Νέα στρατηγική στην ευρωπαϊκή κτηνοτροφία ανακοίνωσε η Κομισιόν με στόχο την κερδοφορία, τι θα περιλαμβάνει

Η συστηματική οργάνωση του αγροτοκτηνοτροφικού κλάδου κάτω από την ομπρέλα του δημόσιου οργανισμού TEAGASC, που συνδυάζει δημόσιες και ιδιωτικές δράσεις, έρευνα, εκπαίδευση, επιχειρηματικότητα και συμβουλευτική, ενώ παράλληλα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή νέων και γυναικών, αποτελεί τον κεντρικό άξονα πάνω στον οποίο έχει επενδύσει συστηματικά η Ιρλανδία τις τελευταίες δεκαετίες. Το μοντέλο αυτό αποδίδει σε μεγάλο βαθμό καρπούς, χωρίς βέβαια να έχει επιλύσει όλα τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα.

Το ιρλανδικό μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης, παρουσίασε στη Βουλή, ο διευθυντής Μεταφοράς Τεχνογνωσίας της TEAGASC, Δρ. Σταν Λάλορ, εξηγώντας τόσο τα στρατηγικά πλεονεκτήματα όσο και τις αδυναμίες, που έχουν να κάνουν με το γεωγραφικό ανάγλυφο και τον μικρό κλήρο.

Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη «ομπρέλα» δημιουργήθηκε μέσα από τη συγχώνευση σειράς οργανισμών και φορέων, καταφέρνοντας να δώσει νέα ώθηση στον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα. Ο ίδιος επισήμανε ότι η Ιρλανδία δεν αντιμετωπίζει προβλήματα υδροδότησης, όπως η Ελλάδα, διαθέτει εκτεταμένα λιβάδια, ωστόσο καλείται να διαχειριστεί διαφορετικές προκλήσεις.

Πως προέκυψε ο οργανισμός TEAGASC

Ο Δρ. Λάλορ εξήγησε ότι ο οργανισμός ιδρύθηκε το 1988, όταν στην Ιρλανδία λειτουργούσαν πολλοί διαφορετικοί φορείς, οι οποίοι τελικά συγχωνεύθηκαν σε έναν ενιαίο οργανισμό.

Συγκρίνοντας τον ιρλανδικό οργανισμό με τον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, η TEAGASC αποτελεί έναν ενιαίο οργανισμό με τρεις βασικούς πυλώνες: την έρευνα, τη συμβουλευτική υποστήριξη και την εκπαίδευση. Απασχολεί περίπου 1.200 μόνιμους εργαζόμενους, 400 έως 500 συμβασιούχους και μεταπτυχιακούς φοιτητές που συμμετέχουν στα ερευνητικά προγράμματα.

Ο ετήσιος προϋπολογισμός του ανέρχεται σε περίπου 165 εκατ. ευρώ, ενώ επιπλέον διατίθενται περίπου 52 εκατ. ευρώ για την καταβολή συντάξεων πρώην εργαζομένων. Το 63% του προϋπολογισμού αφορά μισθοδοσία και λειτουργικές δαπάνες ενώ ο οργανισμός διαθέτει και σημαντικά ίδια έσοδα.

Κάλυψη εξόδων του οργανισμού TEAGASC

Ως δημόσιος φορέας υπάγεται στο ιρλανδικό υπουργείο Γεωργίας, Τροφίμων και Ναυτιλίας. Παράλληλα, αντλεί πόρους από ερευνητικά προγράμματα, συμβουλευτικές υπηρεσίες προς τους αγρότες και εκπαιδευτικές δράσεις. Σχεδόν το 30% των εσόδων του προέρχεται από τη δική του οικονομική δραστηριότητα ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από κρατική χρηματοδότηση.

Βασική αποστολή του οργανισμού TEAGASC είναι η παροχή αγροτικής συμβουλευτικής. Διαθέτει 50 γραφεία σε όλη τη χώρα, επτά γεωργικά κολέγια και επτά ερευνητικά κέντρα, εξασφαλίζοντας εύκολη και άμεση πρόσβαση των παραγωγών στις υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τον Δρ. Λάλορ, ο οργανισμός λειτουργεί με βασικούς στόχους:

• την επισιτιστική ασφάλεια της Ιρλανδίας,
• την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για το περιβάλλον και τη βιοασφάλεια,
• την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας του πρωτογενούς τομέα,
• τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της τεχνικής αποδοτικότητας των αγροκτημάτων,
• την προσέλκυση νέων ανθρώπων και τη διαγενεακή ανανέωση,
• την προώθηση καινοτομίας και νέων τεχνολογιών.

Παράλληλα λειτουργεί ως εθνικός μηχανισμός που παρακολουθεί τα οικονομικά στοιχεία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, το εισόδημα των παραγωγών, τις δυνατότητες ανάπτυξης και τις εξελίξεις στην αγορά.

Μεγάλοι, μεσαίοι, ευάλωτοι παραγωγοί

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόλις το 28% των παραγωγών εξασφαλίζει ικανοποιητικό εισόδημα αποκλειστικά από τη γεωργία, ενώ περίπου το 30% των εκμεταλλεύσεων θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτο (μικροί) δυσκολεύεται να επιβιώσει οικονομικά.

Η κτηνοτροφία γαλακτοπαραγωγής αποτελεί τον ισχυρότερο κλάδο της ιρλανδικής παραγωγής. Παράλληλα, η χώρα έχει προχωρήσει σε σημαντικές παρεμβάσεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την προστασία της ποιότητας των υδάτων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εκμεταλλεύσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον και στη συμμετοχή των γυναικών στον αγροτικό τομέα. Αν και σήμερα το 86,6% των επικεφαλής των εκμεταλλεύσεων εξακολουθούν να είναι άνδρες, το ποσοστό των γυναικών αυξάνεται σταθερά. Η Ιρλανδία αντιμετωπίζει, επίσης, πρόβλημα διαδοχής των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, αν και σε μικρότερη ένταση από την Ελλάδα. Το 32,7% των αγροτών είναι άνω των 65 ετών. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ψυχική υγεία των παραγωγών, αλλά και στη βελτίωση της σχέσης της κοινωνίας με τον πρωτογενή τομέα.

Κλειδιά ανάπτυξης: συμβουλευτική και καινοτομία

Η Ιρλανδία αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με την αγροτική παραγωγή, έχοντας αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα καινοτομίας μέσω της TEAGASC. Ο οργανισμός απασχολεί περισσότερους από 300 εξειδικευμένους επιστήμονες και συμβούλους και παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε πάνω από 40.000 αγρότες. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται περισσότερες από 20.000 επιτόπιες επισκέψεις στις εκμεταλλεύσεις. Η στήριξη συμπληρώνεται με τηλεφωνική συμβουλευτική, ψηφιακές υπηρεσίες και δράσεις ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ των ίδιων των παραγωγών.

Κεντρικός άξονας της ιρλανδικής στρατηγικής είναι η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών. Εργαλεία όπως το «PastureBase» επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη διαχείριση των βοσκοτόπων ενώ εφαρμογές οικονομικής διαχείρισης και ισορροπίας θρεπτικών στοιχείων βοηθούν τους αγρότες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Το ψηφιακό εργαλείο AGNAV δίνει τη δυνατότητα σε κάθε παραγωγό να παρακολουθεί τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της εκμετάλλευσής του και να επιλέγει τις κατάλληλες πρακτικές για τη μείωσή τους. Στην Ιρλανδία από το 2022 εφαρμόζεται ολοκληρωμένη κλιματική στρατηγική ενώ το εμβληματικό πρόγραμμα SIGNPOST συνδέει πάνω από 60 εταίρους  από τη βιομηχανία και περισσότερες από 100 πρότυπες αγροτικές εκμεταλλεύσεις, λειτουργώντας ως δίκτυο εφαρμογής και διάδοσης καινοτόμων πρακτικών.

Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί, επίσης, προτεραιότητα. Μέσα από το πρόγραμμα ASSAP και την πρωτοβουλία «Better Farming for Water», οι αγρότες εκπαιδεύονται σε πρακτικές που βελτιώνουν την ποιότητα των υδάτων και τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων. Τέλος, η Ιρλανδία επενδύει στη βιολογική γεωργία, στην αύξηση της συμμετοχής των νέων και των γυναικών στον αγροτικό τομέα και στη διαφοροποίηση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων μέσω δραστηριοτήτων, όπως ο αγροτουρισμός.

Μέσα στην εβδομάδα πρόκειται να κατατεθεί τροπολογία για την παράταση της διαδικασίας κατά παρέκκλιση μετάκλησης νόμιμων μεταναστών εργατών γης, η οποία έχει λήξει από τα τέλη Ιουνίου.

Στην τροπολογία αναμένεται να καθορίζεται και ο ακριβής χρόνος λήξης της παράτασης.

Οι παραγωγοί αναμένουν αυτή την παράταση γιατί βρίσκονται σε περίοδο συγκομιδής καλοκαιρινών φρούτων.

Πάντως ο Βουλευτής Πέλλας της Νέας Δημοκρατίας, Λάκης Βασιλειάδης, έπειτα από επικοινωνία με τον Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής κ. Θ. Πλεύρη, ζήτησε για αυτή τη φορά η διαδικασία που αφορά την παράταση να είναι μεγαλύτερη του τριμήνου, ώστε να μπορούν να καλυφθούν όλες οι ανάγκες των αγροτικών εργασιών. 

Αναλυτικά, ο Λάκης Βασιλειάδης δήλωσε: «Κατά την επικοινωνία μας τόνισα την σημασία που έχει το μέτρο αυτό για τους αγρότες, δεδομένης της έλλειψης εργατικών χεριών σε μια περίοδο όπου η παραγωγή βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Ζήτησα, επίσης, αυτή τη φορά η διαδικασία που αφορά την παράταση να είναι μεγαλύτερη του τριμήνου, ώστε να μπορούν να καλυφθούν όλες οι ανάγκες των αγροτικών εργασιών. Ο υπουργός κατανοεί τις ανάγκες και γι’ αυτό έχει ήδη προχωρήσει με τις σχετικές ενέργειες».

Στο μεταξύ στην Αίγυπτο βρίσκεται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, συνοδευόμενος από την υφυπουργό Σέβη Βολουδάκη και τη γενική γραμματέα Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, Νάντια Παπακώστα.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η ελληνική αντιπροσωπεία αναμένεται να πραγματοποιήσει συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, καθώς και με τον υπουργό Εργασίας, Χασάν Ραντάντ.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, οι επαφές πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Αιγύπτου και επικεντρώνονται στην περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των δύο χωρών για την αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και στην προώθηση της νόμιμης μετανάστευσης.

Τίθεται σε εφαρμογή η ρύθμιση του νόμου 5293/2026 «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», με την οποία το Δημόσιο παύει να διεκδικεί αγροτικά ακίνητα που το ίδιο είχε παραχωρήσει στο παρελθόν στους πολίτες, δίνοντας τέλος σε μια ταλαιπωρία που σε ορισμένες περιπτώσεις κρατούσε σχεδόν έναν αιώνα.

Το ζήτημα αφορά χιλιάδες πολίτες σε όλη τη χώρα, οι οποίοι καλλιεργούν και κατέχουν επί δεκαετίες εκτάσεις που τους έχει παραχωρήσει το Ελληνικό Δημόσιο, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η τυπική μεταβίβαση της κυριότητας. Οι πολίτες αυτοί, όταν πήγαιναν να μεταβιβάσουν, να κληροδοτήσουν ή να κατοχυρώσουν την περιουσία τους στο Κτηματολόγιο, βρίσκονταν αντιμέτωποι με το Δημόσιο που εμφανιζόταν να διεκδικεί τη γη που το ίδιο τους είχε δώσει.

Η διάταξη που ψηφίστηκε (άρθρο 12 του νόμου 5293/2026), τον οποίο εισηγήθηκε στη Βουλή ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ορίζει ότι το Δημόσιο δεν προβάλλει πλέον δικαιώματα και απέχει από δικαστικέςδιεκδικήσεις απέναντι στους πολίτες, όταν αυτοί κατέχουν τα ακίνητα δυνάμει παραχωρητηρίων, αγροτικών διανομών, κλήρων ή υποδείξεων εγκατάστασης από δημόσιες αρχές.

Σε εφαρμογή της διάταξης αυτής το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε σήμερα εγκύκλιο προς τις Διευθύνσεις Πολιτικής Γης και στις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειακών Ενοτήτων, στις οποίες τηρούνται τα κτηματολογικά στοιχεία και οι φάκελοι των διανομών. Η εγκύκλιος καθορίζει ποιες περιπτώσεις καλύπτονται, ποια έγγραφα αρκούν για να αποδείξει ο πολίτης το δικαίωμά του και πώς θα κινηθεί η Διοίκηση, ώστε να μην ξαναβρεθεί κανείς αντιμέτωπος με το ίδιο το κράτος για τη δική του γη. Οι υπηρεσίες αυτές καλούνται επίσης να χορηγούν αμελλητί τις βεβαιώσεις και τα έγγραφα που ζητά ο πολίτης.

Στο εξής, ο πολίτης που έχει στα χέρια του τον προσωρινό τίτλο, τη διοικητική πράξη παραχώρησης, τους πίνακες της διανομής ή τη σχετική βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας, μπορεί να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του χωρίς να σύρεται σε ατέρμονες δικαστικές διαμάχες.Επίσης, όσες δίκες εκκρεμούν καταργούνται ενώ προβλέπεται ότι στο Κτηματολόγιο θα διορθωθούν οι εσφαλμένες πρώτες εγγραφές που εμφάνιζαν ως ιδιοκτήτη το κράτος.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:«Με το νόμο 5293/2026 δίνουμε πρακτικές λύσεις σε καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ανυπεράσπιστος πολίτης στις συναλλαγές του με το Δημόσιο. Η ρύθμιση με την οποία μπαίνει τέλος σε παράλογες διεκδικήσεις ακινήτων από την πλευρά του Δημοσίου είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις. Έχω επισημάνει ότι δεν μπορεί κάποιος να έχει προσωρινά παραχωρητήρια από την εποχή του Βενιζέλου και να θυμόμαστε εκατό χρόνια μετά ότι αυτά τα παραχωρητήρια δεν ισχύουν. Προχωρούμε με ταχύτητα και συνέπεια στην εφαρμογή του συνόλου των ρυθμίσεων του νόμου, έχοντας ως γνώμονα ότι οι πολίτες πρέπει να πάψουν να αντιμετωπίζονται από το κράτος ως υπήκοοι».

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε:«Με την εγκύκλιο που εκδίδουμε σήμερα εφαρμόζουμε άμεσα μια σημαντική μεταρρύθμιση που βάζει τέλος σε μια πολυετή στρέβλωση και αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος. Χιλιάδες άνθρωποι που καλλιεργούν και κατέχουν νόμιμα τις εκτάσεις που τους παραχωρήθηκαν από το ίδιο το Δημόσιο δεν θα βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αδικαιολόγητες δικαστικές διεκδικήσεις. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δίνει σαφείς οδηγίες στις υπηρεσίες του, ώστε οι διαδικασίες να ολοκληρώνονται γρήγορα, με διαφάνεια και χωρίς περιττή ταλαιπωρία. Στόχος μας είναι ένα κράτος που λύνει προβλήματα, προστατεύει την αγροτική περιουσία των πολιτών και υπηρετεί την ασφάλεια δικαίου».

Τον άμεσο κίνδυνο να χαθούν περιουσίες -σπίτια, κτήματα, βοσκοτόπια - εξαιτίας του κτηματολογίου στην Κρήτη, έθεσε επί τάπητος, ο Γιώργος Βενιεράκης, πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Κτηνοτρόφων νομού Ρεθύμνης.

Ο ίδιος προσήλθε στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής συνοδευόμενος από τον αντιπρόεδρο του συλλόγου, Τίτο Δασκαλάκη και το μέλος Ανδρέα Ψαθάκη και μίλησε για το ζήτημα των ισχυρών τίτλων ιδιοκτησίας.

Το κράτος, ανέφερε, πως θα πρέπει να επανεξετάσει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην Κρήτη, καθώς υπάρχουν ιδιαιτερότητες, που δεν μπορούν να αγνοηθούν, καλώντας και την κ. Ντόρα Μπακογιάννη να επιβεβαιώσει του λόγου το αληθές.

ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Κατά τον κ. Βενιεράκη, σε πολλές περιπτώσεις στην Κρήτη οι μεταβιβάσεις γης πραγματοποιούνταν με τον λόγο τιμής ή με απλά ιδιωτικά συμφωνητικά και όχι με τους τυπικούς τίτλους ιδιοκτησίας, που απαιτούνται σήμερα. Αυτό έχει ως συνέπεια, χιλιάδες πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ιδιαίτερα σύνθετο και κοστοβόρο μηχανισμό διαδικασιών και αντιρρήσεων. Το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος έχει επισημανθεί επανειλημμένα κι από βουλευτές του νησιού.

Ο κ. Βενιεράκης επισήμανε ότι πολλοί πολίτες έχουν ήδη εγκαταλείψει την προσπάθεια να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, καθώς το οικονομικό βάρος είναι μεγάλο, ενώ αρκετοί δεν είχαν εξαρχής τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε διαδικασίες αντιρρήσεων. Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για εκτάσεις πάνω στις οποίες μεγάλωσαν οικογένειες, εργάστηκαν γενιές ανθρώπων και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της ιστορίας τους. Σημείωσε πως δηλώνονταν στις φορολογικές δηλώσεις οι εκτάσεις και τώρα αμφισβητούνται οι περιουσίες τους.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΕΚΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα των οικοπέδων εντός οικισμών, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν στην παραμονή των νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο, αφού πλέον αλλάζουν τα τετραγωνικά για το χτίσιμο σπιτιών.

Όπως τόνισε, εάν περιοριστούν οι δυνατότητες αξιοποίησης των περιουσιών, θα δημιουργηθεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση προς τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα χωριά και να στραφούν στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων αναφέρθηκε και στις τιμές του γάλακτος στην Κρήτη. Όπως ανέφερε, οι κτηνοτρόφοι δεν αποτελούν μόνο έναν επαγγελματικό κλάδο, αλλά παράλληλα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη φροντίδα και στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Σημείωσε πως τα αιγοπρόβατα της Κρήτης συμβάλλουν στη μείωση των πυρκαγιών σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα γιατί απομακρύνουν την ξηρή βλάστηση.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ

Επισήμανε πως τον περισσότερο καιρό τα αιγοπρόβατα της Κρήτης βόσκουν στην ύπαιθρο αλλά αναφέρθηκε και στο κόστος των ζωοτροφών, όταν είναι κλεισμένα, διότι η Κρήτη δεν παράγει τριφύλλι.

Ο κ. Βενιεράκης αναφέρθηκε στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει συνολικά η κτηνοτροφία στην Κρήτη, κάνοντας λόγο για αυξημένα κόστη παραγωγής σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Όπως σημείωσε, το γεγονός ότι πρόκειται για νησιωτική περιοχή δημιουργεί πρόσθετες επιβαρύνσεις στις μεταφορές πρώτων υλών και ζωοτροφών, με αποτέλεσμα το κόστος να αυξάνεται σημαντικά ενώ οι τιμές στο γάλα είναι χαμηλές.

Ειδικά για τις ζωοτροφές, υπογράμμισε ότι μεγάλες ποσότητες μεταφέρονται από την ηπειρωτική χώρα, καθώς η τοπική παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες. Αυτό, όπως εξήγησε, επιβαρύνει σημαντικά τους παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα διαρκώς αυξανόμενο οικονομικό βάρος.

ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο εκπρόσωπος των Κτηνοτρόφων υποστήριξε πως απαιτείται η διαμόρφωση ειδικής νησιωτικής πολιτικής, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών και να υπάρξουν μέτρα στήριξης που θα ενισχύσουν την παραγωγή και τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.

Ο ίδιος στάθηκε και στην ανάγκη να υπάρξουν ουσιαστικά κίνητρα για τους νέους ανθρώπους, προκειμένου να παραμείνουν στα χωριά και να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα. Όπως σημείωσε, απαιτούνται παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την παραγωγή, θα δημιουργήσουν συνθήκες ανάπτυξης και θα επιτρέψουν στους νέους να σχεδιάσουν το μέλλον τους στην ύπαιθρο.

ΧΑΜΗΛΕΣ ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ ΓΙΑ ΤΡΟΦΕΣ

Στο θέμα παρενέβη η πρώην υπουργός, Ντόρα Μπακογιάννη ως μέλος της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ενδεχομένως θα πρέπει να επιδοτηθεί το μεταφορικό ισοδύναμο στην Κρήτη σε ό, τι αφορά στις ζωοτροφές.

Ζήτημα για το αιγοπρόβειο γάλα στην Κρήτη έθεσε από την πλευρά του ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χνάρης σημειώνοντας το υψηλό κόστος των ζωοτροφών γενικά στα νησιά σημειώνοντας, πως δεν παράγουν τριφύλλι.

Έθεσε ταυτόχρονα και το θέμα των τιμών σημειώνοντας πως το πρόβειο γάλα στην Κρήτη πωλείται 1,06 ευρώ, όταν στην υπόλοιπη Ελλάδα η τιμή του κυμαίνεται από 1,40 έως 1,60.  Επισήμανε, επίσης, πως το τριφύλλι στην Κρήτη κυμαίνεται από 0,40 και 0,50 λεπτά, όταν η τιμή στην υπόλοιπη Ελλάδα είναι στα 0,15 λεπτά.

Σημαντική αύξηση του αγροτικού εισοδήματος (που σήμερα είναι το πρώτο στην Ευρώπη) αλλά και των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, είχε η Ισπανία από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι σήμερα.

Αυτό ανέφερε ο Υπουργός Γεωργίας κ. Plana σε εκδήλωση για τη συμπλήρωση 40 ετών από την έναρξη της συμμετοχής της Ισπανίας στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της ΕΕ, με την ένταξή της στην τότε ΕΟΚ, το 1986.

Ο κ. Planas τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι μέσα σε 40 χρόνια, τα ισπανικά αγροδιατροφικά προϊόντα έχουν υποστεί βαθιά μεταμόρφωση, μεταβαίνοντας από ένα σχεδόν «αυτοσυντηρητικό» μοντέλο σε μία κατάσταση «υπερδύναμης» στις παγκόσμιες αγορές, με την Ισπανία να αποτελεί στον αγροδιατροφικό τομέα τον τέταρτο μεγαλύτερο εξαγωγέα στην Ε.Ε. και τον έβδομο στον κόσμο.

Ο Ισπανός Υπουργός απεικόνισε την εξέλιξη του αγροτικού τομέα στην χώρα με στοιχεία όπως το γεωργικό εισόδημα το οποίο έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 1990 και τώρα είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη, καθώς και η απασχόληση στον πρωτογενή τομέα, η οποία έχει μειωθεί από το 17,6% του συνολικού ενεργού πληθυσμού σε 3,5%, με περίπου 790.000 εργαζόμενους.

Ο κ. Planas αναφέρθηκε επίσης στο μέγεθος των αγροκτημάτων, τα οποία, αν και ο αριθμός τους έχει μειωθεί κατά περισσότερο από το μισό, από 1.850.000 σε 790.000, είναι βέλτιστου μεγέθους (το μέσο μέγεθος της εκμετάλλευσης έχει αυξηθεί κατά 21% στα 305 στρέμματα) και έχουν μεγαλύτερη παραγωγική ικανότητα.

Τόνισε επίσης την δύναμη της ισπανικής αγροδιατροφικής βιομηχανίας, η οποία στα τελευταία 40 χρόνια έχει οκταπλασιάσει τα έσοδά της, καθώς και την απασχόληση κατά 51%.

Ανέφερε επίσης τον ηγετικό ρόλο των ισπανικών εξαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων, αναφέροντας πως όταν η Ισπανία εντάχθηκε στην τότε ΕΟΚ ήταν ο όγδοος μεγαλύτερος εξαγωγέας μεταξύ των 12 κρατών μελών, ενώ έκτοτε οι εξαγωγές έχουν αυξηθεί σχεδόν εικοσαπλασιαστεί, φτάνοντας τα 78 δισ. ευρώ ετησίως, με εμπορικό πλεόνασμα που υπερβαίνει τα 18,2 δισ. ευρώ (στοιχεία 2025).

Ο Ισπανός Υπουργός επισήμανε ότι οι ιδρυτικοί στόχοι της ΚΑΠ για την διασφάλιση του εφοδιασμού τροφίμων και ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος για τους Ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους παραμένουν έγκυροι και επίκαιροι και, ως εκ τούτου, απαιτείται επαρκής χρηματοδότηση των γεωργικών πολιτικών, χωρίς περικοπές, στο νέο πλαίσιο μετά το 2027.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι η χώρα μας εντάχθηκε στην τότε ΕΟΚ πριν από την Ισπανία. Θα θέλαμε να μας αναφέρει η ηγεσία του ΥπΑΑΤ τα αντίστοιχα στοιχεία για τον αγροτικό κλάδο της Ελλάδας.

Την κατάργηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών επιχειρεί να επιλύσει νομοθετικά η κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο - όπως την κατηγορεί η αντιπολίτευση - να παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα για την ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων στην πράξη.

Το νομοσχέδιο επηρεάζει τις επιχειρήσεις, που απασχολούν γυναίκες αλλά και τις εργαζόμενες γενικότερα στον αγροτικό χώρο είτε με μόνιμη σχέση εργασίας είτε ως εποχιακά εργαζόμενες: π.χ. ως εργατικά χέρια στις δενδροκαλλιέργειες, στον αγροτουρισμό κ.ά. ή ακόμη κι αν κάνουν πρόσθετα εποχιακά μεροκάματα π.χ. στον τουρισμό.

Με αφορμή το νομοσχέδιο φάνηκε και η αδυναμία της πολιτείας να καλύψει ουσιαστικά τα κενά, διότι αγρότισσες, εποχιακά εργαζόμενες σε δενδροκαλλιέργειες, στον καπνό, στην τοποθέτηση φρούτων σε συσκευαστήρια ή γυναίκες, που έφυγαν ένα διάστημα από την αγορά εργασίας για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους κινδυνεύουν με συντάξεις πείνας και είναι απολύτως εξαρτημένες από τον σύζυγο, τα αδέλφια ή τα παιδιά τους.

Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠ. ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η Ευρωπαϊκή Οδηγία περί ίσης αμοιβής 970/2023 θεσπίστηκε πριν από τις εθνικές εκλογές του Μαΐου του 2023 και η κυβέρνηση προχωρά στην ενσωμάτωσή της τρία χρόνια αργότερα. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας επηρεάζει επιχειρήσεις και συνεταιρισμούς και οι περισσότερες ρυθμίσεις του αφορούν γενικά στο γυναικείο προσωπικό. Προβλέπει ότι οι εργοδότες θα υποχρεώνονται να διαθέτουν μισθολογικές δομές βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως δεξιότητες, εμπειρία, ευθύνες και συνθήκες εργασίας. Παράλληλα, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι θα έχουν δικαίωμα ενημέρωσης για την αρχική αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος μιας θέσης, ενώ απαγορεύεται πλέον στους εργοδότες να ζητούν πληροφορίες για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΦΥΛΟ

Παραμένουν, ωστόσο, ερωτήματα για το πώς θα εφαρμοστούν οι νέες διατάξεις σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις με εποχικό προσωπικό, όπως οι αγροτουριστικές μονάδες. Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τον αγροτικό χώρο, όπου η εποχικότητα και η «μαύρη» ή υποαμειβόμενη εργασία παραμένουν πραγματικότητα.

ΚΕΡΑΜΕΩΣ: «Η ΕΞΙΣΩΣΗ ΜΙΣΘΩΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΗ»

Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως σημείωσε ότι η εξίσωση μισθών δεν μπορεί να θεωρείται αυτόματη, καθώς οι αμοιβές εξαρτώνται από παράγοντες όπως η εκπαίδευση, η εμπειρία και οι δεξιότητες.

Παράλληλα ανέφερε ότι έχουν ήδη υιοθετηθεί προτάσεις της ΓΣΕΕ, μεταξύ αυτών η δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής εργαζομένων σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών, ιδιαίτερα για όσους κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές.

Η ίδια υποστήριξε ότι ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5% την τελευταία επταετία, ενώ ο μέσος μισθός έχει φθάσει στα 1.532 ευρώ. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει κατά πόσο η αγοραστική δύναμη έχει πραγματικά βελτιωθεί, καθώς ο πληθωρισμός απορροφά σημαντικό μέρος των αυξήσεων.

ΕΝΙΣΧΥΕΤΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Η εισηγήτρια της πλειοψηφίας, Μαρία Συρεγγέλα, σημείωσε πως η γυναικεία ανεργία έχει μειωθεί κατά 38%, ενώ η γυναικεία απασχόληση έχει φτάσει στο ιστορικό ποσοστό του 62,9%. Υποστήριξε επίσης ότι το χάσμα των φύλων στη μισθωτή απασχόληση έχει μειωθεί κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες.

Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι το μισθολογικό χάσμα εξακολουθεί να υφίσταται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 2024 ο μέσος όρος μισθολογικού χάσματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 11,1%, ενώ στην Ελλάδα έφθανε το 13,4%.

Η κ. Συρεγγέλα υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους θα υποβάλλουν στοιχεία κάθε χρόνο, ενώ οι επιχειρήσεις από 100 έως 249 εργαζόμενους θα υποβάλλουν στοιχεία ανά τριετία. Πρόσθεσε ότι όταν εντοπίζονται αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις, προβλέπονται διορθωτικές παρεμβάσεις μέσα σε έξι μήνες.

Παράλληλα ανέφερε ότι σε περιπτώσεις παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής προβλέπεται πλήρης αποζημίωση των εργαζομένων χωρίς ανώτατα όρια, ενώ ενισχύεται ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη και της Επιθεώρησης Εργασίας.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΟΙ ΑΓΡΟΤΙΣΣΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ

Πέρα από τη νομική διάσταση, η συζήτηση στη Βουλή ανέδειξε μια άλλη πραγματικότητα: ότι το μισθολογικό χάσμα μετατρέπεται σταδιακά σε χάσμα επιβίωσης.

Οι γυναίκες, και ειδικά οι αγρότισσες, συχνά απομακρύνονται από την αγορά εργασίας για να μεγαλώσουν παιδιά ή να φροντίσουν ηλικιωμένους συγγενείς. Οι χαμηλές αμοιβές, η μερική απασχόληση και τα διαστήματα εκτός εργασίας οδηγούν τελικά σε μικρότερες ασφαλιστικές εισφορές και χαμηλότερες συντάξεις.

Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Καζιάνη, ανέφερε ότι τον Απρίλιο η ανεργία των γυναικών διαμορφώθηκε στο 13,9%, όταν των ανδρών ήταν 7,9%. Η ανισότητα αυτή, όπως είπε, μεγαλώνει με το πέρασμα του χρόνου και φτάνει στο 21,5% για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών.

Όπως σημείωσε, το μισθολογικό χάσμα μεταφέρεται και στη συνταξιοδότηση: «Γίνεται συνταξιοδοτικό χάσμα που απειλεί με οικονομική εξάρτηση και φτώχεια τις γυναίκες στην τρίτη ηλικία. Γιατί χαμηλότερες αμοιβές σημαίνουν τελικά χαμηλότερες συντάξεις.

ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΑΣΣΟΝΟΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ

Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, ο Γιώργος Γαβρήλος ανέφερε ότι οι συντάξεις των γυναικών είναι κατά 24% μικρότερες από εκείνες των ανδρών. Υποστήριξε επίσης ότι το 76,8% των εργαζομένων λαμβάνει έως 1.200 ευρώ μεικτά, ενώ όσοι εργάζονται με μερική απασχόληση αμείβονται με 569,84 ευρώ μεικτά. Σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ, τα χρήματα αυτά επαρκούν μόλις για 18 ημέρες ενός νοικοκυριού.

Από την πλευρά του ΚΚΕ, ο εισηγητής, Χρήστος Κατσώτης σημείωσε ότι το 30% των εργαζόμενων γυναικών εργάζεται με μερική απασχόληση, μία στις τέσσερις είναι χαμηλόμισθη και αμείβεται με λιγότερα από πέντε ευρώ την ώρα, ενώ το 63% των ανέργων πτυχιούχων στην Ελλάδα είναι γυναίκες.

Επιπλέον, το ζήτημα που έθεσαν βουλευτές και βουλεύτριες της ελάσσονος αντιπολίτευσης είναι κατά πόσο οι γυναίκες θα αισθανθούν ασφαλείς να καταγγείλουν μισθολογικές ανισότητες, χωρίς να φοβούνται ότι την επόμενη ημέρα θα βρεθούν αντιμέτωπες με την ανεργία.

Στις κυβερνητικές παρεμβάσεις στον πρωτογενή τομέα αναφέρθηκε στην εισαγωγική τοποθέτησή του ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στην σημερινή (30/6) συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Συγκεκριμένα αναφερόμενος στις πρόσφατες πληρωμές της ΑΑΔΕ τόνισε τα εξής:

«Θέλω να συγχαρώ από καρδιάς τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, για το γεγονός ότι ήμασταν απολύτως συνεπείς στις δεσμεύσεις τις οποίες αναλάβαμε.
Έγιναν χθες πληρωμές 617 εκατομμυρίων ευρώ σε 530.000 αγρότες. Πάνω από τον αρχικό στόχο. Αναμένουμε και σήμερα πληρωμές περίπου 60 εκατομμυρίων για τον Πυλώνα ΙΙ.

Και νομίζω ότι αυτές οι πληρωμές, οι οποίες αναγνωρίστηκαν ως αξιόπιστες, ως ίσως οι πιο αξιόπιστες και οι πιο ποιοτικές από τους ίδιους τους αγρότες, είναι η καλύτερη απόδειξη ότι η μεγάλη μεταρρύθμιση της μετάπτωσης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ πέτυχε και αποδίδει.

Ήταν μία μεταρρύθμιση η οποία έπρεπε να γίνει. Γνωρίζαμε τις δυσκολίες. Κατεβλήθη τιτάνια προσπάθεια προκειμένου οι πληρωμές να γίνουν στην ώρα τους.

Και φυσικά, θέλω να τονίσω το γεγονός ότι πια έχουμε τη δυνατότητα, όπως θα μας πει στη συνέχεια και ο Υπουργός, να ανακατανείμουμε πόρους οι οποίοι περίσσεψαν από αυτούς που δεν τους δικαιούνται, σε αυτούς οι οποίοι πραγματικά τους δικαιούνται.

Άρα, η μεγάλη πλειονότητα των έντιμων αγροτών και κτηνοτρόφων είναι συντριπτικά ωφελημένοι από αυτή τη μεταρρύθμιση.

Από την αρχή του έτους έχουμε διαθέσει παραπάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Θα ακολουθήσει ένας νέος γύρος πληρωμών το φθινόπωρο.

Ενώ θέλω επίσης να τονίσω ότι όσοι παρανόμησαν, λογοδοτούν στη Δικαιοσύνη, με πρωτοβουλία αυτής της κυβέρνησης και των εθνικών αρχών.

Διερευνώνται σήμερα από τις εθνικές αρχές, να τονίσω και πάλι, 2.900 υποθέσεις. Έχουν ασκηθεί 1.151 διώξεις. Έχουν εξαρθρωθεί πέντε εγκληματικές οργανώσεις, με τους απατεώνες να επιστρέφουν τις αχρεωστήτως καταβληθείσες επιδοτήσεις.

Αυτή νομίζω είναι η καλύτερη απάντηση σε αυτούς που αμφισβήτησαν την ορθότητα αυτής της μεταρρύθμισης. Θέλω να θυμίσω ότι τη μεταρρύθμιση αυτή την ψήφισε μόνο η Νέα Δημοκρατία. Κανένα από τα υπόλοιπα κόμματα της Βουλής δεν συναίνεσε.

Όμως, σήμερα έχουμε κάθε λόγο να αισθανόμαστε δικαιωμένοι και πιστεύω ότι σε έναν χρόνο από τώρα, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί και όλα τα ψηφιακά και τεχνολογικά εργαλεία τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας και τα οποία τώρα αναπτύσσουμε, σε συνδυασμό με την τεχνολογία εντοπισμού των ζώων μέσα από τους βόλους, θα έχουμε ένα από τα καλύτερα συστήματα καταβολής αγροτικών επιδοτήσεων στην Ευρώπη.

Μας παίδεψε πολύ αυτή η υπόθεση. Εξακολουθεί και μας παιδεύει, αλλά σήμερα η μεγάλη πλειοψηφία των έντιμων αγροτών και κτηνοτρόφων έχει κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένη από αυτή την εξέλιξη. Προφανώς έχουμε πολλά να κάνουμε ακόμα.

Έχουμε να ανοίξουμε το καινούργιο ΟΣΔΕ όσο το δυνατόν πιο σύντομα, αλλά νομίζω ότι το συμπέρασμα είναι ένα: ένα ζήτημα το οποίο διογκώθηκε πολιτικά, δημιουργώντας πολλές εντυπώσεις, νομίζω ότι αποκτά τις αληθινές του διαστάσεις, κυρίως ως μία διαχρονική και διακομματική ασθένεια του «βαθέος κράτους» που βρίσκει τη λύση της εν κινήσει, χωρίς τις καταστροφικές συνέπειες που κάποιοι προέβλεπαν.

Νομίζω ότι αυτή είναι και η μεγάλη δύναμη αυτής της μεταρρύθμισης: να κόβεται ουσιαστικά ένας γόρδιος δεσμός δεκαετιών, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα μέλλον με πολύ περισσότερη διαφάνεια και αξιοπιστία».

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά στην αποκατάσταση της δυνατότητας εγγραφής των συνταξιούχων αναπηρίας στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), εφόσον συνεχίζουν να ασκούν αγροτική δραστηριότητα και πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Η σχετική εγκύκλιος, που υπογράφηκε από τον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρο Πρωτοψάλτη, δίνει σαφείς οδηγίες στις αρμόδιες υπηρεσίες για τη διαδικασία εγγραφής των συνταξιούχων αναπηρίας στο Μ.Α.Α.Ε. με την ιδιότητα του «επαγγελματία αγρότη» ή του «νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη».

Η νέα οδηγία αφορά και τις περιπτώσεις συνταξιούχων αναπηρίας με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, για τους οποίους μέχρι σήμερα υπήρχε περιορισμός ως προς την αναγνώριση της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη. Μετά την τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας, οι συνταξιούχοι αναπηρίας μπορούν στο εξής να εγγράφονται στο Μητρώο, εφόσον πληρούν και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις του ν. 3874/2010, όπως ισχύει.

Παράλληλα, με την ίδια εγκύκλιο παρέχονται αναλυτικές διευκρινίσεις προς τις αρμόδιες υπηρεσίες για τη χορήγηση βεβαιώσεων εγγραφής στο Μ.Α.Α.Ε., την απόδοση της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη, του νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη και του κατόχου αγροτικής εκμετάλλευσης, καθώς και για τη διαλειτουργικότητα της ψηφιακής υπηρεσίας του Μητρώου με τον ΕΦΚΑ.

Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε: «Με την εγκύκλιο αυτή δίνουμε καθαρές οδηγίες στις υπηρεσίες και αποκαθιστούμε μια αδικία για τους συνταξιούχους αναπηρίας που συνεχίζουν να ασκούν πραγματική αγροτική δραστηριότητα.

Στόχος μας είναι ένα Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων δίκαιο, λειτουργικό και αξιόπιστο, που αναγνωρίζει την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα και δεν αποκλείει ανθρώπους που παραμένουν ενεργοί στον πρωτογενή τομέα, εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για απλούστερες διαδικασίες, καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και έμπρακτη στήριξη όσων κρατούν ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο».

Την ανάγκη για επαρκή χρηματοδότηση των Ελλήνων αγροτών και την απλοποίηση των κανόνων της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) ανέδειξε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, που γίνεται στο Λουξεμβούργο, στις 22-23 Ιουνίου 2026.

Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τον κ. Σχοινά, επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη αποφάσεων, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εγχώριας γεωργίας.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα όπως ο ορισμός της ιδιότητας του αγρότη, η κατανομή των πόρων μεταξύ άμεσων ενισχύσεων και επενδυτικών κινήτρων, καθώς και η ενίσχυση της κατάρτισης και της εισόδου νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα.

Προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, ο Υπουργός ΑΑΤ, Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε τα εξής: «Eίναι μια κρίσιμη εβδομάδα, αυτή. Εδώ στο Λουξεμβούργο, στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, σήμερα εντείνεται η συζήτηση για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Κορυφώνεται αυτή η μεγάλη διαπραγματευτική διαδικασία που θα οδηγήσει στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική για τα επόμενα έξι χρόνια.

Σε αυτή τη μάχη η Ελλάδα μπαίνει αισιόδοξα, με επιχειρήματα, με ξεκάθαρες ιδέες και προτεραιότητες.

Πρώτη μας έγνοια είναι, φυσικά, να βεβαιωθούμε ότι το συνολικό ποσό στήριξης για τους Έλληνες αγρότες θα παραμείνει σημαντικό για την επόμενη εξαετία και δευτερευόντως οι κανόνες που θα διέπουν τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική. Πρέπει να είναι κανόνες απλοί, εύχρηστοι, χωρίς περιττές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Να μας επιτρέπουν την ευλυγισία να πάρουμε αυτές τις αποφάσεις που χρειάζεται η ελληνική γεωργία, όπως ποιος θα έχει την ιδιότητα του αγρότη στη χώρα μας, πώς θα αποφασίσουμε τον καταμερισμό μεταξύ επιδοτήσεων και κινήτρων επενδυτικών, πώς θα χτίσουμε τις συνθήκες για την επιμόρφωση και την είσοδο των νέων αγροτών στο επάγγελμα.

Όλα αυτά είναι μπροστά μας και σήμερα θα συζητηθούν εδώ και στην Ελλάδα. Αυτή η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει. 
Αύριο θα συζητήσουμε στο Μέτσοβο, στην Ήπειρο με όλους τους αρμόδιους αγροτικούς φορείς, ακριβώς αυτή τη νέα προοπτική της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).

Και στην Ελλάδα είναι κρίσιμη αυτή η βδομάδα, γιατί είναι η βδομάδα των πληρωμών. Μπαίνουμε στην τελική διευθέτηση των λεπτομερειών του σημαντικού πακέτου πληρωμών του Ιουνίου, που θα γίνει με το νέο σύστημα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Είμαι σε καθημερινή επαφή με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τον διοικητή της ΑΑΔΕ για να βεβαιωθούμε ότι αυτές οι πληρωμές θα γίνουν στην ώρα τους, στο ύψος των προσδοκιών, αλλά και ταυτόχρονα θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα την αναδιάρθρωση του ελληνικού συστήματος για τις αγροτικές πληρωμές. Χρειαζόμαστε ένα γερό σανίδι έτσι ώστε να μπορέσουμε να πατήσουμε για όλα αυτά που έρχονται τα επόμενα χρόνια».

Σύγκρουση Ισπανών με Κομισιόν για λιπάσματα

Στο μεταξύ σε μετωπική σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το ζήτημα της κατακόρυφης αύξησης των τιμών στα λιπάσματα προχώρησε ο Ισπανός Υπουργός Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, Λουίς Πλάνας, κατά την προσέλευσή του στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο κ. Πλάνας χαρακτήρισε τις έως τώρα προτάσεις των Βρυξελλών «απολύτως ανεπαρκείς», τονίζοντας ότι το πρόβλημα παραμένει οξύτατο και πλήττει άμεσα τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Παρά το γεγονός ότι οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να κινητοποιήσουν 540 εκατομμύρια ευρώ, αυξάνοντας το γεωργικό αποθεματικό, και επέτρεψαν στα κράτη-μέλη να συμπληρώσουν την ενίσχυση με εθνικούς πόρους έως και 200%, η ισπανική πλευρά ζητά οι δημόσιες ενισχύσεις να καλύπτουν το 100% του πρόσθετου κόστους, αντί για το εύρος 50% με 80% που προτείνει η Επιτροπή, ενώ παράλληλα απορρίπτει το ανώτατο πλαφόν στη συμπληρωματική εθνική χρηματοδότηση.

Οι προτάσεις για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), μετά το 2027, θα συζητηθούν στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις 22-23 Ιουνίου 2026.

Οι υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στην εφαρμογή της ΚΑΠ, την ενίσχυση της επικουρικότητας και τη διατήρηση κοινών στόχων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα κράτη-μέλη επιχειρούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο στήριξης της ευρωπαϊκής γεωργίας για την επόμενη προγραμματική περίοδο.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η κατάσταση στις αγροτικές αγορές και οι προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία συνεχίζει να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, τις εμπορικές ροές και την επισιτιστική ασφάλεια.

Στον τομέα της αλιείας, το Συμβούλιο θα ανταλλάξει απόψεις για την κατάσταση και τις κατευθύνσεις της βιώσιμης αλιείας στην ΕΕ ενόψει του 2027, έπειτα από σχετική παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι υπουργοί θα συζητήσουν, επίσης, την αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, εξετάζοντας την αποτελεσματικότητά της ως προς την προστασία των θαλάσσιων πόρων, τη βιωσιμότητα του κλάδου και τη διασφάλιση του εισοδήματος των αλιέων. Στη σύνοδο θα τεθούν και πρόσθετα θέματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Στα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας αναφέρθηκε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, προσερχόμενη στο τελευταίο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας (AgriFish).

Η κ. Παναγιώτου, η οποία θα προεδρεύσει των συνεδριάσεων, δήλωσε ότι το Συμβούλιο στέλνει το μήνυμα πως η γεωργία και η αλιεία παραμένουν στρατηγικοί πυλώνες για την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιωσιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε ό,τι αφορά τη γεωργία, η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Προεδρία επιδίωξε να διατηρήσει τον τομέα ψηλά στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα, σε μία περίοδο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, κλιματικές πιέσεις και αυξημένο κόστος παραγωγής.

Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου προωθήθηκαν πρωτοβουλίες που αφορούν στη στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ενώ καταγράφηκε πρόοδος σε ζητήματα που σχετίζονται με το εισόδημα των γεωργών και το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η Υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε νομοθετικές εξελίξεις, κάνοντας λόγο για πρόοδο σε φακέλους όπως η αναθεώρηση της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, ο Κανονισμός για το Φυτικό Αναπαραγωγικό Υλικό και η βιολογική γεωργία, σημειώνοντας ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς.

Καταλήγοντας, η Υπουργός ανέφερε ότι η συζήτηση για το μέλλον της γεωργίας και της αλιείας στην ΕΕ, θα πρέπει να επικεντρωθεί στη διατήρηση ισχυρών και ανθεκτικών πολιτικών που θα μπορούν να στηρίζουν τόσο τους σημερινούς παραγωγούς όσο και τις επόμενες γενιές.

Την ανάγκη να δοθεί μια συνολική και ουσιαστική απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική αλιεία υπογράμμισε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την προσέλευσή του στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ.

Όπως τόνισε, η αλιεία αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με σειρά σοβαρών πιέσεων.

Μεταξύ αυτών, ο κ. Σχοινάς περιέλαβε το υψηλό κόστος του πετρελαίου, το οποίο, όπως είπε, έχει καθηλώσει μεγάλο μέρος του αλιευτικού στόλου, καθώς και την εξάπλωση ξενικών ειδών, όπως οι λαγοκέφαλοι, που αποτελούν απειλή για τις ελληνικές θάλασσες.

Παράλληλα, στάθηκε στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες, οι οποίες δεν εφαρμόζουν τα ίδια πρότυπα με εκείνα που ισχύουν για τους Ευρωπαίους αλιείς.

«Όλες αυτές οι πιέσεις στην ελληνική αλιεία καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για μια συνολική απάντηση», σημείωσε ο κ. Σχοινάς.

Όπως γνωστοποίησε, την ερχόμενη Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής αλιείας.

Στόχος της συνάντησης, σύμφωνα με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι να διαμορφωθούν από κοινού ουσιαστικές και πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028–2034, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θέτει σε λειτουργία ηλεκτρονική πλατφόρμα διαβούλευσης, ενισχύοντας τη συμμετοχή των φορέων του αγροτικού τομέα στον εθνικό διάλογο.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη συγκέντρωση προτάσεων και θέσεων που θα συμβάλουν στη διαμόρφωση των εθνικών προτεραιοτήτων και πολιτικών για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την έναρξη της λειτουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας διαβούλευσης, για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028–2034 στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση (εδώ).

Η ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ τονίζει τα εξής:

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα φιλοξενείται στον κόμβο του ΕΣΠΑ ΔΙΑΥΛΟΣ, και αποτελεί βασικό εργαλείο διαβούλευσης στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, με τη συμμετοχή των μελών της Εταιρικής Σχέσης η οποία συστάθηκε, συγκροτήθηκε και λειτουργεί με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η λειτουργία της πλατφόρμας δίνει τη δυνατότητα στα μέλη της Εταιρικής Σχέσης, να υποβάλλουν τις προτάσεις τους, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων για τη νέα προγραμματική περίοδο. Παράλληλα περιλαμβάνει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, τα κείμενα προς διαβούλευση καθώς και το υποστηρικτικό υλικό των συνεδριάσεων της Εταιρικής Σχέσης και του Εθνικού Διαλόγου.

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων, για την ενίσχυση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών, την αξιοποίηση της γνώσης και της εμπειρογνωμοσύνης τους και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών για τη νέα ΚΑΠ, συνεισφέροντας στην επιτυχή κατάρτιση του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΕΣ) της χώρας.

Η διαπραγμάτευση για τη νέα ΚΑΠ αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τη χώρα, καθώς ο εθνικός διάλογος με τους φορείς του αγροτικού χώρου μπορεί να θέσει τις βάσεις για ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό παραγωγικό πρότυπο στην ελληνική γεωργία.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ευρείας συμμετοχής και της θεσμικής συνεργασίας, καλεί όλα τα μέλη της Εταιρικής Σχέσης να αναρτήσουν τις θέσεις τους για τα κείμενα διαβούλευσης, στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, συμβάλλοντας με τις προτάσεις και την εμπειρία τους στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων για τη νέα ΚΑΠ.

H Ουκρανία θα μπορούσε να λάβει περίπου 10 έως 12 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, για αγροτικές ενισχύσεις μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Αυτό υποστηρίζει ο επιχειρηματικός σύνδεσμος UCAB, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα κορυφαίων εταιρειών του ουκρανικού αγροδιατροφικού τομέα.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στους ηγέτες της ΕΕ, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, που γίνεται στις Βρυξέλλες, ότι η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιταχυνθεί, καθώς η χώρα έχει πληρώσει το υψηλότερο τίμημα για αυτό.

Στο ίδιο κλίμα η Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ για τη Διεύρυνση (COELA), η οποία περιλαμβάνει εμπειρογνώμονες από όλα τα 27 κράτη μέλη, ξεκίνησε την Τετάρτη, 17 Ιουνίου, να μελετά τα αποτελέσματα του ελέγχου για την είσοδο της Ουκρανίας και της Μολδαβίας στην ΕΕ. Είχε προηγηθεί, στις 15 Ιουνίου, στο Λουξεμβούργο, η επίσημη ανακοίνωση της ΕΕ για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Κίεβο.

Πληροφορίες των Ουκρανών αναφέρουν ότι στις Βρυξέλλες βρίσκονται αυτή την εποχή σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με την αναθεώρηση του μοντέλου κατανομής αγροτικών επιδοτήσεων της ΚΑΠ ενόψει της επόμενης διεύρυνσης της ΕΕ. Ορισμένες προτάσεις για την μεταρρύθμιση της επόμενης ΚΑΠ υποδηλώνουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται ήδη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. Αυτό το σενάριο επιβεβαίωσαν στον ΑγροΤύπο εκπρόσωποι από την Κομισιόν.

Μία από τις ιδέες που συζητούνται είναι η εισαγωγή ανώτατου ορίου (πλαφόν) στις επιδοτήσεις ανά γεωργική εκμετάλλευση. Μάλιστα βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για ανώτατο όριο πληρωμών στα 100.000 ευρώ.

Εάν η βασική στήριξη είναι περίπου 20 ευρώ ανά στρέμμα, τότε μια εκμετάλλευση περίπου 5.000 στρεμμάτων θα έφτανε ουσιαστικά σε αυτό το όριο.

Ωστόσο η Γερμανία έχει διαφωνίες στην επιβολή ενός ανώτατου πλαφόν στις αγροτικές ενισχύσεις, επειδή μια τέτοια απόφαση θα είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθούν τα χρήματα στα μεγάλα αγροκτήματα που διαθέτει.

Από τις Βρυξέλλες, επισημαίνουν επίσης ότι οι πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων της ΕΕ κατευθύνονται στα αγροκτήματα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΚΑΠ.

Πάντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ εξακολουθούν να διαπραγματεύονται τις παραμέτρους της νέας ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034. 

Μεγαλύτερη πρόσβαση των νέων αγροτών στη χρηματοδότηση, ζήτησε από τα κράτη μέλη της ΕΕ ο Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, μιλώντας σε εκδήλωση της DG AGRI και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Συγκεκριμένα τόνισε ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι ανάγκες των νέων αγροτών θα υποστηριχθούν επαρκώς στα επόμενα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης της νέας ΚΑΠ και στις Εθνικές Στρατηγικές για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία.

Να θυμίσουμε βέβαια ότι το Υπουργείο ΑΑΤ έχει αφήσει εδώ και μήνες απλήρωτους του Έλληνες Νέους Αγρότες, οι οποίοι είχαν καταθέση αίτηση ένταξης στην πρόσφατη πρόσκληση του προγράμματος.

Ο Επίτροπος Γεωργίας ανέφερε ακόμη ότι «σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπάρχουν ήδη διαθέσιμοι σημαντικοί πόροι για την υποστήριξη επενδύσεων στη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές.

Σύμφωνα με τα τρέχοντα  στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, τα χρηματοοικονομικά μέσα ανέρχονται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ.

Στο πλαίσιο των τελευταίων Προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης, τα δάνεια και οι εγγυήσεις - με συνεισφορά 447 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΓΤΑΑ - απέφεραν επενδύσεις άνω των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το τέλος του 2024. 

Αυτό καταδεικνύει το  ισχυρό αποτέλεσμα μόχλευσης που μπορούν να δημιουργήσουν τα χρηματοοικονομικά μέσα. Και αυτό ακριβώς είναι το είδος της μόχλευσης που χρειαζόμαστε.  

Τα χρηματοοικονομικά μέσα μπορούν να κινητοποιήσουν  με επιτυχία πρόσθετες επενδύσεις  για τους αγρότες και τις αγροτικές επιχειρήσεις, μετριάζοντας παράλληλα την πίεση, τόσο στους ευρωπαϊκούς όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς. 

Καθώς τα κράτη μέλη προετοιμάζουν τα μελλοντικά τους Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, η πρόκληση δεν είναι απλώς η διάθεση χρηματοδότησης.  Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι είναι προσβάσιμη η χρηματοδότηση στους νέους αγρότες, καλά στοχευμένη και προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες της γεωργίας.  

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσεγγίσουμε όσους αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα εμπόδια στις επενδύσεις, που είναι κυρίως οι νέοι αγρότες. Σημαίνει επίσης διεύρυνση του φάσματος των διαθέσιμων προϊόντων για την υποστήριξη προτεραιοτήτων, όπως η βιώσιμη γεωργία, η ψηφιοποίηση, η ενεργειακή απόδοση και η καινοτομία.

Τα χρηματοοικονομικά μέσα αποφέρουν αποτελέσματα μόνο όταν χρησιμοποιούνται με σωστή στρατηγική, είναι δομημένα αποτελεσματικά και αντικατοπτρίζουν στην εφαρμογή τους τις πραγματικότητες του γεωργικού κλάδου. Για αυτόν τον λόγο είναι τόσο σημαντικός ο διάλογος μεταξύ αγροτών, τραπεζιτών και διαχειριστικών αρχών.

Μαζί με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Πλατφόρμα Παροχής Συμβουλών (fi-compass) το επόμενο διάστημα θα παρουσιάσουμε μια δέσμη πρακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων για όλη την Ευρώπη. 

Τους επόμενους μήνες, θα ξεκινήσουμε επίσης μια πανευρωπαϊκή έρευνα, σχετικά με την πρόσβαση στην χρηματοδότηση, βοηθώντας τα κράτη μέλη να προετοιμάσουν τα μελλοντικά Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια για τη νέα ΚΑΠ.

Και στο πλαίσιο της μελλοντικής ΚΑΠ, προτείνουμε ένα ειδικό «Πακέτο Εκκίνησης» για χρηματοδότηση στους νέους αγρότες, το οποίο συμπληρώνεται από ευκαιρίες για περαιτέρω χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας».

Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, για την περίοδο 2028-2034, περιλαμβάνεται στα θέματα που θα συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Ιουνίου 2026.

Οι ηγεσίες της ΕΕ θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τους για το επόμενο ΠΔΠ, ορμώμενοι από το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου 2026.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ταμείου της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034 θα καθοριστεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Προτεραιότητα πάντως για τη χώρα μας παραμένει η προστασία των πόρων για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), καθώς και η διασφάλιση ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας δεν θα καταλήξει σε μεγαλύτερες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ.

Αξιοποιώντας το διαπραγματευτικό πλαίσιο που παρουσίασε η κυπριακή Προεδρία, στις 11 Ιουνίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συζητήσουν τα βασικά στοιχεία του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης προόδου όσον αφορά τους νέους ιδίους πόρους.

Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους.

Στην επιστολή πρόσκλησής του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τονίζει ότι η συζήτηση θα επικεντρωθεί στα βασικά στοιχεία που μπορούν να διευκολύνουν την επίτευξη συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της προόδου στο ζήτημα των νέων ιδίων πόρων της ΕΕ, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμοι για τη χρηματοδότηση των αυξημένων ευρωπαϊκών φιλοδοξιών.

Η Κυπριακή Προεδρία έχει ήδη παρουσιάσει το πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο, προτείνοντας μείωση κατά 2% ή 32,8 δισ. ευρώ στο συνολικό ύψος των δαπανών σε σχέση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προβλέπει προϋπολογισμό ύψους 2 τρισ. ευρώ για την επταετία.

Παρά τα πρώτα βήματα προόδου, οι θέσεις των κρατών-μελών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά μεταξύ τους.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, η Κυπριακή Προεδρία έχει πλέον θέσει στο τραπέζι τα πρώτα συγκεκριμένα διαπραγματευτικά μεγέθη, γεγονός που επιτρέπει στους ηγέτες να περάσουν από τη συζήτηση της αρχιτεκτονικής του προϋπολογισμού στη δύσκολη διαπραγμάτευση των αριθμών. Η ΕΕ χρειάζεται το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο να βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία από την 1η Ιανουαρίου 2028, ενώ θα απαιτηθεί ολόκληρο το 2027 για την ολοκλήρωση της απαραίτητης νομοθεσίας και την προετοιμασία των εθνικών διοικήσεων. «Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Ένωση να βρεθεί το 2028 χωρίς εγκεκριμένο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό είναι απλώς αδιανόητο», σημείωσε ο αξιωματούχος.

Προτάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Από την πλευρά της η Επιτροπή πρότεινε τον εκσυγχρονισμό και τη διαφοροποίηση του συστήματος εσόδων του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Η δέσμη μέτρων αποσκοπεί στη μείωση του φόρτου για τα κράτη μέλη και στη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησης των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ένωσης.

Προτείνει πέντε νέους ιδίους πόρους, με βάση:

• το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ), το οποίο θα αποφέρει έσοδα από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
• τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ), ο οποίος θα αποφέρει έσοδα από τις ενσωματωμένες εκπομπές ορισμένων εισαγόμενων εμπορευμάτων στην ΕΕ
• τα μη συλλεγόμενα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, με την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή επί του βάρους των εν λόγω μη συλλεγόμενων αποβλήτων (όπως υπολογιστές, έξυπνα τηλέφωνα, ταμπλέτες, τηλεοράσεις, εκτυπωτές)
• έναν ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνού, με βάση τον ελάχιστο συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζεται από κάθε κράτος μέλος στα προϊόντα καπνού
• έναν εταιρικό πόρο για την Ευρώπη (CORE), δηλαδή μια ετήσια κατ’ αποκοπή εισφορά από όλες τις εταιρείες, εκτός από τις ΜμΕ, που δραστηριοποιούνται και πραγματοποιούν πωλήσεις στην ΕΕ με καθαρό ετήσιο κύκλο εργασιών τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι νέοι πόροι, σε συνδυασμό με τις προσαρμογές των υφιστάμενων πόρων, θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 58,2 δισ. ευρώ ετησίως (σε τιμές 2025) μόλις τεθούν σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2028.

Ανακοινώθηκε η συνεργασία του AGEA (Agenzia per le Erogazioni in Agricoltura), που είναι ο επίσημος Οργανισμός Πληρωμών της Ιταλίας, με την Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ) της ΑΑΔΕ, για την πληρωμή των αγροτικών ενισχύσεων στην χώρα μας. 

«Θα πληρωθούν όλοι σε σύντομο χρονικό διάστημα και θα πληρωθούν όσοι το δικαιούνται», τόνισε, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, αναφερόμενος στις πληρωμές ενισχύσεων των Ελλήνων αγροτών.

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με δηλώσεις πρώην διοικητών του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Ιταλία, αξιοποιώντας συστήματα τεχνικών ελέγχου και παρακολούθησης γης, έχει φθάσει στο σημείο να πληρώνει την βασική ενίσχυση στον παραγωγό την ημέρα που υποβάλλει τη δήλωση ΟΣΔΕ.

Η σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥπΑΑΤ αναφέρει τα εξής:

Μήνυμα ευρωπαϊκής εμπιστοσύνης στις αλλαγές που υλοποιεί η Ελλάδα στον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα στο σύστημα αγροτικών πληρωμών εξέπεμψε η κοινή συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά με τον Ιταλό Υπουργό Γεωργίας, Francesco Lollobrigida, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα συνοδευόμενος από τη διοίκηση του AGEA, ενός από τους πλέον αναγνωρισμένους οργανισμούς πληρωμών της Ευρώπης.

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς υπογράμμισε ότι η αναδιάρθρωση του συστήματος πληρωμών αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί στον πρωτογενή τομέα, εξηγώντας στον Ιταλό υπουργό την πρόοδο που έχει ήδη συντελεστεί. «Για πρώτη φορά φέτος πληρώνουμε με το νέο σύστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η προσαρμογή της ΑΑΔΕ στις απαιτήσεις των αγροτικών ενισχύσεων είναι μια σύνθετη αλλά απολύτως αναγκαία διαδικασία.

Ο υπουργός έστειλε παράλληλα ξεκάθαρο μήνυμα προς τον αγροτικό κόσμο, διαβεβαιώνοντας ότι «κανένας Έλληνας γεωργός δεν θα χάσει όσα δικαιούται», ενώ σημείωσε ότι «οι μόνοι που έχουν λόγο να ανησυχούν είναι όσοι δεν δικαιούνται πληρωμές». Όπως τόνισε, η μετάβαση στο νέο μοντέλο έχει ως στόχο οι πληρωμές να πραγματοποιούνται «με αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και διαφάνεια», αποκαθιστώντας πλήρως την αξιοπιστία του συστήματος.

Ταυτόχρονα, ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στις αλλαγές που υλοποιεί η ελληνική κυβέρνηση στο σύστημα αγροτικών πληρωμών και ειδικότερα στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στο νέο μοντέλο λειτουργίας έστειλε από την Αθήνα ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας, Francesco Lollobrigida

Ο Ιταλός υπουργός αποκάλυψε ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στενή συνεργασία ανάμεσα στους δύο οργανισμούς πληρωμών, αναφέροντας πως η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει ανταλλαγή τεχνογνωσίας, πληροφοριών και καλών πρακτικών, με στόχο την επιτάχυνση της μετάβασης στο νέο σύστημα.

Με ιδιαίτερη έμφαση ο κ. Lollobrigida εξέφρασε την πεποίθηση ότι η μεταρρύθμιση θα αποδώσει αποτελέσματα, δηλώνοντας ότι η διαδικασία που έχει δρομολογήσει η ελληνική κυβέρνηση «θα κατακτήσει τους στόχους που έχει θέσει για να πληρωθούν όλοι σε σύντομο χρονικό διάστημα και να πληρωθούν όσοι δικαιούνται να πληρωθούν».

Ο ίδιος υπογράμμισε, επίσης, ότι η Ιταλία βρίσκεται στο πλευρό της Ελλάδας σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα, η Ιταλία και το Υπουργείο μας είναι στη διάθεση της Ελλάδος», ενώ πρόσθεσε πως «βρισκόμαστε πραγματικά στο πλάι της ελληνικής κυβέρνησης, προκειμένου η Ελλάδα να ξεπεράσει τη δύσκολη και απαιτητική αυτή περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα πληρωμών».

Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν επίσης στην ανάγκη διατήρησης ισχυρής χρηματοδότησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2028, εκφράζοντας προβληματισμό για ενδεχόμενες περικοπές πόρων, ενώ συζήτησαν τις προοπτικές δημιουργίας μεγαλύτερης υπεραξίας στον πρωτογενή τομέα μέσω επενδύσεων, καινοτομίας και καλύτερης οργάνωσης της παραγωγής.

Κοινό μέτωπο Ελλάδας και Ιταλίας για μέλλον της ΚΑΠ, αγροτικές πληρωμές και παραγωγή υπεραξίας

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της συνάντησης των δύο αντιπροσωπειών Ελλάδας και Ιταλίας, υπό τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά και τον Ιταλό ομόλογό του, Francesco Lollobrigida, επιβεβαιώθηκε η κοινή βούληση των δύο χωρών να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν το μέλλον του ευρωπαϊκού πρωτογενούς τομέα.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η μετάβαση της χώρας στο νέο σύστημα διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων μέσω της ΑΑΔΕ, οι προοπτικές της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η προστασία και ανάδειξη της ποιότητας των ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών προϊόντων, καθώς και ζητήματα αλιευτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πορεία της μεταρρύθμισης του συστήματος αγροτικών πληρωμών, με την ελληνική πλευρά να παρουσιάζει τα βήματα που υλοποιούνται για τη μετάβαση στο νέο μοντέλο διαχείρισης των ενισχύσεων μέσω της ΑΑΔΕ. Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς ανέδειξε τον σύνθετο χαρακτήρα της μεταρρύθμισης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται «εν κινήσει», καθώς η χώρα οφείλει ταυτόχρονα να διασφαλίζει την ομαλή καταβολή των ενισχύσεων προς τους παραγωγούς και να οικοδομεί ένα νέο, πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα πληρωμών.

Η εμπειρία της Ιταλίας στον τομέα των αγροτικών πληρωμών αποτέλεσε βασικό σημείο αναφοράς της συζήτησης. Ο Ιταλός Υπουργός Γεωργίας Francesco Lollobrigida υπογράμμισε τη σημασία της τεχνικής προετοιμασίας και της θεσμικής συνέχειας κατά τη διάρκεια τέτοιων μεταβάσεων, σημειώνοντας ότι η Ιταλία έχει περάσει από αντίστοιχες διαδικασίες εκσυγχρονισμού. Όπως ανέφερε, η ελληνική προσπάθεια συνιστά ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια, τεχνολογική αναβάθμιση και σταθερότητα στις πληρωμές των αγροτών. Στο ίδιο πλαίσιο, η ιταλική αντιπροσωπεία εξέφρασε την πρόθεσή της να υποστηρίξει ενεργά την ελληνική πλευρά κατά τη μεταβατική περίοδο, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη συνεργασία των αρμόδιων οργανισμών πληρωμών των δύο χωρών.

Οι δύο αντιπροσωπείες αντάλλαξαν επίσης απόψεις για τις εξελίξεις γύρω από τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης ισχυρής χρηματοδότησης για τον πρωτογενή τομέα σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών προκλήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη η επόμενη ΚΑΠ να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη, να μειώσει το διοικητικό βάρος για τους παραγωγούς και να ενισχύσει πολιτικές που προάγουν την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις, την καινοτομία και την παραγωγή προστιθέμενης αξίας.

Τόσο η ελληνική όσο και η ιταλική πλευρά συμφώνησαν ότι η ευρωπαϊκή γεωργία καλείται να ανταποκριθεί σε νέες απαιτήσεις χωρίς να αποδυναμωθεί η παραγωγική της βάση. Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η ανάγκη η νέα ΚΑΠ να δίνει μεγαλύτερο βάρος στα κίνητρα και λιγότερο στις γραφειοκρατικές διαδικασίες, να στηρίζει ουσιαστικά τους νέους αγρότες και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν πιο ανθεκτικό και εξωστρεφή αγροδιατροφικό τομέα. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της στενής συνεργασίας των μεσογειακών χωρών ενόψει των κρίσιμων ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το μέλλον της αγροτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη ζητήματα που αφορούν την προστασία των ποιοτικών αγροδιατροφικών προϊόντων της Μεσογείου, με έμφαση στους ελέγχους, την αυθεντικότητα των προϊόντων και την προάσπιση εμβληματικών παραγωγών όπως το ελαιόλαδο, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα φρούτα και τα λαχανικά.

Στη συνάντηση συμμετείχαν από ελληνικής πλευράς ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης και ο Πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Πρωτογενή Τομέα, Γιάννης Οικονόμου. Την ιταλική αντιπροσωπεία πλαισίωσαν, μεταξύ άλλων, ο Πρέσβης της Ιταλίας στην Ελλάδα, Paolo Cuculi, ο διπλωματικός σύμβουλος, Cesare Morbelli, ο Εμπορικός Ακόλουθος, Mario Savona, καθώς και εκπρόσωποι ιταλικών επιχειρήσεων με παρουσία στην Ελλάδα.

Για άνοιγμα της πλατφόρμας του ΟΣΔΕ, στις 22 Ιουνίου, έκανε λόγο ο Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Γιάννης Ανδριανός, απαντώντας στην Βουλή σε σχετική ερώτηση του Βουλευτή Φθιώτιδας κ. Γιάννης Σαρακιώτη. 

Οι καθυστερήσεις στην ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και στην έναρξη του ΟΣΔΕ, οι απλήρωτες επιδοτήσεις, η εξαίρεση των αγροτών της Φθιώτιδας από τις ενισχύσεις για τη μηδική, το εργαλείο ελέγχου του «monitoring» και οι μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι αποτέλεσαν τα κύρια ζητήματα, τα οποία έθεσε ο Βουλευτής Φθιώτιδας, Γιάννης Σαρακιώτης, προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω επίκαιρης ερώτησής του στη Βουλή.

Όπως επισήμανε αρχικά ο κ. Σαρακιώτης: «Η έναρξη της εαρινής καλλιεργητικής περιόδου έχει ξεκινήσει προ πολλού και δυστυχώς βρίσκει χιλιάδες παραγωγούς να αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα ρευστότητας, εξαιτίας, όχι μόνο των προβλημάτων και των κουτσουρεμένων επιδοτήσεων των περασμένων ετών, της μη καταβολής των επιδοτήσεων του περασμένου έτους που έπρεπε να είχαν καταβληθεί μέχρι τώρα, αλλά και εξαιτίας των υπέρογκων αυξήσεων στην ενέργεια, στα λιπάσματα και στα καύσιμα. Σαν να μην έφταναν όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στην ύπαιθρο, έχουν να αντιμετωπίσουν την πρωτοφανή καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και την πρωτοφανή στα χρονικά καθυστέρηση για την έναρξη της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ.

Παρά το γεγονός ότι η ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είχε δεσμευθεί για έναρξη της διαδικασίας μέχρι τα τέλη του Απριλίου, φτάσαμε στις 15 Ιουνίου και ακόμη κανείς στην ελληνική περιφέρεια δε γνωρίζει πότε θα ανοίξει το ΟΣΔΕ και πότε θα έχουμε την ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη». Δικαιολογίες από την Α.Α.Δ.Ε. και από το Υπουργείο έχουμε ακούσει πάρα πολλές, αλλά λύσεις άμεσες σε καμία περίπτωση δεν έχουμε δει».

Εν συνεχεία, ο Βουλευτής Φθιώτιδας τόνισε: «Η ουσία, κ. Υπουργέ, είναι ότι στις 27 χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι 26 όχι μόνο έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία υποβολής του ΟΣΔΕ, αλλά την έχουν ολοκληρώσει κιόλας. Στην “Ελλάδα 2.0” του κ. Μητσοτάκη δεν έχουμε καν ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία. Δε θα ξεχάσουμε και το γεγονός ότι μέχρι το 2020 η διαδικασία ξεκινούσε το Μάρτη, και μέχρι τα τέλη Μαΐου γνωρίζετε πολύ καλά ότι ολοκληρωνόταν. Άρα, οφείλετε να απαντήσετε στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα για ποιο λόγο παρατηρείται αυτή η πρωτοφανής καθυστέρηση και για την ενεργοποίηση της «Κάρτας Αγρότη» και για την έναρξη υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ. Και να μας πείτε την ακριβή ημερομηνία του πότε θα ξεκινήσουν. Εκτός αυτού, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι αγρότες σε πολλούς νομούς όπως στο Νομό Φθιώτιδας, είδαν στην Κοινή Υπουργική Απόφαση της 8ης  Ιουνίου -της προηγούμενης εβδομάδας- ότι εξαιρούνται από την καταβολή της ενίσχυσης de minimis για τη μηδική. Σε μια περιοχή, όπως η Φθιώτιδα, που είναι από τις κορυφαίες σε παραγωγή μηδικής, βλέπουμε μια εξαίρεση η οποία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί σε καμία περίπτωση και έχει προκαλέσει την εύλογη ανησυχία και αγανάκτηση των αγροτών».

Έναντι των πρακτικών ζητημάτων, τα οποία τέθηκαν από τον κ. Σαρακιώτη, η απάντηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης ήταν εκ νέου υποσχέσεις για το «άνοιγμα της πλατφόρμας στις 22 Ιουνίου», ενώ ο κ. Ανδριανός περιορίστηκε σε αναφορές περί «ανάγκης διαλειτουργικότητας των νέων συστημάτων» και «αυτοματοποίηση της ροής των δεδομένων», τη στιγμή που οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα αντιμετωπίζουν απτά προβλήματα επιβίωσης και η καθυστέρηση λειτουργίας της νέας πλατφόρμας πολλαπλασιάζει τα βάρη για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους και τους οδηγεί στο να εγκαταλείπουν τις εκμεταλλεύσεις τους. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό ότι για την εξαίρεση της Φθιώτιδας από τις ενισχύσεις για το τριφύλλι, ο Υφυπουργός μετακύλησε τις ευθύνες στις «υπηρεσίες», οι οποίες «έκριναν ποιες Περιφερειακές Ενότητες έπρεπε να ενισχυθούν».

Κατά τη δευτερολογία του, ο Βουλευτής Φθιώτιδας υπογράμμισε: «Κάνετε τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ. Το μείζον αυτό ζήτημα, δεν το είχατε προετοιμάσει; Δε το γνωρίζατε; Δε γνωρίζατε ότι θα έχουμε δηλώσεις ΟΣΔΕ; Δε γνωρίζατε ότι θα έπρεπε να ενεργοποιηθεί η Κάρτα Αγρότη; Ήταν κάτι που προέκυψε σήμερα;
Το να ανοίξει την πλατφόρμα του ΟΣΔΕ, και μια υπηρεσιακή κυβέρνηση θα τα έκανε.
Την ενεργοποίηση μιας Κάρτας, και μια υπηρεσιακή κυβέρνηση θα την έκανε. Έχουμε φτάσει, αντί να συζητούμε για το μέλλον του πρωτογενή τομέα και για τη θωράκισή του από την κλιματική κρίση, να συζητάμε για τα πλέον αυτονόητα και τα απολύτως απαραίτητα.
Τα οικολογικά σχήματα πότε θα πληρωθούν; Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις; Έχουμε διαβάσει δελτία Τύπου για τέλη Μάρτη, τέλη Απρίλη, τέλη Μάη και συνεχίζονται τα τέλη...

Χρήματα δεν βλέπουν οι αγρότες.  Επειδή είπατε κάποια στιγμή για τους ελέγχους, βεβαίως να γίνονται έλεγχοι. Κανένας δεν έχει πει κάτι διαφορετικό.
Γνωρίζετε, όμως ότι το monitoring, αντί για εργαλείο ελέγχου, έχει καταστεί αυτήν τη στιγμή ένας μηχανισμός τιμωρητικός που μειώνει τα κονδύλια του πρωτογενούς τομέα.
Ποιοι ελέγχουν, κ. Υπουργέ, τις φωτογραφίες; Γιατί, αν ισχύουν αυτά που ακούμε για κάποιους νεαρούς φοιτητές που έχουν αναλάβει να κάνουν αυτήν τη δουλειά, ελπίζω να το διαψεύσετε. Από εκεί και πέρα, θα επανεξεταστούν για το monitoring τα αιτήματα του 2025;»
Παράλληλα, ο κ. Σαρακιώτης έθεσε και τα θέμα του προγράμματος «Νέοι Αγρότες», των μετακινούμενων κτηνοτρόφων και των φημολογούμενων αυξήσεων στον Ε.Λ.Γ.Α. σημειώνοντας:
«Νέοι Αγρότες», πρόγραμμα από το 2024. Στη χώρα που πλήττεται από την υπογεννητικότητα, σε μια χώρα στην οποία η περιφέρεια ερημώνει, το πρώτιστο καθήκον μιας κυβέρνησης είναι να στηρίξει προγράμματα νέων αγροτών. Εδώ περιμένουν από το 2024 να καταβληθούν τα χρήματα, τα οποία δικαιούνται. Είναι δυνατόν αντί για στρατηγική προτεραιότητα να έχει μπει και αυτό στις καλένδες;
Μετακινούμενοι κτηνοτρόφοι. Κύριε Υπουργέ, τα όσα συμβαίνουν αυτήν την περίοδο είναι τραγικά με τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους. Δε γνωρίζουν αν θα μετακινήσουν τα κοπάδια τους. Δε ξέρουν τι θα κάνουν τα κοπάδια σε περιοχές οι οποίες δεν είναι κατάλληλες το καλοκαίρι. Δεν τα μετακινούν το καλοκαίρι 4 μήνες, για να αλλάξουν παραστάσεις. Τα μετακινούν, επειδή προφανώς στην περιοχή που βρίσκονται τον χειμώνα, δεν αντέχουν τα ζώα το καλοκαίρι.
Τέλος, κάτι ακούγεται για νέες αυξήσεις στον ΕΛΓΑ. Πέρυσι σπάσανε όλα τα κοντέρ των αυξήσεων. Ευελπιστώ να διαψεύσετε τις φήμες».

Το μήνυμα ότι η Ελλάδα θα διασφαλίσει για τα επόμενα έξι χρόνια περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα έστειλε από τη Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια πολιτικής εκδήλωσης της ΔΕΕΠ Νέας Δημοκρατίας Χαλκιδικής, παρουσία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη.

Ο κ. Σχοινάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν πρόκειται να παρακολουθήσει παθητικά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αλλά θα διεκδικήσει πόρους, εργαλεία και μεγαλύτερη ευελιξία για τους Έλληνες παραγωγούς.

«Η χώρα μας θα έχει για τα επόμενα έξι χρόνια πάνω από 20 δισ. ευρώ για τους Έλληνες αγρότες», τόνισε χαρακτηριστικά, στέλνοντας μήνυμα αισιοδοξίας προς τον αγροτικό κόσμο για τη νέα προγραμματική περίοδο.

Αναφερόμενος στις προτεραιότητες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Υπουργός περιέγραψε τα «τρία μεγάλα εργοτάξια» της νέας περιόδου: την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμών, τη διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ και την ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μετάβαση του συστήματος πληρωμών στη νέα εποχή, σημειώνοντας ότι ενδεχομένως να υπάρξουν μεταβατικές δυσκολίες, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης θα αποτελέσουν εγγυητές της ομαλής μετάβασης.

«Δεν έχετε τίποτα να φοβάστε», ανέφερε απευθυνόμενος στους παραγωγούς, ζητώντας παράλληλα πίστωση χρόνου καθώς, όπως είπε, «οι αλλαγές γίνονται εν κινήσει».

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να διεκδικήσει στη νέα ευρωπαϊκή συζήτηση περισσότερη εθνική ευελιξία και λιγότερη γραφειοκρατία, επισημαίνοντας ότι οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής γεωργίας και των μεσογειακών καλλιεργειών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως οι παραγωγικές συνθήκες της Βόρειας Ευρώπης.

Παράλληλα, έθεσε ως κεντρικό στόχο τη μετάβαση από μια πολιτική που περιορίζεται στις ενισχύσεις και τις αποζημιώσεις σε μια πολιτική που δημιουργεί μεγαλύτερη υπεραξία για τον παραγωγό, αυξάνει το εισόδημά του και ενισχύει την παρουσία των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Υπουργός προειδοποίησε για τον κίνδυνο των εύκολων συνθημάτων και των ανέξοδων υποσχέσεων, σημειώνοντας ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει πως η πρόοδος δεν έρχεται με «μαγικά ραβδιά», αλλά με σοβαρότητα, σχέδιο και συνέπεια.

Αναφερόμενος στις επερχόμενες πολιτικές εξελίξεις, υπογράμμισε ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει «στο δρόμο της προκοπής και της λογικής», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι πολίτες θα επιλέξουν ξανά τη σταθερότητα και τη σοβαρότητα απέναντι στον λαϊκισμό και τις εύκολες υποσχέσεις.

Η προστασία της περιουσίας, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η στήριξη των επενδύσεων, η ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και η ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που αγγίζουν άμεσα ή έμμεσα τον αγροτικό κόσμο και περιλαμβάνονται στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Η πρόταση του Προέδρου και των βουλευτών της Κ.Ο. της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος πραγματοποιείται σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής. Αρκετά από τα προτεινόμενα άρθρα προς αναθεώρηση, όπως η εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, η επιστολική ψήφος, οι αλλαγές στην ποινική ευθύνη υπουργών, η επιλογή ανώτατων δικαστών ή η αναμόρφωση διαδικασιών της Δικαιοσύνης, δεν έχουν άμεση σύνδεση με την καθημερινότητα των αγροτών, επηρεάζουν όμως συνολικά τη λειτουργία των θεσμών και του κράτους.

ΔΙΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Μέσα στην πρόταση της ΝΔ περιλαμβάνεται φυσικά η αναθεώρηση του περίφημου άρθρου 16 για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, που αποτελεί μόνιμη πηγή αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Ήδη η Αμερικανική Γεωργική Σχολή έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει την ίδρυση ΑΕΙ κι έχει καταθέσει τα σχετικά έγγραφα.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ  

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αγρότες παρουσιάζει η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 17, καθώς προβλέπεται η συνταγματική προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας αλλά συνολικά της περιουσίας. Η διάταξη αυτή διευρύνει το πεδίο προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών και αφορά άμεσα τους κατόχους αγροτικής γης, μονάδων, ζωικού κεφαλαίου αλλά και ατόμων που ασχολούνται με τη θάλασσα κι έχουν αντίστοιχο κεφάλαιο για αλιεία ιχθυοκαλλιέργεια, οστρακοκαλλιέργεια κ.ά. Αυτό έχει τη σημασία του γιατί με τον νόμο Κατσέλη η προστασία αφορούσε μόνο στην πρώτη κατοικία και όχι σε άλλα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία.

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ  

Προτείνεται η δυνατότητα αποζημίωσης σε περιπτώσεις όπου περιορίζεται η χρήση μιας ιδιοκτησίας χωρίς να πραγματοποιείται απαλλοτρίωση. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους αγρότες. Αυτό συμβαίνει διότι κατά καιρούς έχουν τεθεί περιορισμοί σε καλλιέργειες, αγροτεμάχια ή εκτάσεις λόγω περιβαλλοντικών, χωροταξικών ή άλλων ρυθμίσεων, χωρίς να προβλέπεται πάντοτε αποζημίωση ενώ καθυστερεί τρομακτικά η απόδοση της γης (π.χ. γύρω από αεροδρόμια).

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΟΜΗΣΗΣ

Στο ίδιο άρθρο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης και η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Αυτές οι διατάξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο αξιοποίησης ακινήτων και περιουσιακών στοιχείων στην ελληνική ύπαιθρο.

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Η Νέα Δημοκρατία προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 24, το οποίο αφορά στη συνταγματική κατοχύρωση της λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.

Οι διατάξεις αυτές συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις ανάγκες των αγροτικών νοικοκυριών: η λειψυδρία, οι πλημμύρες, οι παρατεταμένοι καύσωνες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την αγροτική παραγωγή. Η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις αρδευόμενες καλλιέργειες ενώ η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους των αγροτικών εκμεταλλεύσεων ή να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα σε γεωργικές γαίες υψηλής παραγωγικότητας.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΦΟΡΟΥΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Εξίσου σημαντικές για τις αγροτικές επιχειρήσεις θεωρούνται οι προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 78. Σύμφωνα με την πρόταση, φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν θα μπορεί να επιβάλλεται με αναδρομική ισχύ. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην εθνική οικονομία. Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί μεγαλύτερη φορολογική ασφάλεια και προβλεψιμότητα για τον επιχειρηματικό σχεδιασμό. Όμως, αυτή η διάταξη έρχεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τις αλλαγές που προτείνονται για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Με την πρότασή της η ΝΔ ενώ ορθώς προτείνει να μην υπάρχει αναδρομική φορολόγηση αντιφάσκει στις ρυθμίσεις για τους πόρους για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δίνει έτσι «ελευθέρας» στους δήμους για φορολογικά βάρη και αλλαγές τιμολογιακών πολιτικών, όποτε θέλουν, χωρίς ταβάνι και δίχως να πέφτει ουσιαστικός λόγος στον πολίτη, στις εταιρείες ή τους συνεταιρισμούς, παρά μόνο μία θολή διαβούλευση.

ΒΙΩΣΙΜΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ ΚΡΑΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 79, σύμφωνα με την οποία ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία και οι φορείς, που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ετήσιο απολογισμό. Η διάταξη αφορά και οργανισμούς ή φορείς που σχετίζονται με τον αγροτικό τομέα και διαχειρίζονται δημόσιους πόρους ή ευρωπαϊκές ενισχύσεις ή αποζημιώσεις.

ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΟΙ ΦΟΡΟΙ ΜΕΣΩ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 102 για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Προβλέπεται μεγαλύτερη φορολογική αποκέντρωση. Οι ΟΤΑ θα μπορούν να επιβάλλουν τοπικούς ή ειδικούς φόρους και τέλη ενώ οι προϋπολογισμοί τους θα καταρτίζονται ύστερα από δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους. Εφόσον περάσει η πρόταση αυτή αναμένεται να επηρεαστούν άμεσα οι αγροτικές περιοχές και οι δήμοι ν΄ αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση και υλοποίηση τοπικών έργων υποδομής, όπως αρδευτικά δίκτυα, αγροτική οδοποιία και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις αλλά και να πυροδοτήσουν νέες αυξήσεις τιμολογίων, που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν υπέρμετρα τον πληθυσμό της υπαίθρου.

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 86 ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο παρουσιάζει και η προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών. Ζητεί την κατάργηση της υποχρεωτικής διαβίβασης στοιχείων στη Βουλή και της αρμοδιότητάς της να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση. Για τους αγρότες, η συγκεκριμένη διάταξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των εξελίξεων γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 86 σε συνδυασμό με διάταξη που ουσιαστικά άρει τη μονιμότητα (με τη διαδικασία της αξιολόγησης) και τη βελτίωση διατάξεων περί αυτονομίας των δικαστών, βελτιώνει θεωρητικά το πλαίσιο. Ωστόσο, δεν δίνει αξιόπιστη και σαφή πρόταση πως θα μπορούσε να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο. Και είναι γνωστό ότι και στην περίπτωση των Τεμπών και στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ άνθρωποι που κατήγγειλαν προβλήματα ή ατασθαλίες βρέθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι απροστάτευτοι και να βιώνουν χρονοβόρες πειθαρχικές διαδικασίες και ταλαιπωρία.

Τα προτάγματα και οι κατευθύνσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034, που θα πρέπει να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής, επισημάνθηκαν κατά τη συνεδρίαση της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, ώστε ν΄ ανακάμψει ο αγροτικός χώρος, μετά τη δύσοσμη υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Καθώς το θεσμικό πλαίσιο αλλάζει, μεταβάλλεται ο τρόπος κατανομής των επιδοτήσεων. Ο διπλός αγροτικός κουμπαράς, με τον Πυλώνα Ι (που είχε τις αγροτικές επιδοτήσεις), παραμένει έως το 2027, ενώ ο Πυλώνας ΙΙ (επενδύσεις, αγροτοπεριβαλλοντικά κ.ά.) πάει μέχρι το 2029, ώσπου και οι δύο κουμπαράδες ενοποιούνται με τη νέα ΚΑΠ.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΓΟΡΑΣ

Με τη νέα ΚΑΠ, μετά το 2028, εξήγησε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνης Φιλιππής, θα υπάρξει το EU Facility (γεωργικό αποθεματικό) συνολικού προϋπολογισμού 72 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έναν κουμπαρά περίπου 63 δισ. ευρώ, στον οποίο προστίθενται ουσιαστικά άλλα 6,3 δισ. ευρώ που αφορούν το safety net. Επιπλέον, δρομολογείται άλλος ένας κουμπαράς περίπου 8,7 δισ. ευρώ ως εργαλείο της Ε.Ε., ώστε να αντιμετωπιστούν κρίσεις της αγοράς (γεωπολιτικές κ.ά.) που προκαλούν αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ

Με τη νέα ΚΑΠ προβλέπονται χρήματα για γεωργικές συμβουλές και τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής. Επισημάνθηκε πως στο Ταμείο Ανάκαμψης υπήρξε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης καλλιεργειών, το οποίο, δυστυχώς, κατά τον γ.γ. Αντώνη Φιλιππή, δεν είχε αντίστοιχη ανταπόκριση. Μπόρεσαν να προχωρήσουν μόνο 28 επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 18 εκατ. ευρώ.

ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ

Σημεία σύγκλισης των κομμάτων ήταν τα εξής: η απόλυτη ανάγκη ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού και συγκράτησης του ήδη υπάρχοντος, η στήριξη της κτηνοτροφίας, η έμφαση στην προσαρμοσμένη έρευνα και στην αγροτική εκπαίδευση, η δημιουργία έργων υποδομής, η στήριξη ανά κλάδο και προϊόν, καθώς και η προώθηση πόρων στην καινοτομία και στις πολιτικές για την παραμονή στην ύπαιθρο.

Κατά τη νέα προγραμματική περίοδο επισημάνθηκε πως ο κουμπαράς για την ΚΑΠ μειώνεται δραστικά σε 14,5 δισ. ευρώ αλλά δύναται υπό όρους να ξεχειλώσει και να φτάσει τα 20 δισ. ευρώ. Όμως, ο κλοιός σφίγγει και τα χρήματα εξαρτώνται από την εθνική συμμετοχή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι οικολογικές – περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της νέας ΚΑΠ. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η χώρα μας δεν τα πήγε καλά, λόγω και της πολυπλοκότητας του ελληνικού στρατηγικού σχεδίου 2021-27. Το θέμα των οικολογικών σχημάτων έχει ταλαιπωρήσει μέχρι σήμερα αφάνταστα τους παραγωγούς, γεγονός που έχει επισημανθεί κατά καιρούς και στις επιτροπές της Βουλής.

ΝΕΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ

Οι βουλευτές ζήτησαν ανασχεδιασμό του προγράμματος νέων γεωργών, διότι, ενώ πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό πρόγραμμα, υψηλό ποσοστό των νέων παραγωγών που μπαίνει στα προγράμματα δεν καταφέρνει τελικά να μείνει μόνιμα στο επάγγελμα. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Μπούμπας, βουλευτής Σερρών της Ελληνικής Λύσης, ένας νέος παραγωγός έρχεται και 59 αναχωρούν προς συνταξιοδότηση!

ΤΟΠΙΚΕΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ

Βουλευτές από διαφορετικά κόμματα (Μαρία Αντωνίου, ΝΔ), (Πάρις Κουκουλόπουλος, αντιπρόεδρος ΠΑΣΟΚ), (Μανώλης Χνάρης, τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΑΣΟΚ) ζήτησαν στοχευμένες παρεμβάσεις ανά κλάδο (π.χ. δεντροκαλλιέργεια), ανά προϊόν (π.χ. γούνα) και ανά γεωγραφική περιοχή (νησιά - απομονωμένες ηπειρωτικές περιοχές).

ΓΕΝΕΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ

Ζητήθηκε να συνεχιστεί το πρόγραμμα στήριξης των γενετικών πόρων και γενικότερα των αυτόχθονων φυλών.

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΙΧΜΗΣ

Βουλευτές ζήτησαν επίσης τη στήριξη εμβληματικών προϊόντων μίας περιοχής ή γενικότερα ελληνικών προϊόντων μείζονος σημασίας, όπως είναι λ.χ. το ελαιόλαδο ή η φέτα.

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Ζητήθηκε προτεραιότητα στον κτηνοτροφικό τομέα, όπου η χώρα μας είναι ελλειμματική. Ο κ. Χνάρης επισήμανε ότι χρειάζεται να υπάρξει εξορθολογισμός ως προς την εξισωτική αποζημίωση με κατεύθυνση προς τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. «Παλιότερα εξισωτική αποζημίωση έπαιρναν οι κατ’ επάγγελμα κτηνοτρόφοι 70.000 και τώρα παίρνουν 250.000», ανέφερε χαρακτηριστικά.

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ

Μέριμνα ζητήθηκε και για τη βιολογική γεωργία και την βιολογική κτηνοτροφία. Επίσης, απλοποίηση των διαδικασιών, ώστε να μη ξανασυμβούν τα προβλήματα, που προέκυψαν.\

ΧΑΜΕΝΟΙ ΠΟΡΟΙ

Έως το 2027 η χώρα μας προοιωνιζόταν πως θα λάβει περίπου 19,5 δισ. ευρώ. Βουλευτές της αντιπολίτευσης, κυρίως από την πλευρά της ανανεωτικής και της κομμουνιστικής Αριστεράς (Διαμάντω Μανωλάκου, ΚΚΕ), υπολογίζουν πως χάθηκαν αυτή την επταετία περίπου 1 δισ. ευρώ και δεν έφτασαν ποτέ στους αγρότες. Επισημάνθηκε η ανάγκη να ξεκαθαριστεί το τοπίο και στον οργανισμό του ΟΠΕΚΕΠΕ, που μεταφέρθηκε στην ΑΑΔΕ και τα χρήματα να δοθούν στους πραγματικούς παραγωγούς.

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ

Ο πρόεδρος της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής, Γιάννης Οικονόμου, ζήτησε να υπάρξουν λύσεις στο θέμα της χρηματοδότησης, διότι πολλοί αγρότες και οργανώσεις διαμαρτύρονται πως δεν έχουν πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα.

ΥΠΟΔΟΜΕΣ - ΝΕΡΟ

Κατά την Αργυρώ Ζέρβα, γενική γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, προβλέπονται στη νέα ΚΑΠ προγράμματα για την ύπαιθρο. Οι κύριες δράσεις είναι LEADER, μεταποίηση, δημόσιες υποδομές και AKIS. Υπάρχει, δηλαδή, ο κουμπαράς του 10% για τις αγροτικές περιοχές. Το ανώτατο ποσό που τίθεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέρχεται στα 280 ευρώ ανά εκτάριο. Σε επίπεδο υποδομών αντιμετωπίζεται πλέον το νερό ως ενιαίος πόρος, διότι κατά το παρελθόν έργα ύδρευσης εντάσσονταν στο ΕΣΠΑ ενώ έργα άρδευσης στο ΠΑΑ. Οι βουλευτές ζήτησαν να δοθούν λύσεις σε ό, τι αφορά στις υποδομές του νερού, που σε πολλές περιπτώσεις δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους παραγωγούς να καλλιεργήσουν και επιβαρύνει δραματικά και το κόστος παραγωγής.

Τα συν και τα πλην του πλαισίου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 μαζί με τις προτάσεις, που έχουν κατατεθεί μέχρι στιγμής, αναλύθηκαν από τους αρμόδιους γενικοί γραμματείς του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και  Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα και Αντώνη Φιλιππή, στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Η τελική πρόταση δεν έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τονίστηκαν τα εξής:

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ: Με τη νέα ΚΑΠ 2028-34 η βασική ενίσχυση, η αναδιανεμητική και η ενίσχυση για τους νέους παραγωγούς εντάσσονται στον ίδιο κουμπαρά. Αυτές οι επιδοτήσεις θα μειωθούν, πλην των ενισχύσεων για νέους παραγωγούς.

ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ: Η εισοδηματική ενίσχυση θα είναι μικρότερη αλλά θα υπάρξει ιδιαίτερη μέριμνα για τους νέους παραγωγούς, τις γυναίκες και τις μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ: Προβλέπεται να ενισχυθούν δημοσιονομικά και να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σ΄ αυτές με τη νέα ΚΑΠ μετά το 2028.

ΝΕΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ: Σήμερα το πρόγραμμα Νέων Γεωργών μπορεί να φτάσει ως τα 42.500 ανά δικαιούχο, πέρα από τις άμεσες ενισχύσεις. Στη νέα ΚΑΠ η συμπληρωματική στήριξη των νέων γεωργών ενσωματώνεται μαζί με τη βασική αρχή και την αναδιανεμητική ενίσχυση στο νέο σύστημα περιορισμένης και περισσότερο στοχευμένης εισοδηματικής στήριξης. Όμως, οι γεωργοί νεαρής ηλικίας θα τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης, από άποψη κονδυλίων.

ΕΜΠΟΔΙΑ ΕΙΣΟΔΟΥ: Απαιτείται όμως, προσοχή, διότι η πρόταση της επιτροπής προβλέπει την υποχρεωτική εκπόνηση ειδικής μελέτης για τα εμπόδια εισόδου και παραμονής των νέων παραγωγών στον πρωτογενή τομέα ώστε οι παρεμβάσεις των κρατών - μελών να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και ν’ αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τα ζητήματα πρόσβασης στη γη, χρηματοδότηση, τη γνώση και τη διαδοχή των εκμεταλλεύσεων. Οι νέοι θα έχουν προτεραιότητα και στα επενδυτικά μέτρα.

ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΣΤΗΡΙΞΗ: Στις προτάσεις της Ελλάδας προτείνεται στοχευμένη στήριξη στην κτηνοτροφία και τις ζωοτροφές, για λόγους ανθεκτικότητας και επισιτιστικής ασφάλειας.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ: Προτεραιότητα δίνει στα επενδυτικά μέτρα, όπως είναι τα σχέδια βελτίωσης και οι δράσεις συμβουλευτικής. Προβλέπονται και στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά δεν ξεκαθαρίστηκε ποια θα είναι.

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ – ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ: Το κομμάτι των φιλοπεριβαλλοντικών ενισχύσεων για βιολογικά, γεωργία ακριβείας, οικολογικά σχήματα τοποθετείται πλέον σε έναν κουμπαρά αντί για πυλώνα Ι και πυλώνα ΙΙ. Χρηματοδοτούνται δράσεις για τη βιοποικιλότητα, τη διατήρηση και ανάπτυξη γενετικών πόρων, την ευζωία των ζώων, τη μείωση των ροών και την προστασία ιδιαίτερων αγροτικών οικοσυστημάτων. Στη νέα ΚΑΠ προβλέπεται συγχώνευση των παρεμβάσεων σ’ ένα ενιαίο πλαίσιο, επιδιώκοντας μεγαλύτερη απλούστευση και ευκολότερη εφαρμογή.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: Σήμερα η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στηρίζει την ανταγωνιστικότητα του αγροδιατροφικού τομέα μέσω ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων. Σχετίζονται με μέτρα, που συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής. Σ΄ αυτά υπάγονται τα σχέδια Βελτίωσης, η μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, τα τομεακά προγράμματα και τα έργα υποδομών στις αγροτικές περιοχές. Πλέον αλλάζει ο τρόπος χρηματοδότησης. Οι επενδύσεις που αφορούν άμεσα τους αγρότες παραμένουν εντός του προϋπολογισμού της ΚΑΠ. Όμως οι δημόσιες υποδομές και ορισμένα αναπτυξιακά προγράμματα θα χρηματοδοτούνται μέσω του ενιαίου ταμείου κάθε κράτους-μέλους. Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα, που δεν ευνοεί τους ανθρώπους της υπαίθρου για κράτη, όπως η Ελλάδα.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ – ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ – ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ: Στην παλαιά ΚΑΠ υπήρχαν μέτρα για συλλογικές δράσεις, κατάρτιση, συμβουλευτική υποστήριξη και διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή. Τα μέτρα αυτά τηρούνται και στη νέα ΚΑΠ. Όμως, οι παρεμβάσεις αυτές δεν μπαίνουν στον κουμπαρά – οριοθετημένο προϋπολογισμό για τη νέα ΚΑΠ. Μπαίνουν σ΄ ένα ενιαίο ταμείο εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης. Έτσι, τα χρήματα αυτά θα εξαρτηθούν κι από την ετοιμότητα του ελληνικού κράτους.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: Τα μέτρα αυτά αφορούν κυρίως στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, στη βελτίωση του δημογραφικού, στην τόνωση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην ύπαιθρο και στην ανάπτυξη θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διατηρεί τις σχετικές παρεμβάσεις εντός κανονισμού. Προβλέπει όμως χρηματοδότηση εκτός του οριοθετημένου προϋπολογισμού αλλά μέσω του ενιαίου ταμείου των εθνικών σχεδίων περιφερειακής και εταιρικής σχέσης.

ΚΟΝΔΥΛΙΑ: Ο κοινοτικός προϋπολογισμός δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη. Για την Κοινή Αγροτική Πολιτική σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελάχιστο, δεσμευμένο χρηματοδοτικό ποσό, ύψους περίπου 300 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, που προβλέπονται για το Unity Safety Net.

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ: Υποχρεωτικά, το 10% των πόρων των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων (ΕΠΕΣ) εταιρικής σχέσης, θα πρέπει να κατευθύνονται προς αγροτικές περιοχές. Επίσης, προβλέπεται να δοθούν πιο γρήγορα πόροι, που είχαν αρχικά προβλεφθεί για την ενδιάμεση αναθεώρηση των ΕΠΕΣ, το 2031. Τα κονδύλια υπολογίζεται πως θα «τρέξουν» προς τους αγρότες και τις αγροτικές περιοχές, ήδη από την έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου, αντί για πολύχρονες αναμονές. 

«Το ακατάσχετο όριο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ από τα 1.250 ευρώ που είναι σήμερα», όπως ανακοίνωσε, από την Βουλή, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ, Στράτου Σιμόπουλου.

Και πρόσθεσε: «Το 2015 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ όρισε το ακατάσχετο στα 1.250 ευρώ. Αυτή ήταν η Ελλάδα της δημοσιονομικής ασφυξίας. Είμαι σε θέση, λοιπόν, να ανακοινώσω ότι το ακατάσχετο όριο αυξάνεται από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ.

Η αύξηση αυτή του 28%, είναι μεγαλύτερη από τον σωρευτικό πληθωρισμό της τελευταίας περιόδου που είναι 20,8%. Είναι μια πράξη Δικαιοσύνης. Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης προς την κοινωνία.

Να προσθέσω ότι η πρωτοβουλία αυτή δεν είναι αποσπασματική. Εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος, η οποία βασίζεται σε μια πάρα πολύ απλή αρχή: Να δίνουμε στους πολίτες πραγματικές δυνατότητες επανεκκίνησης.

Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι ήδη ορατά.

Σήμερα η Ελλάδα εμφανίζει ιδιωτικό χρέος ίσο με το 94,5% του ΑΕΠ, είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ανέρχεται στο 121,4%.

Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών, που το 2016 είχε φθάσει στο 48,5%, βρίσκεται πλέον στο 3,3%, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.

Και μόνο μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις ύψους 6,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Να πω επίσης ότι με το νομοσχέδιο που βρίσκεται αυτές τις ημέρες σε δημόσια διαβούλευση, προχωρούμε σε μια ακόμη πολύ ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι δεσμευμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί.

Για πρώτη φορά δίνουμε τη δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού σε όσους καταβάλλουν το 25% της βασικής οφειλής τους και ρυθμίσουν το υπόλοιπο ποσό. Επιβραβεύουμε, δηλαδή, τη συνέπεια. Γιατί η συνέπεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τιμωρητική λογική.

Και να προσθέσω σε αυτό ότι κάνουμε και μία σειρά από άλλες πολιτικές: Μειώνουμε το κατώφλι ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ στον εξωδικαστικό μηχανισμό και περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες και επιχειρήσεις, έτσι, αποκτούν πρόσβαση σε ένα εργαλείο που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν.

Δίνουμε επίσης τη δυνατότητα νέας ρύθμισης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως και 72 δόσεις. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Προχωρά ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, από όταν λειτουργήσει το Φθινόπωρο, ο οποίος απευθύνεται ακριβώς στους ευάλωτους οφειλέτες που κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους.

Να πω συνολικά ότι αυτά γενικά όλα μαζί σωρευτικά είναι το πραγματικό νόημα της δεύτερης ευκαιρίας.

Από το 2019 μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει αλλάξει, όσο αλλάζει η χώρα, αλλάζουν και οι δυνατότητές της και η οικονομική πρόοδος δεν έχει κανένα νόημα αν δεν μετατρέπεται σε κοινωνική πρόοδο. Αυτό ακριβώς είμαστε εδώ να κάνουμε. Είναι μια πράξη δικαιοσύνης και μία πράξη που αντανακλά την πολιτική μιας κυβέρνησης που αποφασίζει με το βλέμμα στους πολίτες».

Τρεις βασικές προτεραιότητες βάζει στο τραπέζι ο νέος υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρμόδιος για την Κτηνοτροφία, Αθανάσιος Καββαδάς: την αντιμετώπιση των επιζωοτιών, τη βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και την αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης του κράτους με τον παραγωγό.

Υπηρέτησε ως τεχνικός στην Πολεμική Αεροπορία και πήρε τίτλους σπουδών μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς στη Φιλοσοφία και στη Διοίκηση-Μάνατζμεντ από το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών κι αφυπηρέτησε ως αξιωματικός. Προερχόμενος από την Αυτοδιοίκηση είναι εκλεγμένος 4 φορές στη μονοεδρική περιφέρεια της Λευκάδας από το 2015. 
Γεννημένος το 1962 από τις 21 Απριλίου 2026 ορκίστηκε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Θεωρεί πως είναι μία δύσκολη συγκυρία για τον Έλληνα παραγωγό εξαιτίας και των προβλημάτων που προέκυψαν από τις επιζωοτίες, τα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Σημειώνει πως δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις αλλά σταθερά βήματα για τη βελτίωση του εισοδήματος του παραγωγού. Θεωρεί πως αυτό μπορεί να συμβεί μέσα από στοχευμένη διάθεση κονδυλίων, την έρευνα, την ανάδειξη ελληνικών προϊόντων και παραπροϊόντων και μέσα από την κυκλική οικονομία αλλά και την είσοδο νέων παραγωγών στο επάγγελμα.

Ολόκληρη η συνέντευξή του έχει ως εξής:

Αναλάβατε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στον τομέα της Κτηνοτροφίας σε μία δύσκολη συγκυρία. Έχοντας δει τις πρώτες αδυναμίες από κοντά, ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες ως υφυπουργός;

«Ανέλαβα πράγματι σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, με τον κτηνοτροφικό κόσμο να δοκιμάζεται από τις επιζωοτίες, το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες διαπίστωσα ότι οι άνθρωποι της παραγωγής δεν ζητούν μεγάλα λόγια. Ζητούν παρουσία, γρήγορες λύσεις κι ένα κράτος που να λειτουργεί δίπλα τους και όχι μακριά από τα προβλήματά τους.

Η πρώτη και πιο άμεση προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση των επιζωοτιών με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, με επιτήρηση αλλά και με οικονομική στήριξη των πληγέντων. Η δεύτερη μεγάλη προτεραιότητα είναι η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας, ώστε να διατηρηθεί η παραγωγή και να μείνουν οι άνθρωποι στον τόπο τους. Χρειάζεται να αξιοποιήσουμε παραγωγικά κάθε διαθέσιμο εργαλείο στήριξης, εθνικό και ευρωπαϊκό, με πρώτη και κύρια την νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική – και αυτό αφορά και την μεταποίηση και όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Και η τρίτη προτεραιότητα, είναι να αποκαταστήσουμε τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον παραγωγό και στο κράτος.

Είναι βασική προϋπόθεση, για να μπορέσει ο πρωτογενής τομέας να προχωρήσει μπροστά, το να έχουμε διαφάνεια, καθαρούς κανόνες και αξιοπιστία στους ελέγχους και στις ενισχύσεις. Προσωπικά, πιστεύω πολύ στην παρουσία στο πεδίο και στον ανοιχτό διάλογο με τους ίδιους τους παραγωγούς – και αυτό έχω προσπαθήσει να κάνω από την πρώτη στιγμή, να τους ακούσω από κοντά, να συζητήσουμε και να βρούμε μαζί απαντήσεις στα προβλήματα».

Ποια είναι η κατάσταση, που επικρατεί αυτή τη στιγμή με τον αφθώδη πυρετό και την ευλογιά και τι μέτρα θα λάβει από εδώ και μπρος το ΥΠΑΑΤ ώστε να μην έχουμε το ίδιο πρόβλημα μαζικής εξάπλωσης επιζωοτιών;

«Και στις δύο ζωονόσους υπάρχει σαφώς καλύτερη εικόνα και μεγαλύτερος επιχειρησιακός έλεγχος. Τις τελευταίες ημέρες έχουμε ελάχιστα κρούσματα ευλογιάς και αφθώδους πυρετού. Η κατάσταση παραμένει απαιτητική, όμως χάρη στην συνεχιζόμενη επιτήρηση, τα αυστηρά πρωτόκολλα, την επιχειρησιακή εγρήγορση όλων των κτηνιατρικών υπηρεσιών σε Υπουργείο, Περιφέρεια και Δήμους αλλά και με την πολύτιμη συνεργασία των ίδιων των παραγωγών, η εικόνα βελτιώνεται.

Παράλληλα, στηρίζουμε τους κτηνοτρόφους αλλά και τους συναφείς κλάδους. Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι ενισχύσεις ξεπερνούν τα 213 εκατ. ευρώ και αφορούν αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα, αναπλήρωση εισοδήματος και πρόγραμμα ενίσχυσης αγοράς ζωοτροφών.  Μόνο στη Λέσβο, έχουν καταβληθεί περίπου 726.000 ευρώ σε αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα, ενώ έχουν δεσμευθεί 8 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων του νησιού.

Έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες για να πληρωθούν η απώλεια εισοδήματος, η ενίσχυση για ζωοτροφές και για το γάλα που δεν χρησιμοποιήθηκε, ενώ θα γίνουν και επιπλέον πληρωμές για θανατωθέντα ζώα. Παράλληλα, ξεκίνησε η διακίνηση ώριμων τυριών, με πάνω από 500 τόνους να έχουν ήδη φύγει από το νησί ενώ με διάταξη προβλέφθηκε η απαλλαγή από φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Επομένως, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού, ούτε μαγικές λύσεις. Συνεχίζουμε με αυστηρή επιτήρηση και εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας με πρόληψη και άμεση αντιμετώπιση κάθε πιθανού κρούσματος – και βέβαια με σταθερή και συνεπή στήριξη των παραγωγών».

Ο τομέας της Κτηνοτροφίας στην Ελλάδα διαρκώς φθίνει και με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ η κατάσταση χειροτέρεψε. Η Ευρωπαία εισαγγελέας κ. Λάουρα Κοβέσι μας ψέγει για μία σειρά από ζητήματα. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προχωρήσει το ΥΠΑΑΤ προκειμένου να βελτιωθεί το κλίμα καχυποψίας, που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Ευρωπαία εισαγγελέα;

«Κοιτάξτε να δείτε, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ανέδειξε διαχρονικές παθογένειες – και αυτό δεν το λέμε για να κρυφτούμε πίσω από το πρόβλημα, αλλά γιατί αναγνωρίζουμε το βάθος και την έκτασή του. Μόνο έτσι μπορούμε να διορθώσουμε τις αδυναμίες που τραυμάτισαν την αξιοπιστία ενός, κατά τα άλλα πολύτιμου, μηχανισμού ενισχύσεων. Η κυβέρνηση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας και για την σωστή κατανομή των ενισχύσεων σε αυτούς που τις δικαιούνται. Οι αρμοδιότητες του ΟΠΕΚΕΠΕ μεταφέρθηκαν στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, μια κομβική μεταρρύθμιση που αποτελεί το πρώτο βήμα για την πλήρη αναμόρφωση του συστήματος ενώ τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν αυστηρούς διασταυρωτικούς ελέγχους, αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, νέα ψηφιακά εργαλεία, ηλεκτρονική ταυτοποίηση ζωικού κεφαλαίου. Και, βέβαια, υπάρχει σταθερή  συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις αρμόδιες αρχές ώστε κάθε ευρώ ευρωπαϊκής ενίσχυσης να αξιοποιείται με πλήρη διαφάνεια».

Ένα από τα ζητήματα που έχουν τεθεί και στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής είναι το θέμα της αξιοποίησης υποπροϊόντων και παραπροϊόντων (π.χ. μαλλί, δέρματα κ.ά.). Τι σκοπεύετε να κάνετε, αντί να φεύγουν για το εξωτερικό σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές ή να μένουν αδιάθετα;

«Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι η Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής συστάθηκε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης Μητσοτάκη με στόχο ν’ αναδειχθούν οι σύγχρονες προτεραιότητες, να κατατεθούν και να αξιοποιηθούν προτάσεις για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Είμαστε στο πρώτο στάδιο αυτής της προσπάθειας. Θα πρέπει να μελετηθούν όλες οι μέθοδοι αξιοποίησης των υποπροϊόντων της κτηνοτροφίας ή των παραπροϊόντων μιας αγροτικής εκμετάλλευσης. Άλλωστε, η χάραξη μιας συνολικής στρατηγικής για την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας είναι μια πρόκληση που δεν απασχολεί μόνο την Ελλάδα, αλλά και πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Προϋποθέτει νέο θεσμικό πλαίσιο και  χρηματοδοτικά προγράμματα για την αξιοποίηση υποπροϊόντων ή παραπροϊόντων του πρωτογενούς τομέα που σήμερα αποδίδουν ελάχιστα ή και καθόλου έσοδα.

Στην Ελλάδα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ελληνικών προϊόντων και η ανάπτυξη μεταποιητικών υποδομών είναι οι δύο βασικοί άξονες στους οποίους θα πρέπει να κινηθούμε. Στην περίπτωση του μαλλιού, τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται ερευνητικές πρωτοβουλίες που εξετάζουν νέες χρήσεις του, όπως η αξιοποίησή του για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικών και οργανικών λιπασμάτων, μια κατεύθυνση που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.

Στα δέρματα των παραγωγικών ζώων οι δυσκολίες συνδέονται με τη συρρίκνωση της εγχώριας μεταποιητικής δραστηριότητας, αλλά και με τις επιπτώσεις που έχουν προκαλέσει οι επιζωοτίες στις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, καταβάλλονται προσπάθειες για την ενίσχυση των διαύλων διάθεσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διατήρηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων αυτών. Επομένως, η αξιοποίηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των προϊόντων μας και η σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με την έρευνα, την καινοτομία και τη μεταποίηση είναι προϋπόθεση ώστε αυτά τα προϊόντα να γίνουν πηγή εισοδήματος για τον κτηνοτρόφο».

Το μεταφορικό και το ενεργειακό κόστος έχει ανέβει και τα τρόφιμα είναι εξαιρετικά ακριβά για τον καταναλωτή. Ποια μέτρα σχεδιάζει η κυβέρνηση αυτή τη στιγμή ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση στην αγορά;

«Η αύξηση του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους δεν είναι ελληνικό πρόβλημα, είναι παγκόσμιο και πιέζει τους παραγωγούς φτάνοντας μέχρι τους καταναλωτές. Γι’ αυτό η κυβέρνηση εξαντλεί όλα τα δημοσιονομικά περιθώρια στην εφαρμογή μέτρων, ξεκινώντας από την πηγή - τη μείωση του κόστους παραγωγής και τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος. Μεταξύ άλλων:
• Προχωρά η πλήρης επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
• Διαμορφώθηκε ειδικό πλαίσιο για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα.
• Υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις για λιπάσματα και ζωοτροφές.
• Συνεχίζονται οι άμεσες ενισχύσεις άνω των 3 δισ. ευρώ ετησίως μέσω της ΚΑΠ.
• Προβλέφθηκε και αναδιανομή περίπου 160 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της κτηνοτροφίας και βασικών καλλιεργειών. Ωστόσο, επειδή σε όλα αυτά χρειάζεται μία ευρωπαϊκή απάντηση, η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών, που ασκούν πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση διεκδικώντας κοινή πολιτική διαχείριση της αύξησης του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους και άμεσα αλλά και για να δημιουργήσουμε ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για την επόμενη μέρα, ώστε ο παραγωγός να μπορεί να σχεδιάζει και να συνεχίζει να παράγει με μεγαλύτερη ασφάλεια».

Τι νέα κίνητρα σκοπεύετε να θεσπίσετε εν όψη και της νέας ΚΑΠ ώστε ν΄ αντιμετωπίσετε το ζήτημα της γήρανσης του κτηνοτροφικού πληθυσμού και της κοινωνικής συνοχής της υπαίθρου;

«Στόχος μας είναι, αφενός να στηρίξουμε τις μικρομεσαίες αγροτικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και, αφετέρου, να προσελκύσουμε τους νέους στην ελληνική ύπαιθρο -  να τους προσφέρουμε δηλαδή προϋποθέσεις για επαρκή εισοδήματα και πραγματική προοπτική. Ως προς το πρώτο, πέρα από όσα προανέφερα, είχαμε μέτρα μείωσης φόρων, εισφορών και ενεργειακού κόστους, για πρώτη φορά εφαρμόστηκε ρύθμιση για τα «κόκκινα» αγροτικά δάνεια για 21.000 αγρότες και 700 συνεταιρισμούς.

Ως προς το δεύτερο, είχαμε τα δύο τελευταία προγράμματα Νέων Αγροτών, έως 39 ετών, που αθροιστικά φθάνουν στο ύψος του 1 δισ. ευρώ, με επιδότηση έως 40.000 ευρώ για κάθε ωφελούμενο, καθώς και προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Μέσα από τη νέα ΚΑΠ, η Ελλάδα διεκδικεί περισσότερους πόρους, τόσο στις ειδικές δράσεις για τους νέους αγρότες, ώστε οι νέοι άνθρωποι να αισθανθούν ότι μπορούν να χτίσουν το μέλλον τους στον πρωτογενή τομέα, όσο και συνολικά για άμεσες και έμμεσες ενισχύσεις στον γεωργικό τομέα, ώστε η ελληνική ύπαιθρος και ο αγροτικός κόσμος να έχουν ανάπτυξη με ανθεκτικότητα, διάρκεια και ευμάρεια».  

Η κυβέρνηση μελετά την καθολική εφαρμογή του εργόσημου σε όλους τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Αυτό τονίστηκε στην συνάντηση που είχε η ΕΘΕΑΣ με την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα. Νίκη Κεραμέως. 

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης (28 Μαΐου) και η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα που σχετίζονται με την απασχόληση εργατικού δυναμικού σε περίοδο αυξημένων αναγκών για τη συλλογή, πρώτη επεξεργασία, καθώς και μεταποίηση σειράς ευπαθών φρούτων.

Από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας συμμετείχαν: η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα. Νίκη Κεραμέως, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης και ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκος Μηλαπίδης. Από την ΕΘΕΑΣ συμμετείχαν: ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, κ. Παύλος Σατολιάς, το μέλος του Δ.Σ. ΕΘΕΑΣ και Πρόεδρος της Κοινοπραξίας Συνεταιρισμών Ημαθίας, κ. Χρήστος Γιαννακάκης και οι πρόεδροι των Συνεταιρισμών «ΝΕΟΣ  ΑΛΙΑΚΜΩΝ», κ. Βασίλης Γαλάνης, «ΑΣΕΠΟΠ ΝΑΟΥΣΑΣ», κ. Σταύρος Κοτζιάμπασης, ο Οικονομολόγος του «Α.Σ. ΝΑΟΥΣΑΣ», κ. Βαγγέλης Κυριαζόπουλος, καθώς και ο Γενικός Διευθυντής της ΕΘΕΑΣ, κ. Μόσχος Κορασίδης.

Από πλευράς των παριστάμενων οργανώσεων, τέθηκαν τέσσερα βασικά θέματα και δόθηκαν οι ακόλουθες απαντήσεις.

1. Η εφαρμογή ειδικών ρυθμίσεων απασχόλησης κατά την περίοδο συγκομιδής, αντίστοιχων με εκείνες που ισχύουν σε κλάδους με έντονη εποχικότητα, όπως ο ξενοδοχειακός κλάδος.
Διευκρινίστηκε ότι εντός των προβλέψεων εφαρμογής του νόμου, μπορεί να γίνει, είτε με συλλογική σύμβαση εργασίας, είτε με εφαρμογή τοπικού συμφώνου εργασίας. Επίσης για όσους φορείς απασχόλησης ζητούν εξαίρεση από τις 150 ώρες υπερωρίας, αυτό μπορεί να γίνει με αίτημα στο Υπουργείο Εργασίας.

2. Η απολογιστική εφαρμογή του συστήματος αναγγελίας και καταγραφής της απασχόλησης των εργαζομένων με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, προκειμένου να καταγράφονται οι μεταβολές που προκύπτουν στην απασχόληση, χωρίς τον κίνδυνο παραβάσεων και επιβολής προστίμων.
Απαντήθηκε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα μπορεί να επιλεγεί από τους φορείς απασχόλησης εξαρχής, με δήλωσή τους.

3. Το ζήτημα της καθολικής εφαρμογής του εργόσημου σε όλους τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, σύμφωνα με τον ΚΑΔ, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις και παραβάσεις, ειδικά στις μικτές εκμεταλλεύσεις ζωικής και φυτικής παραγωγής.
Απαντήθηκε ότι το ζήτημα έχει ήδη τεθεί υπό συζήτηση με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενώ θα υπάρξει νέα ρύθμιση για το εργόσημο, κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΘΕΑΣ.

4. Τα οργανωτικά και γραφειοκρατικά θέματα που υπάρχουν σχετικά με τις μετακλήσεις εργατών γης, σε μία τόσο σημαντική για τον αγροτικό τομέα περίοδο, καθώς και οι αναγκαίες βελτιώσεις για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διαδικασιών.
Απαντήθηκε ότι θα υπάρχει συνεχής επαφή με το Υπουργείο Εργασίας, με στόχο την επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν.

Κλείνοντας, τέθηκε και συζητήθηκε το ζήτημα των ευθυνών παλαιών διοικήσεων των Αγροτικών Συνεταιρισμών, το οποίο δεν έχει επιλυθεί μέχρι σήμερα και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις οργανώσεις.