Διασύνδεση αγροτικού τομέα με τον τουρισμό και αύξηση των εξαγωγών, προτείνει ο Πρωθυπουργός για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση της Κρήτης

Η άνοιξη προχωρά και μαζί της αλλάζει σταδιακά και η εικόνα στους πάγκους των βιολογικών αγορών. Τα πρώτα καλοκαιρινά κηπευτικά αρχίζουν να εμφανίζονται δειλά δίπλα στα τελευταία χειμωνιάτικα, σε μια μεταβατική περίοδο που για τους βιοκαλλιεργητές αποτελεί πάντα κρίσιμο σημείο της χρονιάς. Πίσω όμως από τα προϊόντα που φτάνουν στον καταναλωτή, κρύβεται μια απαιτητική καθημερινότητα, με τις καιρικές συνθήκες, το αυξημένο κόστος και τις δυσκολίες της βιολογικής παραγωγής να επηρεάζουν άμεσα τις αποδόσεις και τη διαθεσιμότητα.

Για την εικόνα που επικρατεί αυτή την περίοδο στη βιολογική αγορά, τις τιμές, τη ζήτηση αλλά και τις δυσκολίες της παραγωγής, συνομιλήσαμε με την κα. Άννα Καραμιχάλη, μία παραγωγό με πολυετή παρουσία στον χώρο της βιολογικής καλλιέργειας και μέλος της Ένωσης Αγροτών Βιοκαλλιεργητών Βόρειας Ελλάδας. 

Τα πρώτα καλοκαιρινά μπαίνουν στους πάγκους – Τι ζητά ο καταναλωτής

Όπως περιγράφει η παραγωγός, η αγορά βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε μεταβατική φάση. Τα χειμωνιάτικα προϊόντα παραμένουν ακόμη διαθέσιμα, ωστόσο ήδη έχουν ξεκινήσει να εμφανίζονται τα πρώτα καλοκαιρινά κηπευτικά, τα οποία φαίνεται πως αναζητά περισσότερο και ο κόσμος.

Στους πάγκους αυτή την περίοδο μπορεί κανείς να βρει μαρούλια, ρόκα, σπανάκι, αντίδια, ραδίκια, σέσκουλα, μυρωδικά όπως άνηθο και μαϊντανό, ενώ σταδιακά κάνουν την εμφάνισή τους κολοκυθάκια, αγγουράκια και πιπεριές. Η ίδια εξηγεί πως λόγω καθυστερημένων σπορών και των δύσκολων καιρικών συνθηκών, η παραγωγή της φέτος είναι περιορισμένη σε σχέση με άλλες χρονιές.

«Τώρα ζητάνε αγγουράκι και κολοκυθάκι ιδιαίτερα», επισημαίνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η αγορά στρέφεται πλέον στα φρέσκα καλοκαιρινά προϊόντα. Παράλληλα, σημειώνει ότι αρκετοί παραγωγοί έχουν ήδη ξεκινήσει να διαθέτουν αρακά, ενώ οι πρώτες ντομάτες από πρώιμες καλλιέργειες αναμένονται μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και ορισμένα πιο «ειδικά» προϊόντα που διατηρούν το δικό τους σταθερό κοινό. Η κα. Καραμιχάλη αναφέρει χαρακτηριστικά το «σταμναγκάθι», ένα λιγότερο διαδεδομένο χορταρικό που, όπως λέει, χρησιμοποιείται κυρίως σε σαλάτες. «Εγώ το βάζω εδώ και τέσσερα-πέντε χρόνια, αλλά είναι ιδιαίτερο, δεν το βρίσκεις εύκολα», αναφέρει.

Τιμές, δυσκολίες παραγωγής και οι επιπτώσεις του καιρού

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, η ίδια εξηγεί ότι στη βιολογική αγορά διαμορφώνονται ανάλογα με τη διαθεσιμότητα και την εποχή. Αυτή την περίοδο, το σπανάκι κινείται περίπου από 2,5 έως 3,5 ευρώ το κιλό, ενώ αντίστοιχα επίπεδα καταγράφονται και στα μαρούλια. Τα μυρωδικά διατίθενται περίπου από 0,80 έως 1 ευρώ το ματσάκι, ενώ για τα πρώτα καλοκαιρινά προϊόντα, όπως ντομάτα, αγγούρι και πιπεριά, εκτιμά πως οι τιμές θα κινηθούν γύρω στα 3 ευρώ το κιλό.

Πίσω όμως από την εικόνα της αγοράς, η παραγωγός περιγράφει μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για τις βιολογικές καλλιέργειες. Ο παρατεταμένος κύκλος βροχοπτώσεων τον Φεβρουάριο δημιούργησε σοβαρά προβλήματα τόσο στις σπορές όσο και στις ήδη εγκατεστημένες καλλιέργειες. «Εκείνον τον ενάμιση μήνα που έβρεχε συνεχώς, δυσκόλεψε όλους τους παραγωγούς», αναφέρει, ενώ προσθέτει πως σε πολλές περιπτώσεις υπήρξαν προσβολές από ασθένειες και επομένως απώλειες παραγωγής.

Η ίδια υπογραμμίζει πως στη βιολογική γεωργία οι δυσκολίες είναι ακόμη μεγαλύτερες όταν οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν σωστές παρεμβάσεις στις καλλιέργειες. «Στα βιολογικά πάντα έχουμε προβλήματα», σημειώνει, περιγράφοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί χωρίς τα εργαλεία της συμβατικής γεωργίας.

Παράλληλα, η οικονομική πίεση παραμένει έντονη τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τους καταναλωτές. Παρ’ όλα αυτά, η κα. Καραμιχάλη τονίζει ότι συνεχίζουν να υπάρχουν σταθεροί πελάτες, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και αυξημένο ενδιαφέρον από νέους ανθρώπους που επιλέγουν συνειδητά βιολογικά προϊόντα για τη διατροφή τους. «Υπάρχει ενδιαφέρον και από νέους ανθρώπους που θέλουν το βιολογικό στη διατροφή τους και καλά θα κάνουν», αναφέρει, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η οικονομική κρίση επηρεάζει συνολικά την αγοραστική δυνατότητα.

Κλείνοντας, η έμπειρη βιοκαλλιεργήτρια σημειώνει πως η άνοιξη και το φθινόπωρο παραμένουν οι πιο σημαντικές περίοδοι για τις υπαίθριες βιολογικές αγορές, καθώς τότε αυξάνεται η ζήτηση για εποχικά προϊόντα. «Είναι καλές περίοδοι να διοχετεύσεις τα προϊόντα και να τα πουλήσεις», τονίζει χαρακτηριστικά.

Η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του μπλοκ Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) τίθεται σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2026.

Η εμπορική συμφωνία τίθεται σε ισχύ προσωρινά και απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την τελική της εφαρμογή.

Η συμφωνία μεταξύ άλλων προβλέπει πρόσθετη ποσόστωση 99.000 τόνων βραζιλιάνικου βοείου κρέατος, το οποίο μπορεί να διατεθεί στην αγορά της ΕΕ νωπό και κατεψυγμένο, με μειωμένο δασμό 7,5%, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα 6 ετών και θα κατανεμηθεί μεταξύ των χωρών. Αυτό, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αντιστοιχεί περίπου στο 1,5% της παραγωγής βοείου κρέατος της ΕΕ.

Όσον αφορά τα πουλερικά, οι αδασμολόγητες εισαγωγές στην ΕΕ περιορίζονται σε 180.000 τόνους, οι οποίες θα εισαχθούν σταδιακά σε διάστημα 5 ετών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 1,3% της παραγωγής πουλερικών της ΕΕ.

Για τη ζάχαρη, δεν χορηγούνται πρόσθετες ποσοστώσεις, εκτός από 10.000 τόνους από την Παραγουάη. Η υφιστάμενη ποσόστωση των 180.000 τόνων ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο θα επιτρέπεται να εισάγεται αδασμολόγητα στην ΕΕ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 1,1% της παραγωγής ζάχαρης της ΕΕ.

Θα ανοίξουν δύο ποσοστώσεις αιθανόλης σε διάστημα 5 ετών, συνολικού ύψους 650.000 τόνων, εκ των οποίων οι 450.000 τόνοι θα είναι αδασμολόγητοι και 200.000 τόνοι θα είναι με μειωμένο δασμό.

Η συμφωνία προβλέπει αδασμολόγητη ποσόστωση για το μέλι (45.000 τόνοι σε διάστημα 5 ετών) και το ρύζι (60.000 τόνοι για την ίδια περίοδο).

Ταυτόχρονα, οι δασμοί στις εισαγωγές ελαιολάδου από την ΕΕ θα μειωθούν στο μηδέν σε διάστημα 15 ετών, χωρίς περιορισμούς όγκου.

Στην Αργεντινή, όπου οι δασμοί είναι σήμερα 31,5%, θα μειωθούν ελαφρώς από την πρώτη ημέρα στο 29,4%, πριν καταργηθούν πλήρως το 2041.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, το φθηνότερο ελαιόλαδο στις αγορές της Mercosur αναμένεται να αποτελέσει μοχλό για την τόνωση της κατανάλωσης.

Οι δασμοί στα ευρωπαϊκά κρασιά θα μειωθούν επίσης. Για παράδειγμα, οι δασμοί στα αφρώδη κρασιά υψηλής ποιότητας και τιμής θα καταργηθούν αμέσως. Τα φθηνότερα αφρώδη κρασιά θα απαλλάσσονται από τους δασμούς μετά από 12 χρόνια.

Για τα υπόλοιπα κρασιά οι δασμοί θα καταργηθούν σταδιακά σε διάστημα 8 ετών. Για τα οινοπνευματώδη ποτά, η κατάσταση θα εξελιχθεί ταχύτερα - οι περισσότεροι δασμοί θα καταργηθούν εντός 4 ετών.

Τα τυριά έχουν μεγαλύτερο χρόνο εφαρμογής. Μια αδασμολόγητη ποσόστωση 30.000 τόνων θα τεθεί σε ισχύ μετά από 10 χρόνια.

Η ευρωπαϊκή αγορά βοείου κρέατος στο ξεκίνημα του 2026 παρουσιάζει εικόνα σχετικής σταθεροποίησης στις τιμές, σε συνέχεια των εξελίξεων που καταγράφηκαν το 2025, με τη χρονιά να χαρακτηρίζεται από υποχώρηση της παραγωγής και μεταβολές στις εμπορικές ροές. Τα διαθέσιμα στοιχεία έως και το πρώτο τρίμηνο του έτους αποτυπώνουν μια αγορά όπου η περιορισμένη προσφορά και η σταθερή ζήτηση διαμορφώνουν τις βασικές ισορροπίες, επηρεάζοντας την πορεία των τιμών και τις εμπορικές ροές της ΕΕ.

Τιμές: Υψηλά επίπεδα με τάσεις σταθεροποίησης

Η μέση τιμή σφαγίου ενήλικων αρσενικών βοοειδών στην ΕΕ διαμορφώθηκε την 12η εβδομάδα του 2026 (Μάρτιος) στα 713 €/100 κιλά, καταγράφοντας μικρή υποχώρηση τόσο σε εβδομαδιαία (-1,41%) όσο και σε μηνιαία βάση (-1,48%), ενώ παραμένει αυξημένη κατά 12,74% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η τιμή αυτή αντιστοιχεί στο 321% της τιμής αναφοράς.

Οι τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, παρουσιάζοντας σταθεροποίηση και ελαφρά υποχώρηση τις τελευταίες εβδομάδες. Η εξέλιξη διαφοροποιείται μεταξύ κρατών-μελών, με τις τιμές παραγωγού να συνεχίζουν ανοδικά σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία, ενώ σε άλλες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Ιρλανδία και ιδιαίτερα η Πολωνία, καταγράφεται προσαρμογή προς χαμηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, εξελίξεις στην αγορά γάλακτος και περιστασιακές απομειώσεις ζωικού κεφαλαίου καταγράφονται στην ίδια περίοδο, ενώ η περιορισμένη προσφορά και η σταθερή ζήτηση διαμορφώνουν το πλαίσιο της αγοράς.

Παραγωγή: Μείωση το 2025 και περιορισμένη προσφορά

Το 2025, η παραγωγή βοείου κρέατος στην ΕΕ κατέγραψε μείωση της τάξης του 4,2% σε σύγκριση με το 2024, με την πτώση να καταγράφεται στην πλειονότητα των κρατών-μελών.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε περιορισμένη διαθεσιμότητα προϊόντος στην αγορά, με την προσφορά να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στη ζήτηση, διαμορφώνοντας το βασικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς κατά την τρέχουσα περίοδο.

Εξαγωγές: Υποχώρηση λόγω μειωμένης διαθεσιμότητας

Κατά την περίοδο Ιανουαρίου–Δεκεμβρίου 2025, οι εξαγωγές βοείου κρέατος της ΕΕ μειώθηκαν κατά 16,5% σε σύγκριση με το 2024.

Η μείωση αυτή συνδέεται με τη χαμηλότερη παραγωγή και τη μειωμένη διαθεσιμότητα ζώων, καθώς και με τις υψηλές τιμές που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει ο βασικός προορισμός, απορροφώντας περίπου το 38% των εξαγωγών, ενώ ακολουθεί η Τουρκία, με αμφότερες τις αγορές να καταγράφουν μείωση, ιδιαίτερα έντονη στην περίπτωση της Τουρκίας. Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφηκαν σε αγορές όπως η Γκάνα, η Ακτή Ελεφαντοστού, η Αλγερία και η Ελβετία, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν σε χώρες όπως το Μαρόκο και το Ισραήλ.

Εισαγωγές: Σημαντική αύξηση για κάλυψη της ζήτησης

Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές βοείου κρέατος στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 19,1% σε σύγκριση με το 2024, αντανακλώντας την ανάγκη κάλυψης της ζήτησης σε συνθήκες περιορισμένης εγχώριας παραγωγής, ενώ οι υψηλές τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά ενισχύουν τις εισαγωγικές ροές.

Οι κυριότεροι προμηθευτές ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Βραζιλία, ενώ ακολουθούν η Αργεντινή και η Ουρουγουάη. Αυξημένες ροές καταγράφηκαν από τις περισσότερες βασικές χώρες προέλευσης, με εξαίρεση τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Διεθνής εικόνα: Δυναμικό εμπόριο σε συνθήκες περιορισμένης προσφοράς

Σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν καταγράφονται ουσιαστικές μεταβολές στην αγορά βοείου κρέατος, η οποία διατηρεί δυναμική πορεία παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις.

Η περιορισμένη προσφορά σε συνδυασμό με τη σταθερή ζήτηση ενισχύει τη δραστηριότητα στο διεθνές εμπόριο, με τη Βραζιλία να διατηρεί την πρώτη θέση στις εξαγωγές, ακολουθούμενη από την Αυστραλία. Από την πλευρά της ζήτησης, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν οι κυριότεροι εισαγωγείς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πηγή: DG AGRI – Meat Market Observatory

Τα εμπόδια και τις προκλήσεις που ανακύπτουν στην προσπάθεια επέκτασης των ελληνικών εξαγωγών γεωργικών και διατροφικών προϊόντων ανέλυσαν οι συμμετέχοντες στη σχετική συζήτηση, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ, το οποίο πραγματοποιείται στους Δελφούς.

Μιλώντας ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, επισήμανε ότι το μεγάλο στοίχημα για τον πρωτογενή τομέα είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο επιδότησης σε ένα μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο, όπως σημείωσε, «προσπαθούμε να υλοποιήσουμε ως πολιτική ηγεσία του Υπουργείου».

Μεταξύ άλλων, πρόσθεσε: «Πρέπει να επενδύσουμε στην εξωστρέφεια, στις εξαγωγές, στο branding, στο πώς, με αυτό το ευλογημένο περιβάλλον που παράγει αυτά τα εξαιρετικά προϊόντα, θα καταφέρουμε να κερδίσουμε νέες αγορές.

Πρέπει και οι ίδιοι οι παραγωγοί να καταλάβουν ότι χρειάζεται να οργανωθούν.

Έχουμε πάρα πολύ μικρά συνεργατικά σχήματα στην Ελλάδα. Δεν έχουμε τις ομάδες παραγωγών που βλέπουμε σε άλλες χώρες».

Εστίασε, δε, και στο ζήτημα των νέων τεχνολογιών, λέγοντας πως ο αγροτικός κόσμος δεν τις έχει ενσωματώσει στον βαθμό που θα έπρεπε.

Ο Σύνδεσμος Εμπόρων Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών (ΣΕΚΛΑ) μέσω ανακοίνωσής του αναφέρει πως οι τιμές των κηπευτικών προϊόντων κατά την τρέχουσα εβδομάδα που παράγονται στην Κρήτη παρουσιάζουν κατακόρυφη πτώση.

Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στις  καιρικές συνθήκες, οι οποίες οδήγησαν σε αυξημένη παραγωγή, στην παραγωγή προϊόντων και από άλλες περιοχές της Ελλάδας καθώς και στον περιορισμό της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Πρέπει να επισημανθεί ότι οι καλλιεργούμενες εκτάσεις κατά την τρέχουσα χρονιά είναι μειωμένες κατά 30%, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει την πορεία της αγοράς στο άμεσο μέλλον.

Την περίοδο του Πάσχα παρουσιάσθηκε μια διακύμανση των τιμών η οποία οφειλόταν στις υψηλές τιμές παραγωγού στα δημοπρατήρια, στην έλλειψη προϊόντων στη Ευρώπη και στη συνακόλουθη μεγάλη ζήτηση και εξαγωγική δραστηριότητα.

Από την πλευρά μας, σημειώνει ο Σύνδεσμος, «εντείνουμε τις ενέργειες μας για την συγκράτηση των τιμών και συνεχίζουμε να προτρέπουμε τα μέλη μας να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να διασφαλίζεται η επάρκεια και η διάθεση ποιοτικών και προσιτών προϊόντων στην αγορά, ανεξαρτήτως προέλευσης.

Εύλογα τίθεται το ερώτημα: πόσο υψηλότερες θα ήταν οι τιμές για τον καταναλωτή εάν οι επιχειρήσεις του κλάδου μας δεν αναλάμβαναν το υψηλό ρίσκο που συνεπάγεται η διακίνηση ευπαθών προϊόντων; Το ίδιο ισχύει και για προϊόντα που εισάγονται, όταν η εγχώρια παραγωγή δεν επαρκεί για την κάλυψη της ζήτησης.

Τέλος, είναι απαραίτητο οι αρμόδιες υπηρεσίες να διασφαλίσουν την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά την έκδοση παραστατικών και τη σωστή σήμανση των προϊόντων, με στόχο τον περιορισμό του παρεμπορίου. Η ενίσχυση της νομιμότητας θα συμβάλει στη διαμόρφωση υγιούς ανταγωνισμού, προς όφελος τόσο του καταναλωτή όσο και του παραγωγού.

Σε μια ελεύθερη αγορά, οι τιμές διαμορφώνονται από τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης. Καμία νομοθετική παρέμβαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτούς τους μηχανισμούς ούτε να επιτύχει τον επιδιωκόμενο στόχο της συγκράτησης των τιμών. Η προμήθεια του καταναλωτικού κοινού με ποιοτικά προϊόντα σε λογικές τιμές είναι προτεραιότητα των επιχειρήσεων μας».

Η ευρωπαϊκή αγορά χοιρινού κρέατος, έχοντας πλέον διανύσει το πρώτο τρίμηνο του 2026, παρουσιάζει σημάδια σταδιακής ενίσχυσης, κυρίως στο επίπεδο των τιμών, την ώρα που η παραγωγή του προηγούμενου έτους κατέγραψε αύξηση και το εξαγωγικό ισοζύγιο διατηρείται σε σταθερά επίπεδα. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έως τα τέλη Μαρτίου, αποτυπώνουν μια αγορά με ανοδική πορεία στις τιμές, οι οποίες ωστόσο παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με προηγούμενα έτη.

Τιμές: Ανοδική πορεία σε μηνιαία βάση, χαμηλότερα από πέρυσι

Η μέση τιμή χοιρινού στην ΕΕ διαμορφώθηκε την 11η εβδομάδα (Μάρτιος) του 2026 στα 162 €/100 κιλά σφαγίου, σημειώνοντας αύξηση 10% σε σχέση με έναν μήνα πριν. Παρά την άνοδο αυτή, η τιμή παραμένει κατά 14% χαμηλότερη σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025 και κατά 17% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα χοιρίδια, όπου η μέση τιμή έφτασε τα 59,8 ευρώ ανά κεφαλή, αυξημένη κατά 24% σε μηνιαία βάση, αλλά χαμηλότερη κατά 20% σε σχέση με πέρυσι και κατά 16% έναντι του πενταετούς μέσου όρου για την ίδια περίοδο.

Η εικόνα της αγοράς σφαγής εμφανίζεται βελτιωμένη την ίδια περίοδο, με τη μείωση της προσφοράς ζώων να καταγράφεται σε εποχική βάση και να συνδέεται με την άνοδο των τιμών.

Παραγωγή: Άνοδος το 2025 με πρωταγωνιστή την Ισπανία

Το 2025, η παραγωγή χοιρινού στην ΕΕ αυξήθηκε τόσο σε όγκο (+3,3%) όσο και σε αριθμό ζώων (+2,3%) σε σύγκριση με το 2024.

Την περίοδο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, η παραγωγή ανήλθε σε 20 εκατ. τόνους (208 εκατ. ζώα), με την Ισπανία να διατηρεί την πρώτη θέση, καλύπτοντας περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, ενώ ακολουθούν η Γερμανία, η Γαλλία και η Πολωνία.

Συνολικά, η σφαγή χοίρων αυξήθηκε στην πλειονότητα των κρατών-μελών, με αυξήσεις να καταγράφονται στη Βουλγαρία, τη Λιθουανία και την Κύπρο, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν, μεταξύ άλλων, στην Ελλάδα.

Εξαγωγές: Σταθερός όγκος, μεταβολές ανά αγορά

Την περίοδο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, οι εξαγωγές χοιρινού της ΕΕ διαμορφώθηκαν σε 4,02 εκατ. τόνους, με συνολική αξία 11,14 δισ. ευρώ.

Σε σύγκριση με το 2024, ο όγκος αυξήθηκε κατά 2,7%, ενώ η αξία παρουσίασε μείωση κατά 2,2%.

Η Κίνα παραμένει ο βασικός προορισμός, απορροφώντας το 24,2% των εξαγωγών, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με μερίδιο 19,9%. Σε όρους αξίας, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει το 28,9% και η Κίνα το 16,3%, με αμφότερες τις αγορές να εμφανίζουν μείωση σε σχέση με το 2024.

Παράλληλα, αυξημένες ροές καταγράφηκαν προς αγορές όπως οι Φιλιππίνες, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν προς την Κίνα, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Η ΕΕ διατήρησε τη θέση της ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας χοιρινού παγκοσμίως, με βασικές εξαγωγικές χώρες την Ισπανία, την Ολλανδία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τη Γαλλία.

Εισαγωγές και διεθνής εικόνα: Μικρές μεταβολές και ισχυρή θέση της ΕΕ

Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές χοιρινού στην ΕΕ ανήλθαν σε 146 χιλ. τόνους, με συνολική αξία 329 εκατ. ευρώ. Ο όγκος παρουσίασε οριακή αύξηση (+0,2%), ενώ η αξία μειώθηκε κατά 2% σε σύγκριση με το 2024.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τον βασικό προμηθευτή, καλύπτοντας το 66% των εισαγωγών της ΕΕ, ενώ ακολουθούν η Ελβετία και η Χιλή με χαμηλότερα μερίδια.

Κύριοι εισαγωγείς εντός της ΕΕ ήταν η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία, που συγκεντρώνουν περίπου τα τρία τέταρτα των συνολικών εισαγωγών.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ διατήρησε την πρώτη θέση στις εξαγωγές χοιρινού, μπροστά από τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και τον Καναδά, ενώ η Κίνα και το Χονγκ Κονγκ παρέμειναν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς διεθνώς.

Πηγή: DG AGRI – Meat Market Observatory

Αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τις λαϊκές αγορές περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης.

Πρόκειται για διατάξεις που περιλαμβάνονται στα άρθρα από 160 έως το 190 κι αφορούν ρυθμίσεις για τους παραγωγούς λαϊκών αγορών, για τις νέες άδειες λειτουργίας, την απόδοση εποχικών θέσεων εργασίας, την αποδέσμευση ανενεργών θέσεων και τις ανταλλαγές, την ψηφιακή πλατφόρμα «Ανοικτή Αγορά», τις καταγγελίες κ.ά.

Ορισμένες από τις 250 διατάξεις του νομοσχεδίου Θεοδωρικάκου, που συζητήθηκαν στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, χαιρετίστηκαν από εκπροσώπους φορέων ως θετικές για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου ενώ άλλες δημιούργησαν αρνητικές αντιδράσεις, κυρίως σε ό, τι αφορά στο ελεγκτικό πλαίσιο για τις εταιρείες.

Υπερψήφισε η ΝΔ, επιφύλαξη εξέφρασαν για να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια, οι εισηγητές του ΠΑΣΟΚ, Γ. Νικητιάδης, του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Χ. Μαμουλάκης, της Ελληνικής Λύσης, Σ. Φωτόπουλος και του κόμματος ΝΙΚΗ Κ. Δελβερούδης και κατά του νομοσχεδίου τάχθηκαν οι Χρ.Τσοκάνης (ΚΚΕ), Δημ. Τζανακόπουλος (ΝΕΑΡ) και Τζώρτζια Κεφαλά (Πλεύση Ελευθερίας).

Κατά τη διάρκεια της ακρόασης εκπροσώπων φορέων, πρακτικά ζητήματα έθεσε ο Κωνσταντίνος Στουραΐτης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Πωλητών και Παραγωγών Λαϊκών Αγορών Περιφέρειας Αττικής. Εξήγησε πως υπήρξε συνεννόηση με τον υπουργό και ζήτησε να δοθεί παράταση στη χάραξη των λαϊκών αγορών και ζήτησε, όπως κι άλλοι εκπρόσωποι φορέων να ληφθεί μέριμνα για τις χημικές τουαλέτες` ένα ζήτημα, το οποίο εκμεταλλεύονται επιτήδειοι. «Μία τουαλέτα στη λαϊκή αγορά, πρώτα είναι για το καταναλωτικό κοινό και μετά είναι για τους πωλητές των λαϊκών αγορών», ανέφερε.

Ο Παντελής Μόσχος, πρόεδρος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Συλλόγων Παραγωγών Αγροτικών Προϊόντων Πωλητών Λαϊκών Αγορών (ΠΟΣΠΑΠΠΛΑ) σημείωσε ότι το νομοσχέδιο φέρνει, μετά από μία πενταετία, διατάξεις θετικές αλλά κρύβει και μία φάκα, που λέγεται «προκήρυξη». Σημείωσε πως η ΠΟΣΠΑΠΠΛΑ δεν είναι κατά της προκήρυξης αλλά πέντε χρόνια τώρα δεν μπορούν να διαγραμμιστούν οι λαϊκές (αγορές), ιδιαίτερα στο λεκανοπέδιο της Αττικής αλλά και σε άλλους  δήμους της χώρας.

Ο ίδιος επέμεινε στην απρόσκοπτη είσοδο των παραγωγών στις λαϊκές αγορές, με πρόχειρες θέσεις τουλάχιστον για το πρώτο διάστημα «ώστε να πουλήσουν τα πράγματά τους». Σημείωσε πως έρχεται η θερινή περίοδος και φρούτα νωπά, όπως το κεράσι, δεν θα μπορούν να κρατηθούν και ζήτησε διευκόλυνση για διάστημα έξι μηνών. Σημείωσε πως στο Λεκανοπέδιο της Αττικής υπάρχουν 300 λαϊκές και χιλιάδες παραγωγοί και καταναλωτές, αλλά οι διαγραμμίσεις είναι αδύνατον να γίνουν σε δυο μήνες και να δοθούν οι θέσεις. Ζήτησε μάλιστα να μειωθεί η εισφορά των παραγωγών, που προβλέπεται στο νομοσχέδιο.

Έντονη ήταν η διαμαρτυρία του Σταμάτη Μέλλου, προέδρου του  Σωματείου Υπαίθριων Εμπόρων Ελλάδας «Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος», που τόνισε πως στο νομοσχέδιο δεν ελήφθησαν υπόψη οι παρατηρήσεις του φορέα που εκπροσωπεί ούτε ασχολήθηκε με τα αιτήματά τους ο αρμόδιος υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος.

Ο κ. Μέλλος ζήτησε να συμπεριληφθεί διάταξη που προβλέπει ότι οι δήμοι μπορούν  κατ’ εξαίρεση να χορηγούν επιπρόσθετες, προσωρινές θέσεις δραστηριοποίησης και απαντώντας σε ερώτηση βουλευτή τόνισε πως «ο κύριος υπουργός είπε ότι είχε άγνοια των αιτημάτων μας. Εγώ προσωπικά του έχω στείλει 15 email, έχουμε κάνει μια συνάντηση με τον κύριο Γενικό Γραμματέα και τώρα καλούμαι να πάω σπίτι μου και να πω στην οικογένειά μου, ότι ούτε φέτος το καλοκαίρι θα δουλέψουμε».

«Σας παρακαλώ, δώστε μας μια λύση στο δίκαιο αίτημά μας. Πρέπει να εργαστούμε. Δεν μπορεί να έρχονται οι λαϊκές αγορές να μας παίρνουν το μεροκάματο, να έρχονται οι στάσιμοι έμποροι και  να παίρνουν το μεροκάματο, να έρχονται οι πλανόδιοι και εμείς να μην μπορούμε να πάμε πουθενά», ανέφερε. «Τα email που του στείλαμε δεν τα διάβασε. Διαβάστε αυτό το ρημάδι εδώ πέρα τουλάχιστον, να πάμε να εργαστούμε για να πάρουμε το μεροκάματο της οικογένειάς μας»

Όπως εξήγησε, υπάρχουν 4 διαφορετικά είδη λαϊκών αγορών, αλλά η δική τους ασχολείται λόγω του θεσμικού πλαισίου με τις εμποροπανήγυρεις:

• Αδειούχοι λαϊκών αγορών
• Αδειούχοι πλανόδιου εμπορίου
• Αδειούχοι στάσιμου εμπορίου
• Αδειούχοι ετήσιας διάρκειας βραχυπρόθεσμων αγορών.

Εξήγησε πως μόνο με τις εμποροπανήγυρεις (βραχυπρόθεσμες αγορές) δεν βγαίνει μεροκάματο. Τόνισε πως οι πρώτες τρεις κατηγορίες αδειούχων είναι προνομιακές αλλά η τελευταία δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής σε λαϊκές αγορές ή στην άσκηση στάσιμου εμπορίου.

Αυτό πρακτικά σημαίνει, όπως εξήγησε, ότι οι αδειούχοι βραχυπρόθεσμων αγορών μπορούν να δουλέψουν μόλις 80 μέρες τον χρόνο, αν δεν υπάρξει κακοκαιρία ή άλλα προβλήματα. «Υπαίθριο εμπόριο δεν είναι μόνο οι λαϊκές και δεν έχουν την αποκλειστικότητα στις νομοθετικές ρυθμίσεις», αναφέρεται στο υπόμνημα, που κατέθεσε και ο ίδιος κάλεσε τους βουλευτές να δώσουν τη δυνατότητα περισσότερων μεροκάματων.

Ρυθμίσεις για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, με έμφαση στους παραγωγούς πωλητές, φέρνει νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή.

Σε διαδικασία επεξεργασίας εισέρχεται στη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης με τίτλο «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016, ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 - Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λήψη αναγκαίων μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2411 - Ενίσχυση της αναπτυξιακής δραστηριότητας και των στρατηγικών επενδύσεων - Απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου για το υπαίθριο εμπόριο και λοιπές διατάξεις», το οποίο περιλαμβάνει πληθώρα ρυθμίσεων για το υπαίθριο εμπόριο και, μεταξύ αυτών, για τις λαϊκές αγορές.

Στο Μέρος Ε’ του νομοσχεδίου (άρθρα 160–190) θεσπίζονται ρυθμίσεις που αφορούν τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, τη χορήγηση αδειών και θέσεων δραστηριοποίησης, καθώς και ζητήματα οργάνωσης, εποπτείας και οικονομικών υποχρεώσεων των πωλητών.

Θεσμοθέτηση λαϊκών αγορών παραγωγών και «Κορμός Λαϊκών Αγορών»

Θεσπίζονται λαϊκές αγορές παραγωγών, στις οποίες δραστηριοποιούνται αποκλειστικά παραγωγοί πωλητές, ενισχύοντας τον άμεσο χαρακτήρα διάθεσης των προϊόντων.

Παράλληλα, εισάγεται η έννοια του «Κορμού Λαϊκών Αγορών», ο οποίος αφορά τους δέκα (10) τομείς στους οποίους κατανέμονται οι υφιστάμενες και οι νέες λαϊκές αγορές, καθώς και οι λαϊκές αγορές παραγωγών, στην Περιφέρεια Αττικής.

Διάρκεια ισχύος αδειών και ψηφιακή απογραφή

Επανακαθορίζεται η χρονική διάρκεια ισχύος των αδειών και των βεβαιώσεων δραστηριοποίησης στο υπαίθριο εμπόριο.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ρύθμισης, με κανονιστική διοικητική πράξη, θεμάτων που σχετίζονται με την απογραφή των πωλητών στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» (Ο.Π.Σ.Α.Α.), όπως:

η αποκλειστική προθεσμία απογραφής των αδειών,
η απογραφή των θέσεων των πωλητών σε όλη την επικράτεια,
η διαδικασία απογραφής,
οι κυρώσεις σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη σύννομης απογραφής,
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Δυνατότητα χορήγησης άδειας σε μικρές τυροκομικές επιχειρήσεις

Δίνεται η δυνατότητα χορήγησης άδειας παραγωγού πωλητή και σε φυσικά πρόσωπα που είναι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων τυροκομικών προϊόντων, χωρίς να απαιτείται η ιδιότητα του κτηνοτρόφου, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο νόμο.

Διαδικασία χορήγησης θέσεων και ηλεκτρονική κλήρωση

Απλοποιείται η διαδικασία χορήγησης θέσεων δραστηριοποίησης για νέους και υφιστάμενους παραγωγούς πωλητές.

Σε περίπτωση που περισσότεροι πωλητές διεκδικούν την ίδια θέση, προβλέπεται η διενέργεια ηλεκτρονικής κλήρωσης μέσω του Ο.Π.Σ.Α.Α., ενώ αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις ισοβαθμίας επαγγελματιών πωλητών.

Κάλυψη εποχικών αναγκών (10% των θέσεων)

Παρέχεται η δυνατότητα απόδοσης έως και του δέκα τοις εκατό (10%) των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς σε παραγωγούς πωλητές για την κάλυψη εποχικών αναγκών.

Η ίδια θέση μπορεί να αποδίδεται διαδοχικά σε περισσότερους παραγωγούς, για χρονικό διάστημα έως έξι (6) μηνών ανά πωλητή.

Υποχρεώσεις Δήμων και Περιφερειών – κυρώσεις

Σε περίπτωση που οι Δήμοι ή οι Περιφέρειες δεν γνωστοποιούν ή δεν δημοσιεύουν τις κενές θέσεις λαϊκών αγορών, μπορεί να προβλέπεται, με κανονιστική διοικητική πράξη, η αφαίρεση του δικαιώματος είσπραξης του σχετικού τέλους υπέρ του Κρατικού Προϋπολογισμού για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους.

Η ίδια κύρωση μπορεί να επιβάλλεται και όταν δεν εκδίδεται προκήρυξη εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση των κενών θέσεων.

Κριτήρια χορήγησης άδειας και θέσης

Επανακαθορίζονται τα κριτήρια τόσο για τη χορήγηση άδειας όσο και για τη χορήγηση θέσης δραστηριοποίησης, στις λαϊκές αγορές αλλά και στο στάσιμο και πλανόδιο εμπόριο.

Ημερήσιο τέλος – τρόπος υπολογισμού

Οι παραγωγοί και οι επαγγελματίες πωλητές υποχρεούνται στην καταβολή ημερήσιου τέλους, το οποίο διαμορφώνεται με βάση:

τον αριθμό των ημερών δραστηριοποίησης,
και το μήκος του πάγκου που καταλαμβάνουν.

Το τέλος καταβάλλεται σε μηνιαία βάση και δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 80% του ποσού που αντιστοιχεί στις ημέρες δραστηριοποίησης που προβλέπει η άδεια για κάθε ημερολογιακό μήνα.

Επιτροπές Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών

Σε κάθε Περιφέρεια, με εξαίρεση την Περιφέρεια Αττικής και τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης, συγκροτούνται με απόφαση του Περιφερειάρχη Επιτροπές Λειτουργίας Λαϊκών Αγορών – Περιφερειακά γραφεία.

Κατάργηση υποχρέωσης καθημερινής καταχώρησης

Καταργείται η υποχρέωση των πωλητών να καταχωρούν καθημερινά στοιχεία στο Ο.Π.Σ.Α.Α. κατά τη λειτουργία των λαϊκών αγορών, καθώς και το προβλεπόμενο πρόστιμο σε περίπτωση παράλειψης.

Δυνατότητα καθορισμού ανώτατου ημερήσιου τέλους

Δίνεται η δυνατότητα, με κανονιστική διοικητική πράξη, να καθορίζεται ανώτατο ύψος ημερήσιου τέλους, είτε για το σύνολο της χώρας είτε για συγκεκριμένες περιοχές.

Δείτε το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου εδώ.

Η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος (ΟΦΑΕ) προειδοποιεί ότι η συνεχιζόμενη εκτίναξη των τιμών καυσίμων έχει φέρει τον κλάδο των οδικών μεταφορών στα όριά του και θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας στη χώρα.

Όπως αναφέρει, σε συνέχεια της επείγουσας παρέμβασης της International Road Transport Union (IRU) προς τους Υπουργούς Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Έλληνα Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρήστου Δήμα, καθίσταται σαφές ότι η κατάσταση δεν επιτρέπει καμία καθυστέρηση στη λήψη μέτρων.

Οι τιμές καυσίμων έχουν ήδη αυξηθεί κατά 30%-35% σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβαρύνοντας έναν κλάδο που λειτουργεί με οριακά περιθώρια κέρδους και δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει νέες αυξήσεις.

Η πραγματικότητα στην Ελλάδα είναι αμείλικτη:

• H αύξηση της τιμής του diesel στην Ελλάδα ξεπερνάει το 45%
• Χιλιάδες επιχειρήσεις μεταφορών βρίσκονται σε οριακή κατάσταση ρευστότητας
• Το κόστος καυσίμου απορροφά περισσότερο από το 1/3 των λειτουργικών εξόδων
• Οι αυξήσεις δεν μετακυλίονται εγκαίρως στην αγορά
• Η βιωσιμότητα του κλάδου τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση

Η ΟΦΑΕ ξεκαθαρίζει ότι χωρίς άμεση παρέμβαση:

• θα υπάρξουν διακοπές στη μεταφορά αγαθών
• θα αυξηθούν σημαντικά οι τιμές στην αγορά
• θα πληγεί άμεσα η ελληνική οικονομία και οι καταναλωτές

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και φαινόμενα στρεβλώσεων, όπως το “tank tourism” και οι ανισορροπίες στην τροφοδοσία, που εντείνουν την κρίση και αποδεικνύουν την πλήρη έλλειψη συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ΟΦΑΕ καλεί την ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία και να στηρίξει ενεργά τη σύγκληση του Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών της ΕΕ, με σαφή και δεσμευτική ατζέντα για τον κλάδο.

Παράλληλα, απαιτούνται άμεσα μέτρα:
• Άμεση μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων στα καύσιμα (ΕΦΚ ή ΦΠΑ)
• Έκτακτα μέτρα στήριξης ρευστότητας για τις επιχειρήσεις μεταφορών
• Παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση των τιμών
• Ευρωπαϊκός συντονισμός για την αποτροπή στρεβλώσεων και ελλείψεων
• Ενίσχυση των κρατικών ενισχύσεων με ουσιαστική ευελιξία

Καταργούνται οι δασμοί στις ελληνικές εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς με την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με την Ινδία.

Μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη για τον ευρωπαϊκό και ιδιαίτερα τον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα, και συγκεκριμένα τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς, ανέδειξε ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ κ. Hansen, απαντώντας σε γραπτή ερώτηση του Επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και Αντιπροέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) Γιάννη Μανιάτη.

Η κα Κίμη Ζαζή, Διευθύντρια της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών, Τυποποιητών, Εξαγωγέων Επιτραπέζιας Ελιάς (ΠΕΜΕΤΕ), δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι «είναι θετικό ότι θα καταργηθούν οι δασμοί έως και 36% στις ελληνικές ελιές με την εμπορική συμφωνία ΕΕ και Ινδίας. Η ινδική αγορά μακροπρόσθεσμα με το συγκεκριμένο μέτρο μπορεί να αποκτήσει ενδιαφέρον για τις ελληνικές εξαγωγές.

Θα πρέπει όμως να υπάρξει «πίεση» από το ΥπΑΑΤ προς τις Βρυξέλλες για να γίνει νέα διαπραγμάτευση με τις χώρες της Μercosur για την κατάργηση των δασμών στις εξαγωγές των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών στην Λατινική Αμερική. Εκεί έχουμε μια αγορά της Βραζιλίας που εισάγει, σε ετήσια βάση, έως και 120.000 τόνους επιτραπέζιων ελιών. Αν είχαμε κατάργηση των δασμών θα ήταν δυνατόν άμεσα να ξεκινήσουν οι εξαγωγές από την χώρα μας σε αυτή την αγορά. Από την συμφωνία με τη διατήρηση των δασμών αποκτά σημαντικό πλεονέκτημα η Αργεντινή, έναντι της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, που μπορεί να συνεχίζει να εξάγει στην βραζιλιάνικη αγορά ελιές χωρίς το βάρος των δασμών».  

Αφορμή της ερώτησης του Γ. Μανιάτη προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπήρξε η ανησυχία ότι θα επαναληφθούν τα ίδια διαπραγματευτικά λάθη με τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Λάθη τα οποία άφησαν πρακτικά απροστάτευτη την ευρωπαϊκή ελιά απέναντι στους εξαιρετικά υψηλούς εισαγωγικούς δασμούς των χωρών της Mercosur. Ο Λουξεμβούργιος Επίτροπος υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι η συμφωνία ΕΕ-Ινδίας, αποτελεί αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων κι επιβεβαιώνει επισήμως ότι οι έως σήμερα υψηλοί και συχνά απαγορευτικοί δασμοί στην επιτραπέζια ελιά (έως και 36%) καταργούνται πλήρως, είτε άμεσα, είτε στο πλαίσιο μεταβατικής περιόδου έως επτά ετών. Προφανώς, η κατάργηση των δασμών θα ενισχύσει άμεσα την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών, θα αυξήσει το εισόδημα των παραγωγών και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στον κλάδο.

«Η διαρκής διεκδίκηση δίκαιων όρων ανταγωνισμού για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα αποδίδει επιτέλους καρπούς» υπογραμμίζει ο Γ. Μανιάτης και συνεχίζει «η ΕΕ ανοίγει νέους εμπορικούς δρόμους για την επιτραπέζια ελιά δίνοντας ανάσα στους παραγωγούς μας και ενισχύοντας τη θέση ενός εμβληματικού προϊόντος της μεσογειακής μας διατροφής στις διεθνείς αγορές».

Η Ερώτηση προς την Επιτροπή από Ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη (S&D)

Θέμα: Εμπορική συμφωνία ΕΕ – Ινδίας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, κατέληξε στο τελικό κείμενο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Ινδίας. Με βάση τα όσα έχουν γίνει γνωστά, η συγκεκριμένη συμφωνία αναμένεται να είναι συνολικά επωφελής για τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ.

Ταυτόχρονα όμως, συγκεκριμένοι κλάδοι της αγροτικής παραγωγής εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για το ενδεχόμενο επανάληψης παρόμοιων λαθών με αυτά της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, όπως για παράδειγμα ο αποκλεισμός συγκεκριμένων προϊόντων από τη λίστα κατάργησης των δασμών. Η μη δημοσιοποίηση μέχρι σήμερα των συμφωνηθέντων κειμένων μεταξύ ΕΕ και Ινδίας, συμπεριλαμβανομένης της προαναφερθείσας λίστας για τις εξαγωγές, δημιουργεί μεγάλη αβεβαιότητα και ανησυχία στους Ευρωπαίους παραγωγούς.

Συγκεκριμένα, ο εξαιρετικά ευαίσθητος κλάδος των επιτραπέζιων ελιών, ο οποίος έχει ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες λόγω του εμπορικού πολέμου των ΗΠΑ και δεν προστατεύτηκε επαρκώς από τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, επιβαρύνεται με ιδιαίτερα υψηλούς δασμούς (έως 36%) στις εξαγωγές προς Ινδία. Η μη συμπερίληψη της επιτραπέζιας ελιάς στη λίστα κατάργησης των δασμών της συμφωνίας απειλεί τόσο την εξαγωγική ανάπτυξη του κλάδου όσο και τη βιωσιμότητά του.

Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Προτίθεται να διευκρινίσει άμεσα αν οι επιτραπέζιες ελιές περιλαμβάνονται στη συμφωνία ΕΕ-Ινδίας, με πρόβλεψη πλήρους κατάργησης των δασμών;
2. Εχει προβεί η Ελληνική Κυβέρνηση στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να διασφαλίσει την αποφυγή παρόμοιων στρεβλώσεων με αυτές της συμφωνίας ΕΕ-Μercosur, όσον αναφορά την επιτραπέζια ελιά και άλλα αγροτικά προϊόντα;

Απάντηση της Επιτροπής

Η γραπτή απάντηση E-000440/2026  του κ. Hansen εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (19.3.2026) αναφέρει τα εξής:

1. Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) ΕΕ-Ινδίας αποτελεί εξαιρετικό επίτευγμα για τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ. Θα καταργήσει ή θα μειώσει τους συχνά απαγορευτικούς δασμούς στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ, δημιουργώντας τεράστιες νέες ευκαιρίες στην αγορά για την ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις επιτραπέζιες ελιές και τα ελαιόλαδα.
Η Ινδία θα καταργήσει πλήρως τους δασμούς στις επιτραπέζιες ελιές είτε κατά την έναρξη ισχύος είτε μετά από μεταβατική περίοδο επτά ετών ανάλογα με τη συγκεκριμένη δασμολογική κλάση.
Αντιστρόφως, η ΕΕ θα καταργήσει τους δασμούς είτε κατά την έναρξη ισχύος είτε για περίοδο έως πέντε έτη ανάλογα με τη συγκεκριμένη δασμολογική κλάση.
Οι ελιές δεν συνιστούν γηγενή καλλιέργεια στην Ινδία και η παραγωγή ελιών στην Ινδία είναι πολύ περιορισμένη.

2. Η Επιτροπή δεν είναι ενήμερη για τα μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση και καλεί το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στις χώρες της Mercosur την «πράξη προσωρινής εφαρμογής» της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας ΕΕ-Mercosur (ΕΕΣ), παρά τις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών αγροτικών οργανώσεων και της Ευρωβουλής.

Με την αποστολή της ρηματικής διακοίνωσης στην Παραγουάη, τον νόμιμο θεματοφύλακα των συνθηκών της Mercosur, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβη στο τελικό διαδικαστικό βήμα που απαιτείται για την προσωρινή εφαρμογή, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Ιανουαρίου.

Ως εκ τούτου, η ΕΕΣ θα εφαρμόζεται προσωρινά από την 1η Μαΐου μεταξύ της ΕΕ και όλων των χωρών της Mercosur που ολοκληρώνουν τις διαδικασίες κύρωσης και έχουν ενημερώσει σχετικά την ΕΕ πριν από το τέλος Μαρτίου - η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Ουρουγουάη το έχουν ήδη πράξει.

Η Παραγουάη κύρωσε πρόσφατα τη συμφωνία και αναμένεται να αποστείλει σύντομα την κοινοποίησή της.

Όπως τονίζει η Επιτροπή, η προσωρινή εφαρμογή διασφαλίζει την κατάργηση των δασμών από την πρώτη ημέρα για ορισμένα προϊόντα, δημιουργώντας προβλέψιμους κανόνες για το εμπόριο και τις επενδύσεις. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις, οι καταναλωτές και οι γεωργοί της ΕΕ μπορούν να αρχίσουν να αποκομίζουν άμεσα τα οφέλη της συμφωνίας, ενώ οι ευαίσθητοι τομείς της οικονομίας της ΕΕ προστατεύονται πλήρως από αξιόπιστες διασφαλίσεις.

Ο Επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, δήλωσε: «Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί ένα σημαντικό βήμα που καταδεικνύει την αξιοπιστία μας ως μείζονος εμπορικού εταίρου. Προτεραιότητα τώρα είναι να δώσει η συμφωνία ΕΕ-Mercosur απτά αποτελέσματα, παρέχοντας στους εξαγωγείς της ΕΕ την πλατφόρμα που χρειάζονται για να αξιοποιήσουν νέες ευκαιρίες για το εμπόριο, την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η προσωρινή εφαρμογή θα μας επιτρέψει να αρχίσουμε να υλοποιούμε αυτή την υπόσχεση. Προσβλέπω στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτής της συμφωνίας, καθώς θα ενισχύουμε την οικονομία μας και θα παγιώνουμε τη θέση μας στο παγκόσμιο εμπόριο, ολοκληρώνοντας παράλληλα όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες».

Η ΕΕ και η Αυστραλία ανακοίνωσαν σήμερα Τρίτη (24/3/2026) ότι ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για την συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) μεταξύ των δύο πλευρών.

Το τελικό κείμενο της ΣΕΣ συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης, που έγινε στην Καμπέρα, της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κα Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Πρωθυπουργού της Αυστραλίας κ. Άντονι Αλμπάνεζε. 

Όπως τονίζει η Κομισιόν με την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια φιλόδοξη και ισορροπημένη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), η ΕΕ ανοίγει την αγορά σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες ανεπτυγμένες οικονομίες στον κόσμο και, ως εκ τούτου, προσφέρει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες στις ευρωπαϊκές εταιρείες, τους καταναλωτές και τους αγρότες.

Οι εξαγωγές της ΕΕ αναμένεται να αυξηθούν έως και 33% την επόμενη δεκαετία, με την αξία των εξαγωγών να φτάνει τα 17,7 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Βασικοί τομείς με ισχυρό αναπτυξιακό δυναμικό περιλαμβάνουν τα γαλακτοκομικά (αναμένεται να αυξηθούν έως και 48%), τα μηχανοκίνητα οχήματα (52%) και τα χημικά (20%).

Η ΕΕ έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο για τα αγροδιατροφικά προϊόντα με την Αυστραλία, αξίας 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Η συμφωνία θα καταργήσει τους δασμούς σε σημαντικές εξαγωγές της ΕΕ, όπως τυριά, παρασκευάσματα κρέατος, κρασί και αφρώδη οίνο, ορισμένα φρούτα και λαχανικά, συμπεριλαμβανομένων των παρασκευασμάτων, σοκολάτα και ζαχαρώδη προϊόντα.

Παρά τα ευρύτερα οικονομικά οφέλη, η γεωργική συνιστώσα της συμφωνίας έχει προκαλέσει έντονη κριτική από τους Αυστραλούς αγρότες.

Ο Πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Αγροτών της Αυστραλίας (NFF), Hamish McIntyre, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «απογοητευτική», υποστηρίζοντας ότι δεν αποφέρει ουσιαστικά οφέλη για τον γεωργικό τομέα. Οι παραγωγοί βοδινού, αρνιού και γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν εκφράσει επίσης τη διαφωνία τους, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία προσφέρει μεγαλύτερη πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά για τα ευρωπαϊκά προϊόντα από ό,τι το αντίστροφο.

Η αγροτική παραγωγή παραμένει μια από τις πιο ευαίσθητες πτυχές της συμφωνίας για τους Αυστραλούς παραγωγούς. Ενώ οι δασμοί θα καταργηθούν σε μια σειρά από αυστραλιανές εξαγωγές, όπως το κρασί, τα θαλασσινά και τα κηπευτικά προϊόντα, η πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για βασικά κτηνοτροφικά προϊόντα θα περιοριστεί μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων. Αυτές περιλαμβάνουν σταδιακές αδασμολόγητες ποσοστώσεις 30.600 τόνων βοείου κρέατος, 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος και 35.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης, αντανακλώντας την προσπάθεια της ΕΕ να εξισορροπήσει την απελευθέρωση του εμπορίου με την προστασία του εγχώριου γεωργικού τομέα της.

Αντιδράσεις και στην Ευρώπη

Στην Ισπανία η αγροτική οργάνωση ASAJA προειδοποιεί για τον αντίκτυπο που θα έχει η εμπορική συμφωνία σε ευαίσθητους τομείς της αγροτικής παραγωγής, όπως η εκτροφή βοοειδών, αιγοπροβάτων και ζάχαρης, και ζητά από τους βουλευτές του ΕΚ να ψηφίσουν κατά της επικύρωσής της. Εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην εμπορική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αυστραλίας , θεωρώντας ότι, για άλλη μια φορά, ο ευρωπαϊκός αγροδιατροφικός τομέας «χρησιμοποιείται ως διαπραγματευτικό χαρτί» στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Η ισπανική αγροτική οργάνωση καταγγέλλει ότι οι Βρυξέλλες έχουν υποχωρήσει σε βασικά ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα, με αντάλλαγμα την ευνοϊκή μεταχείριση βιομηχανικών συμφερόντων που δεν σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα, ιδίως σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία, καθώς και για να εγγυηθούν την πρόσβαση σε πρώτες ύλες που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση (όπως λίθιο, μαγνήσιο ή αλουμίνιο).

Όποτε κάποιος πρέπει να θυσιαστεί στην Ευρώπη, αυτός είναι ο αγροδιατροφικός τομέας και αυτή η κατάσταση δεν είναι καινούργια. Έχει ήδη συμβεί με τις συνέπειες των δασμών στα ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα, με την αύξηση του ενεργειακού κόστους, καθώς και στις προηγούμενες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως αυτές με την MERCOSUR ή το Μαρόκο.

Σε υψηλά επίπεδα συνεχίζουν να διαμορφώνονται τα αποθέματα μηλοειδών στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία για το Βόρειο Ημισφαίριο που δημοσιοποίησε η Παγκόσμια Ένωση Μήλων και Αχλαδιών (WAPA) για την 1η Φεβρουαρίου 2026. Τα δεδομένα καταδεικνύουν σημαντική διαθεσιμότητα προϊόντος, με διαφοροποιήσεις μεταξύ των βασικών παραγωγικών χωρών.

Μήλα: Στα 3,42 εκατ. τόνοι τα αποθέματα – Ιταλία και Πολωνία στην κορυφή

Τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη ανήλθαν σε 3.419.767 τόνους την 1η Φεβρουαρίου 2026, καταγράφοντας αύξηση 12,5% σε ετήσια βάση. Η Ιταλία παραμένει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων με 1.078.068 τόνους και οριακή άνοδο της τάξης του 1,2%, ενώ ακολουθεί η Πολωνία με 836.000 τόνους και αύξηση 13,1%. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Γαλλία με 537.231 τόνους και μικρή ενίσχυση κατά 1,4%.

Σημαντικές ποσότητες διατηρούνται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τη Γερμανία να φτάνει τους 310.071 τόνους, παρουσιάζοντας έντονη αύξηση 61,0%, ενώ η Ισπανία (Καταλονία) καταγράφει 168.216 τόνους με ελαφρά μείωση 2,6%. Η Ολλανδία ανέρχεται σε 124.748 τόνους με άνοδο 45,2%, το Ηνωμένο Βασίλειο σε 96.951 τόνους με αύξηση 22,9%, ενώ η Αυστρία  φτάνει τους 91.486 τόνους, σημειώνοντας εντυπωσιακή άνοδο 103,6%. Στο Βέλγιο τα αποθέματα διαμορφώνονται σε 85.750 τόνους με αύξηση 55,4%.

Μικρότερες ποσότητες καταγράφονται στην Ελβετία με 54.446 τόνους και οριακή μείωση 3,5%, στην Τσεχία με 31.742 τόνους και ιδιαίτερα έντονη αύξηση 189,0%, καθώς και στη Δανία με 5.057 τόνους, όπου σημειώνεται μείωση 29,4%. Η συγκέντρωση μεγάλου όγκου προϊόντος στις βασικές παραγωγικές χώρες συνεχίζει να καθορίζει τη δυναμική της ευρωπαϊκής αγοράς.

Αχλάδια: Στους 460 χιλ. τόνους τα αποθέματα – Κυριαρχούν Ολλανδία και Βέλγιο

Στα αχλάδια, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ανήλθαν σε 459.976 τόνους την 1η Φεβρουαρίου 2026, καταγράφοντας αύξηση 15,5% σε ετήσια βάση. Η Ολλανδία διατηρεί την πρώτη θέση με 184.194 τόνους και αύξηση 19,9%, ενώ ακολουθεί το Βέλγιο με 139.538 τόνους και άνοδο 34,6%, επιβεβαιώνοντας τον κυρίαρχο ρόλο των δύο χωρών στη διαμόρφωση της αγοράς.

Σημαντικές ποσότητες εντοπίζονται επίσης στην Ιταλία με 43.862 τόνους, όπου καταγράφεται αισθητή μείωση 31,4%, στην Πολωνία με 33.500 τόνους και αύξηση 17,5%, καθώς και στην Ισπανία (Καταλονία) με 32.439 τόνους και σημαντική άνοδο 46,1%.

Παρουσία αποθεμάτων καταγράφεται ακόμη στη Γαλλία με 9.646 τόνους και μικρή μείωση 3,1%, στο Ηνωμένο Βασίλειο με 9.971 τόνους και έντονη αύξηση 70,1%, στη Γερμανία με 3.578 τόνους και άνοδο 13,7%, στην Τσεχία με 1.187 τόνους και αύξηση 18,5%, καθώς και στην Ελβετία με 2.061 τόνους, όπου σημειώνεται σημαντική μείωση 68,2%.

Η εικόνα στα αχλάδια παραμένει πιο συγκεντρωμένη σε σχέση με τα μήλα, με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης να διατηρούν τον κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση των αποθεμάτων.

Εξέλιξη αποθεμάτων σε σχέση με τον Ιανουάριο

Σε σύγκριση με την 1η Ιανουαρίου 2026, τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη εμφανίζονται μειωμένα την 1η Φεβρουαρίου, καθώς υποχώρησαν από 4.158.867 τόνους σε 3.419.767 τόνους. Αντίστοιχα, στα αχλάδια τα αποθέματα μειώθηκαν από 630.678 τόνους σε 459.976 τόνους. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι μέσα στον πρώτο μήνα του έτους καταγράφηκε αισθητή απορρόφηση προϊόντος από την αγορά, αντανακλώντας τη σταδιακή εμπορική διάθεση της παραγωγής.

Σε σύγκριση με την 1η Ιανουαρίου 2026, τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη εμφανίζονται μειωμένα την 1η Φεβρουαρίου, καθώς υποχώρησαν από 4.158.867 τόνους σε 3.419.767 τόνους. Αντίστοιχα, στα αχλάδια τα αποθέματα μειώθηκαν από 630.678 τόνους σε 459.976 τόνους. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι μέσα στον πρώτο μήνα του έτους καταγράφηκε αισθητή απορρόφηση προϊόντος από την αγορά, χωρίς όμως να αλλάζει η γενική εικόνα της υψηλής διαθεσιμότητας στα βασικά ευρωπαϊκά κέντρα αποθήκευσης.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει τελική παράταση της προθεσμίας για την ανανέωση εγγραφής στο «Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών» (ΜΕΝΟ), έως και την 13η Μαρτίου 2026.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, συμπεριλαμβανομένων και των παραγωγών που τυποποιούν-συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η διάρκεια ισχύος της εγγραφής είναι για 3 έτη, με υποχρέωση ανανέωσης.

Οι επιχειρήσεις με μία τριετία εγγραφής έως και τις 30 Ιουνίου 2025 είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ (207269/30.7.2025). Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παρούσα νέα παράταση των αιτήσεων ανανέωσης.

Το ΥΠΑΑΤ έχει αποστείλει μήνυμα σε όλους τους εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ και η διαδικασία ανανέωσης έχει ήδη ξεκινήσει για όσους υπέβαλαν αίτηση εμπρόθεσμα.

Πού υποβάλλεται η αίτηση και ποια είναι τα δικαιολογητικά

Υπενθυμίζεται ότι η υποβολή της σχετικής αίτησης γίνεται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η αίτηση και τα σχετικά δικαιολογητικά είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ εδώ.

Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα της αίτησης βρίσκεται στο σημείο «2.2.1. Ποιοτικός Έλεγχος-Κατάρτιση ΜΕΝΟ», στο Παράρτημα Ι της εγκυκλίου 304160/2004 «Λεπτομέρειες για την εφαρμογή της τυποποίησης και άσκησης του ποιοτικού ελέγχου κατάρτιση της Βάσης Δεδομένων», ενώ τα δικαιολογητικά αναζητούνται στην υποπερίπτωση «Δικαιολογητικά για Εγγραφή/Ανανέωση στο ΜΕΝΟ».

Τι ισχύει σε περίπτωση μη ανανέωσης

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση μη υποβολής της σχετικής αίτησης, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ θα απενεργοποιηθεί, με συνέπεια τη μη δυνατότητα εμπορίας προϊόντων και κατ’ επέκταση την επιβολή κυρώσεων στην περίπτωση διαπίστωσης εμπορίας τους.

Ειδικότερα, οι εγγεγραμμένοι στους κλάδους «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ/ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ» και «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ/ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ» δεν θα μπορούν να υποβάλλουν ψηφιακές αναγγελίες μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας «ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ» που λειτουργεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εφαρμόσει «προσωρινά» τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την Mercosur, ανακοίνωσε η επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης με Mercosur δεν έχει οριστικοποιηθεί, μετά το μπλόκο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο Ιανουάριο, που την έστειλε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να αξιολογήσει κατά πόσον συνάδει με τις συνθήκες της ΕΕ.

Παρ' όλα αυτά, η Επιτροπή διατήρησε τη νομική επιλογή να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία μόλις μία ή περισσότερες χώρες της Mercosur ολοκληρώσουν τη δική τους διαδικασία επικύρωσης.

Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την Παρασκευή (27/2), τα 27 κράτη μέλη θα εφαρμόσουν προσωρινά τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Αυτή η ανακοίνωση έρχεται αφού η Ουρουγουάη έγινε η πρώτη χώρα που επικύρωσε τη συμφωνία, με την έγκριση των αιρετών αξιωματούχων της. Η Αργεντινή ακολούθησε το παράδειγμά της λίγες ώρες αργότερα. Η διαδικασία έχει επίσης προχωρήσει αρκετά στη Βραζιλία και την Παραγουάη, όπου απομένουν μόνο λίγα βήματα πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε τα εξής:

«Χθες, η Ουρουγουάη και η Αργεντινή έγιναν οι πρώτες χώρες που επικύρωσαν τη Συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Η Βραζιλία και η Παραγουάη αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα. Και αυτά είναι καλά νέα. Επειδή δείχνουν την εμπιστοσύνη και την προθυμία των εταίρων μας να θέσουν σε εφαρμογή αυτή την εμπορική συμφωνία. Η Συμφωνία Mercosur δημιουργεί μια αγορά 720 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες. Μειώνει δισεκατομμύρια σε δασμούς. Επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μας να έχουν πρόσβαση σε αγορές και να αναπτυχθούν σε επίπεδα που ποτέ δεν ονειρεύονταν πριν. Και δίνει επίσης στην Ευρώπη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Αλλά το πλεονέκτημα αυτό πρέπει να υλοποιηθεί.

Τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη Συμφωνία μετά από την πρώτη επικύρωση που θα γινόταν από μία χώρα της Mercosur. Έχω πει και στο παρελθόν: Όταν είναι έτοιμοι, είμαστε έτοιμοι κι εμείς. Ως εκ τούτου, τις τελευταίες εβδομάδες, το έχω συζητήσει εντατικά με τα κράτη μέλη και με μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θα προχωρήσει τώρα στην προσωρινή εφαρμογή».

Αλλαγές προοιωνίζονται στον αγροτικό χώρο με τη νέα ΚΑΠ, καθώς ο πυλώνας Ι διατηρείται αλλά ο πυλώνας ΙΙ έρχεται ν΄ ανταγωνιστεί άλλα επενδυτικά προγράμματα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρέσβης Γιάννης Βράιλας, μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).

Τους κινδύνους από τη συμφωνία ΕΕ- Mercosur για την Ελλάδα εξέφρασε κατά την 3η  συνεδρίαση της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Μπιλάλης.

Ο πρέσβης. Ευθύμιος Κωστόπουλος, αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ε.Ε. και η Αικατερίνη Τσακούμη, επικεφαλής της οργανικής μονάδας αγροτικής ανάπτυξης της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην Ε.Ε. έδωσαν με τη σειρά τους ένα περίγραμμα της νέας ΚΑΠ, η οποία, όπως εξήγησαν, δεν έχει πάρει την τελική της μορφή.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν τα στελέχη της μόνιμης ελληνικής αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες, γίνεται μία προσπάθεια για να βελτιωθούν οι πόροι της νέας ΚΑΠ, η οποία δεν έχει κλείσει ακόμη. Προστέθηκαν πρόσφατα στον κουμπαρά της νέας ΚΑΠ, όπως εξήγησε η πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Φωτεινή Αραμπατζή, περίπου 45 δις ευρώ. Το ποσό αφορά στον συνολικό προϋπολογισμό, που ήταν κατά πολύ μειωμένος λόγω απόσπασης κονδυλίων για την ευρωπαϊκή άμυνα.

1) «Σπάσιμο» Πυλώνα Ι – πυλώνα ΙΙ: Επισημάνθηκε ωστόσο, πως αναμένεται να «σπάσει» στα δυο ο Πυλώνας Ι από τον ΙΙ Πυλώνα, που αφορά κυρίως στα επενδυτικά προγράμματα. Ο Πυλώνας ΙΙ επίκειται να μπει σ΄ έναν συνολικό κουμπαρά, που αφορά και άλλες δράσεις κι αυτό θα δημιουργήσει αναπόφευκτα δυσχέρειες σε παραγωγούς, που θέλουν να κάνουν επενδύσεις.

2) Επανεθνικοποίηση πόρων: Το άλλο ζήτημα, που επισημάνθηκε είναι πως ένα κομμάτι της ΚΑΠ επανεθνικοποιείται – ακόμη περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν – επομένως το ζήτημα είναι τι πόρους θα έχει κάθε χώρα.

3) Αυστηρότεροι έλεγχοι σε αγροτικά προϊόντα από τρίτες χώρες: Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε ότι γίνεται μία μεγάλη προσπάθεια για να αμβλυνθούν οι συνέπειες από τη συμφωνία Mercosur και ήδη έχει συμφωνηθεί ότι είναι απαραίτητοι οι έλεγχοι, ώστε τα ποιοτικά προϊόντα της Ευρώπης να μην βρίσκονται σε μονίμως σε άμυνας, ανταγωνιζόμενα προϊόντα από χώρες της Mercosur και την Ινδία.

4) Προσπάθεια να υπάρξει καθεστώς προστασίας στα εσπεριδοειδή από τη Mercosur: Από την πλευρά της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας τονίστηκε πως γίνεται προσπάθεια να μειωθούν οι συνέπειες ειδικά στα εσπεριδοειδή από τη συμφωνία Mercosur. Επισημάνθηκε πως μία άλλη προσπάθεια που γίνεται είναι να γίνει η νέα ΚΑΠ λιγότερο γραφειοκρατική.

5) Δυσκολίες για την προστασία των ΠΟΠ, που δεν εντάχθηκαν αλλά και για τ’ άλλα ελληνικά προϊόντα από τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur και ΕΕ - Ινδία: Την ίδια στιγμή, όμως τονίστηκε πως εκτός από τα ΠΟΠ, που δεν εντάσσονται στον κατάλογο προστατευόμενων προϊόντων, υπάρχουν κι εκείνα, που δεν θα τύχουν οποιασδήποτε προστασίας.

6) Προβλήματα με τις συνδεδεμένες χώρες με τις χώρες της Mercosur: Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Μπιλάλης, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur τονίζοντας πως το θέμα των δασμών δεν αφορά μόνο αυτές τις 4 χώρες αλλά και τις συνδεόμενες μαζί τους, όπως λ.χ. είναι η Χιλή, η οποία λ.χ. πουλά κρασιά. Ειδικότερα, υπήρξε ιδιαίτερα επιφυλακτικός και σημείωσε πως κλασικές ελληνικές καλλιέργειες, όπως είναι η ελιά και το αμπέλι  αναμένεται να πληγούν, διότι εκτός από τις 4 χώρες της συμφωνίας υπάρχουν και τα διασυνδεδεμένα μαζί τους κράτη, όπως είναι η Χιλή, το Περού και η Βολιβία.

7) Αγροτικά μεγέθη χωρών Λατινικής Αμερικής – Ελλάδας: Ο κ. Μπιλάλης αναφέρθηκε στα εντελώς διαφορετικά μεγέθη, που διέπουν αυτές τις χώρες σε σχέση με τη δική μας. Εξήγησε πως τα μεγέθη στον κλήρο απέχουν χιλιομετρικές αποστάσεις, διότι ένας και μόνο παραγωγός της Βραζιλίας μπορεί να έχει πάνω από 1 εκατομμύρια στρέμματα. «Φοβάμαι ότι θα ζήσουμε πάλι μία μείωση του αγροτικού πληθυσμού», είπε. Σημείωσε πως ακόμη και σήμερα ελάχιστοι παραγωγοί στην Ελλάδα ξεπερνούν τα 150 στρέμματα κι αυτοί είναι κυρίως σε δυναμικές καλλιέργειες, όπως είναι το βαμβάκι και το καλαμπόκι. Όπως επισημάνθηκε από εκπροσώπους φορέων, στην Ελλάδα μόλις το 3% των παραγωγών διαθέτουν γη άνω των 300 στρεμμάτων.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοινώνει την παράταση της προθεσμίας για την ανανέωση εγγραφής στο «Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών» (ΜΕΝΟ) έως και την 27η Φεβρουαρίου 2026.

Η παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων ανανέωσης αφορά τους κλάδους εμπορίας:
«ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ»
«ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ – ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ»
«ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Χονδρικό Εμπόριο)»
«ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Λιανικό Εμπόριο)»
«ΑΛΛΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΙ»

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ανανέωσης για τον κλάδο «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ» παραμένει έως και την 27η Φεβρουαρίου 2026.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, συμπεριλαμβανομένων και των παραγωγών που τυποποιούν-συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η διάρκεια ισχύος της εγγραφής είναι για 3 έτη, με υποχρέωση ανανέωσης.\

Οι επιχειρήσεις με μία τριετία εγγραφής έως και τις 30 Ιουνίου 2025 είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ (207269/30.7.2025). Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παρούσα νέα παράταση των αιτήσεων ανανέωσης.

To YΠAAT έχει αποστείλει μήνυμα σε όλους του εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ και η διαδικασία ανανέωσης έχει ήδη ξεκινήσει για όσους υπέβαλαν αίτηση εμπρόθεσμα.

Υπενθυμίζεται ότι η υποβολή της σχετικής αίτησης γίνεται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η αίτηση και τα σχετικά δικαιολογητικά είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ (εδώ)

Συγκεκριμένα, το υπόδειγμα της αίτησης βρίσκεται στο σημείο «2.2.1. Ποιοτικός Έλεγχος-Κατάρτιση ΜΕΝΟ», στο παράρτημα Ι της εγκυκλίου 304160/2004 «Λεπτομέρειες για την εφαρμογή της τυποποίησης και άσκησης του ποιοτικού ελέγχου κατάρτιση της Βάσης  Δεδομένων» ενώ τα δικαιολογητικά θα αναζητηθούν  στην υποπερίπτωση «Δικαιολογητικά για Εγγραφή/Ανανέωση στο ΜΕΝΟ».

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση μη υποβολής της σχετικής αίτησης, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ θα απενεργοποιηθεί, με συνέπεια τη μη δυνατότητα εμπορίας προϊόντων και κατ’ επέκταση την επιβολή κυρώσεων στην περίπτωση διαπίστωσης εμπορίας τους.

Ειδικότερα, οι εγγεγραμμένοι στους κλάδους «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ/ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ» και «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ /ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ» δεν θα μπορούν να υποβάλλουν ψηφιακές αναγγελίες μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας «ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ» που λειτουργεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Η παγκόσμια αγορά καλαμποκιού μπαίνει σε τροχιά διαδοχικών ρεκόρ έως το 2030/31, με την παραγωγή να κατευθύνεται προς τα 1,4 δισ. τόνους, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Συμβουλίου Σιτηρών (International Grains Council -IGC). Πίσω όμως από την εικόνα αφθονίας, τα παγκόσμια αποθέματα προβλέπεται να υποχωρήσουν σταδιακά, ενώ ο δείκτης επάρκειας (stocks-to-use) μειώνεται αισθητά σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία. Την ίδια στιγμή, το διεθνές εμπόριο διευρύνεται, με τις ΗΠΑ να διατηρούν την κυρίαρχη εξαγωγική θέση και την Ασία να οδηγεί την αύξηση των εισαγωγών.

Παραγωγή: Διαδοχικά ρεκόρ με οδηγό την παραγωγικότητα

Η παγκόσμια παραγωγή καλαμποκιού προβλέπεται να καταγράψει νέο ιστορικό υψηλό το 2025/26, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, κυρίως λόγω ανάκαμψης της παραγωγής στις ΗΠΑ και αυξημένων σοδειών σε Κίνα, Ουκρανία και Ινδία. Στην πενταετία που ακολουθεί, η παραγωγή αναμένεται να αυξάνεται σταθερά, φθάνοντας τους 1.381 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή 83 εκατ. τόνους περισσότερους σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης εκτιμάται στο 1,3%.

Η αύξηση δεν θα προέλθει κυρίως από επέκταση των εκτάσεων, καθώς οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περιορισμένες μεταβολές στη συγκομιζόμενη επιφάνεια. Το βάρος πέφτει στις αποδόσεις.

Η μέση παγκόσμια απόδοση έχει ήδη φτάσει τα 6,18 τόνους/εκτάριο το 2025/26, σημειώνοντας διαδοχικά ρεκόρ τα τελευταία τρία έτη. Έως το 2030/31 εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 6,44 τόνους/εκτάριο. Παρότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των αποδόσεων προβλέπεται στο 1,0%, χαμηλότερος από το 1,7% της προηγούμενης πενταετίας, παραμένει θετικός.

Από το 2027/28 και μετά, προβλέπεται εκ νέου αύξηση των εκτάσεων, όμως με ηπιότερο ρυθμό λόγω περιορισμών στη διαθέσιμη αρόσιμη γη, αστικοποίησης και αυστηρότερων περιβαλλοντικών κανονισμών. Στη Βραζιλία διαφαίνεται περιθώριο επέκτασης μέσω μετατροπής υποβαθμισμένων βοσκοτόπων σε αροτραίες καλλιέργειες. Οι ΗΠΑ θα παραμείνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, με ετήσια παραγωγή άνω των 400 εκατ. τόνων, χωρίς όμως να ξεπεραστεί το ρεκόρ του 2025/26, λόγω μικρότερων εκτάσεων.

Κατανάλωση: Σταθερή άνοδος με αιχμή τις ζωοτροφές

Η παγκόσμια κατανάλωση προβλέπεται να αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,5% ετησίως έως το 2030/31, χαμηλότερα από το 2,4% της προηγούμενης πενταετίας. Ωστόσο, η συνολική ζήτηση θα φτάσει νέο ιστορικό υψηλό, στους 1.389 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή 101 εκατ. τόνους περισσότερους σε σχέση με το 2025/26.

Η χρήση για ζωοτροφές θα αποτελέσει τον βασικό μοχλό αύξησης, φθάνοντας τους 832 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 69 εκατ. τόνους. Το μερίδιο της ζωοτροφικής χρήσης διαμορφώνεται στο 60% της συνολικής κατανάλωσης.

Η βιομηχανική χρήση – κυρίως για αιθανόλη – θα συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό 1,3% ετησίως, έναντι 3,0% της προηγούμενης περιόδου. Η Βραζιλία θα ηγηθεί της ανόδου, με νέες μονάδες παραγωγής αιθανόλης από καλαμπόκι, ενώ στις ΗΠΑ η ζήτηση προβλέπεται ουσιαστικά στάσιμη.

Η κατανάλωση για τρόφιμα θα αυξηθεί κυρίως σε υποσαχάρια Αφρική, λόγω δημογραφικών πιέσεων, αν και οι διατροφικές μετατοπίσεις προς σιτάρι και όσπρια περιορίζουν τον ρυθμό ανόδου.

Αποθέματα: Μείωση 20 εκατ. τόνων και χαμηλότερος δείκτης επάρκειας

Τα παγκόσμια αποθέματα προβλέπεται να μειωθούν στα 280 εκατ. τόνους το 2030/31, δηλαδή κατά 20 εκατ. τόνους σε σχέση με το 2025/26. Η Κίνα θα παραμείνει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων, με 171 εκατ. τόνους, που αντιστοιχούν στο 61% των παγκόσμιων αποθεμάτων, μειωμένα κατά 7 εκατ. τόνους. Τα αποθέματα των τεσσάρων μεγάλων εξαγωγέων (ΗΠΑ, Βραζιλία, Αργεντινή, Ουκρανία) προβλέπεται να μειωθούν συνολικά κατά 13 εκατ. τόνους, στα 59 εκατ. τόνους. Ο παγκόσμιος δείκτης αποθεμάτων προς χρήση εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 20,1%, από μέσο όρο 24,3% της προηγούμενης πενταετίας.

Εμπόριο: Ρεκόρ εισαγωγών και σταθερή κυριαρχία των ΗΠΑ

Το παγκόσμιο εμπόριο (Ιούλιος/Ιούνιος) προβλέπεται να αυξάνεται κάθε χρόνο της επόμενης πενταετίας, φτάνοντας τους 214 εκατ. τόνους και καταγράφοντας καθαρή αύξηση 23 εκατ. τόνων.

Το Μεξικό θα παραμείνει ο μεγαλύτερος εισαγωγέας, με εισαγωγές 28,7 εκατ. τόνων το 2030/31. Η ΕΕ θα συνεχίσει να είναι βασικός εισαγωγέας, λόγω περιορισμένης εγχώριας παραγωγής. Η Κίνα, με αβεβαιότητες ως προς τα αποθέματα και την πολιτική εμπορίου, εκτιμάται ότι θα εισάγει 11,4 εκατ. τόνους στο τέλος της περιόδου.

Οι τέσσερις βασικοί εξαγωγείς θα καλύπτουν κατά μέσο όρο 90% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν την πρώτη θέση με μερίδιο 37% και εξαγωγές 80,9 εκατ. τόνων το 2030/31, αυξημένες κατά 6,8 εκατ. τόνους σε σχέση με το 2025/26. Η Βραζιλία και η Αργεντινή θα κατέχουν από 20% η καθεμία του παγκόσμιου εμπορίου, με τις βραζιλιάνικες εξαγωγές να φθάνουν τους 44,0 εκατ. τόνους. Η Ουκρανία προβλέπεται να αυξήσει τις αποστολές της, χωρίς όμως να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα.

Η εικόνα του καλαμποκιού

Η παγκόσμια αγορά καλαμποκιού οδεύει προς ιστορικά υψηλά παραγωγής και κατανάλωσης έως το 2030/31. Ωστόσο, η σταδιακή μείωση των αποθεμάτων και η πτώση του δείκτη επάρκειας υποδηλώνουν ένα πιο «σφιχτό» ισοζύγιο σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία. Η εξέλιξη των αποδόσεων, οι ενεργειακές πολιτικές για τα βιοκαύσιμα και η πορεία της ζήτησης ζωικών πρωτεϊνών θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης της διεθνούς αγοράς.

Το ΥπΑΑΤ ενημερώνει ότι λήγει η προθεσμία για ανανέωση εγγραφής στο Μητρώο Νωπών Οπωροκηπευτικών.

Συγκεκριμένα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε ότι εντός Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία για την ανανέωση εγγραφής στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (ΜΕΝΟ), διαδικασία που αφορά χιλιάδες επαγγελματίες του κλάδου.

Βάσει της εθνικής νομοθεσίας, η εγγραφή στο ΜΕΝΟ είναι υποχρεωτική για όλους τους εμπόρους, καθώς και για τους παραγωγούς που τυποποιούν, συσκευάζουν και εμπορεύονται τα προϊόντα τους. Η ισχύς της εγγραφής διαρκεί τρία έτη, με υποχρέωση ανανέωσης μετά τη λήξη της.

Οι επιχειρήσεις, είχαν υποχρέωση να υποβάλλουν αίτηση ανανέωσης έως 31.12.2025, σύμφωνα με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΥπΑΑΤ (207269/30.7.2025).

Λόγω του μεγάλου αριθμού των υπόχρεων, αποφασίσθηκε η παράταση των αιτήσεων ανανέωσης ως εξής:

• Μέχρι και τις 20 Φεβρουαρίου 2026 για τους κλάδους εμπορίας:
  «ΕΞΑΓΩΓΕΑΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ»
  «ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ – ΠΑΡΑΛΗΠΤΗΣ»
  «ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Χονδρικό Εμπόριο)» 
  «ΕΜΠΟΡΟΣ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ (Λιανικό Εμπόριο)»
  «ΑΛΛΟΙ ΣΥΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΙ»
• Μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου 2026 για τον κλάδο «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ». 

Όπως επισημαίνει το ΥΠΑΑΤ, έχει ήδη αποσταλεί ενημερωτικό μήνυμα σε όλους τους εγγεγραμμένους στο ΜΕΝΟ, ενώ η διαδικασία ανανέωσης βρίσκεται σε εξέλιξη για όσους υπέβαλαν αίτηση εγκαίρως.

Η υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της Περιφερειακής Ενότητας όπου βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης.

Η μη υποβολή της αίτησης συνεπάγεται απενεργοποίηση της εγγραφής στο ΜΕΝΟ, γεγονός που σημαίνει αδυναμία εμπορίας προϊόντων και πιθανή επιβολή κυρώσεων.

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά και η αίτηση είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΥπΑΑΤ (εδώ)

Άλλη μια αγορά είναι διαθέσιμη στο ελληνικό ακτινίδιο.

Οι πολυετείς -από το 2016- τεχνικές διαπραγματεύσεις Φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών Ελλάδος-Βιετνάμ ολοκληρώθηκαν με την οριστική έγγραφη απάντηση της Φυτοϋγειονομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Γεωργίας του Βιετνάμ (PPD), στις 13 Φεβρουαρίου 2026.

Στη σχετική επιστολή, το Τμήμα Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της Διεύθυνσης Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ ενημερώθηκε ότι έγιναν δεκτά όλα τα μέτρα που προτάθηκαν, μετά την επιτόπια επιθεώρηση Βιετναμέζων Φυτοϋγειονομικών Ελεγκτών στη χώρα μας το Νοέμβριο του 2025, για το άνοιγμα της αγοράς του Βιετνάμ για το ελληνικό ακτινίδιο.

Έτσι, έγινε γνωστό ότι:

• Έγιναν δεκτές όλες οι παρεμβάσεις-διευκρινήσεις που αιτήθηκε η Ελληνική πλευρά, προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών ακτινιδίου και των Ελλήνων εξαγωγέων.
• Το άνοιγμα της αγοράς θα καλύπτει όλες τις καλλιεργούμενες ποικιλίες ακτινιδίων στην Ελλάδα, πρασινόσαρκες και κιτρινόσαρκες.
• Τα προς εξαγωγή φορτία θα συνοδεύονται απαραιτήτως από Πιστοποιητικό Φυτοϋγείας.
• Τα φορτία θα υποβάλλονται στην διαδικασία της ψυχρής μεταχείρισης είτε πριν την φόρτωση ενός φορτίου (pre-shipment), είτε κατά τη διαμετακόμισή του (intransit). Η σχετική πληροφορία θα πρέπει να αναγράφεται στο Πιστοποιητικό Φυτοϋγείας που θα συνοδεύει το φορτίο.
• Οι εξαγωγές και η έκδοση επίσημου Πιστοποιητικού Φυτοϋγείας θα επιτρέπεται από την 1η Μαρτίου 2026.

Οι φυτοϋγειονομικές υπηρεσίες της χώρας καθώς και οι Έλληνες εξαγωγείς θα ενημερωθούν άμεσα για τις διαδικαστικές λεπτομέρειες της εξαγωγής ελληνικού ακτινιδίου στο Βιετνάμ.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας δήλωσε: «Το άνοιγμα της αγοράς του Βιετνάμ για το ελληνικό ακτινίδιο είναι αποτέλεσμα συστηματικής και πολυετούς προσπάθειας των φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, σε στενή συνεργασία με τους παραγωγικούς και εξαγωγικούς φορείς της χώρας.

Αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα στην εξωστρέφεια της ελληνικής αγροτικής παραγωγής και στην ενίσχυση της παρουσίας των ποιοτικών μας προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Στόχος μας είναι η συνεχής διεύρυνση των αγορών για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, με όρους που ενισχύουν το εισόδημα του παραγωγού, αυξάνουν την προστιθέμενη αξία και θωρακίζουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας μας.

Συνεχίζουμε με σχέδιο, συνέπεια και αποφασιστικότητα, ανοίγοντας νέους δρόμους για τον πρωτογενή τομέα και ενισχύοντας την ελληνική αγροτική οικονομία».

Με ενισχυμένα αποθέματα φρούτων εισέρχεται στο 2026 η Ευρώπη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία για το Βόρειο Ημισφαίριο που δημοσιοποίησε η Παγκόσμια Ένωση Μήλων και Αχλαδιών (WAPA). Τα δεδομένα της 1ης Ιανουαρίου δείχνουν σημαντική ετήσια άνοδο στα μήλα και πιο ήπια μεταβολή στα αχλάδια, με διαφοροποιήσεις ανά χώρα.

Μήλα: Στα 4,16 εκατ. τόνοι τα ευρωπαϊκά αποθέματα (+12,8%)

Τα αποθέματα μήλων στην Ευρώπη διαμορφώθηκαν σε 4.158.867 τόνους την 1η Ιανουαρίου 2026, έναντι 3.687.100 τόνων έναν χρόνο πριν, καταγράφοντας αύξηση 12,8% σε ετήσια βάση.

Η Ιταλία παραμένει ο μεγαλύτερος κάτοχος αποθεμάτων με 1.315.401 τόνους (+2,4%), ακολουθούμενη από την Πολωνία με 1.055.000 τόνους (+13,7%). Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Γαλλία με 652.705 τόνους (+5,3%).

Σημαντικές ποσότητες διατηρεί η Γερμανία με 357.380 τόνους (+53,1%), ενώ η Ολλανδία ανέρχεται σε 149.846 τόνους (+45,2%) και το Βέλγιο σε 107.558 τόνους (+40,7%). Ιδιαίτερα έντονη είναι η αύξηση στην Αυστρία με 102.219 τόνους (+87,8%) και στην Τσεχία με 39.681 τόνους (+177,7%).

Αποθέματα καταγράφονται επίσης στην Ισπανία – Καταλονία με 193.484 τόνους (-4,2%), στην Ελβετία με 62.688 τόνους (-3,9%), στο Ηνωμένο Βασίλειο με 115.124 τόνους (+18,9%) και στη Δανία με 7.781 τόνους (-13,6%). Η συγκέντρωση μεγάλου όγκου προϊόντος στις βασικές παραγωγικές χώρες διαμορφώνει το πλαίσιο της ευρωπαϊκής αγοράς για το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Αχλάδια: Στους 630 χιλ. τόνους τα αποθέματα (+3,6%)

Στα αχλάδια, τα ευρωπαϊκά αποθέματα ανήλθαν σε 630.678 τόνους την 1η Ιανουαρίου 2026, έναντι 608.544 τόνων την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σημειώνοντας αύξηση 3,6%.

Η Ολλανδία διατηρεί τα υψηλότερα αποθέματα με 224.359 τόνους (+17,3%), ακολουθούμενη από το Βέλγιο με 202.379 τόνους (+36,9%).

Σημαντικές ποσότητες καταγράφονται επίσης στην Ιταλία με 68.876 τόνους (-28,4%), στην Πολωνία με 55.000 τόνους (+22,2%) και στην Ισπανία – Καταλονία με 40.371 τόνους (+42,0%).

Αποθέματα εμφανίζονται ακόμη στη Γαλλία με 17.530 τόνους (+11,6%), στο Ηνωμένο Βασίλειο με 11.722 τόνους (+55,4%), στη Γερμανία με 4.558 τόνους (+2,2%), στην Τσεχία με 1.865 τόνους (+45,4%) και στην Ελβετία με 4.018 τόνους (-54,0%). Η εικόνα παραμένει πιο ισορροπημένη σε σχέση με τα μήλα, αν και παρατηρούνται έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου, νέα μέτρα για την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στον τομέα των αγροτικών προϊόντων. Με 555 ψήφους υπέρ, καμία κατά και 26 αποχές, εγκρίθηκαν κανόνες που προβλέπουν υποχρεωτική συνεργασία των εθνικών αρχών για την αντιμετώπιση των αθέμιτων πρακτικών, με στόχο να διασφαλίζεται ότι οι αγρότες λαμβάνουν δίκαιη αμοιβή για τα προϊόντα τους. Οι διασυνοριακές πρακτικές που πλήττουν αγρότες και μικρούς παραγωγούς θα μπορούν να προλαμβάνονται, να διερευνώνται και να τιμωρούνται.

Το ισχύον καθεστώς από το 2019

Η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2019, θεσπίστηκε για να διασφαλίσει την προστασία των αγροτών απέναντι σε πρακτικές όπως οι καθυστερήσεις πληρωμών και οι ακυρώσεις παραγγελιών σε σύντομο χρονικό διάστημα, κατά τη διάθεση των προϊόντων τους σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής και επιχειρήσεις μεταποίησης τροφίμων.

Καθώς περίπου το 20% των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων που καταναλώνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από διαφορετικό κράτος-μέλος, ο νέος κανονισμός για τη διασυνοριακή συνεργασία των αρμόδιων αρχών στο πεδίο των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αποσκοπεί στην ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ τους, ιδίως σε περιπτώσεις όπου προμηθευτές και αγοραστές είναι εγκατεστημένοι σε διαφορετικά κράτη-μέλη.

Αυτεπάγγελτη παρέμβαση των κρατών-μελών

Με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των αγροτών, η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα μπορούν να παρεμβαίνουν αυτεπάγγελτα και να διακόπτουν διασυνοριακές αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία από παραγωγό. Το σύστημα αυτό διαμορφώνεται κατά τρόπο αντίστοιχο με εκείνο που ισχύει για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων στην ενιαία αγορά.

Ρυθμίσεις για αγοραστές εγκατεστημένους εκτός ΕΕ

Προκειμένου να αποτραπεί η καταστρατήγηση της νομοθεσίας μέσω μετακίνησης σχετικών οντοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι νέοι κανόνες επεκτείνουν την προστασία και έναντι αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αγοραστών από τρίτες χώρες. Οι αγοραστές που έχουν έδρα εκτός ΕΕ υποχρεούνται να ορίζουν «υπεύθυνο επικοινωνίας αρμόδιο για την ΕΕ» σε περίπτωση που κινηθεί έρευνα εις βάρος τους. Το πρόσωπο αυτό θα αποτελεί το κύριο σημείο επαφής για τις αρμόδιες αρχές και θα έχει την υποχρέωση να διευκολύνει τις έρευνες σχετικά με αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Μηχανισμός διασυνοριακής συνεργασίας

Ο κανονισμός δίνει τη δυνατότητα στις εθνικές αρχές να ενημερώνουν αμοιβαία η μία την άλλη για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ή για τον κίνδυνο εμφάνισης τέτοιων πρακτικών, μέσω του Συστήματος Πληροφόρησης για την Εσωτερική Αγορά (IMI). Πρόκειται για υφιστάμενο εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ δημόσιων διοικήσεων διαφορετικών κρατών-μελών. Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί τόσο στην πρόληψη των αθέμιτων πρακτικών όσο και στη διασφάλιση ταχείας και συντονισμένης αντίδρασης από τις αρμόδιες αρχές.

Οι νέοι κανόνες θα πρέπει να εγκριθούν και από το Συμβούλιο. Θα εφαρμοστούν 18 μήνες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δήλωση εισηγητή

Ο εισηγητής Stefano Bonaccini (Σοσιαλιστές, Ιταλία) δήλωσε:

«Καταφέραμε το ζήτημα να μην καταλήξει ένας απλός φάκελος διοικητικής φύσης, αλλά μια ισχυρή νομοθετική πράξη οικονομικής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, στέλνουμε ένα σαφές μήνυμα: οι αγρότες δεν θα είναι πλέον αναγκασμένοι να υποκύπτουν στις αθέμιτες απαιτήσεις και συμπεριφορές των μεγάλων αγοραστών και εμπόρων λιανικής. Σήμερα, η Ευρώπη αποδεικνύει ότι μπορεί να ακούει και να αναλαμβάνει δράση. Στεκόμαστε στο πλευρό εκείνων που χρειάζονται την περισσότερη στήριξη, ενισχύοντας την προστασία των μικρών παραγωγών και διασφαλίζοντας ότι διαθέτουμε μια δίκαιη, διαφανή και απαλλαγμένη από εκμετάλλευση αγροδιατροφική αλυσίδα εφοδιασμού.»

Σχετικά έγγραφα της διαδικασίας:
– Κείμενα που εγκρίθηκαν στην Ολομέλεια 
– Φάκελος διαδικασίας

Αν και εκκρεμεί η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την συμβατότητα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε, την Τρίτη (10 Φεβρουαρίου), πρόσθετες διασφαλίσεις για την πρόληψη ζημιών στον αγροτικό τομέα της Ευρώπης, μετά την απελευθέρωση του εμπορίου μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο νέος κανονισμός, ο οποίος έχει ήδη συμφωνηθεί ανεπίσημα με τα κράτη μέλη της ΕΕ, εγκρίθηκε με 483 ψήφους υπέρ και 102 κατά και 67 αποχές. Καθορίζει πώς η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις που προβλέπονται στην εμπορική συμφωνία ΕΕ - Mercosur για τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τις την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, εάν η αύξηση των εισαγωγών αυτών βλάψει τους παραγωγούς της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η Επιτροπή θα ξεκινά έρευνα σχετικά με την ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας όταν οι εισαγωγές ευαίσθητων αγροτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των πουλερικών, του βοδινού, των αυγών, των εσπεριδοειδών και της ζάχαρης, αυξάνονται κατά 5% κατά μέσο όρο για τρία έτη (η Επιτροπή είχε αρχικά προτείνει υψηλότερο όριο, 10% ετησίως) και εάν, ταυτόχρονα, οι τιμές εισαγωγής είναι κατά 5% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες εγχώριες τιμές.

Έρευνα μπορεί επίσης να ζητηθεί από κράτος μέλος, ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκπροσωπεί τον κλάδο παραγωγής, ή από ένωση που ενεργεί για λογαριασμό του κλάδου, σε περίπτωση κινδύνου πρόκλησης σοβαρής ζημίας.

Τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση στο Κοινοβούλιο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων.

Οι διμερείς ρήτρες διασφάλισης πρέπει να ενσωματωθούν τόσο στη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur όσο και στην ενδιάμεση εμπορική συμφωνία.

Δήλωση

Ο μόνιμος εισηγητής για την συμφωνία Mercosur Ευρωβουλευτής κ. Gabriel Mato (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Οι ρήτρες διασφάλισης σημαίνουν ότι η συμφωνία ΕΕ-Mercosur συνοδεύεται από έναν ισορροπημένο και αξιόπιστο μηχανισμό προστασίας για τον αγροτικό μας τομέα. Ενισχύουν την παρακολούθηση της αγοράς, θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια για τον εντοπισμό διαταραχών και επιτρέπουν την ταχύτερη δράση για ευαίσθητα προϊόντα όταν υπάρχουν ενδείξεις βλάβης. Θα παρέχουν στους αγρότες σταθερότητα και προβλεψιμότητα, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική ισορροπία της συμφωνίας».

Επόμενα βήματα

Μόλις εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα εφαρμοστεί μόλις τεθεί σε ισχύ η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur.