Η ΕΕ και η Αυστραλία ανακοίνωσαν σήμερα Τρίτη (24/3/2026) ότι ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για την συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) μεταξύ των δύο πλευρών.
Το τελικό κείμενο της ΣΕΣ συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης, που έγινε στην Καμπέρα, της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Πρωθυπουργού της Αυστραλίας κ. Άντονι Αλμπάνεζε.
Όπως τονίζει η Κομισιόν με την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια φιλόδοξη και ισορροπημένη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), η ΕΕ ανοίγει την αγορά σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ανεπτυγμένες οικονομίες στον κόσμο και, ως εκ τούτου, προσφέρει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες στις ευρωπαϊκές εταιρείες, τους καταναλωτές και τους αγρότες.
Οι εξαγωγές της ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν έως και 33% την επόμενη δεκαετία, με την αξία των εξαγωγών να φτάνει τα 17,7 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Βασικοί τομείς με ισχυρό αναπτυξιακό δυναμικό περιλαμβάνουν τα γαλακτοκομικά (αναμένεται να αυξηθούν έως και 48%), τα μηχανοκίνητα οχήματα (52%) και τα χημικά (20%).
Η ΕΕ έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο για τα αγροδιατροφικά προϊόντα με την Αυστραλία, αξίας 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Η συμφωνία θα καταργήσει τους δασμούς σε σημαντικές εξαγωγές της ΕΕ, όπως τυριά, παρασκευάσματα κρέατος, κρασί και αφρώδη οίνο, ορισμένα φρούτα και λαχανικά, συμπεριλαμβανομένων των παρασκευασμάτων, σοκολάτα και ζαχαρώδη προϊόντα.
Παρά τα ευρύτερα οικονομικά οφέλη, η γεωργική συνιστώσα της συμφωνίας έχει προκαλέσει έντονη κριτική από τους Αυστραλούς αγρότες.
Ο Πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Αγροτών της Αυστραλίας (NFF), Hamish McIntyre, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «απογοητευτική», υποστηρίζοντας ότι δεν αποφέρει ουσιαστικά οφέλη για τον γεωργικό τομέα. Οι παραγωγοί βοδινού, αρνιού και γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν εκφράσει επίσης τη διαφωνία τους, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία προσφέρει μεγαλύτερη πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά για τα ευρωπαϊκά προϊόντα από ό,τι το αντίστροφο.
Η αγροτική παραγωγή παραμένει μια από τις πιο ευαίσθητες πτυχές της συμφωνίας για τους Αυστραλούς παραγωγούς. Ενώ οι δασμοί θα καταργηθούν σε μια σειρά από αυστραλιανές εξαγωγές, όπως το κρασί, τα θαλασσινά και τα κηπευτικά προϊόντα, η πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για βασικά κτηνοτροφικά προϊόντα θα περιοριστεί μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων. Αυτές περιλαμβάνουν σταδιακές αδασμολόγητες ποσοστώσεις 30.600 τόνων βοείου κρέατος, 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος και 35.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης, αντανακλώντας την προσπάθεια της ΕΕ να εξισορροπήσει την απελευθέρωση του εμπορίου με την προστασία του εγχώριου γεωργικού τομέα της.
Αντιδράσεις και στην Ευρώπη
Στην Ισπανία η αγροτική οργάνωση ASAJA προειδοποιεί για τον αντίκτυπο που θα έχει η εμπορική συμφωνία σε ευαίσθητους τομείς της αγροτικής παραγωγής, όπως η εκτροφή βοοειδών, αιγοπροβάτων και ζάχαρης, και ζητά από τους βουλευτές του ΕΚ να ψηφίσουν κατά της επικύρωσής της. Εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αυστραλίας , θεωρώντας ότι, για άλλη μια φορά, ο ευρωπαϊκός αγροδιατροφικός τομέας «χρησιμοποιείται ως διαπραγματευτικό χαρτί» στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Η ισπανική αγροτική οργάνωση καταγγέλλει ότι οι Βρυξέλλες έχουν υποχωρήσει σε βασικά ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα, με αντάλλαγμα την ευνοϊκή μεταχείριση βιομηχανικών συμφερόντων που δεν σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα, ιδίως σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία, καθώς και για να εγγυηθούν την πρόσβαση σε πρώτες ύλες που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση (όπως λίθιο, μαγνήσιο ή αλουμίνιο).
Όποτε κάποιος πρέπει να θυσιαστεί στην Ευρώπη, αυτός είναι ο αγροδιατροφικός τομέας και αυτή η κατάσταση δεν είναι καινούργια. Έχει ήδη συμβεί με τις συνέπειες των δασμών στα ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα, με την αύξηση του ενεργειακού κόστους, καθώς και στις προηγούμενες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως αυτές με την MERCOSUR ή το Μαρόκο.