οποίοι απευθύνονται σε εξαγωγείς.

Προσκλήσεις και ημερίδα ενημέρωσης

Ο Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός Έρευνας (REA) θα προκηρύξει δύο προσκλήσεις υποβολής προτάσεων εντός της ημέρας, 22 Ιανουαρίου 2026:
μία για τα λεγόμενα «απλά» (simple) προγράμματα, με μία ή περισσότερες οργανώσεις από το ίδιο κράτος-μέλος, και μία για τα «πολυεθνικά» (multi) προγράμματα, με τη συμμετοχή τουλάχιστον δύο οργανώσεων από δύο διαφορετικά κράτη-μέλη ή από έναν ή περισσότερους ευρωπαϊκούς οργανισμούς. Δικαίωμα υποβολής προτάσεων έχουν ευρύ φάσμα φορέων, όπως εμπορικές και παραγωγικές οργανώσεις και αγροδιατροφικοί φορείς που είναι υπεύθυνοι για δράσεις προώθησης. Οι προσκλήσεις θα παραμείνουν ανοικτές για τρεις μήνες.

Ημερίδα ενημέρωσης θα πραγματοποιηθεί στις 27 και 28 Ιανουαρίου 2026, στις Βρυξέλλες και διαδικτυακά. Οι δυνητικοί δικαιούχοι καλούνται να συμμετάσχουν για να ενημερωθούν σχετικά με τις χρηματοδοτικές ευκαιρίες και τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων. Θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να ακούσουν εμπειρίες από επιτυχημένους δικαιούχους και να δικτυωθούν με πιθανούς εταίρους.

Η πολιτική προώθησης της ΕΕ

Η πολιτική προώθησης της ΕΕ αποτελεί χρηματοδοτικό εργαλείο που αφορά αγρότες και επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού τομέα και συνδέεται με τη συμμόρφωση σε πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας. Μέσω της πολιτικής αυτής, παρέχεται πρόσβαση σε χρηματοδότηση για δράσεις προώθησης αγροδιατροφικών προϊόντων σε ανταγωνιστικές αγορές, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από το 2016, έχουν συγχρηματοδοτηθεί περισσότερες από 650 εκστρατείες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οποίες υλοποιούνται με το κοινό σήμα «Enjoy, it’s from Europe» και αφορούν την προβολή ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων στην εσωτερική αγορά και σε τρίτες χώρες. Η πολιτική προώθησης εφαρμόζεται παράλληλα με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και σχετίζεται με τη συνολική εξέλιξη του εμπορικού ισοζυγίου της ΕΕ την τελευταία δεκαετία.

Ο  κ. Christophe Hansen,  Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων δήλωσε:

«Είναι απαραίτητο να προωθήσουμε την υψηλή ποιότητα των αγροτικών μας προϊόντων, τόσο εντός της ΕΕ όσο και διεθνώς. Η οικονομική μας διπλωματία και τα προγράμματα προώθησης συμβάλλουν στην ενίσχυση της ενημέρωσης καταναλωτών και επιχειρήσεων και διασφαλίζουν ότι οι αγρότες μας μπορούν να αποκομίσουν τα οφέλη των εμπορικών συμφωνιών. Με τη νέα μας εκστρατεία που προβάλλει τα ευρωπαϊκά τρόφιμα και τις αγροτικές κοινωνίες ως βασικό στοιχείο της κοινωνικής μας συνοχής, κάνουμε ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της αριστείας των αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ και τη στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού μας τομέα».

Διαθέσιμη χρηματοδότηση για επιχορηγήσεις – αναλυτική κατανομή (ποσά σε εκ. ευρώ)

ΑΠΛΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ (100 εκ.)

Απλά προγράμματα στην εσωτερική αγορά (42,7 εκ.)

Προγράμματα για βιολογικά προϊόντα (7,6 εκ.)

Προγράμματα για νωπά φρούτα και λαχανικά (9,9 εκ.)

Προγράμματα για τα συστήματα ποιότητας της ΕΕ (γεωγραφικές ενδείξεις, λογότυπο «Απόκεντρες Περιφέρειες») (13,1 εκ.)

Προγράμματα που αυξάνουν την ευαισθητοποίηση για τη βιώσιμη γεωργία της ΕΕ και την καλή διαβίωση των ζώων (6,6 εκ.)

Προγράμματα που αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μεθόδων αγροτικής παραγωγής στην Ένωση (ασφάλεια τροφίμων, ιχνηλασιμότητα, αυθεντικότητα, επισήμανση, διατροφικά και υγειονομικά στοιχεία, καλή διαβίωση των ζώων) και τα χαρακτηριστικά των προϊόντων της ΕΕ ως προς την ποιότητα, τη γεύση, την ποικιλομορφία ή τις παραδόσεις (εκτός των συστημάτων ποιότητας της ΕΕ) (5,5 εκ.)

Απλά προγράμματα σε τρίτες χώρες (52,3 εκ.)

Προγράμματα σε οποιεσδήποτε γεωγραφικές περιοχές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (46,8 εκ.)

Προγράμματα για βιολογικά και βιώσιμα προϊόντα της ΕΕ σε τρίτες χώρες (5,5 εκ.)

Απλά προγράμματα για διαταραχές της αγοράς / πρόσθετη πρόσκληση υποβολής προτάσεων (5 εκ.)

ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ (55 εκ.)

Πολυεθνικά προγράμματα στην εσωτερική αγορά (37 εκ.)

Προγράμματα για βιολογικά προϊόντα (10,6 εκ.)

Προγράμματα που αυξάνουν την ευαισθητοποίηση για τη βιώσιμη γεωργία της ΕΕ και την καλή διαβίωση των ζώων (13,7 εκ.)

Προγράμματα για νωπά φρούτα και λαχανικά (5,7 εκ.)

Προγράμματα για τα συστήματα ποιότητας της ΕΕ (βιολογικά προϊόντα, γεωγραφικές ενδείξεις, λογότυπο «Απόκεντρες Περιφέρειες») ή προγράμματα που αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μεθόδων αγροτικής παραγωγής στην Ένωση (ασφάλεια τροφίμων, ιχνηλασιμότητα, αυθεντικότητα, επισήμανση, διατροφικά και υγειονομικά στοιχεία, καλή διαβίωση των ζώων) και τα χαρακτηριστικά των προϊόντων της ΕΕ ως προς την ποιότητα, τη γεύση, την ποικιλομορφία ή τις παραδόσεις (7 εκ.)

Πολυεθνικά προγράμματα σε τρίτες χώρες (18 εκ.)

Προγράμματα σε οποιεσδήποτε γεωγραφικές περιοχές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (15 εκ.)

Προγράμματα για βιολογικά και βιώσιμα προϊόντα της ΕΕ σε τρίτες χώρες (3 εκ.)

Πολυεθνικά προγράμματα για διαταραχές της αγοράς / πρόσθετη πρόσκληση υποβολής προτάσεων (5 εκ.)

Συνολικό κονδύλι για επιχορηγήσεις (απλά και πολυεθνικά προγράμματα): 160 εκ.

Η Ανακοίνωση για την προώθηση αγροδιατροφικών προϊόντων 2026 βρίσκεται εδώ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε, σήμερα Τετάρτη (21/1), να ζητήσει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να εξετάσει κατά πόσον η συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι συμβατή με τις Συνθήκες της ΕΕ.

Με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα με το οποίο ζητούσε νομική γνωμοδότηση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΚ) σχετικά με τη συμφωνία. Ένα δεύτερο ψήφισμα, το οποίο επίσης ζητούσε νομική αξιολόγηση, απορρίφθηκε με 225 ψήφους υπέρ, 402 κατά και 13 αποχές.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν ψήφισε σήμερα για την επικύρωση ή μη της συμφωνίας, αλλά για την παραπομπή της στο Δικαστήριο της ΕΕ, το οποίο θα κρίνει αν είναι συμβατή με το Δίκαιο της ΕΕ. Μια κρίση η οποία μπορεί να καθυστερήσει έως και δύο χρόνια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την λύπη της για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. «Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, τα ζητήματα που τέθηκαν από το Κοινοβούλιο στην απόφαση αυτή δεν είναι δικαιολογημένα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ολοφ Γκιλ.

Επόμενα βήματα

Η νομική βάση της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της Ενδιάμεσης Συμφωνίας (iTA) επανεξετάζεται τώρα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΚ).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει την εξέταση των κειμένων εν αναμονή της γνώμης του ΔΕΚ. Μόνο μετά την επανεξέταση του ΔΕΚ μπορεί το Κοινοβούλιο να ψηφίσει για την έγκριση ή μη της συμφωνίας.

Την Τρίτη 20 Ιανουαρίου, χιλιάδες αγρότες από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώθηκαν στο Στρασβούργο, έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαμαρτυρόμενοι για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur. Περίπου 6.000 παραγωγοί, και σχεδόν 1.000 τρακτέρ παρατεταγμένα μπροστά στο κτίριο του Κοινοβουλίου, έστειλαν μήνυμα έντονης ανησυχίας για τις επιπτώσεις που εκτιμούν ότι θα έχει η συμφωνία στην ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή.

Στη διαμαρτυρία συμμετείχαν αγρότες από τη Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο, την Πολωνία, αλλά και από άλλα κράτη-μέλη, ακόμη και από χώρες που έχουν ήδη ταχθεί υπέρ της συμφωνίας. Οι συγκεντρωμένοι υποστηρίζουν ότι το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς σε αγροτικά προϊόντα από χώρες της Νότιας Αμερικής ενδέχεται να οδηγήσει σε εισροή φθηνότερων προϊόντων, τα οποία παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, καθώς και με τη χρήση δραστικών ουσιών που δεν επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε ενόψει της σημερινής ψηφοφορίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία αφορά το αίτημα για γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συμβατότητα της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη από τον αγροτικό κόσμο, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει την πορεία και την τελική έγκριση της συμφωνίας.

Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία υπεγράφη λίγες ημέρες νωρίτερα από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ωστόσο για να τεθεί σε ισχύ απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι αντιδράσεις των αγροτών εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κλίμα πίεσης προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, σε μια περίοδο όπου το κόστος παραγωγής αυξάνεται και η αβεβαιότητα για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής παραμένει έντονη.

Η τοποθέτηση των ευρωπαϊκών αγροτικών οργανώσεων

Στο ίδιο πλαίσιο, η Copa και η Cogeca, που εκπροσωπούν αγρότες και αγροτικούς συνεταιρισμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συνοψίζουν τις ανησυχίες τους, επισημαίνοντας ότι οι σημερινές ευρωπαϊκές πολιτικές επιλογές οδηγούν σε αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής γεωργίας. Όπως αναφέρουν, οι παραγωγοί καλούνται να τηρούν ολοένα και αυστηρότερους κανόνες, ενώ ταυτόχρονα η αγορά ανοίγει σε εισαγωγές που δεν υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.

Αποδυνάμωση της ΚΑΠ και έλλειψη στρατηγικής

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου των ευρωπαϊκών αγροτικών οργανώσεων, η Κοινή Αγροτική Πολιτική χαρακτηρίζεται ως αποδυναμωμένη και κατακερματισμένη, ενώ επισημαίνεται η απουσία σαφούς οράματος και κατεύθυνσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση για το μέλλον του αγροτικού τομέα.

Κόστος παραγωγής και λιπάσματα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο αυξημένο κόστος παραγωγής, με έμφαση στα λιπάσματα. Οι οργανώσεις σημειώνουν ότι η ένταξή τους στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) θεωρείται μη βιώσιμη για την ευρωπαϊκή γεωργία, καθώς η ΕΕ δεν είναι αυτάρκης στην παραγωγή λιπασμάτων και παραμένει δομικά εξαρτημένη από εισαγωγές.

Εμπόριο και πρότυπα παραγωγής

Οι αγροτικές οργανώσεις επαναλαμβάνουν την ανάγκη για δίκαιο και διαφανές εμπόριο, τονίζοντας ότι η εμπορική πολιτική της ΕΕ δεν θα πρέπει να ευνοεί προϊόντα χαμηλότερων προδιαγραφών, την ώρα που οι Ευρωπαίοι αγρότες καλούνται να λειτουργούν με αυστηρότερους κανόνες.

Επισιτιστική ασφάλεια και γεωπολιτική αβεβαιότητα

Στο δελτίο Τύπου υπογραμμίζεται ότι οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί είναι από τους πρώτους που επηρεάζονται από γεωπολιτικές αναταράξεις και διεθνή αστάθεια, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση και προστασία της ευρωπαϊκής γεωργίας ως βασικού πυλώνα της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πλήρες δελτίο Τύπου της Copa–Cogeca είναι διαθέσιμο εδώ.

Μια ιδιαίτερα άνιση εικόνα ως προς την κατανομή των αγροτικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτυπώνεται σε πρόσφατη μελέτη που εξετάζει τις πληρωμές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Τα στοιχεία δείχνουν ότι σε ορισμένα κράτη-μέλη, ένα πολύ μικρό ποσοστό δικαιούχων απορροφά δυσανάλογα μεγάλο μέρος των κονδυλίων, την ώρα που η πλειονότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων λειτουργεί σε ένα περιβάλλον αυξημένων οικονομικών πιέσεων.

Η ΚΑΠ αποτελεί ένα από τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απορροφώντας περίπου το ένα τρίτο του συνολικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με στόχο τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, τη διατήρηση της παραγωγής τροφίμων και τη συνοχή των αγροτικών περιοχών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα της ανάλυσης, η κατανομή των ενισχύσεων παραμένει έντονα συγκεντρωτική, με μεγάλο μέρος των πληρωμών να κατευθύνεται σε περιορισμένο αριθμό δικαιούχων.

Η μελέτη εξετάζει τη διανομή των πληρωμών της ΚΑΠ για το οικονομικό έτος 2024 σε έξι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης  βασιζόμενη στα επίσημα εθνικά μητρώα δημοσιοποίησης δικαιούχων.

Υψηλή συγκέντρωση ενισχύσεων σε μικρό αριθμό δικαιούχων

Σύμφωνα με τα ευρήματα της ανάλυσης, η συγκέντρωση των αγροτικών ενισχύσεων εμφανίζεται έντονη και συστηματική και στις έξι χώρες που εξετάστηκαν. Αν και τα ποσοστά διαφέρουν ανά κράτος-μέλος, το κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι ένα περιορισμένο τμήμα των δικαιούχων απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των πληρωμών της ΚΑΠ. Σε επίπεδο μέσου όρου των έξι χωρών, το ανώτερο 10% των δικαιούχων λαμβάνει περίπου τα δύο τρίτα των συνολικών ενισχύσεων, ενώ το ανώτερο 20% συγκεντρώνει σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα των κονδυλίων. Αντίθετα, το υπόλοιπο 80% των δικαιούχων μοιράζεται λιγότερο από το ένα τέταρτο των διαθέσιμων πόρων.

Ανά χώρα, η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

Ολλανδία: το ανώτερο 1% των δικαιούχων λαμβάνει περίπου 40% των ενισχύσεων

Ιταλία: το ανώτερο 1% λαμβάνει περίπου 31%

Ισπανία: το ανώτερο 1% λαμβάνει περίπου 28%

Γερμανία: το ανώτερο 1% λαμβάνει περίπου 24%

Τσεχία: το ανώτερο 1% λαμβάνει περίπου 23%

Δανία: το ανώτερο 1% λαμβάνει περίπου 18%

Παράλληλα, σε όλες τις χώρες, το ανώτερο 10% των δικαιούχων συγκεντρώνει ποσοστά που κυμαίνονται από 59% έως 69% των συνολικών ενισχύσεων, ενώ το ανώτερο 20% λαμβάνει από 71% έως 83%, ανάλογα με το κράτος-μέλος.

Ο ρόλος των άμεσων ενισχύσεων βάσει έκτασης

Η μελέτη συνδέει τη συγκέντρωση των πληρωμών με τον τρόπο κατανομής των ενισχύσεων, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης της ΚΑΠ κατανέμεται μέσω άμεσων ενισχύσεων που βασίζονται στην έκταση της καλλιεργούμενης γης. Στο συγκεκριμένο μοντέλο, όσο μεγαλύτερη είναι η έκταση που ελέγχει μια εκμετάλλευση, τόσο υψηλότερο είναι και το ποσό ενίσχυσης που μπορεί να λάβει, ανεξάρτητα από τον αριθμό των απασχολούμενων ή τη δομή της παραγωγής.

Μεγάλοι αποδέκτες και δομή των εκμεταλλεύσεων

Στο πλαίσιο της ανάλυσης παρατίθενται ενδεικτικά παραδείγματα μεγάλων αποδεκτών ενισχύσεων στις χώρες που εξετάστηκαν. Πρόκειται κυρίως για αγροτοβιομηχανικούς ομίλους και μεγάλους γαιοκτήμονες, οι οποίοι λαμβάνουν υψηλά ποσά ενισχύσεων λόγω της έκτασης της γης που ελέγχουν.

Στην Τσεχία, ως χαρακτηριστική περίπτωση αναφέρεται ο όμιλος AGROFERT, πολυκλαδικός αγροτοβιομηχανικός όμιλος με εκτεταμένη γεωργική δραστηριότητα. Στη Δανία, αντίστοιχα, καταγράφεται η Bregentved Gruppen, μεγάλος γαιοκτημονικός όμιλος με χιλιάδες εκτάρια καλλιεργήσιμης γης. Στην Ιταλία, η μελέτη αναδεικνύει τη Bonifiche Ferraresi, τον μεγαλύτερο γαιοκτήμονα της χώρας, με δραστηριότητες που εκτείνονται από την πρωτογενή παραγωγή έως τη μεταποίηση. Στην Ισπανία, ως ενδεικτικός αποδέκτης αναφέρεται η Eurotécnica Agraria, εταιρεία που συνδέεται με εκτεταμένη αγροτική γη.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η πραγματική συγκέντρωση των ενισχύσεων ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς μεγάλοι όμιλοι συχνά εμφανίζονται μέσω περισσότερων του ενός νομικών προσώπων στις εθνικές βάσεις δεδομένων και οι συνολικές τους πληρωμές δεν αποτυπώνονται πάντοτε συγκεντρωτικά.

Εναλλακτικές χρήσεις των κονδυλίων

Η μελέτη παραθέτει ενδεικτικά παραδείγματα για το πώς θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν διαφορετικά τα ποσά που λαμβάνουν οι μεγαλύτεροι δικαιούχοι της ΚΑΠ, προκειμένου να αναδειχθεί η κλίμακα των διαθέσιμων πόρων. Τα παραδείγματα βασίζονται σε μέσες εκτιμήσεις κόστους από δημοσιευμένα στοιχεία και δεν συνιστούν δεσμευτικές προτάσεις πολιτικής. Σύμφωνα με την ανάλυση, ποσά της τάξης των 195.000 ευρώ ετησίως θα μπορούσαν να στηρίξουν εκατοντάδες μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις στην εφαρμογή καλυπτικών καλλιεργειών για ένα έτος. Αντίστοιχα, πληρωμές που φτάνουν τα 16,6 εκατ. ευρώ θα μπορούσαν, ενδεικτικά, να καλύψουν δράσεις μείωσης της κατανάλωσης νερού σε χιλιάδες μικρές εκμεταλλεύσεις, ανάλογα με το κόστος εφαρμογής και τις τοπικές συνθήκες. Η σύγκριση αυτή χρησιμοποιείται στη μελέτη ως εργαλείο απεικόνισης της συγκέντρωσης των ενισχύσεων και της δυνητικής εναλλακτικής αξιοποίησης των πόρων σε πρακτικές με ευρύτερη αγροτική εφαρμογή.

Μεταβολές στη δομή της ευρωπαϊκής γεωργίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης, την περίοδο 2007–2022 η Ευρωπαϊκή Ένωση έχασε σχεδόν δύο εκατομμύρια εμπορικά αγροκτήματα μικρής κλίμακας, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση 44%. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των πολύ μεγάλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων αυξήθηκε κατά 56%. Οι μεταβολές αυτές αποτυπώνουν τη σταδιακή συγκέντρωση της γεωργικής δραστηριότητας σε λιγότερες και μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις.

Η ανάλυση αφορά το οικονομικό έτος 2024 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εκτείνεται από τις 16 Οκτωβρίου 2023 έως τις 15 Οκτωβρίου 2024. Τα δεδομένα προέρχονται από τις επίσημες εθνικές βάσεις δημοσιοποίησης δικαιούχων αγροτικών ενισχύσεων. Για λόγους συγκρισιμότητας, εξαιρέθηκαν περιπτώσεις χωρίς πληρωμή ή με αρνητικά ποσά, οι οποίες σχετίζονται με επιστροφές ή ανακτήσεις ενισχύσεων προηγούμενων ετών.

Τα ευρήματα δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία ξεκινά ο πολιτικός διάλογος για τη μελλοντική μορφή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται τα κριτήρια κατανομής των ενισχύσεων, η στόχευση της στήριξης και ο ρόλος της ΚΑΠ στη διαμόρφωση της δομής της ευρωπαϊκής γεωργίας τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε ολόκληρη την  μελέτη "Who CAPtures the cash?" εδώ

Επίσημες βάσεις δικαιούχων κονδυλίων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) βρίσκονται εδώ

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής εξαιρετικά υψηλών δασμών, που θα φτάνουν το 200%, σε γαλλικά αλκοολούχα προϊόντα, με έμφαση στα κρασιά και τη σαμπάνια. Η τοποθέτησή του συνδέεται άμεσα με τη στάση του Παρισιού και την άρνηση του Εμανουέλ Μακρόν να συμμετάσχει στο αποκαλούμενο «Συμβούλιο Ειρήνης».

Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι εξετάζει σοβαρά την αύξηση των τελωνειακών επιβαρύνσεων, επισημαίνοντας πως η Γαλλία δεν είναι υποχρεωμένη να αποδεχθεί την πρόσκληση, αλλά θα υπάρξουν συνέπειες.

Από τη γαλλική πλευρά, πηγές από το περιβάλλον του Γάλλου προέδρου ανέφεραν στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι, προς το παρόν, δεν υπάρχει πρόθεση αλλαγής στάσης ή ανταπόκρισης στο αμερικανικό κάλεσμα.

Στη συνάντηση που είχε με εκπροσώπους αγροτών στο Μέγαρο Μαξίμου αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας δημόσια στο Ωδείο Αθηνών, σε συζήτηση με τον κ. Ηλία Κανέλλη. Περιέγραψε τη συνάντηση ως μακρά και ειλικρινή, σημείωσε ότι ο διάλογος θα μπορούσε να είχε ανοίξει νωρίτερα και επανέλαβε ότι οι παρεμβάσεις για τον πρωτογενή τομέα πρέπει να κινούνται εντός συγκεκριμένων οικονομικών και θεσμικών ορίων.

«Δημοσιονομικά όρια» και «κοινωνικά δίκαιες» παρεμβάσεις

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι λύσεις στα δομικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα «πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να σέβονται τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας» και να είναι «κοινωνικά δίκαιες». Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι οι κινήσεις στήριξης οφείλουν να εντάσσονται στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο –όπως είπε– είναι ταυτόχρονα «γενναιόδωρο αλλά και πολύ αυστηρό» ως προς το τι επιτρέπεται. Παράλληλα, σημείωσε ότι όταν η συζήτηση ξεφεύγει από τα συνήθη «συνδικαλιστικά αιτήματα», αναδεικνύονται πιο «δομικά ζητήματα» του πρωτογενούς τομέα που –κατά την εκτίμησή του– πρέπει να αντιμετωπιστούν πιο ευθέως.

Πώς περιέγραψε τη συνάντηση στο Μαξίμου: «κάλλιο αργά παρά ποτέ»

Για τη συνάντηση με τους αγρότες στο Μαξίμου, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι ήταν «μακρά σε διάρκεια, ενδιαφέρουσα, ειλικρινής», αλλά και «σχετικά ανοργάνωτη», εξηγώντας ότι όταν συμμετέχουν πολλοί εκπρόσωποι με διαφορετικά ειδικά θέματα, η συζήτηση μετακινείται συνεχώς από ζήτημα σε ζήτημα.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, ανέφερε ότι ο διάλογος επιδιώχθηκε «εξαρχής», όμως «καθυστέρησε πολύ», προσθέτοντας ότι αρκετά από τα θέματα που τέθηκαν θα μπορούσαν να είχαν συζητηθεί νωρίτερα ώστε να εκτονωθεί η ένταση. Κλείνοντας τη συγκεκριμένη αποτίμηση, χρησιμοποίησε τη φράση «κάλλιο αργά παρά ποτέ»

Λιγότερες αγροτικές εκμεταλλεύσεις στην ΕΕ λιγότερες θέσεις εργασίας στον πρωτογενή τομέα, αναφέρουν τα στοιχεία της Eurostat.

Σύμφωνα με τα «Βασικά στοιχεία για την ευρωπαϊκή τροφική αλυσίδα» που δημοσίευσε η Eurostat, το γεωργικό εργατικό δυναμικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να μειώνεται, ακολουθώντας τη συρρίκνωση του αριθμού των εκμεταλλεύσεων και την ταχεία διάδοση τεχνολογιών που αντικαθιστούν ή περιορίζουν την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία.

Περίπου 8,4 εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονταν στον γεωργικό τομέα της ΕΕ το 2023, καθώς το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση συνέχισε να μειώνεται σε κάθε κράτος μέλος.

Πέρα όμως από τον απόλυτο αριθμό, εκείνο που αποτυπώνει πιο καθαρά την τάση είναι το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση της Ένωσης: από 5,2% το 2013 υποχώρησε σε 3,9% το 2023. Με άλλα λόγια, μέσα σε μία δεκαετία, η γεωργία αντιπροσωπεύει μικρότερο κομμάτι του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού, γεγονός που αποτυπώνει τόσο δομικές αλλαγές στην ύπαιθρο όσο και την τεχνολογική μετάβαση του κλάδου.

Καθώς οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις μειώνονται, η απασχόληση τείνει να ακολουθεί την ίδια πορεία. Ταυτόχρονα, οι τεχνολογίες εξοικονόμησης εργασίας – όπως η μηχανοποίηση, η αυτοματοποίηση και άλλες καινοτομίες – επιτρέπουν την παραγωγή ίδιων ή και μεγαλύτερων ποσοτήτων με λιγότερους εργαζόμενους. Πρόκειται για μια μεταβολή που συναντάται διαχρονικά σε ανεπτυγμένες οικονομίες, όμως στην ευρωπαϊκή γεωργία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη ένταση την τελευταία δεκαετία, καθώς η ψηφιοποίηση και ο «έξυπνος» εξοπλισμός επεκτείνονται από τις μεγάλες επιχειρήσεις σε ολοένα περισσότερες εκμεταλλεύσεις.

Η μείωση του μεριδίου της γεωργίας στη συνολική απασχόληση δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο.
Μεταξύ 2013 και 2023, το ποσοστό υποχώρησε σε όλες τις χώρες της ΕΕ, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για πανευρωπαϊκή τάση και όχι για εξέλιξη που αφορά μόνο ορισμένες περιοχές ή συγκεκριμένα παραγωγικά μοντέλα. Ωστόσο, το μέγεθος της πτώσης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, αποτυπώνοντας διαφορετικούς ρυθμούς μετάβασης, διαφορετική διάρθρωση της αγροτικής οικονομίας και, σε αρκετές περιπτώσεις, διαφορετική αφετηρία.

Την μεγαλύτερη μείωση κατέγραψε η Ρουμανία, όπου το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση μειώθηκε κατά 8,9 ποσοστιαίες μονάδες στη δεκαετία. Ακολουθούν η Κροατία και η Πορτογαλία, με πτώση 4,7 ποσοστιαίων μονάδων η καθεμία. 

Ολοκληρώθηκε, μετά από 4 ώρες και 20 λεπτά, η συνάντηση της πανελλαδικής επιτροπής των αγροτών με τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.

Παραγωγική χαρακτήρισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων την συνάντηση με εκπροσώπους των αγροτών στο Μέγαρο Μαξίμου. Όπως είπε συζητήθηκε η δυνατότητα να στέλνονται οι λογαριασμοί ρεύματος σε πιο αραιά χρονικά διαστήματα (και όχι κάθε μήνα όπως γίνεται σήμερα) αλλά και να εφαρμοστεί νωρίτερα ο νέος τρόπος επιστροφής ΕΦΚ πετρελαίου στην αντλιά. Διευκρίνισε πάντως ο κ. Τσιάρας ότι δεν θα αλλάξει κάτι στην τιμή του ρεύματος που έχει ήδη ανακοινωθεί.

Μετά την συνάντηση ο υπουργός ΑΑΤ, Κώστας Τσιάρας, δήλωσε ότι «στην συνάντηση είχαμε τη δυνατότητα και την ευκαιρία να δούμε όλα τα επιμέρους προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας. Τέθησαν από τους αγρότες και κάποια θέματα που αφορούν τον ΕΦΚ πετρελαίου στην αντλία αλλά και της ενίσχυσης των καλλιεργειών. Συμφωνήθηκε να υπάρχουν και εκπρόσωποι των μπλόκων που ήταν στην σημερινή συνάντηση. Συζητήθηκαν ακόμη και θέματα που αφορούν τα αγροτικά επιμελητήρια. Οι γενικές εξαγγελίες έχουν ανακοινωθεί από την προηγούμενη εβδομάδα. Δεν θα αλλάξει κάτι αλλά τέθηκαν κάποια τεχνικά ζητήματα από την πλευρά των αγροτών (οι εκπρόσωποι των μπλόκων ζήτησαν μεταξύ άλλων πιο αραιή έκδοση των λογαριασμών του ηλεκτρικού ρεύματος, επανυπολογισμό των λίτρων για το αγροτικό πετρέλαιο κ.α.) που η κυβέρνηση είναι πρόθυμη να τα δει και να τα συζητήσει. Η συζήτηση ήταν παραγωγική και αναλυτική. Αφορούσε πολλά θέματα που αφορούν τον αγροτικό τομέα. Για τους κτηνοτρόφους έχει ανακοινωθεί ειδική συνεδρίαση την επόμενη εβδομάδα με τον πρωθυπουργό».

Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι μετά την συνάντηση ανέφεραν ότι δεν ικανοποιήθηκαν από τις απαντήσεις τις οποίες έλαβαν από τον πρωθυπουργό, δηλώνοντας ότι ο αγώνας τους θα συνεχιστεί και ότι την Τρίτη, θα αποφασιστούν στα μπλόκα τι θα γίνει με τις κινητοποιήσεις. Μάλιστα, δεν αποκλείστηκε κλιμάκωση, ακόμα και κάθοδο στην Αθήνα με τα τρακτέρ.

O Ρίζος Μαρούδας, από το μπλόκο της Νίκαιας, επισήμανε ότι «ακόμα και τα χρήματα που δόθηκαν είναι κάτω από την πίεση των μπλόκων». Και πρόσθεσε: «Χαιρετίζουμε τον σκληρό, δίκαιο και επιβεβλημένο αγώνα στα μπλόκα. Χαιρετίζουμε και ευχαριστούμε τον ελληνικό λαό που μας στήριξε. Θέσαμε τα δίκαια αιτήματά μας. Αναγνώρισαν σε μεγάλο βαθμό το δίκαιο των αιτημάτων, όμως καλύφθηκαν πίσω από γνωστές δικαιολογίες για δημοσιονομικές συνθήκες και ΕΕ. Ότι μπορούν μέχρι τα μέτρα που έδωσαν με κάποιες βελτιώσεις. Ακόμα και οι εξαγγελίες της κυβέρνησης είναι κάτω από την πίεση των μπλόκων και του αγώνα μας. Η κυβέρνηση έχει τον δημοσιονομικό χώρο να ικανοποιήσει αιτήματα, αλλά όχι τη βούληση. Και οδηγεί μεγάλο μέρος αγροτών εκτός παραγωγής. Εμείς ασκήσαμε και ασκούμε πίεση με τα μπλόκα. Οι αγώνες αποδίδουν καρπούς. Αύριο σε όλα τα μπλόκα θα γίνουν γενικές συνελεύσεις και θα υπάρξεο ενημέρωση για τα αποτελέσματα της συνάντηση. Και όλοι μαζί θα αποφασίσουμε τα επόμενα βήματά μας. Είναι αγώνας διαρκείας. Έγιναν κάποιες μικρές βελτιώσεις και σε τοπικά ζητήματα κάποιες δεσμεύσεις, αλλά δεν αλλάζει τη γενική εικόνα. Όχι δεν είμαστε ικανοποιημένοι. Για συλλαλητήριο θα αποφασίσουν τα μπλόκα».

Στην σημερινή συνάντηση με τον πρωθυπουργό συμμετείχαν επίσης κυβερνητικά στελέχη, καθώς και εκπρόσωποι της ΑΑΔΕ. Από την πλευρά των αγροτών την αντιπροσωπεία αποτελούσαν 25 εκπροσώποι και 6 παρατηρητές, που παρουσίασαν στον πρωθυπουργό μια λίστα με 14 αιτήματα, μεταξύ των οποίων ήταν το κόστος παραγωγής, η αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων αλλά και η αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος.

Νωρίτερα ο ΑγροΤύπος ανέφερε τα εξής:

Με εκπροσώπους των αγροτών συναντάται αυτήν την ώρα στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στη διάρκεια σύσκεψης με τη συμμετοχή κυβερνητικών στελεχών και της ΑΑΔΕ.

Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός στην έναρξη της συνάντησης, «ελπίζω να έχουμε πραγματικά μία παραγωγική συζήτηση. Δεν χρειάζεται να σας πω ότι, κατά την άποψή μας, αυτή η συνάντηση έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα.

Νομίζω ότι έχουμε ήδη κινηθεί σε πολλά επίπεδα κι έχουμε αντιμετωπίσει ζητήματα τα οποία διαχρονικά έχετε θέσει, όπως παρεμβάσεις στο αγροτικό ρεύμα αλλά και τη δυνατότητα να επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αντλία, που ήταν ένα πάγιο αίτημά σας, το οποίο είμαστε σε θέση να ικανοποιήσουμε και μπορούμε να συζητήσουμε και λεπτομέρειες υλοποίησης.

Έχουμε συζητήσει και ζητήματα υποστήριξης τιμών σε καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα, μέσα από ανακατανομή κονδυλίων τα οποία εξοικονομήθηκαν από τη μετάπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Δεν έχω την απαίτηση να συμφωνήσουμε σε όλα, αλλά πιστεύω ότι θα έχουμε μία ουσιαστική συζήτηση έτσι ώστε να μπει και -θα έλεγα- ένα τέλος σε μία περίοδο μεγάλης έντασης, που δεν νομίζω τελικά ότι εξυπηρέτησε ούτε τα δικά σας δίκαια -και είναι αρκετά- ούτε την κοινωνία, η οποία νομίζω ότι αναζητά σε αυτή τη φάση να προχωρήσουμε μπροστά, αντιμετωπίζοντας αιτήματα τα οποία είναι δικαιολογημένα, αλλά από την άλλη ακούστηκε από μας τι από αυτά τα οποία ζητάτε μπορεί να γίνει και τι δεν μπορεί να γίνει.

Οπότε, προσβλέπω σε μία ανοιχτή και πολύ ειλικρινή συζήτηση».

Με εκπροσώπους των αγροτών συναντάται, σήμερα Δευτέρα (19/1), στο Μέγαρο Μαξίμου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη μία το μεσημέρι, στη διάρκεια σύσκεψης με τη συμμετοχή κυβερνητικών στελεχών και της ΑΑΔΕ.

Στο τραπέζι του διαλόγου θα τεθούν τα 14 αιτήματα που είχαν σταλεί με έμφαση στη συμφωνία Mercosur, στο φθηνότερο ρεύμα και πετρέλαιο για όλους τους αγρότες, στις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ για όλες τις νόσους αλλά και τους φυσικούς κινδύνους, στην αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος.

Η σύνθεση της αντιπροσωπείας των αγροτών της ΠΕΜ που θα συναντήσει τον Πρωθυπουργό αποτελείται από:
ΑΓΓΕΛΑΚΟΥΔΗΣ ΗΛΙΑΣ
ΓΡΟΥΖΙΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ 
ΒΕΣΜΕΛΗΣ ΑΠΟΣΤΌΛΗΣ
ΤΟΥΡΤΟΥΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΣΕΦΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΦΡΟΝΙΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΟΡΔΆΝΗΣ 
ΜΗΚΕΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 
ΧΑΛΚΙΔΗΣ ΤΑΣΟΣ
ΟΥΖΟΥΝΙΔΗΣ ΛΑΖΑΡΟΣ
ΜΠΕΤΣΑΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ 
ΚΑΡΝΑΒΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 
ΛΙΛΙΚΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΑΣ 
ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΠΑΡΑΜΠΑΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ 
ΤΣΙΒΙΚΑΣ ΜΠΑΜΠΗΣ
ΔΟΥΡΟΥΜΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ
ΜΟΣΧΟΣ ΘΩΜΑΣ
ΚΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΤΣΕΡΝΙΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ 
ΓΚΙΟΡΓΚΙΝΗΣ ΤΑΣΟΣ
ΣΕΣΚΛΙΩΤΗΣ ΧΑΡΗΣ
ΛΕΟΝΤΑΡΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
ΠΕΡΡΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ 
ΤΖΕΛΛΑΣ ΚΩΣΤΑΣ 
ΤΣΙΟΥΤΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 
ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΣΩΤΗΡΗΣ
ΑΛΕΙΦΤΗΡΑΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ
ΜΑΡΟΥΔΑΣ ΡΙΖΟΣ

«Οι αγρότες γνωρίζουν ότι το πλαίσιο των παρεμβάσεων που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση έχει πρακτικά ήδη ανακοινωθεί. Και το πλαίσιο αυτό ορίζεται με σαφήνεια από τα δημοσιονομικά περιθώρια, τα οποία εξαντλήσαμε, την κοινωνική δικαιοσύνη και τους ευρωπαϊκούς κανόνες», υπογράμμισε με την κυριακάτικη ανάρτηση του ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θέτοντας ουσιαστικά το πλαίσιο ενόψει της συζήτησης που αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα.

Ειδικότερα, όπως επεσήμανε: «Από την πρώτη στιγμή ήταν ξεκάθαρο ότι η κυβέρνηση επιλέγει τον διάλογο, αλλά χωρίς εύκολες υποσχέσεις και χωρίς κινήσεις που θα υπονόμευαν τη συνολική προσπάθεια σταθερότητας της οικονομίας. Την περασμένη Τρίτη είχα μια ουσιαστική και ειλικρινή συζήτηση με εκπροσώπους των αγροτών, στη διάρκεια της οποίας ακούστηκαν όλες οι απόψεις και εξετάστηκαν προτάσεις με βάση τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας. Ορισμένες από αυτές έγιναν δεκτές, όπως η διεύρυνση των δικαιούχων χαμηλής τιμής ρεύματος και η παροχή πετρελαίου χωρίς ειδικό φόρο από τώρα, καθώς και χωρίς ΦΠΑ στην έκπτωση που θα έχουν. Οι αγρότες γνωρίζουν ότι το πλαίσιο των παρεμβάσεων που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση έχει πρακτικά ήδη ανακοινωθεί. Και το πλαίσιο αυτό ορίζεται με σαφήνεια από τα δημοσιονομικά περιθώρια, τα οποία εξαντλήσαμε, την κοινωνική δικαιοσύνη και τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Παράλληλα, ειδικά για τα ζητήματα της ελληνικής κτηνοτροφίας, που δοκιμάστηκε σκληρά από την ευλογιά, θα ακολουθήσει πολύ σύντομα ξεχωριστή συνάντηση με τους εκπροσώπους του κλάδου. Στόχος μας δεν είναι οι αποσπασματικές λύσεις, αλλά ένα δίκαιο, διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα αγροτικών ενισχύσεων. Ένα σύστημα που στηρίζει τους πραγματικούς παραγωγούς, χωρίς να αδικεί την υπόλοιπη κοινωνία, και που δίνει στον πρωτογενή τομέα προοπτική για καλύτερα προϊόντα και υψηλότερα εισοδήματα».

Αύριο, Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026, θα πραγματοποιηθεί στην Ασουνσιόν της Παραγουάης η τελετή υπογραφής της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των ευρωπαϊκών θεσμών. Στην τελετή θα παραστούν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen.

Η υπογραφή ακολουθεί την έκδοση δύο αποφάσεων του Συμβουλίου, στις 9 Ιανουαρίου, με τις οποίες εξουσιοδοτείται η υπογραφή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ–Mercosur και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Η συμφωνία αφορά το πλαίσιο συνεργασίας και τις εμπορικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Mercosur, δηλαδή την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη.

Εφόσον ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, η συμφωνία, σύμφωνα με την Ευρωπαική Επιτροπή, αναμένεται να διαμορφώσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών σε παγκόσμιο επίπεδο, καλύπτοντας πληθυσμό άνω των 700 εκατομμυρίων κατοίκων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και κατά 39%, που αντιστοιχεί σε περίπου 49 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, με αντίκτυπο στη στήριξη περισσότερων από 440.000 θέσεων εργασίας στην Ευρώπη.

Σε σχετικές τοποθετήσεις, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τον ρόλο της ως αξιόπιστος εταίρος στο διεθνές περιβάλλον, τονίζοντας ότι η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για τη διεύρυνση και διαφοροποίηση των εμπορικών της σχέσεων, με στόχο τον περιορισμό εξαρτήσεων.

Αντίστοιχα, θετική ανταπόκριση καταγράφηκε και από τη Νότια Αμερική, με τον Πρόεδρο της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, να αναφέρεται στη σημασία της συμφωνίας για την ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας, επισημαίνοντας ότι, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων εμπορικών περιορισμών, αποτελεί σαφές μήνυμα υπέρ του διεθνούς εμπορίου ως παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και για τις δύο πλευρές.

Τι ακολουθεί μετά την υπογραφή

Η υπογραφή αποτελεί ενδιάμεσο στάδιο της διαδικασίας και δεν συνεπάγεται άμεση έναρξη ισχύος της συμφωνίας. Για την εφαρμογή της απαιτείται η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων θεσμικών εγκρίσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα για τη σχετική ψηφοφορία.

Σκληραίνουν την στάση τους οι αγρότες, «ζεσταίνοντας» πλέον τα τρακτέρ τους για κάθοδο στην Αθήνα, μετά την 4ωρη συνάντηση του πρωθυπουργού με αγρότες και κτηνοτρόφους από όλη την Ελλάδα, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξει κυβερνητική αντίδραση, απέναντι σε όσους αγρότες παραμένουν στα μπλόκα και προβαίνουν σε αποκλεισμούς.

Όπως δήλωσε κατά την συνάντηση «η κυβέρνηση εξάντλησε τις αντοχές της οικονομίας, στηρίζοντας τους αγρότες όσο ποτέ. Εξάντλησε, όμως, και τα όρια της κατανόησής της απέναντι σε έναν κλάδο στο πλευρό του οποίου βρίσκεται εδώ και χρόνια. Άρα, δεν πρόκειται να ανεχθούμε ούτε εκβιασμούς, ούτε παρανομίες, ούτε παραλογισμούς. Και, ασφαλώς, δεν θα αδικήσουμε την υπόλοιπη κοινωνία».

Σήμερα Τετάρτη (14/1), θα γίνει συνάντηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, με αγρότες από την Κεντρική Μακεδονία για ιδιοκτησιακά ζητήματα χωραφιών.

Με μικρό καλάθι πάντως έφυγαν οι αγρότες από το Μαξίμου. Δεν άκουσαν λύσεις αλλά ξανά τις ίδιες υποσχέσεις: για μείωση του κόστους, για ενίσχυση του ΕΛΓΑ, για φθηνό πετρέλαιο, για επίλυση του ΑΤΑΚ, για ταχύτερες αποζημιώσεις.

Η κυβέρνηση έκανε αποδεκτή την πρόταση των παραγωγών για διεύρυνση αυτών που εντάσσονται στο μειωμένο αγροτικό τιμολόγιο της ΔΕΗ ακόμη και για όσους έχουν οφειλές. Όσοι βρίσκονται ήδη σε ρύθμιση εδώ και ένα χρόνο και είναι συνεπείς, θα πέσουν και αυτοί στα 8,5 λεπτά την κιλοβατώρα. Όσοι μπουν τώρα σε ρύθμιση, σε δώδεκα μήνες θα έχουν χαμηλό φθηνό αγροτικό τιμολόγιο.

Επίσης ανακοινώθηκαν ενισχύσεις de minimis στους παραγωγούς μηδικής με 30 εκατ. ευρώ, για τις περιοχές που έχουν πληγεί από την κρίση της ευλογιάς στην κτηνοτροφία.

Ακόμη αποφασίστηκε να εξαληφθεί και ο ΦΠΑ (24%) για την επιστροφή στον ΕΦΚ (9,85 λεπτά το λίτρο). 

Από την άλλη η κυβέρνηση δεν παρουσίασε καμιά άλλη πρόταση για μείωση του κόστους παραγωγής, ενώ δεν έγινε καμιά αναφορά στην συμφωνία της ΕΕ με την Mercosur.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μεταξύ άλλων συζητήθηκαν τα παρακάτω θέματα:
1) Τεχνικά θέματα σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς
2) Ζητήματα μετάβασης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ
3) Νέοι αγρότες
4) Επαγγελματική εκπροσώπηση αγροτών
5) Πράσινη μετάβαση
6) Ανάγκη αύξησης παραγωγικότητας
7) Νέα ΚΑΠ – πανελλαδικός διάλογος
8) Ανακατανομή πόρων στους έντιμους αγρότες – βασική και οικολογικά σχήματα
9) Διασύνδεση επιδότησης με παραγωγή – νέο μοντέλο -
Κόστος παραγωγής – ρεύμα και πετρέλαιο – επικαιροποίηση μεθοδολογίας
10) Ενίσχυση μηδικής (ζωοτροφή) στις κόκκινες περιοχές
11) Ενίσχυση θερμοκηπίων
12) Υποδομές – αρδευτικά και αγροτικοί δρόμοι
13) Κλιματική αλλαγή – λειψυδρία
14) Εργάτες γης
15) ΕΛΓΑ – αλλαγή κανονισμού
16) Εκπαίδευση αγροτών
17) Αξιοποίηση ανεκμετάλλευτης αγροτικής γης
18) Τιμές φυτοφαρμάκων
19) Ευλογιά

Θα ακολουθήσει συνάντηση του πρωθυπουργού με κτηνοτρόφους για τα θέματα της κτηνοτροφίας και της ευλογιάς.

Μετά την συνάντηση ο πρωθυπουργός δήλωσε:

«Η σημερινή, πολύ ουσιαστική και ειλικρινής συνάντηση με εκπροσώπους αγροτών απ’ όλη τη χώρα νομίζω ότι άνοιξε έναν νέο δρόμο για τον πρωτογενή μας τομέα. Εξειδικεύτηκαν τα μέτρα που ήδη έχει πάρει η κυβέρνηση, έγιναν, επίσης, δεκτές ορισμένες νέες προτάσεις, όπως η διεύρυνση των δικαιούχων χαμηλής τιμής ρεύματος κι έγινε, επίσης, μία πρώτη προσέγγιση για μία παραγωγικότερη ανάταξη της αγροτικής πολιτικής μας συνολικά.
Θυμίζω ότι η μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ απέδωσε κιόλας τους πρώτους καρπούς, με την ολοκλήρωση όλων των φετινών ενισχύσεων, μάλιστα με ποσά μεγαλύτερα από τα περσινά, ενώ η δικαιότερη κατανομή τους εξασφάλισε πρόσθετα κονδύλια. Με αυτά τα πρόσθετα κονδύλια θα στηριχθούν, πλέον, καλλιέργειες με χαμηλές τιμές αλλά και οι κτηνοτρόφοι μας οι οποίοι «χτυπήθηκαν» από την ευλογιά. Αλλά όχι μόνο.
Επιπλέον, οι αγρότες μας θα έχουν το χαμηλότερο ηλεκτρικό τιμολόγιο στην Ευρώπη. Τώρα, στο ίδιο καθεστώς εντάσσονται και όσοι βρίσκονται σε ρύθμιση και επί έναν χρόνο αποδεικνύονται συνεπείς.
Επίσης, οι αγρότες μας πια δεν θα πληρώνουν Ειδικό Φόρο στο πετρέλαιο και από σήμερα ούτε τον ΦΠΑ αυτής της έκπτωσης.
Οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ επιταχύνονται, ενώ, όπως συζητήθηκε και στη συνάντηση, θα υπάρξει μια ειδική πρόβλεψη για την απώλεια εισοδήματος στην παραγωγή φυτικών ζωοτροφών που επηρεάστηκαν αρνητικά από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.
Ξέρετε ότι από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση έδειξε μεγάλη ανοχή στις κινητοποιήσεις των αγροτών, αναγνωρίζοντας τα μεγάλα υπαρκτά προβλήματα. Γι’ αυτό, άλλωστε, ανταποκρίθηκε σε πολλά αιτήματά τους, ζητώντας, όμως, παράλληλα πάντα έναν ειλικρινή διάλογο, όπως τον διάλογο που κάναμε σήμερα.
Δυστυχώς, όμως, μια κομματική μειοψηφία επιμένει σε κάποια από τα μπλόκα, εκβιάζοντας ανοιχτά την κοινωνία.
Ωστόσο, ύστερα από 45 ημέρες αυτή η ταλαιπωρία δεν μπορεί να συνεχίζεται. Η κυβέρνηση εξάντλησε τις αντοχές της οικονομίας, στηρίζοντας τους αγρότες όσο ποτέ. Εξάντλησε, όμως, και τα όρια της κατανόησής της απέναντι σε έναν κλάδο στο πλευρό του οποίου βρίσκεται εδώ και χρόνια. Άρα, δεν πρόκειται να ανεχθούμε ούτε εκβιασμούς, ούτε παρανομίες, ούτε παραλογισμούς. Και, ασφαλώς, δεν θα αδικήσουμε την υπόλοιπη κοινωνία.
Αυτή είναι η κατευθυνση που θα ακολουθήσει στο εξής και η κυβέρνηση, πιστή στην αλήθεια και στο αποτέλεσμα, με ανοιχτές πόρτες πάντα στον ώριμο και ειλικρινή διάλογο, όμως και ερμητικά κλειστές στο ψέμα, στον λαϊκισμό και σε κάθε είδους απειλές.
Αυτόν ακριβώς τον δρόμο έδειξε και η σημερινή παραγωγική συνάντηση με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους μας».

Χατζηδάκης: Βελτιώσεις σε τρία μέτρα στήριξης του αγροτικού κόσμου

«Η σημερινή συνάντηση με εκπροσώπους αγροτών από όλη την Ελλάδα ήταν χρήσιμη. Οι συνδικαλιστές έκαναν το αυτονόητο, να συζητήσουν τα αιτήματά τους με την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση. Πράγμα που βοηθά και την ίδια την κυβέρνηση να κατανοήσει ορισμένες πτυχές των προβλημάτων». Αυτό ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της σύσκεψης υπό τον πρωθυπουργό, στο Μέγαρο Μαξίμου, με εκπροσώπους αγροτικών μπλόκων.

Όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης, στη σύσκεψη συμφωνήθηκαν περαιτέρω βελτιώσεις σε 3 μέτρα στήριξης, στο πλαίσιο πάντοτε των δημοσιονομικών αντοχών και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Οι βελτιώσεις αυτές αφορούν:

• Την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης.
• Ορισμένες κατηγορίες παραγωγών που εντάσσονται στο μειωμένο αγροτικό τιμολόγιο της ΔΕΗ.
• Ενισχύσεις de minimis στους παραγωγούς μηδικής που έχουν πληγεί από την κρίση της ευλογιάς στην κτηνοτροφία.

Θα ακολουθήσουν όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης, δύο νέες συναντήσεις: Αφενός του πρωθυπουργού για τα θέματα της κτηνοτροφίας και της ευλογιάς. Αφετέρου, την Τετάρτη, του ιδίου και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, με αγρότες από την Κεντρική Μακεδονία για ιδιοκτησιακά ζητήματα χωραφιών.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την άρνηση αγροτοσυνδικαλιστών να προσέλθουν στο διάλογο, ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε: «Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ορισμένοι αγροτοσυνδικαλιστές είχαν κόψει την Ελλάδα σε πολλά κομμάτια με τα μπλόκα και την ίδια στιγμή αρνούνταν να συζητήσουν τα αιτήματά τους με τον πρωθυπουργό που τους είχε καλέσει. Όταν εν πάση περιπτώσει αποφάσισαν να κάνουν αυτή τη συζήτηση, μία μερίδα από αυτούς έθεσε συγκεκριμένους όρους, πέρα από κάθε δεοντολογία και θεσμικό πλαίσιο. Είπε ο πρωθυπουργός ότι θα γίνει μια ενιαία συνάντηση, αλλά οι μεν δεν ήθελαν τους δε. Ο πρωθυπουργός δέχθηκε να πάμε σε δύο διαφορετικές συναντήσεις. Και αντί να το θεωρήσουν αυτό ως κίνηση καλής θέλησης, ζήτησαν δύο συναντήσεις με τη δική τους μερίδα. Και ακόμη περισσότερο, επέμεναν στην εκπροσώπηση να υπάρχουν άνθρωποι που ελέγχονται από διάφορες αρχές για παρατυπίες σε σχέση με τις επιδοτήσεις. Όπως και να υπάρχει εκπρόσωπος, που ενώπιον των τηλεοπτικών καναλιών έσπασε με τα χέρια του αστυνομικό αυτοκίνητο».

«Τα λέω», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, «για να βγάλουν όλοι τα συμπεράσματά τους. Είμαστε δημοκρατία, αλλά δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι του κατεβαίνει και να επιβάλλει την άποψή του. Με αυτήν την στενά κομματική αντίληψη και με τα υπερεγώ, η Ελλάδα κατά καιρούς έχει ζημιωθεί. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με ένα απόθεμα συμπάθειας από την κοινή γνώμη. Λυπάμαι να πω, ότι ενώ πράγματι υπάρχουν προβλήματα στον αγροτικό κόσμο, η μερίδα αυτή που επιμένει στην αδιαλλαξία έχει καταστρέψει αυτό το κεφάλαιο συμπάθειας».

Μπλόκο Νίκαιας: Στο Σύνταγμα με τρακτέρ

Κάθοδο στην Αθήνα με τρακτέρ προτείνει το μπλόκο των αγροτών στη Νίκαιας, στο πλαίσιο της κλιμάκωσης των κινητοποιήσεων τους. Η πρόταση θα κατατεθεί στην Πανελλαδική Συνέλευση των αγροτών που είναι στα μπλόκα που δεν προσήλθαν στην συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. «Η πλειοψηφία είναι εδώ και όχι στο γραφείο του Μαξίμου» απαντούσαν οι αγροτοσυνδικαλιστές του μπλόκου της Νίκαιας. Πάντως κρίσιμη θεωρείται η σύσκεψη της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων που θα γίνει σήμερα το μεσημέρι στον Παλαμά Καρδίτσας.

Ο όρος «Κοινή Αγροτική Πολιτική» ακούγεται συχνά, είτε σε συζητήσεις για τις επιδοτήσεις είτε κάθε φορά που ανοίγει μια νέα καλλιεργητική χρονιά. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι πάντα ξεκάθαρο τι ακριβώς περιλαμβάνει, πώς λειτουργεί και γιατί επηρεάζει σε τόσο μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις και το εισόδημα του παραγωγού. Πίσω από τον τίτλο κρύβεται ένα ευρύτερο πλαίσιο κανόνων και παρεμβάσεων που διαμορφώνει την καθημερινότητα της γεωργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ένα κοινό πλαίσιο στήριξης σε έναν κλάδο με ιδιαιτερότητες

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αποτελεί ένα κοινό πλαίσιο κανόνων και παρεμβάσεων που εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορά το σύνολο της αγροτικής δραστηριότητας. Η λογική της βασίζεται στη συνεργασία ανάμεσα στην κοινωνία και τους παραγωγούς, με στόχο τη διασφάλιση της επάρκειας τροφίμων, τη στήριξη της οικονομικής λειτουργίας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και τη διατήρηση της ζωής στην ύπαιθρο, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν από χώρα σε χώρα.

Η ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου πλαισίου συνδέεται άμεσα με τις ιδιαιτερότητες της γεωργίας. Πρόκειται για έναν κλάδο όπου το εισόδημα παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με άλλους τομείς της οικονομίας, ενώ η παραγωγή επηρεάζεται έντονα από το κλίμα και τις καιρικές συνθήκες. Παράλληλα, η γεωργία χαρακτηρίζεται από χρονική υστέρηση ανάμεσα στη ζήτηση της αγοράς και στη δυνατότητα προσαρμογής της παραγωγής, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα για τον παραγωγό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η δημόσια παρέμβαση λειτουργεί ως μηχανισμός σταθερότητας, χωρίς να αναιρεί τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

Πώς εφαρμόζεται στην πράξη και πώς χρηματοδοτείται

Στην καθημερινή λειτουργία της γεωργίας, η Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν εμφανίζεται ως μια ενιαία δράση, αλλά ως ένα σύνολο παρεμβάσεων που ενεργοποιούνται σε διαφορετικά επίπεδα. Μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις ρυθμίζεται τόσο η στήριξη του εισοδήματος όσο και η αντιμετώπιση δυσκολιών που προκύπτουν στην αγορά, ενώ παράλληλα καλύπτονται ανάγκες που σχετίζονται με τη ζωή και τη δραστηριότητα στην ύπαιθρο.

Η στήριξη αυτή υλοποιείται μέσω άμεσων ενισχύσεων, παρεμβάσεων στην αγορά και μέτρων αγροτικής ανάπτυξης, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές πτυχές της παραγωγικής διαδικασίας. Η χρηματοδότηση προέρχεται από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και κατανέμεται μέσω δύο βασικών ταμείων που αφορούν αφενός τις άμεσες ενισχύσεις και τα μέτρα αγοράς και αφετέρου τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης. Παρότι οι πόροι είναι ευρωπαϊκοί, η διαχείριση των πληρωμών πραγματοποιείται σε εθνικό επίπεδο, με συγκεκριμένους κανόνες διαφάνειας για τους δικαιούχους. Το συνολικό σχήμα χρηματοδότησης αποτυπώνει τη βαρύτητα που αποδίδεται στη γεωργία ως δραστηριότητα που συνδέεται με την παραγωγή τροφίμων, το περιβάλλον και τη λειτουργία των αγροτικών περιοχών.

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν λειτουργεί ως προαιρετικό πλαίσιο. Η πρόσβαση στα εργαλεία στήριξης και στις παρεμβάσεις συνδέεται με την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων, όπως αυτοί καθορίζονται σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι όταν οι όροι δεν πληρούνται, ο παραγωγός μπορεί να μην έχει πρόσβαση σε μέρος ή στο σύνολο της διαθέσιμης στήριξης.

Πέρα από την παραγωγή τροφίμων

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν αφορά μόνο την παραγωγή τροφίμων. Συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της υπαίθρου, την απασχόληση σε ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα και την προστασία του περιβάλλοντος. Από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις μέχρι τη μεταποίηση, τη μεταφορά και το εμπόριο, η γεωργία στηρίζει εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Παράλληλα, καλείται να ανταποκριθεί στην πρόκληση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων, ώστε η παραγωγή να συνεχιστεί και στις επόμενες γενιές.

Η τρέχουσα περίοδος εφαρμογής

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2023–2027 βρίσκεται σε εξέλιξη και αποτελεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο οργανώνεται σήμερα η στήριξη της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συγκεκριμένη περίοδος προβλέπει μεγαλύτερη ευχέρεια για τα κράτη-μέλη ως προς την προσαρμογή των μέτρων στις τοπικές συνθήκες και τις ανάγκες των διαφορετικών τύπων εκμεταλλεύσεων.

Η υλοποίηση της ΚΑΠ 2023–2027 γίνεται μέσω εθνικού στρατηγικού σχεδίου, το οποίο συνδυάζει ενισχύσεις εισοδήματος, μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και παρεμβάσεις στην αγορά. Μέσα από αυτά τα σχέδια καθορίζεται ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό πλαίσιο σε εθνικό επίπεδο, επηρεάζοντας τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων κατά την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο.

Ένα πλαίσιο που επηρεάζει τον σχεδιασμό

Για τον παραγωγό που αυτή την περίοδο σχεδιάζει τις επόμενες κινήσεις του, η Κοινή Αγροτική Πολιτική λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Διαμορφώνει το περιβάλλον μέσα στο οποίο λαμβάνονται αποφάσεις για την καλλιέργεια, την επένδυση και τη διαχείριση της εκμετάλλευσης. Χωρίς να αποτελεί πανάκεια για τα προβλήματα της γεωργίας, αποτελεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται σήμερα η αγροτική δραστηριότητα στην Ευρώπη.

Πηγή: European Commission – Common Agricultural Policy (CAP)

Τεταμένο είναι το κλίμα στους κόλπους των αγροτών λιγες ώρες πριν την συνάντηση με τον πρωθυπουργό.

Τις τελευταίες ώρες βρίσκεται σε εξέλιξη ένα «θρίλερ» σχετικά με τη σύνθεση των επιτροπών των μπλόκων, που θα προσέλθουν στον διάλογο με τον πρωθυπουργό, τινάζοντας στον «αέρα» τα αυριανά προγραμματισμένα ραντεβού.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, ανέλαβε την ευθύνη για την σύνθεση των δύο επιτροπών, μέχρι 20 άτομα η καθεμία, που θα είχαν την συνάντηση με τον πρωθυπουργό.

Ωστόσο η μια από τις δύο επιτροπές, που ανακοίνωσε το ΥπΑΑΤ, είναι με όσους δεν συμμετέχουν στην Πανελλαδική Επιτροπή, όπως τα μπλόκα στις Σέρρες ή στην Κρήτη, που από την προηγούμενη εβδομάδα μιλούσαν με τον Τσιάρα.

Αυτό έφερε μεγάλη αντίδραση από τους εκπροσώπους της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων και οδηγεί σε πιθανό ναυάγιο την συνάντηση με τον Πρωθυπουργό.  

Δηλώσεις Μαρινάκη

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών και απαντώντας σε ερώτηση για τις αυριανές συναντήσεις του πρωθυπουργού με τους αγρότες ανέφερε τα εξής: «Δεν θα είναι έτσι όπως το λένε. Θα είναι δύο συναντήσεις επειδή εκείνοι δεν ήθελαν να είναι στην ίδια συνάντηση με άλλους. Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός δεν λειτουργεί με όρους τελεσίγραφων. Η πρώτη συνάντηση με την πρώτη ομάδα των εκπροσώπων των κινητοποιήσεων και η δεύτερη με τους υπόλοιπους που δεν θέλουν οι πρώτοι. Έχουμε διαμηνύσει για προφανείς λόγους ασφαλείας και για να είναι εποικοδομητική η συνάντηση να υπάρχει όριο των 20 ατόμων σε κάθε συνάντηση. Στόχος η πρώτη συνάντηση να γίνει αύριο γύρω στις 13:00».

Ο κ. Μαρινάκης πρόσθεσε πως δεν υπάρχουν παραπάνω μέτρα. «Δεν ξέρω κατά πόσο είναι κοροϊδία κάτι που δεν υπάρχει στην υπόλοιπη Ευρώπη όπως το εγγυημένο φτηνό ρεύμα», επισήμανε. «Δεν νομίζω ότι είναι κοροϊδία να έχεις επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία όπως ζητάνε. Ρωτήστε πόσες άλλες επαγγελματικές ομάδες έχουν τέτοιο ευνοϊκό καθεστώς. Δεν νομίζω να είναι κοροϊδία τα περισσότερα χρήματα από επιδοτήσεις που δόθηκαν εγκαίρως. Δεν νομίζω να είναι κοροϊδία η μείωση του ΦΠΑ στα λιπάσματα κλπ. Επίσης θα έχει αφορολόγητο ένας νέος αγρότης. Αν το 0 και το 9% είναι κοροϊδία το 29% που είχαμε το 2019 τι είναι; Όσο το κράτος εξασφαλίζει παραπάνω πόρους , θα κοιτάξει να επιστρέψει όσα παραπάνω μπορεί. Η κυβέρνηση έχει καταφέρει να δώσει όσα δεν έδωσαν αθροιστικά οι προηγούμενες κυβερνήσεις», πρόσθεσε.

Χατζηδάκης: Θεωρώ αδιανόητο να μην προσέλθουν στο διάλογο ορισμένοι αγροτοσυνδικαλιστές

«Η κυβέρνηση τήρησε από την αρχή μετριοπαθή στάση, διότι υπάρχουν πραγματικά προβλήματα και διότι θέλει να διευκολύνει να γίνει ο διάλογος, παρότι από την άλλη πλευρά υπάρχει αρνητισμός. Γι’ αυτό το λόγο δεχθήκαμε να γίνουν δύο χωριστές συναντήσεις, καθώς οι μεν δεν ήθελαν να βρεθούν στην ίδια αίθουσα με τους δε. Καλώ όσους αγροτοσυνδικαλιστές εξακολουθούν να θέτουν πρόσθετες διαδικαστικές απαιτήσεις να το ξανασκεφθούν. Να κινηθούμε όλοι σε πνεύμα καλής πίστης και κοινής λογικής, ώστε να γίνει διάλογος με όλους». Αυτό επεσήμανε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε δηλώσεις του σχετικά με τις συναντήσεις με εκπροσώπους των αγροτοσυνδικαλιστών με τον πρωθυπουργό, που έχουν προγραμματιστεί για αύριο Τρίτη.

Ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έκανε διάλογο ήδη από πέρυσι με τους αγροτοσυνδικαλιστές και πρόσθεσε: «Θέλω να ρωτήσω τους ίδιους τους συνδικαλιστές, αν αισθάνονται ότι με τη στάση τους, να διακόπτουν το διάλογο που γινόταν μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, στη συνέχεια να αρνούνται την πρόσκληση του πρωθυπουργού για συνάντηση και τώρα, ενώ ο πρωθυπουργός δέχεται δύο ξεχωριστές συναντήσεις, να τίθενται πρόσθετα διαδικαστικά ζητήματα για τον αριθμό των συμμετεχόντων κ.λπ., αν με τη στάση αυτή υπηρετούν το αγροτικό ζήτημα».

Για την κρίσιμη συνάντησή τους, στο Μέγαρο Μαξίμου, με τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, την προσεχή Τρίτη (13/01/26), προετοιμάζονται οι αγρότες.

Όπως αναφέρουν οι τελευταίες πληροφορίες, το ραντεβού «κλείδωσε» για το μεσημέρι, με τους αγρότες να εκπέμπουν μήνυμα πως στο «Μαξίμου θα διεκδικήσουν την επιβίωσή τους».

Υπενθυμίζεται ότι κατά την σύσκεψη της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων αποφασίστηκε στον διάλογο με τον πρωθυπουργό να προσέλθουν δύο επιτροπές: μία 25μελής για αγροτικά ζητήματα και μία 10μελής για θέματα κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων και αλιέων. Αυτό, για να συζητηθούν σε μεγαλύτερη έκταση και ξεχωριστά τα θέματα που αφορούν τον κτηνοτροφικό κλάδο, καθώς όπως υποστηρίζουν, «η κυβέρνηση την περασμένη Τετάρτη στα μέτρα που εξειδίκευσε δεν έκανε καμία αναφορά σε αυτά».

Η Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΜΣΕ), σχετικά με τις συναντήσεις στην Αθήνα, ανακοίνωσε ότι ο κλάδος της μελισσοκομίας θα εκπροσωπηθεί από τους:

• Λεονταράκη Κωνσταντίνο πρόεδρο ΟΜΣΕ
• Νικόπουλο Αθανάσιο Αντιπρόεδρος – μπλόκο Ε 65
• Νικολάου Δημήτριο - Μπλόκο Αγγελοκάστρου

Όπως έχουμε αναφέρει στον ΑγροΤύπο δεν αποκλείεται στο τραπέζι του ραντεβού με τον πρωθυπουργό την Τρίτη, να πέσει και η παράταση για τους εκπρόθεσμους οφειλέτες με σκοπό να πάρουν και αυτοί την χαμηλή τιμής ρεύματος στα 8,5 λεπτά/kWh.

Η κυβέρνηση άκουσε τις δηλώσεις κορυφαίων αγροτοσυνδικαλιστών από τα μπλόκα, οι οποίοι ισχυρίζονταν πως οι αγρότες είναι «βουτηγμένοι στα χρέη» και πως η ρύθμιση για φθηνό αγροτικό ρεύμα στα 8,5 λεπτά, ουσιαστικά δεν τους αφορά, καθώς όσοι έχουν οφειλές εξαιρούνται. Εφόσον δοθεί μία νέα παράταση, τότε θα μπορούν και αυτοί να πάρουν την χαμηλή τιμή ρεύματος των 8,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα.

Από την άλλη, αιτήματα που έχουν να κάνουν με διπλασιασμό συντάξεων ή τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν πρόκειται καν να συζητηθούν από την Κυβέρνηση. Όπως δήλωσε η εκπρόσωπος τύπου της ΝΔ, κ. Σδούκου, «ορισμένα αιτήματα δεν μπορούν να υλοποιηθούν είτε γιατί αντιβαίνουν βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες, είτε γιατί το δημοσιονομικό κόστος είναι υπέρογκο όπως για παράδειγμα ο διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων που αγγίζει τα 3,6 δισ. ευρώ». Υπογράμμισε επίσης ότι «η νομοθετημένη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν μπορεί να ανατραπεί».

ΚΕΟΣΟΕ: Τα μπλόκα θα φύγουν … αλλά θα ξανάρθουν αν δεν υπάρξει στρατηγική για τα προϊόντα.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ΚΕΟΣΟΕ αναφέρει τα εξής: Η στείρα διόρθωση και μόνο, των επιμέρους συντελεστών κόστους παραγωγής αγροτικών προϊόντων, διαιωνίζει την κάθοδο των αγροτών στις εθνικές οδούς.

Σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον που οι μεταβλητές του αλλάζουν συνεχώς, η προσαρμογή στα νέα δεδομένα, προαπαιτεί τη βαθιά γνώση της υπάρχουσας κατάστασης, τη  διόρθωση των χρόνιων αδυναμιών και παρεμβάσεις  βάσει σχεδιασμού, με επιλεγμένες στρατηγικές που είναι ρεαλιστικό να εφαρμοσθούν.

Από τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις, καμιά δε διαφαίνεται να έχει ληφθεί υπόψη, για την αυτονόητη αναγκαιότητα επανεκκίνησης του πρωτογενούς τομέα στη χώρα μας.

Και επειδή ο πρωτογενής τομέας δεν είναι ομοιογενής και επειδή η Κοινή Αγροτική Πολιτική προβλέπει το Στρατηγικό Σχεδιασμό της αγροτικής παραγωγής, -που αποτελείται από επιμέρους αγροτικά προϊόντα-, είναι τώρα η ύστατη ευκαιρία να επενδύσουμε σε μια από τις υφιστάμενες πρόνοιες της ΚΑΠ, που σχετίζεται με την σύνταξη τομεακών Στρατηγικών Σχεδίων, πρόνοια η οποία υλοποιήθηκε από τη χώρα μας με το αναμάσημα και την άγονη παράθεση της Ενωσιακής νομοθεσίας.

Η σύνταξη επιστημονικών μελετών για τον Στρατηγικό Σχεδιασμό των εμβληματικών αγροτικών προϊόντων της χώρας και η εφαρμογή τους, είναι η πρώτη προϋπόθεση για την επανατοποθέτηση της παραγωγής αγροτικών προϊόντων σε νέα βάση, μακριά από τις σημερινές παθογένειες που οδηγούν τους αγρότες στους δρόμους.

Η δεύτερη προϋπόθεση, σχετίζεται με την ανακατεύθυνση των πόρων της ΚΑΠ σε αυτούς που πραγματικά παράγουν, προκειμένου οι πόροι να αξιοποιηθούν από παραγωγικές και όχι παρασιτικές δυνάμεις.

Η τρίτη προϋπόθεση σχετίζεται με την αυστηρή τήρηση των όρων παραγωγής και διακίνησης των αγροτικών προϊόντων, με την δημιουργία μιας Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Παραγωγής και Διακίνησης αγροτικών προϊόντων, ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα των αγροτών που σέβονται το προϊόν που παράγουν και να δημιουργούν υπεραξία σε αυτά.

Η ειδική πλειοψηφία κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης έδωσε το πράσινο φως για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur.

Η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε.

Σύμφωνα με διπλωμάτες της ΕΕ, έγκριση έλαβαν και οι πρόσθετες εγγυήσεις για την αγορά γεωργικών προϊόντων, οι οποίες θα τεθούν σε ισχύ σε περίπτωση υπερβολικής αύξησης των εισαγωγών από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη.

Μετά από αυτό η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόκειται να ταξιδέψει, στην Παραγουάη, την επόμενη εβδομάδα για την υπογραφή της συμφωνίας.

Μετά την υπογραφή της συμφωνίας από την von der Leyen και τους ομολόγους της από την Mercosur, το κείμενο θα ψηφιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και 25 χρόνια και έχει περάσει από βασανιστικές διαπραγματεύσεις.

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, σε δημερινές δηλώσεις του αναφέρθηκε και στη συμφωνία Mercosur, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη συμφωνία, με στοιχεία που οφείλουν να εξετάζονται με προσοχή και χωρίς απλουστεύσεις.

«Πρέπει πρώτα να γίνουν γνωστά τα δεδομένα, γιατί ο καθένας μπορεί να διαμορφώνει άποψη, αλλά δεν μπορεί να το κάνει χωρίς να ξέρει τι ακριβώς συζητείται», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι το πλαίσιο της συμφωνίας δεν τέθηκε σήμερα, αλλά «υπάρχει από το 2019».

Επισήμανε ότι  η ελληνική πλευρά επιδιώκει την ενσωμάτωση σαφών ασφαλιστικών δικλείδων, με βασική τη ρήτρα αμοιβαιότητας, ώστε «τα προϊόντα που εισάγονται να καλλιεργούνται με τους ίδιους κανόνες ασφάλειας που ισχύουν στην Ευρώπη».

Παράλληλα, τόνισε ότι προβλέπονται μηχανισμοί προστασίας της αγοράς, επισημαίνοντας ότι «αν οι τιμές πέσουν κάτω από συγκεκριμένα όρια - περίπου στο 8% - θα ενεργοποιούνται δασμοί», ώστε να προστατεύονται τα ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα.

«Ναι» των αγροτών σε συνάντηση με τον Πρωθυπουργό μετά τη νέα πρόσκληση της κυβέρνησης.

Το Σαββατοκύριακο αναμένεται να πραγματοποιηθεί νέα πανελλαδική σύσκεψη η οποία θα ορίσει την επιτροπή που θα εκπροσωπήσει τα μπλόκα στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό, το απόγευμα της Τρίτης, 13 Ιανουαρίου, στο Μαξίμου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, επανέλαβε ότι για το επίμαχο τετ α τετ πρέπει να πληρούνται δύο όροι: «Να είναι αναλογικό το κλιμάκιο της εκπροσώπησης, δηλαδή, να εκπροσωπούνται όλες οι κινητοποιήσεις, γιατί, για να δοθεί μια λύση σε όλο αυτό, πρέπει να εκπροσωπούνται όλοι. Και η δεύτερη προϋπόθεση είναι να γίνει ο διάλογος με δρόμους ανοιχτούς, γιατί με μπλόκα εν ισχύ δεν μπορεί να γίνει διάλογος».

Από την πλευρά τους οι αγρότες δηλώνουν αποφασισμένοι να διεκδικήσουν ότι καλύτερο από την κυβέρνηση ώστε να είναι βιώσιμοι και ανταγωνιστικοί.

Την προσεχή Δευτέρα (12/1) αναμένεται να γίνει σύσκεψη στο Μαξίμου για να κλειδώσει η κυβερνητική πρόταση. Αναμένεται να έχουμε κάποιες βελτιώσεις στα μέτρα που ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑγροΤύπου, αναμένεται να κατατεθεί νωρίτερα η σχετική νομοθετική ρύθμιση για την αυξημένη αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ. Όπως είχε αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο υπουργός κ. Τσιάρας, η αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ στο 100% της ασφαλισμένης αξίας, χωρίς όμως αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, θα ισχύσει μετά την κατάθεση νομοθετικής πρότασης στην Βουλή. Προϋπόθεση εφαρμογής του μέτρου όμως θα είναι η υποχρεωτική παρακράτηση των εισφορών ΕΛΓΑ από τις πληρωμές της βασικής ενίσχυσης (προκαταβολή και εξόφληση) από όλους τους αγρότες.

Για το ηλεκτρικό ρεύμα δεν αποκλείεται να υπάρξει μια νέα ρύθμιση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Θυμίζουμε ότι ο αντιπρόεδρος κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε την επέκταση του αγροτικού τιμολογίου ΓΑΙΑ για δύο επιπλέον έτη, με σταθερή τιμή στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Πάντως το ΥπΑΑΤ υποστηρίζει ότι το πρόβλημα αφορά μικρό αριθμό αγροτών, αφού το 87,2% δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία:

• 87,2% (155.103 παροχές): Ενεργοί στο ΓΑΙΑ χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές
• 9,1% (16.215 παροχές): Ενεργοί με ληξιπρόθεσμες οφειλές, που εντάσσονται σε διαδικασία ρύθμισης
• 3,7% (6.636 παροχές): Μη ενεργοί στο ΓΑΙΑ (νέες παροχές ή σε διαδικασία επανένταξης)

Ακόμη αναμένεται να προγραμματιστεί διάλογος μεταξύ αγροτών και ΥπΑΑΤ για τη νέα ΚΑΠ, ενώ αναμένεται να ανακοινωθούν  από την κυβέρνηση νέα έργα και χρηματοδοτικά εργαλεία για την στήριξη της αγροτικής παραγωγής.

Η πορεία της κτηνοτροφίας και η αντιμετώπιση των ζωονόσων απασχολούν τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς συνδέονται με τη λειτουργία των εκμεταλλεύσεων και τη σταθερότητα της αγροδιατροφικής παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (AGRI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προχωρά στη διοργάνωση δημόσιας ακρόασης με θέμα την επισκόπηση του κτηνοτροφικού τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την προσέγγιση που ακολουθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον έλεγχο των ζωονόσων. Η ακρόαση αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή εκπροσώπων κρατών-μελών και αρμόδιων φορέων, οι οποίοι θα καταθέσουν εμπειρία και τεχνογνωσία ενόψει της διαμόρφωσης πολιτικών για τα συγκεκριμένα ζητήματα.

Οι μεταβολές και οι τάσεις στον ευρωπαϊκό κτηνοτροφικό τομέα

Το πρώτο σκέλος της ακρόασης επικεντρώνεται στους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν σήμερα την ευρωπαϊκή κτηνοτροφία και στις τάσεις που διαμορφώνονται σε επίπεδο Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται να εξεταστούν οι αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο, οι προκλήσεις που συνδέονται με το κόστος παραγωγής, οι απαιτήσεις βιωσιμότητας, καθώς και οι πιέσεις που δέχεται ο κλάδος από περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και υγειονομικούς παράγοντες. Η συζήτηση έχει στόχο τη χαρτογράφηση των δεδομένων που χαρακτηρίζουν τη σημερινή εικόνα της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, καθώς και τον εντοπισμό των παραγόντων που επηρεάζουν τη δυνατότητα προσαρμογής των εκμεταλλεύσεων στις νέες συνθήκες, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η παραγωγή τροφίμων και η λειτουργική συνέχεια του τομέα.

Η προσέγγιση για τον έλεγχο των ζωονόσων

Το δεύτερο μέρος της ακρόασης εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι πολιτικές υγείας των ζώων σε επίπεδο κρατών-μελών. Μέσα από την παρουσίαση εμπειριών και πρακτικών από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβλέπεται να εξεταστούν ζητήματα που σχετίζονται με την πρόληψη, την αντιμετώπιση και τη διαχείριση μεγάλων υγειονομικών κρίσεων στον κτηνοτροφικό τομέα. Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στα διδάγματα που προκύπτουν από σοβαρά περιστατικά ζωονόσων, καθώς και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εθνικές αρχές κατά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών. Η ανταλλαγή εμπειρίας μεταξύ κρατών-μελών αποτελεί βασικό στοιχείο της συζήτησης, με στόχο την κατανόηση των διαφορετικών συνθηκών και περιορισμών που επικρατούν σε κάθε χώρα.

Σχέδιο προγράμματος ακρόασης

Σε ειδική συνεδρίαση στην Ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και λήψης απόφασης παραπέμπεται η πρόταση της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού «για τη σύσταση Διακομματικής Επιτροπής για τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα με βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων».

Στη διάρκεια της σημερινής συνεδρίασης της Διάσκεψης των Προέδρων (ΔτΠ), ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, πρότεινε να προχωρήσει η σύσταση της Ειδικής Διακομματικής Επιτροπής. Μάλιστα, πρότεινε αυτή να αποτελείται από 26 μέλη, 14 βουλευτές που θα προέρχονται από τη ΝΔ, τρεις από το ΠΑΣΟΚ, δύο από τον ΣΥΡΙΖΑ και δύο από το ΚΚΕ και από έναν βουλευτή-μέλος από τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες της Νέας Αριστεράς, της Ελληνικής Λύσης, της «Νίκης», της Πλεύσης Ελευθερίας, καθώς και έναν από τους ανεξάρτητους βουλευτές.

Ωστόσο, η πρόταση του κ. Κακλαμάνη δεν έγινε ομόφωνα αποδεκτή, καθώς το ΚΚΕ διαφώνησε, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, εκπρόσωποι και άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης διατήρησαν επιφυλάξεις.

Μετά από αυτήν την εξέλιξη, το επόμενο διάστημα θα οριστεί η διεξαγωγή – σε ειδική ημερήσια διάταξη – συζήτησης στην Ολομέλεια για τη λήψη της σχετικής απόφασης.

Η ημέρα διεξαγωγής της συζήτησης θα οριστεί στην επόμενη Διάσκεψη των Προέδρων. 

«Πακέτο» παροχών προς τους αγρότες ανακοίνωσε η Κομισιόν, χθες Τετάρτη (7/1), στις Βρυξέλλες, στην έκτακτη συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας, Εμπορίου και Υγείας της ΕΕ, προκειμένου κράτη μέλη να στηρίξουν τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur.

Παρόλο που δεν πρόκειται για την κινητοποίηση νέων κεφαλαίων, οι βασικές χώρες που διαφωνούν με τη συμφωνία, φάνηκε να ικανοποιούνται, χωρίς να είναι σαφές αν την Παρασκευή (9/1) θα υπάρξει η απαραίτητη ενισχυμένη πλειοψηφία για τη στήριξη της συμφωνίας.

Οι Ευρωπαίοι υπουργοί συμφώνησαν ότι η γεωργία είναι ζωτικής σημασίας για την ευρωπαϊκή κυριαρχία και ότι ο αγροδιατροφικός τομέας της Ε.Ε. είναι το κλειδί για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα μέσω εκατομμυρίων θέσεων εργασίας και προστιθέμενης αξίας, προέβησαν σε απολογισμό των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και ο αγροδιατροφικός τομέας και αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις προσδοκίες τους για το 2026.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις ανησυχίες που προκύπτουν από την αυξημένη αβεβαιότητα στις παγκόσμιες αγορές, καθώς και στην ανάγκη διατήρησης μιας ισχυρής ανταγωνιστικής θέσης των Ευρωπαίων αγροτών.

Το πακέτο περιλάμβανε βελτίωση της διαθεσιμότητας και μείωση των τιμών στα λιπάσματα, με στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και μείωση των εξαρτήσεων.

Όπως ανέφερε η Κομισιόν, αν και οι τιμές των λιπασμάτων έχουν σταθεροποιηθεί, παραμένουν περίπου 60% υψηλότερες από ό,τι το 2020.

Κεντρικό στοιχείο του πακέτου αποτελεί η αναστολή των δασμών σε ουρία και αμμωνία – βασικά λιπάσματα με ισχύοντες δασμούς 5,5% έως 6,5%. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ εντός του 2026, ως αντιστάθμισμα στην αύξηση τιμών που συνδέεται με τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου.

Επίσης η Επιτροπή έχει συμπεριλάβει στην σχετική απόφαση μια εξαίρεση (άρθρο 27α) που επιτρέπει την παρακολούθηση του αντίκτυπου του CBAM στην αγορά λιπασμάτων και επιτρέπει την προσωρινή αναστολή της εφαρμογής του σε περίπτωση σημαντικής αύξησης των τιμών.

Ακόμη η Επιτροπή τόνισε ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί προσεκτικά την τιμή των λιπασμάτων, ιδίως μέσω του Παρατηρητηρίου της Αγοράς Λιπασμάτων.

Ταυτόχρονα, η Επιτροπή ανέφερε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για τη μείωση του κόστους των λιπασμάτων μέσω εμπορικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένης της Mercosur.

Να θυμίσουμε ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρότεινε, την Τρίτη (6/1), στα κράτη μέλη της ΕΕ να επωφεληθούν από την έγκαιρη πρόσβαση σε ορισμένα γεωργικά κονδύλια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, σε μια προσπάθεια να υποστηρίξει τους αγρότες ενόψει της εμπορικής συμφωνίας με τη Mercosur.

«Για να διασφαλιστεί ότι από το 2028 θα είναι διαθέσιμοι πρόσθετοι πόροι για την κάλυψη των αναγκών των αγροτών και των αγροτικών κοινοτήτων, προτείνω τα κράτη μέλη να έχουν πρόσβαση, κατά την υποβολή του αρχικού τους σχεδίου, σε έως και τα δύο τρίτα του ποσού που είναι κανονικά διαθέσιμο στην ενδιάμεση αξιολόγηση», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε επιστολή της προς τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ που μπορούν να κινητοποιηθούν άμεσα για την υποστήριξη των αγροτών», πρόσθεσε.

Ακόμη δήλωσε ότι ο αγροδιατροφικός τομέας θα επωφεληθεί επίσης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το πρόγραμμα Έρευνας, μέσω του «παραθύρου» που είναι αφιερωμένο στη βιοτεχνολογία και τη βιοοικονομία στη γεωργία, το οποίο προτείνεται να ανέλθει συνολικά στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, η Επιτροπή πρότεινε ένα Δίκτιο Ασφαλείας, ύψους 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο ουσιαστικά διπλασιάζει το τρέχον αποθεματικό κρίσης και θα προστατεύσει τους αγρότες από τον αντίκτυπο μιας πιθανής κρίσης της αγοράς λόγω της εμπορικής συμφωνίας.

Ξεπερνά την κοινή λογική η άρνηση για συζήτηση από αγροτοσυνδικαλιστές, ανέφερε σήμερα σε δηλώσεις του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.

«Με τον ένα ή τον άλλον τρόπο φτάνουμε στη φάση της αντιμετώπισης αυτής της πολυήμερης εκκρεμότητας. Θέλω να πιστεύω ότι θα φτάσουμε ήρεμα και συναινετικά. Αυτή ήταν και είναι η τακτική της κυβέρνησης. Από εκεί και πέρα, αν αυτό δε συμβεί, ο νόμος θα εφαρμοστεί», τόνισε.

«Οι ίδιοι οι αγρότες», πρόσθεσε, «θα ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται ότι το πράγμα έχει παραγίνει. Απομονώνονται από την ευρύτερη κοινωνία. Η κυβέρνηση μίλησε ξεκάθαρα, ανέλαβε τις ευθύνες της, και από εδώ και πέρα αυτό που γίνεται βλάπτει τόσο την εθνική οικονομία όσο και τους ίδιους. Σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση δεν θα μείνει θεατής».

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε τις διαφοροποιήσεις ανάμεσα στους αγροτοσυνδικαλιστές, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν σκληρά κομματικά στελέχη, αλλά και ηπιότεροι και κυρίως όλοι εκείνοι που βλέπουν ότι η λογική «δεν συζητώ» αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία.

«Οι ίδιοι πριν λίγους μήνες συζητούσαν μαζί μας. Δεν γίνεται να λες ότι έχω αιτήματα αλλά δεν συζητώ. Ξεπερνά την κοινή λογική. Δεν έχει κανένα νόημα η παράταση αυτής της κατάστασης. Κάποια μπλόκα έχουν στείλει αιτήματα για συνάντηση με την κυβέρνηση. Ας περιμένουμε να δούμε πως θα εξελιχθούν τα πράγματα».

Όπως σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός είναι στη διάθεση των αγροτοσυνδικαλιστών, εφόσον αποφασίσουν να προσέλθουν όλοι μαζί συντεταγμένα σε συζήτηση.

«Αν δεν καταλήξουν σε ενιαία στάση, ο κύριος Τσιάρας και εγώ είμαστε στη διάθεσή τους να τους δούμε. Ο διάλογος πάντα βοηθά να μαθαίνεις κάποιες παραμέτρους που δεν γνώριζες», τόνισε.

Νέα παραγγελία προς τους εισαγγελείς Εφετών και Πρωτοδικών της χώρας, ζητώντας την άμεση παρέμβασή τους για αδικήματα όπως παρακώλυση συγκοινωνιών στα αγροτικά μπλόκα επί των εθνικών οδών, απέστειλε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνος Τζαβέλλας.

Συγκεκριμένα, ο κ. Τζαβέλλας ζητεί από τους εισαγγελείς την άμεση παρέμβασή τους με σκοπό την διακρίβωση αδικημάτων «σε δημόσιες, εθνικές και μη, οδούς και της συνεχιζόμενης κατάληψης, με οποιοδήποτε μέσο και για οποιονδήποτε λόγο, μέρους ή ολοκλήρου του οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών και δημοτικών ή κοινοτικών οδών, δια των οποίων διεξάγεται η κυκλοφορία μηχανοκίνητων και μη οχημάτων, από συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις των αγροτοκτηνοτρόφων της χώρας». Ακόμη, ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός ζητεί «την εξακρίβωση των στοιχείων των δραστών αυτών, την άσκηση, κατ’ αυτών, της δέουσας ποινικής δίωξης και την παραπομπή τους, προς εκδίκαση, ενώπιον του αρμοδίου Δικαστηρίου, κατά την αυτόφωρη ή μη διαδικασία, αναλόγως».

Ολόκληρη η παραγγελία του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι η ακόλουθη:
«Υπενθυμίζουμε τα διαλαμβανόμενα στην υπ’ αριθ. πρωτ. 9757/09-12-2025 σχετική παραγγελία μας και παρακαλούμε, για την άμεση παρέμβασή σας, με τη συνδρομή των αρμοδίων αστυνομικών αρχών, στα πλαίσια άσκησης της κατ’ άρθρο 29 § 1 στοιχ. δ’ του Ν. 4938/2022, λειτουργικής αρμοδιότητάς σας, με σκοπό, αφενός τη βεβαίωση εγκλημάτων διατάραξης της ασφάλειας της συγκοινωνίας στους δρόμους, με πρόθεση, με την τοποθέτηση και διατήρηση εμποδίων, αλλά και με άλλες, εξίσου επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας, πράξεις (άρθρο 290 § 1 του ισχύοντος ΠΚ), αλλά και της παράβασης του άρθρου 38 § 15 του Ν. 5209/2025 (“ Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας”), σε συνδυασμό με 292 § 1 του ΠΚ, που φέρονται τελούμενες, εξακολουθητικά, δια του συνεχιζόμενου αποκλεισμού της κυκλοφορίας οχημάτων, σε δημόσιες, εθνικές και μη, οδούς και της συνεχιζόμενης κατάληψης, με οποιοδήποτε μέσο και για οποιονδήποτε λόγο, μέρους ή ολοκλήρου του οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών, και δημοτικών ή κοινοτικών οδών, δια των οποίων διεξάγεται η κυκλοφορία μηχανοκίνητων και μη οχημάτων, από συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις των αγροτοκτηνοτρόφων της χώρας και αφετέρου, την εξακρίβωση των στοιχείων των δραστών αυτών, την άσκηση, κατ’ αυτών, της δέουσας ποινικής δίωξης και την παραπομπή τους, προς εκδίκαση, ενώπιον του αρμοδίου Δικαστηρίου, κατά την αυτόφωρη ή μη διαδικασία, αναλόγως».

Τους βασικούς άξονες του κυβερνητικού πακέτου μέτρων για τον αγροτικό τομέα, παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου, στο ΥπΑΑΤ, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και οι συναρμόδιοι υπουργοί (Κώστας Τσιάρας, Δημήτρης Παπαστεργίου και Θάνος Πετραλιάς), ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι πρόκειται για το σύνολο των παρεμβάσεων που προτίθεται να υλοποιήσει η κυβέρνηση στο παρόν στάδιο.

Όπως τονίστηκε τα μέτρα αφορούν όλους τους αγρότες της χώρας.

Το μόνο που συζητά η κυβέρνηση στην παρούσα φάση με τους αγρότες είναι τα θέματα της νέας ΚΑΠ και τις εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ.

Τα μέτρα είναι κοστολογημένα και εφαρμόσιμα, ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης κ. Κωστής Χατζηδάκης. Και πρόσθεσε ότι αν κάποιος θέλει νέα μέτρα να τα κοστολογήσει και να μας τα παρουσιάσει. Πάντως τα μέτρα όπως παρουσιάστηκαν δεν έφεραν κάτι καινούργιο και όπως φάνηκε δεν είναι άμεσα εφαρμόσιμα.

Αρνητικές πάντως είναι οι πρώτες αντιδράσεις των αγροτοκτηνοτρόφων στην εξειδίκευση των μέτρων της κυβέρνησης. Η μείωση στο ρεύμα θα αφορά μόνο όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές (δεν έχουμε ρύθμιση για το 2025), ενώ η μηνιαία πληρωμή του λογαριασμού έχει πρόσθετα πάγια, που θα πρέπει να πληρώνει ο αγρότης.

Τις επόμενες ώρες θα γίνουν συσκέψεις σε κάθε μπλόκο της χώρας για να ληφθούν συλλογικά οι αποφάσεις για το αν θα υπάρξει κλιμάκωση των κινητοποιήσεων με τον 48ωρο αποκλεισμό των δρόμων, όπως έχει ανακοινωθεί στην σύσκεψη στα Μάλγαρα.

Αδιάθετα κονδύλια 160 εκατ. ευρώ 

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, παρουσίασε την κατανομή των περίπου 160 εκατ. ευρώ που προέκυψαν από τις πληρωμές του Α’ Πυλώνα της ΚΑΠ και παρέμειναν αδιάθετα μετά τους ελέγχους. Όπως ανέφερε, από το ποσό αυτό τα 80 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην κτηνοτροφία, εκ των οποίων:

• 40 εκατ. ευρώ ως βασική ενίσχυση
• 40 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων

Τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ θα δοθούν στις καλλιέργειες βαμβακιού και σιτηρών, αποκλειστικά μέσω οικολογικών σχημάτων.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι πληρωμές των Οικολογικών Σχημάτων θα πραγματοποιηθούν το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Αν υπήρχε διάλογος με τους αγροτοσυνδικαλιστές θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε και άλλες καλλιέργειες. Ξεκαθάρισε πάντως ότι δεν μπορούν να πληρωθούν de minimis για μειωμένες τιμές αγροτικών προϊόντων.

Αγροτικό ρεύμα 

Για το ηλεκτρικό ρεύμα, ο Κ. Χατζηδάκης ανακοινώθηκε την επέκταση του αγροτικού τιμολογίου ΓΑΙΑ για δύο επιπλέον έτη. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, η τιμή θα διαμορφωθεί στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, όταν σήμερα το κόστος βρίσκεται στα 9,3 λεπτά/kWh. Θα αφορά όμως όσους παραγωγούς δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια σταθερή τιμή, με στόχο τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

Επιστροφή ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο 

Ο υφυπουργός Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ανακοίνωσε το νέο μοντέλο επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, το οποίο, όπως είπε, θα εφαρμόζεται στην αντλία.

Η διαδικασία προβλέπει:

• Ειδική εφαρμογή που θα καταβάζει κάθε αγρότης στο κινητό του και θα του δίνει ένα κωδικό (QR code), το οποίο θα επιδεικνύεται στο πρατήριο κατά την πληρωμή
• Μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ θα ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο αν ο πελάτης είναι πράγματι δικαιούχος αγρότης
• Θα υπάρχει άμεση έκπτωση για το πετρέλαιο στην αντλία με την έκδοση του τιμολογίου
• Για τα πρατήρια θα υπάρξει ειδική διαδικασία για την επιστροφή του ΕΦΚ σε σύντομο χρονικό διάστημα (περίπου κάθε δεκαήμερο)

Τονίζεται ότι το νέο σύστημα θα ισχύει απο το Νοέμβριο του 2026 μετά την ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ. Μέχρι τον Οκτώβριο θα ισχύσει το σημερινό σύστημα με επιστροφή του ΕΦΚ ανά 3μηνό.

Ο υφυπουργός υπενθύμισε ότι τα τρέχοντα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα ανάλογα με το είδος καλλιέργειας: για το βαμβάκι δικαιούνται 30 λίτρα/στρέμμα, για το σιτάρι 16 λίτρα/στρέμμα, ενώ για άλλες καλλιέργειες ισχύουν διαφορετικά όρια. Η επιστροφή ανέρχεται σε 41 λεπτά ανά λίτρο, όσο δηλαδή είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης. Παράλληλα θα υπάρξει και ειδική επιτροπή που θα εξετάσει τα όρια του καυσίμου σε κάθε καλλιέργεια και θα γίνουν αλλαγές όπου είναι αναγκαίες. Ανάλογια θα αυξηθεί και το συνολικό κονδύλι.

Όσον αφορά τους Νέους Αγρότες, όπως τόνισε ο πρόεδρος της ΑΑΔΕ κ. Πιτσιλής, για τον πρώτο χρόνο θα ισχύει το σημερινό σύστημα επιστροφής ΕΦΚ και μετά την πρώτη δήλωση ΟΣΔΕ που θα κάνουν θα πηγαίνουν στο νέο σύστημα.

Διαβεβαίωσε, δε, ότι οι συνεπείς αγρότες θα βρουν τον καλύτερο σύμμαχό τους στην ΑΑΔΕ, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη διαφάνεια τις ενισχύσεις τους.

Αποζημιώσεις ΕΛΓΑ στο 100% 

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κ. Τσιάρας, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση προτίθεται να θεσπίσει αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ στο 100% της ασφαλισμένης αξίας, χωρίς όμως αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών.

Επίσης αυξάνεται το ανώτατο όριο αποζημίωσης από 70.000 ευρώ που είναι σήμερα στα 200.000 ευρώ.

Μετά από ερώτηση του ΑγροΤύπου, για το πότε θα ισχύει η αυξημένη αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ, ο υπουργός διευκρίνισε ότι το μέτρο θα ισχύσει αφού κατατεθεί σχετική νομοθετική ρύθμιση στην Βουλή.

Προϋπόθεση εφαρμογής του μέτρου θα είναι η υποχρεωτική παρακράτηση των εισφορών ΕΛΓΑ από τις πληρωμές της βασικής ενίσχυσης (προκαταβολή και εξόφληση) από όλους τους αγρότες.

Όπως ξεκαθαρίστηκε, η παρακράτηση θα είναι υποχρεωτική για όλους τους αγρότες, χωρίς δυνατότητα επιλογής, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει σήμερα. Η ρύθμιση θα ξεκινήσει μετά με τη δήλωση ΟΣΔΕ του 2026, όπου θα καταγραφούν και τα στοιχεία της κάθε καλλιέργειας.

Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα αγροτικών προϊόντων 

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε τον σχεδιασμό για τον εθνικό σύστημα αγροτικής ιχνηλασιμότητας, βασισμένο σε ψηφιακές τεχνολογίες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στόχος του θα είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος των ελληνοποιήσεων.

«Πάμε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα εθνικής ιχνηλασιμότητας, όπου κάθε ελληνικό προϊόν θα έχει barcode που θα το συνοδεύει από το χωράφι έως το ράφι και μέχρι την απόδειξη» τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι έτσι θα είναι σαφές πόσα προϊόντα είναι ελληνικά και πόσα εισαγόμενα σε κάθε στάδιο. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και στη διασύνδεση των υφιστάμενων συστημάτων.

«Με τη δουλειά που γίνεται στην ΑΑΔΕ και στον ΟΠΕΚΕΠΕ θα μπορούμε πλέον να γνωρίζουμε τι παράγεται σε κάθε χωράφι» ανέφερε, προσθέτοντας ότι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια τις δυνατότητες παραγωγής ανά περιοχή.

Παράλληλα, όπως είπε, η προσπάθεια ενισχύεται και από το σύστημα των ελληνικών μικροδορυφόρων, που επιτρέπει την παρακολούθηση της παραγωγής και των ζημιών στις καλλιέργειες. «Στην ουσία έχουμε πλέον όλη την αλυσίδα» δήλωσε, σημειώνοντας ότι τα δεδομένα αυτά θα συμβάλλουν και στην καλύτερη διαχείριση κρίσεων.

Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι το νέο σύστημα αποτελεί όφελος κυρίως για τους ίδιους τους παραγωγούς. «Οι νέοι παραγωγοί είναι αυτοί που πρέπει να ζητούν από την αρχή την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος τους, γιατί έτσι το ελληνικό προϊόν αποκτά υπεραξία» ανέφερε, προσθέτοντας ότι και ο καταναλωτής θα έχει τη δυνατότητα, μέσω QR code, να γνωρίζει την προέλευση και τα χαρακτηριστικά κάθε προϊόντος.

Κλείνοντας, ο Κώστας Τσιάρας τόνισε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα για πρόσθετα μέτρα πέραν όσων ανακοινώθηκαν, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να αλλάξει το πλαίσιο της νέας ΚΑΠ. Όπως ανέφερε ο υπουργός, οι συνδικαλιστές θα πρέπει να κατανοήσουν τα δεδομένα που υπάρχουν και να αποχωρήσουν από τα μπλόκα, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα εφαρμοστεί η κείμενη νομοθεσία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Δείτε τους σχετικούς πίνακες που παρουσιάστηκαν στην συνέντευξη (εδώ)