Σαράντης (ΕΔΟΦ): Αναμένεται μείωση εξαγωγών φέτας λόγω χαμηλής παραγωγής γάλακτος – Τα ζώα δεν είναι αυτά που δηλώνονται

Ακόμη δεν έχει βρει λύση το ΥπΑΑΤ στο πρόβλημα με τις αδειοδοτήσεις των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα κάθε χρόνο η κυβέρνηση να αναγκάζεται να τους δίνει παράταση.

Μιλώντας στη Διακομματική Επιτροπή για τον αγροτικό τομέα ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Φέτας κ. Μιχάλης Σαράντης ανέφερε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με το αρμόδιο υπουργείο για την απλοποίηση των διαδικασιών για την αδειοδότηση των κτηνοτροφικών μονάδων.

Αναφορικά με τα περί αυξημένης παραγωγής γάλακτος ενώ έχουμε θανατώσεις 500.000 ζώων, υποστήριξε ότι «αυτό ίσχυε μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Από τον Οκτώβριο το γάλα το πρόβειο που πάει για φέτα είναι μειωμένο και μάλιστα τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο υπάρχει μεγάλη μείωση στο γάλα. Θα πρέπει να πω εδώ, ότι οι περισσότερες θανατώσεις ζώων έγιναν μετά τον Αύγουστο. Δεύτερον, από τα 500.000 ζώα που αναφέρονται ότι θανατώθηκαν, δεν είναι όλα γαλακτοφόρα, για όσους γνωρίζουν πώς είναι τα κοπάδια, το 50% είναι γαλακτοφόρα, το 30% είναι αυτά που περιμένουν να μπουν στην παραγωγή και ένα 20% είναι οι νέες γέννες.

Άρα, δεν ισχύει ότι αυξήθηκε το γάλα, το γάλα και τον Ιανουάριο, με στοιχεία που έχουμε πρόχειρα πάλι, είναι πολύ μειωμένο. Δηλαδή, υπάρχει περίπτωση φέτος να έχουμε μειωμένη παραγωγή έως και 15 και 20 χιλιάδες τόνους φέτας. Αυτό θα το δούμε όμως στο επόμενο εξάμηνο. Συνεπώς, δεν ισχύει ότι είναι αυξημένο το γάλα, ούτε ότι είναι σταθερό. Με βάση τις θανατώσεις που έγιναν, φαίνεται, ότι από 1η Οκτωβρίου 2025 και μετά, το γάλα είναι μειωμένο».

Να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου, το ισοζύγιο του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ για τις παραδόσεις πρόβειου γάλακτος ανέφερε ότι για το 8μηνο του 2024 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι είχαν συνολικά παραδώσει 613.404 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Αντίστοιχα το 8μηνο του 2025 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι έχουν συνολικά παραδώσει 615.523 τόνους πρόβειου γάλακτος. Δηλαδή παρέδωσαν οι κτηνοτρόφοι το 2025 περισσότερο γάλα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Αναφερόμενος στα σχετικά στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ ο πρόεδρος του ΣΕΚ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεπαγγελματικής Φέτας, Δημήτρης Μόσχος, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «δεν μπορεί να ισχύουν αυτά τα στοιχεία όταν έχουν θανατωθεί τόσες χιλιάδες πρόβατα λόγω της ευλογιάς. Τα ίδια γίνονται και με τα τιμολόγια κρέατος. Φαίνεται λοιπόν ότι η νοθεία της φέτας συνεχίζεται γιατί δεν έχουν φροντίσει να κάνουν ελέγχους και να επιβάλλουν αυστηρές ποινές».

Σε υψηλά επίπεδα παραμένουν οι τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος αλλά οι επόμενοι δύο μήνες είναι κρίσιμοι για την παραγωγικότητα των ζώων.

Η μεγάλη ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος παράγεται από τέλη Φεβρουαρίου μέχρι τις αρχές Μαΐου και την περίοδο αυτή τα ζώα θα πρέπει να βοσκήσουν. Οι κτηνοτρόφοι που είναι σε περιοχές με καραντίνα, των οποίων τα ζώα είναι κλεισμένα στους στάβλους, αντιμετωπίζουν προβλήματα από το στρεσάρισμα που έχουν γιατί δεν βγαίνουν έξω, με αποτέλεσμα να μειώνεται η παραγωγικότητά τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται η ποσότητα (τα κιλά) και να αντισταθμίζεται η υψηλή τιμή που έχει το γάλα.  

Ο κ. Θοδωρής Παπαστογιαννούδης, αγροτοκτηνοτρόφος από την Λάρισα, μίλησε στον ΑγροΤύπο για την πρόσφατη σύλληψή του από την Ο.Π.Κ.Ε. (Ομάδες Πρόληψης και Καταστολής Εγκλήματος). Έχει συνολικά 600 πρόβατα τα οποία είναι κλεισμένα λόγω καραντίνας από τον Σεπτέμβριο του 2024 μέχρι σήμερα, αρχικά λόγω της πανώλης και στην συνέχεια λόγω της ευλογιάς.

Ο κ. Θοδωρής Παπαστογιαννούδης τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα εγκλεισμού τόλμησα να βγάλω 120 πρόβατα από τον στάβλο μου, μαζί με τον τσοπάνη μου, για να βοσκήσουν, σε απόσταση 200 μέτρων από την εκτροφή σε δικό μου αγροτεμάχιο. Εκείνη την στιγμή είδαμε τους αστυνομικούς να έρχονται με περιπολικό και αμέσως με οδήγησαν με χειροπέδες στο αστυνομικό τμήμα. Κρατήθηκα μαζί με τον τσοπάνο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ζήτησα από την εισαγγελέα να με αφήσει να γυρίσω γιατί αν έμενα μέσα για δύο ημέρες (λόγω αυτοφόρου) θα έχανα τα ζώα μου από ασιτία γιατί κανένας δεν θα τα τάιζε. Ευτυχώς κατάλαβε το μέγεθος του προβλήματος και μας άφησε ελεύθερους.

Έχουμε περίπου 1,5 μήνα που μπορούμε να βγάλουμε τα ζώα για βοσκή γιατί μετά θα ξεραθεί το χορτάρι και δεν έχει κανένα νόημα να βγαίνουν έξω.

Θα πρέπει να σας επισημάνω ότι καμιά φυλή αιγοπροβάτων δεν αντέχει τον εγκλεισμό όλο τον χρόνο μέσα στον στάβλο. Ο πατέρας μου ήταν ο πρώτος κτηνοτρόφος που έφερε στην Ελλάδα πρόβατα Λακόν και τα γνωρίζω καλά.

Σε όλη την Ευρώπη βγάζουν τα αιγοπρόβατα έξω να βοσκήσουν και έτσι μπορούν τα ζώα να έχουν αποδόσεις αλλά και δεν στρεσάρουν. Επίσης θα πρέπει ο κτηνοτρόφος να κάνει καθαρισμό στον στάβλο του. Είμαι από τους κτηνοτρόφους που δύο φορές τον χρόνο κάνω καθαρισμό και απολύμανση στον στάβλο.    

Αν συνεχίσουμε να κρατάμε μέσα στον στάβλο τα ζώα κινδυνεύουν να πεθάνουν από ασιτία και όχι από ευλογιά.

Οι τιμές στο γάλα αυτό το διάστημα κυμαίνονται από 1,58 έως και 1,63 ευρώ το κιλό. Όμως οι ποσότητες γάλακτος αναμένεται να μειωθούν αν τα ζώα παραμείνουν κλεισμένα μέσα τώρα που αυξάνονται οι θερμοκρασίες.

Οι κτηνοτρόφοι ζητάνε οι μονάδες που δεν έχουν ευλογιά να έχουν μια άδεια και να μπορούν για αυτή την χρονική περίοδο να βόσκήσουν τα ζώα τους.

Μας έδωσαν χρήματα για να αγοράσουμε ζωοτροφές αλλά τα ποσά ήταν πολύ λίγα. Οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν ρευστότητα για να αγοράσουν ζωοτροφές και αναγκάζονται να δανειστούν. Πότε θα ξεπληρώσουν αυτά τα δάνεια ρωτάμε το ΥπΑΑΤ. Επίσης στην αγορά κυκλοφορούν ζωοτροφές από μολυσμένες περιοχές σε χαμηλές τιμές. Πολλοί κάνουν το λάθος να τις αγοράσουν λόγω της χαμηλής τιμής αλλά υπάρχει κίνδυνος για την εκτροφή τους.

Θα πρέπει το ΥπΑΑΤ άμεσα να επανεξετάσει το μέτρο της απαγόρευσης βόσκησης γιατί οι κτηνοτρόφοι δεν αντέχουν το κόστος ζωοτροφών και τα ζώα τον εγκλεισμό. 

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι οι βιομηχανίες γάλακτος μας έδωσαν τα τιμολόγια Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου. Οι τιμές παραγωγού κυμαίνονται από 1,58 ευρώ το κιλό για μικρές ποσότητες και στα 1,60 ευρώ το κιλό για ποσότητα άνω των 100 τόνων. Στην αγορά όμως έχουμε προσφορές από βιομηχανίες για συνεργασίες με παραγωγούς με τιμές από 1,62 έως και 1,63 ευρώ για πρόβειο γάλα. Βλέπουμε ότι υπάρχει αυξημένη ζήτηση για γάλα και είναι λογικό με την μεγάλη μείωση που έχουμε στο ζωικό κεφάλαιο λόγω της ευλογιάς. Πέρσι οι ίδιες γαλακτοβιομηχανίες έδιναν κατά 18 λεπτά λιγότερη τιμή σε σχέση με την φετινή.

Σήμερα πάντως οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι ζουν από την πώληση γάλακτος και κρέατος. Οι αγροτικές ενισχύσεις από την ΚΑΠ έχουν σε μεγάλο βαθμό μειωθεί αλλά και πληρώνονται με μεγάλη καθυστέρηση. Ακόμη τα αιγοπρόβατα είναι στους στάβλους και αγοράζουμε ζωοτροφές. Αυτό που θα πρέπει να προσέχουν οι κτηνοτρόφοι είναι από που αγοράζουν ζωοτροφές και να μην κοιτάζουν μόνο την χαμηλή τιμή. Υπάρχει κίνδυνος να είναι μολυσμένες από περιοχές με ευλογιά. Αν υπάρξει κρούσμα ευλογιάς στην εκτροφή τότε έχουμε ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή για τον κτηνοτρόφο και δεν ξέρει πότε θα καταφέρει να ξαναφτιάξει το κοπάδι.   

Ο κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ρεθύμνου, Γιώργος Βενιεράκης, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι οι τιμές που πουλάμε στην Κρήτη είναι από 1,15 έως 1,20 ευρώ το κιλό για το πρόβειο γάλα και στα 90 λεπτά το κιλό για το γιδινό. Είναι σίγουρα αυξημένες σε σχέση με πέρσι που το πρόβειο το πουλούσαμε από 1 έως 1,10 ευρώ το κιλό. Πάντως υπάρχει αυξημένη ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα από την ηπειρωτική Ελλάδα είναι αυξημένη και μεγάλες ποσότητες αγοράζουν οι μεγάλες βιοληχανίες. Από την άλλη θετικό είναι ότι παρέμειναν στα περσινά επίπεδα οι τιμές των ζωοτροφών. Το μεγάλο πρόβλημα για μας είναι το υψηλό κόστος των ζωοτροφών λόγω των μεταφορικών. Πληρώνουν ενισχύσεις για μεταφορικό ισοδύναμο αλλά τα χρήματα αυτά δεν φτάνουν ποτέ στους κτηνοτρόφους της νησιωτικής Ελλάδας.

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι δεν είχαμε κάποια διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα από τον Δεκέμβριο. Η ανώτερη τιμή παραγωγού είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν 1,63 ευρώ. Αντίστοιχα το γιδινό γάλα έχει τιμή παραγωγού στα 1,05 ευρώ το κιλό. Οι τιμές στο γάλα είναι σε καλά επίπεδα αλλά αυτό που θέλουν οι κτηνοτρόφοι είναι να σταματήσει το πρόβλημα με την ευλογιά. 

Η πλήρης Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ. αριθ. 1/2026 απόφασή της δικαίωσε πλήρως τους γαλακτοπαραγωγούς σε σχέση με το καρτέλ γάλακτος.

Πρόκειται για απόφαση σταθμό γιατί επιμηκύνεται ο χρόνος διεκδίκησης των δικαιωμάτων αποζημίωσης - απόδοσης ωφέλειας από καρτέλ και από άλλες αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές (κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης).  

Με συντριπτική πλειοψηφία 50 υπέρ έναντι 8 κατά, επικύρωσε τη νομολογία των δικαστηρίων ότι οι παραβατικές καρτελικές γαλακτοβιομηνίες υποχρεούνται να αποδώσουν στους ζημιωθέντες κτηνοτρόφους το παράνομο όφελος που αποκόμισαν αγοράζοντας το γάλα σε μικρότερη τιμή από εκείνη που θα διαμορφωνόταν με βάση τον ελεύθερο  ανταγωνισμό, δηλαδή με το νόμο προσφοράς και της ζήτησης. Αυτό το όφελος ταυτίζεται με τη ζημία που έπαθε κάθε  αγελαδοτρόφος.

Όπως δηλώσε στον ΑγροΤύπο ο δικηγόρος Δρ. Δημήτριος Κουτσούκης, που εκπροσώπησε τον ζημιωθέντα γαλακτοπαραγωγό, «τα παραπάνω σημαίνουν ότι κάθε αγελαδοτρόφος που ζημιώθηκε από το καρτέλ, δικαιούται να ζητήσει από την βιομηχανία που αγόραζε το γάλα του, την ζημία που αντιστοιχεί στο όφελος της τελευταίας.

Ωστόσο η παραπάνω απόφαση του Αρείου Πάγου δεν ισχύει αυτόματα για όλους τους ζημιωθέντες κτηνοτρόφους. Κάθε κτηνοτρόφος πρέπει να ασκήσει αγωγή, με την οποία να ζητεί την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη.

Αφορά αγελαδοτρόφους που πώλησαν γάλα, κατά την περίοδο από 2001 έως 2007, στις εταιρείες που συμμετείχαν στο καρτέλ αλλά και σε όσες εταιρείες επωφελήθηκαν και έδωσαν ίδιες ή παρόμοιες τιμές παραγωγού. Πρόκειται για τις εταιρείες: ΦΑΓΕ, ΔΕΛΤΑ-VIVARTIA, ΜΕΓΒΑΛ, ΟΛΥΜΠΟΣ-ΤΥΡΑΣ, ΝΕΣΤΛΕ, ΚΡΙ ΚΡΙ, ΣΕΡΓΑΛ, ΡΟΔΟΠΗ, ΚΟΛΙΟΣ, ΑΓΝΟ, ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ, ΒΙΓΛΑ, ΜΠΙΖΙΟΣ, κ.α.

Μέχρι σήμερα εκδόθηκαν πάνω από 60 αποφάσεις που δικαιώνουν τους ζημιωθέντες γαλακτοπαραγωγούς. Δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση θανάτου του αρχικού δικαιούχου έχουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του.

Από τα δικαστήρια κρίθηκε ότι η ζημία αποτελεί τη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσας - καρτελικής τιμής και της ανταγωνιστικής τιμής, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από 7 έως 13 λεπτά το κιλό. Επίσης κρίθηκε ότι για μεγάλους γαλακτοπαραγωγούς ισχύει ως ανταγωνιστική η τιμή των 45 λεπτών το κιλό». 

Η γαλακτοβιομηχανία ΟΜΗΡΟΣ ανακοινώνει την ίδρυση και λειτουργία νέου ιδιόκτητου σταθμού γάλακτος στην περιοχή Γλυκή Θεσπρωτίας, σηματοδοτώντας ένα ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο στη στρατηγική ανάπτυξης της εταιρείας και εδραιώνοντας την παρουσία της σε μία από τις πλέον κομβικές περιφέρειες της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Ο νέος σταθμός, συνολικής έκτασης 5.000τ.μ. και δυνατότητας ημερήσιας παραλαβής & αποθήκευσης γάλακτος 60 τόνων, θα εξυπηρετεί το σύνολο της Περιφέρειας Ηπείρου. Αποτελεί έναν ακόμη ισχυρό κρίκο στο δίκτυο ζώνης γάλακτος της ΟΜΗΡΟΣ, ενισχύοντας τη συλλογή πρώτης ύλης σε μία περιοχή στρατηγικής σημασίας και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για σταθερές, μακροχρόνιες συνεργασίες με τους τοπικούς κτηνοτρόφους.

Η επένδυση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική απόφαση ανάπτυξης που στοχεύει στη στήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας και έχει τύχει ιδιαίτερα θετικής ανταπόκρισης από την τοπική παραγωγική κοινότητα. Η λειτουργία του νέου σταθμού έχει οδηγήσει ήδη στη δημιουργία 5 νέων άμεσων θέσεων εργασίας καθώς και στην ένταξη 150 νέων κτηνοτρόφων στο δίκτυο ζώνης γάλακτος του ομίλου, συμβάλλοντας στη δημιουργία συνθηκών μεγαλύτερης διαφάνειας και σταθερότητας στην αγορά γάλακτος της περιοχής και ενισχύοντας ουσιαστικά τη  βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών μονάδων.

Με τον νέο σταθμό στη Θεσπρωτία, η ΟΜΗΡΟΣ συμπληρώνει και ενδυναμώνει το πανελλαδικό της δίκτυο συλλογής γάλακτος, το οποίο περιλαμβάνει ήδη σταθμούς στη Στερεά Ελλάδα, την Τρίπολη, το Αγρίνιο, την Ξάνθη, τη Λιβαδειά, τη Νάξο και το Ρέθυμνο. Η παρουσία στην Ήπειρο, η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους,  αποκτά πλέον μόνιμο και ουσιαστικό χαρακτήρα, επιτρέποντας στην εταιρεία να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση υγιών συνθηκών συνεργασίας και στην ενίσχυση της τοπικής κτηνοτροφικής παραγωγής με σαφή επιρροή στην θετική αναπροσαρμογή της τιμής γάλακτος, όπως έχει ήδη φανεί.

Με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του νέου σταθμού, ο Διευθυντής Ζώνης Γάλακτος της ΟΜΗΡΟΣ, κ. Δημήτρης Κουρκούνας, δήλωσε: «Η Ήπειρος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιφέρειες της ελληνικής κτηνοτροφίας και για εμάς ήταν στρατηγική επιλογή να αποκτήσουμε ουσιαστική, φυσική παρουσία στην περιοχή. Ο νέος σταθμός γάλακτος δεν είναι απλώς μια επένδυση σε υποδομές, αλλά μια έμπρακτη δέσμευση στήριξης των κτηνοτρόφων, της τοπικής παραγωγής και της δίκαιης αποτίμησης του ελληνικού γάλακτος. Στόχος μας είναι να χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης και μακροχρόνιες συνεργασίες, δημιουργώντας αξία για όλους και ενισχύοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα».

Με σταθερό εξαγωγικό προσανατολισμό και πολυετή παρουσία στον ελληνικό πρωτογενή τομέα, η ΟΜΗΡΟΣ συνεχίζει να επενδύει σε υποδομές, ανθρώπους και συνεργασίες, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής και επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως στρατηγικού εταίρου της κτηνοτροφίας σε ολόκληρη τη χώρα.

Μια σειρά κρατών μελών της ΕΕ (Ιταλία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και Ρουμανία) κατάθεσαν αίτημα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας για ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης σε κτηνοτρόφους που περιορίζουν οικειοθελώς τον όγκο παραγωγής τους για να αντιμετωπίσουν την πτώση των τιμών νωπού γάλακτος.

Όπως επισημαίνουν τα αίτια της πτώσης τιμών οφείλονται στην υπερπαραγωγή, την έλλειψη εξαγωγικών δυνατοτήτων και το υψηλό κόστος παραγωγής Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι να αντιμετωπίζουν δραστικές μειώσεις στις τιμές του νωπού αγελαδινού γάλακτος το τελευταίο διάστημα.

Ειδικότερα η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θεωρούν απαραίτητη την άμεση αντίδραση στην τρέχουσα κρίση, ενεργοποιώντας μέσα που είχαν ήδη εν μέρει εφαρμοστεί από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016.

To έγγραφο της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου, που μοιράστηκε στην σύνοδο της 26ης Ιανουαρίου, στους υπουργούς Γεωργίας, αναφέρει τα εξής:

Η τρέχουσα κατάσταση της αγοράς στον γαλακτοκομικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνει αδιαμφισβήτητα σημάδια βαθιάς κρίσης, που χαρακτηρίζεται από μια διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ μιας σταθερά αυξανόμενης προσφοράς και ζήτησης που αδυνατεί να απορροφήσει τα πλεονάσματα.

Ο τομέας αντιμετωπίζει μια φάση έντονης αστάθειας που θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα των αγροτικών περιοχών.

Σε επίπεδο ΕΕ, η παραγωγή έφτασε τους 135.253 χιλιάδες τόνους έως τον Νοέμβριο του 2025 (Πηγή: Ευρωπαϊκής Επιτροπής), σε σύγκριση με παραγωγή 133.712 χιλιάδων τόνων έως τον Νοέμβριο του 2024. Αυτή η αύξηση ήταν ιδιαίτερα εμφανής τους καλοκαιρινούς μήνες - όταν η παραγωγικότητα συνήθως μειώνεται - και ακόμη πιο σημαντική τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους (+5,1%).

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να εξηγήσουν αυτήν την τάση:

• οι υψηλές τιμές του γάλακτος στήριξαν την παραγωγή τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου σε όλη την Ευρώπη
• οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες επέτρεψαν μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και καλύτερη ποιότητα χορτονομής
• τα προβλήματα υγείας λόγω της εξάπλωσης του καταρροϊκού πυρετού καθυστέρησαν τον τοκετό, συμβάλλοντας στην αύξηση των παραδόσεων γάλακτος το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου
• η μείωση των σφαγών αγελάδων στην ΕΕ στο τέλος της παραγωγικής τους ζωής (-14% την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025) συνέβαλε στην αύξηση της παραγωγής γάλακτος.

Κατά συνέπεια, ξεκινώντας ιδίως από τον Σεπτέμβριο του 2025, η τιμή του νωπού γάλακτος σε επίπεδο ΕΕ-27 άρχισε να μειώνεται προοδευτικά, από 53,38 € ανά 100 kg στην κρίσιμη τιμή των 49,38 € ανά 100 kg τον Δεκέμβριο του 2025, με περαιτέρω μειώσεις τον Ιανουάριο του 2026, για τις οποίες τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη ενοποιηθεί.

Η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θεωρούν απαραίτητη την άμεση αντίδραση στην τρέχουσα κρίση, ενεργοποιώντας μέσα που είχαν ήδη εν μέρει εφαρμοστεί από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016.

Με την ευκαιρία αυτή, η υιοθέτηση έκτακτων μέτρων απέδειξε ότι μόνο ο ισχυρός κεντρικός συντονισμός μπορεί να ρυθμίσει τις στρεβλώσεις της αγοράς και να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια των εισοδημάτων των παραγωγών.

Ωστόσο, το ίδιο λάθος που έγινε εκείνη την εποχή - δηλαδή μια καθυστερημένη και όχι άμεση παρέμβαση - δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Το μάθημα του 2016 μας διδάσκει ότι δεν είναι δυνατόν να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς για την επίλυση συστημικών κρίσεων, ειδικά όταν αυτές οι δυνάμεις στρεβλώνονται από εξωγενείς παράγοντες.

Ως εκ τούτου, η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία προτείνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει ένα Έκτακτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για το Γάλα.

Η πρόταση βασίζεται, αφενός, στην ενεργοποίηση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης για την υποστήριξη της εθελοντικής μείωσης της παραγωγής.

Το μέτρο αυτό θα πρέπει να προβλέπει την αναγνώριση οικονομικής αποζημίωσης στους αγρότες που αποφασίζουν να περιορίσουν τον όγκο παραγωγής τους, ενεργώντας έτσι άμεσα στην κύρια αιτία της πτώσης των τιμών.

Η αποτελεσματικότητα αυτού του μέσου έχει ήδη επικυρωθεί ευρέως και αντιπροσωπεύει την ταχύτερη οδό για τη σταθεροποίηση των τιμών.

Θεωρείται επίσης απαραίτητο, για τον σκοπό της σταθεροποίησης των τιμών, να χορηγηθεί βοήθεια για ιδιωτική αποθήκευση στους τομείς του τυριού, του βουτύρου και του γάλακτος UHT.

Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέψει έκτακτες παρεμβάσεις για την υποστήριξη των πιο εκτεθειμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Βοήθειας σε απόρους, προκειμένου η παρέμβαση να έχει πραγματικό αντίκτυπο σε επίπεδο αγοράς, είναι απαραίτητο η διανομή να επικεντρωθεί σε ποιοτικά τυριά που είναι πιο διαδεδομένα και αντιπροσωπευτικά.

Σε μια περίοδο έντονων πιέσεων για τον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, το ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών έθεσε προς συζήτηση μια σειρά παρεμβάσεων με ευρωπαϊκή διάσταση. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Tavolo del latte και προορίζονται να κατατεθούν στο επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ (Agrifish).

Κοινός άξονας των παρεμβάσεων είναι ο συνδυασμός ελέγχου της παραγωγής και ενίσχυσης της εμπορικής δυναμικής, με στόχο την αντιμετώπιση της τρέχουσας φάσης υποχώρησης των τιμών και τη στήριξη της συνολικής ισορροπίας του κλάδου.

Παρεμβάσεις στην παραγωγή: εθελοντική μείωση με οικονομική στήριξη

Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης για τη εθελοντική μείωση της παραγωγής γάλακτος, με την πρόβλεψη οικονομικής αποζημίωσης για τους κτηνοτρόφους που θα επιλέξουν να περιορίσουν τους όγκους παραγωγής τους. Η παρέμβαση αυτή αποσκοπεί στη ρύθμιση της προσφοράς σε επίπεδο ΕΕ, σε μια περίοδο όπου η πλεονάζουσα παραγωγή πιέζει τις τιμές.

Στήριξη της αγοράς μέσω ιδιωτικής αποθεματοποίησης

Παράλληλα, προτείνεται η χορήγηση ενισχύσεων για ιδιωτική αποθεματοποίηση σε προϊόντα όπως τα τυριά, το βούτυρο και το γάλα UHT. Η συγκεκριμένη δράση στοχεύει στη σταθεροποίηση των τιμών, αλλά και στη στήριξη της χρηματοοικονομικής αντοχής των επιχειρήσεων που εμφανίζουν αυξημένη έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Ευρωπαϊκό ταμείο στήριξης για τους ευάλωτους καταναλωτές

Στο πλαίσιο των προτάσεων περιλαμβάνεται και η δημιουργία ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης των απόρων, με αναφορά σε τυριά ποιότητας που είναι ευρέως διαδεδομένα ή αντιπροσωπευτικά σε τοπικό επίπεδο. Στόχος είναι η παρέμβαση αυτή να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην αγορά, συνδέοντας την κοινωνική πολιτική με τη στήριξη της ζήτησης.

Προώθηση και κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις έκτακτες καμπάνιες προώθησης των γαλακτοκομικών προϊόντων, με στόχο την ανάδειξη της διατροφικής τους αξίας και της βιωσιμότητας της ευρωπαϊκής παραγωγής. Οι δράσεις αυτές στοχεύουν τόσο στην ενίσχυση της εσωτερικής κατανάλωσης όσο και στην προβολή της ποιότητας των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ στις διεθνείς αγορές.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται και η στήριξη πρόσθετων ενεργειών προώθησης από τον ιταλικό οργανισμό εξωστρέφειας ICE – Italian Trade Agency, μέσω εξειδικευμένων καμπανιών και συλλογικών παρουσιών σε σημαντικές διεθνείς εκθέσεις.

Υφιστάμενα εθνικά μέτρα και συνέχιση της χρηματοδότησης

Οι ευρωπαϊκές προτάσεις έρχονται να συμπληρώσουν υφιστάμενες εθνικές πρωτοβουλίες που εφαρμόζονται ήδη στην Ιταλία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το πρόγραμμα «Latte nelle scuole», το οποίο χρηματοδοτείται με 6,9 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς και η χρηματοδότηση για το 2025 ύψους 33 εκατ. ευρώ για την αγορά τυριών στο πλαίσιο του ταμείου στήριξης των απόρων, εκ των οποίων 14 εκατ. ευρώ αφορούν τυριά ΠΟΠ και 18 εκατ. ευρώ τυριά σκληρής πάστας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συγκεκριμένη δέσμευση προβλέπεται να ανανεωθεί και για το 2026.

Δήλωση του Υπουργού

«Ο γαλακτοκομικός τομέας είναι στρατηγικός για την ιταλική αγροδιατροφή και τα τελευταία χρόνια καταγράφει ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Καθήκον του Υπουργείου είναι να στηρίζει ολόκληρη την αλυσίδα και να βρίσκει, μαζί με τους παραγωγούς, λύσεις στη μείωση της τιμής του γάλακτος», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών της Ιταλίας, Francesco Lollobrigida.

Πηγή: Υπουργείο Γεωργίας, Διατροφικής Κυριαρχίας και Δασών Ιταλίας (MASAF)

Σε σταθερά επίπεδα κυμάνθηκαν οι τιμές του αιγοπρόβειου γάλακτος στα τιμιλόγια για το μήνα Δεκέμβριο που πήραν στα χέρια τους οι κτηνοτρόφοι.

Όπως αναφέρουν οι κτηνοτρόφοι στον ΑγροΤύπο δεν προβλέπουν κάποια αύξηση τιμών το επόμενο διάστημα από τις βιομηχανίες γάλακτος, παρά τις απώλειες του ζωικού κεφαλαίου που έχει η χώρα μας λόγω της ευλογιάς.

Ο κ. Στέλιος Τσολακίδης, κτηνοτρόφος από τον Έβρο και πρόεδρος του συνεταιρισμού «Θρακών Αμνός», τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι αυτή την περίοδο ξεκίνησε η περιοχή μας να παραδίνει αιγοπρόβειο γάλα. Οι τιμές για το γίδινο κυμαίνονται από 95 έως 98 λεπτά το κιλό, ενώ οι τιμές για το πρόβειο είναι από τα 1,52 έως τα 1,55 ευρώ το κιλό. Το πρόβλημα είναι ότι με την ευλογιά χάθηκαν τα κοπάδια και δεν έχουμε πρόβειο γάλα. Στον ΈΒρο έχει χαθεί το 70% των προβάτων λόγω της ευλογιάς. Από τα 52 μέλη προβατοτρόφους που είχε ο συνεταιρισμός έχουν απομείνει μόλις 3. Ο συνεταιρισμός έχει χάσει το 70% της παραγωγής γάλακτος. Από τον Ιούλιο του 2024 ζητούσαμε να παρθούν μέτρα κατά της ευλογιάς γιατί το πρόβλημα ήταν μεγάλο. Το ΥπΑΑΤ επειδή αντιμετώπισε την πανώλη νόμιζε ότι θα ήταν το ίδιο με την ευλογιά. Έκανε μεγάλο λάθος. Προσωπικά πριν το 2913 έχει θανατωθεί δύο φορές το κοπάδι μου λόγω της ευλογιάς. Αγανάκτησα και στράφηκα γιδοτροφία. Έχουμε καταθέσει πολλές φορές τα αιτήματά μας στο ΥπΑΑΤ αλλά δεν μας ακούει. 

Ο κ. Γιώργος Νουκάρης, κτηνοτρόφος από την Χαλκιδική, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι πήραμε στα χέρια μας τα τιμολόγια Δεκεμβρίου και οι τιμές παραγωγού στο γάλα κυμαίνονται από 1,55 έως 1,57 ευρώ το κιλό. Εκτιμώ ότι εκεί θα κυμανθούν και το επόμενο διάστημα και αν θα αυξηθούν θα είναι γύρω στα 1 έως 2 λεπτά. Ζήτηση υπάρχει για πρόβειο γάλα αλλά δεν θέλουν οι γαλατάδες να αυξήσουν τις τιμές.

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια του Δεκεμβρίου δεν είχαμε κάποια διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα. Η ανώτερη τιμή παραγωγού είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν 1,63 ευρώ. Αντίστοιχα το γιδινό γάλα έχει τιμή παραγωγού στα 1,05 ευρώ το κιλό. Οι τιμές εκτιμώ θα παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα και αν αυξηθούν αυτό θα γίνει κατά την άνοιξη. Οι τιμές στο γάλα είναι σε καλά επίπεδα αλλά αυτό που θέλουν οι κτηνοτρόφοι είναι να σταματήσει το πρόβλημα με την ευλογιά. Για αυτό προτείνουμε αν έχουμε έξαρση της ασθένειας την άνοιξη (όπως πέρσι) να γίνει εμβολιασμός στις περιοχές που έχουμε αυτή την εποχή κρούσματα. 

Ο κτηνοτρόφος από την Καστοριά και πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια Δεκεμβρίου η μέση τιμή παραγωγού γάλακτος κυμαίνεται στα 1,58 έως 1,59 ευρώ το κιλό. Αυτό που θα πρέπει να μας προβληματίσει είναι οτι τα στοιχεία δείχνουν ότι η παραγωγή γάλακτος εμφανίζεται αυξημένη παρά τους μαζικούς θανάτους ζώων λόγω της ευλογιάς. Πως μπορεί να γίνουν δεκτά αυτά τα στοιχεία όταν μόνο στην Θεσσαλία - που είναι βασική παραγωγική ζώνη - έχει χαθεί πάνω από το 10% του ζωικού κεφαλαίου. Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι γίνονται ελληνοποιήσεις γάλακτος για αυτό οι τιμές παραμένουν σε σταθερά επίπεδα. Όσον αφορά τις δηλώσεις του υπουργού ΑΑΤ, Κώστα Τσιάρα, που τόνισε ότι τα περισσότερα ζώα που θανατώθηκαν δεν ήταν παραγωγικά, σίγουρα κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ισχύει.  

Ο κ. Πέτρος Τσέρνιος, κτηνοτρόφος από τη Δράμα, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είχαμε μια αύξηση στην τιμή παραγωγού στο γάλα κατά 12 λεπτά σε σχέση με πέρσι. Εκτιμώ ότι η αύξηση αυτή θα έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη λόγω της απώλειας του ζωικού κεφαλαίου από την ευλογιά. Αυτή την εποχή παραμένει σταθερή η ζήτηση και οι τιμές έχουν σταθεροποιηθεί. Η μέση τιμή για το βιολογικό πρόβειο γάλα είναι στα 1,60 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 1,55 ευρώ το κιλό. Αντίστοιχα για το βιολογικό γίδινο γάλα η μέση τιμή είναι στα 1,05 ευρώ το κιλό και για το συμβατικό στα 90 έως 95 λεπτά. Βέβαια έχουμε διαφοροποίηση τιμών ανάλογα με τις ποσότητες που παραλαμβάνουν οι μεσίτες και ανάλογα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Θετικό πάντως είναι ότι δεν έχουμε αυτή την περίοδο νέα κρούσματα ευλογιάς στην περιοχή. 

Η ευρωπαϊκή κτηνοτροφία φαίνεται, τουλάχιστον σε επίπεδο αριθμών, να εισέρχεται σε μια φάση σχετικής ισορροπίας. Οι έντονες αναταράξεις των προηγούμενων ετών δείχνουν να υποχωρούν, οι τιμές δεν καταγράφουν ακραίες διακυμάνσεις και η παραγωγή συνεχίζεται. Όμως αυτή η εικόνα δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αίσθημα ασφάλειας για τον κτηνοτρόφο. Πίσω από τους δείκτες και τα στατιστικά, και ειδικά στον τομέα του γάλακτος, η καθημερινότητα στις κτηνοτροφικές μονάδες παραμένει εύθραυστη και γεμάτη ερωτήματα για το επόμενο διάστημα.

Τι δείχνουν οι τιμές γάλακτος στην Ευρώπη

Η μέση τιμή αγελαδινού γάλακτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 50,3 ευρώ ανά 100 κιλά, επίπεδο που παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με παλαιότερα χρόνια. Ωστόσο, μέσα σε έναν μόλις μήνα καταγράφεται πτώση της τάξης του 4,1%, γεγονός που δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει αυτή η ισορροπία. Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές τιμές κινούνται σε διαφορετικό επίπεδο από τις αντίστοιχες διεθνείς, με τις αγορές των ΗΠΑ και της Νέας Ζηλανδίας να ακολουθούν δική τους πορεία. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια αγορά που δεν καταρρέει, αλλά ούτε προσφέρει τη σταθερότητα που απαιτείται για μακροπρόθεσμο προγραμματισμό. Για τον κτηνοτρόφο, οι γρήγορες μεταβολές στις τιμές σημαίνουν ότι το εισόδημα μπορεί να αλλάξει πριν προλάβει να προσαρμοστεί το κόστος ή η παραγωγή.

Πιέσεις στα βασικά γαλακτοκομικά προϊόντα

Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν εξετάζονται τα κύρια γαλακτοκομικά προϊόντα. Το βούτυρο καταγράφει αισθητή πτώση σε μηνιαία βάση, ενώ το τυρί τύπου Cheddar παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερη υποχώρηση, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της διεθνούς αγοράς. Την ίδια στιγμή, το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη εμφανίζει μικρή άνοδο, χωρίς όμως να ανατρέπει τη συνολική εικόνα. Οι διαφοροποιήσεις αυτές συνδέονται όχι μόνο με την κατανάλωση, αλλά και με το εξωτερικό εμπόριο, καθώς ορισμένα προϊόντα διατηρούν τη ζήτησή τους σε τρίτες χώρες, ενώ άλλα δέχονται ισχυρότερες πιέσεις. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου η αξία του γάλακτος επηρεάζεται από πολλαπλούς παράγοντες, πέρα από τον άμεσο έλεγχο του παραγωγού.

Παραγωγή που συνεχίζεται, αλλά με αυξημένο ρίσκο

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συλλογή αγελαδινού γάλακτος εμφανίζει αύξηση περίπου 1,2% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η παραγωγή όχι μόνο διατηρείται, αλλά ενισχύεται ελαφρώς, γεγονός που δείχνει ότι οι μονάδες παραμένουν ενεργές και ανθεκτικές. Παράλληλα, όμως, η διεθνής εικόνα δείχνει ότι και άλλες μεγάλες παραγωγικές χώρες κινούνται ανοδικά, εντείνοντας τον ανταγωνισμό. Σε αυτό το περιβάλλον, η αύξηση της παραγωγής δεν συνεπάγεται αυτόματα και βελτίωση του εισοδήματος. Αντίθετα, σε μια αγορά με ευμετάβλητες τιμές, περισσότερη παραγωγή μπορεί να σημαίνει και μεγαλύτερη έκθεση στον οικονομικό κίνδυνο.

Κόστος που δεν υποχωρεί πραγματικά

Το κόστος ζωοτροφών και ενέργειας εμφανίζεται σταθεροποιημένο σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες, χωρίς έντονες αυξήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η σταθερότητα αυτή έρχεται μετά από μια μακρά περίοδο ανατιμήσεων και παραμένει σε επίπεδα που συνεχίζουν να βαραίνουν τη βιωσιμότητα των μονάδων. Η εξέλιξη των ενεργειακών τιμών και οι διακυμάνσεις στο διεθνές περιβάλλον επηρεάζουν έμμεσα το κόστος παραγωγής, ακόμη και όταν δεν αποτυπώνονται άμεσα σε νέες αυξήσεις. Για τον κτηνοτρόφο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το κόστος ανεβαίνει ή κατεβαίνει πρόσκαιρα, αλλά αν μπορεί να καλυφθεί από την τελική τιμή πώλησης. Και σε αυτό το σημείο, τα περιθώρια εξακολουθούν να παραμένουν περιορισμένα.

Η αντίφαση της «ομαλοποίησης»

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας αγοράς που προσπαθεί να ισορροπήσει. Οι δείκτες δείχνουν σχετική σταθεροποίηση, οι τιμές δεν καταρρέουν και η παραγωγή συνεχίζεται. Στο επίπεδο της μονάδας, όμως, η αβεβαιότητα παραμένει. Οι διακυμάνσεις στις τιμές, το κόστος που δεν υποχωρεί ουσιαστικά και η έλλειψη προβλεψιμότητας καθιστούν δύσκολο τον προγραμματισμό της επόμενης ημέρας. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η «σταθερότητα» αρκεί για να στηρίξει τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας ή αν απλώς μεταφέρει το βάρος της προσαρμογής στον ίδιο τον παραγωγό.

Πηγή: DG AGRI – Market Observatory

Η ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για το τελικό προϊόν και δεν συνδέεται μόνο με την ποσότητα που παράγεται, αλλά και με τα χαρακτηριστικά της σύστασής του. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι εκείνα που καθορίζουν την απόδοση και τη συνολική ποιότητα. Την περίοδο που τα κοπάδια μπαίνουν σε κρίσιμη φάση για τη γαλακτοπαραγωγή ή όταν οι παραγωγοί σχεδιάζουν την επόμενη περίοδο, η συζήτηση αυτή έρχεται πιο έντονα στο προσκήνιο. Το αιγοπρόβειο γάλα, το οποίο στη χώρα μας αξιοποιείται κυρίως για την παραγωγή τυριών, «χτίζει» τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά πολύ πριν φτάσει στο τυροκομείο. Και ο πιο καθοριστικός παράγοντας σε αυτή τη διαδικασία είναι η διατροφή των ζώων.

Διατροφή και ποιότητα: μια σχέση άμεση

Η γαλακτοπαραγωγή και η χημική σύσταση του αιγοπρόβειου γάλακτος δεν επηρεάζονται τυχαία. Ανάμεσα στους πολλούς παράγοντες που παίζουν ρόλο, η διατροφή ξεχωρίζει, καθώς συμμετέχει σε μεγάλο ποσοστό στο συνολικό κόστος παραγωγής και επηρεάζει άμεσα τόσο την ποσότητα όσο και τη σύσταση του γάλακτος. Λίπος και πρωτεΐνη είναι τα δύο βασικά συστατικά που καθορίζουν την απόδοση σε τυρί, την υφή, το άρωμα και τη συνολική ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων. Η ισορροπία ανάμεσα στην ποσότητα του γάλακτος και την περιεκτικότητά του σε ολικά στερεά αποτελεί βασικό στόχο για κάθε εκμετάλλευση που θέλει να παραμείνει βιώσιμη.

Το ενεργειακό ισοζύγιο και οι επιπτώσεις του στη γαλακτοπαραγωγή

Το επίπεδο διατροφής, και ειδικότερα το ενεργειακό ισοζύγιο των ζώων, επηρεάζει καθοριστικά τη γαλακτοπαραγωγή. Όταν η παροχή τροφής είναι επαρκής από τα πρώτα στάδια της γαλακτικής περιόδου, η παραγωγή γάλακτος αυξάνεται γρήγορα και φτάνει νωρίτερα στο μέγιστο επίπεδο. Αντίθετα, η ανεπαρκής διατροφή, είτε πριν είτε αμέσως μετά τον τοκετό, οδηγεί σε χαμηλότερη και καθυστερημένη κορύφωση της παραγωγής. Η διατροφή επηρεάζει όχι μόνο την ποσότητα αλλά και τη σύσταση του γάλακτος. Το λίπος και η πρωτεΐνη δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο στις μεταβολές του ενεργειακού επιπέδου. Σε γενικές γραμμές, η αύξηση του διατροφικού επιπέδου τείνει να μειώνει την περιεκτικότητα σε λίπος, ενώ ευνοεί την αύξηση της πρωτεΐνης και της καζεΐνης, στοιχεία καθοριστικά για την τυροκομική απόδοση.

Όταν η τροφή δεν επαρκεί, η εικόνα αντιστρέφεται. Σε εκτατικά και ημιεντατικά συστήματα, ο υποσιτισμός εμφανίζεται σε ορισμένες περιόδους λόγω της μειωμένης ποιότητας ή διαθεσιμότητας της βοσκήσιμης ύλης, ενώ και σε εντατικά συστήματα ο ανταγωνισμός και οι αυξημένες ανάγκες των πιο παραγωγικών ζώων μπορεί να οδηγήσουν σε ατομικό υποσιτισμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις παρατηρείται μείωση της γαλακτοπαραγωγής και της περιεκτικότητας της πρωτεΐνης, ενώ το ποσοστό λίπους στο γάλα αυξάνεται. Η αύξηση αυτή δεν αποτελεί απαραίτητα πλεονέκτημα, καθώς συνδέεται με την κινητοποίηση σωματικού λίπους και όχι με ουσιαστική βελτίωση της συνολικής ποιότητας του προϊόντος.

Όταν το “περισσότερο” δεν σημαίνει καλύτερο

Ο υπερσιτισμός, που συχνά προκύπτει από την ομαδική διατροφή, οδηγεί σε αύξηση της γαλακτοπαραγωγής και της πρωτεϊνοπεριεκτικότητας του γάλακτος, με ταυτόχρονη μείωση του λίπους. Η πρακτική αυτή μπορεί να είναι χρήσιμη σε ορισμένα στάδια, απαιτεί όμως προσοχή, καθώς οι ανάγκες των ζώων διαφέρουν σημαντικά μέσα στο ίδιο κοπάδι. Στην πράξη, η ομαδική διατροφή συχνά καλύπτει τις ατομικές διαφορές, με αποτέλεσμα κάποια ζώα να υπερσιτίζονται και άλλα να υποσιτίζονται, γεγονός που επηρεάζει τόσο την παραγωγή όσο και τη σύσταση του γάλακτος.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η διαχείριση της πρωτεΐνης και των συμπυκνωμένων τροφών στο σιτηρέσιο. Η επάρκεια πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, ωστόσο η αύξησή της πέρα από ένα συγκεκριμένο επίπεδο δεν οδηγεί σε περαιτέρω βελτίωση της σύστασης του γάλακτος και συχνά συνεπάγεται άσκοπη αύξηση του κόστους. Αντίστοιχα, η υπερβολική συμμετοχή συμπυκνωμένων τροφών, παρότι αυξάνει το ενεργειακό επίπεδο, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο το λίπος όσο και την πρωτεΐνη του γάλακτος και να δημιουργήσει προβλήματα στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Σύστημα εκτροφής και τελικό αποτέλεσμα

Το σύστημα εκτροφής συνδέεται άμεσα με τη διατροφή και, κατ’ επέκταση, με την ποιότητα του γάλακτος. Τα εκτατικά και ημιεντατικά συστήματα, που βασίζονται στη βόσκηση φυσικών βοσκοτόπων, οδηγούν σε γάλα πλουσιότερο σε λίπος και σε ορισμένα μικροσυστατικά, στοιχεία που συνδέονται με την ποιότητα και τον χαρακτήρα των παραγόμενων τυριών. Αντίθετα, στα εντατικά συστήματα, όπου κυριαρχούν τα σιτηρέσια υψηλής ενέργειας, παρατηρείται αύξηση της πρωτεΐνης αλλά μείωση του λίπους και της σχέσης λίπους προς πρωτεΐνη, γεγονός που επηρεάζει τα τυροκομικά χαρακτηριστικά.

Η ποιότητα του γάλακτος είναι θέμα ισορροπίας

Η ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος δεν διαμορφώνεται τυχαία ούτε την τελευταία στιγμή. Αποτελεί το αποτέλεσμα επιλογών και πρακτικών που εφαρμόζονται στη διατροφή των ζώων και επηρεάζουν σταθερά τόσο την παραγωγή όσο και τη σύσταση του γάλακτος. Για τον κτηνοτρόφο, η πρόκληση δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στην ισορροπία. Στην προσαρμογή της διατροφής στις πραγματικές ανάγκες του κοπαδιού, με στόχο ένα γάλα που να συνδυάζει ικανοποιητική παραγωγή και σταθερή ποιότητα. Μια προσέγγιση που σέβεται τα ζώα, υποστηρίζει τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης και αποτυπώνεται τελικά στο προϊόν που φτάνει στον καταναλωτή.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 2/2008 «Ποιότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος – Επίδραση διατροφικών παραγόντων», σελ. 60–64

Συνεχίζονται οι εμπορικές συμφωνίες των κτηνοτρόφων με γαλακτοβιομηχανίες και τυροκομεία για τις πωλήσεις αιγοπρόβειου γάλακτος.

Η μεγαλύτερη τιμή στο πρόβειο γάλα είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό και στο γιδινό στα 1,10 ευρώ.

Όμως μεμονωμένοι κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν στον ΑγροΤύπο ότι τα τιμολόγια Νοεμβρίου είχαν τιμές για πρόβειο γάλα κάτω από 1,60 ευρώ το κιλό.

Στο μεταξύ σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥπΑΑΤ ο αριθμός των ζώων που θανατώθηκαν λόγω της ευλογιάς ανέρχεται σε 441.273 αιγοπρόβατα, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της απώλειας για την ελληνική κτηνοτροφία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία του πρόσφατου διαστήματος, καθώς μόνο από την 1η έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025 καταγράφηκαν 77 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα.

Η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου έχει δημιουργήσει ένα θολό τοπίο με τις τιμές να αυξάνουν αλλά για μεγάλες ποσότητες και για συμφωνίες μεταξύ ομάδων παραγωγών και βιομηχανιών ή τυροκομείων.

Πολλοί κτηνοτρόφοι αναφέρουν στον ΑγροΤύπο ότι πήραν στα χέρια τους τιμολόγια Νοεμβρίου από γαλακτοβιομηχανίες με τιμή στα 1,51 ευρώ το κιλό και αποφάσισαν να σταματήσουν την παράδοση γάλακτος.

Από την άλλη έχουμε αιγοπροβατοτρόφους που ακόμη δεν έχουν εισπράξει - λόγω ανωτέρας βίας - την συνδεδεμένη ενίσχυση του 2024 επειδή έχασαν τα ζώα τους.

Έχουμε και το φετινό φαινόμενο να «κυνηγούν» τιμολόγια σε κάποιες περιοχές που έμειναν χωρίς βοσκοτόπια από τη νέα κατανομή του ΥπΑΑΤ για να μπορέσουν να εισπράξουν την συμπληρωματική πληρωμή.

Στην αγορά οι μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες μπορούν να αγοράσουν γάλα από όλες τις περιοχές της χώρας, ενώ αντίθετα τα τυροκομεία είναι αναγκασμένα να αγοράζουν γάλα από την περιοχή τους.

Ο κ. Δημήτρης Μπαλούκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι φέτος είναι μια χρονιά που ξεκίνησε με καλές τιμές το αιγοπρόβειο. Στην περιοχή μου κυμαίνεται από 1,60 έως 1,65 ευρώ το κιλό στα τιμολόγια Νοεμβρίου. Όμως λόγω της ευλογιάς έχουμε φέτος ιδιαίτερες συνθήκες στο εμπόριο του γάλακτος. Υπάρχει μεγάλη έλλειψη ρευστότητας και είναι δύσκολη η αγορά ζωοτροφών. Επίσης δεν έχει γίνει καλή προετοιμασία των ζώων λόγω της αγωνίας των κτηνοτρόφων να μην χάσουν τα ζώα από την ευλογιά. Αυτή την στιγμή «βράζει» κυριολεκτικά η Τουρκία από τον Αφθώδη Πυρετό, με κρούσματα από περιοχές κοντά στα σύνορα της χώρας μας στον Έβρο μέχρι και στα κατεχόμενα της Κύπρου. Είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό ιογενές νόσημα που πλήττει δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους). Υπάρχει στο ΥπΑΑΤ ένα σχέδιο για να μην έχουμε κρούσματα στην χώρα μας;    

Από την πλευρά του ο κ. Στέλιος Σπανογιάννης, κτηνοτρόφος από τον Τύρναβο, δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια του Νοεμβρίου είδαμε μεγάλη διαφοροποίηση των τιμών στο γάλα. Η ανώτερη τιμή είναι στα 1,65 ευρώ το κιλό αλλά έχουμε και τιμές που φτάνουν στα 1,61 και 1,62 ευρώ.

Η Χαρούλα Διβάνη, κτηνοτρόφος από την Μαγνησία, αναφέρει στον Αγροτύπο ότι στην περιοχή μας τώρα ξεκινήσαμε να παραδίνουμε πρόβειο γάλα. Ακούμε για τιμές στα 1,60 ευρώ αλλά ακόμη δεν είδαμε τιμολόγια. Εκτίμησή μου είναι ότι θα κυμανθούν γύρω στα 1,57 ευρώ το κιλό. Από την άλλη μας έδωσαν μια ενίσχυση για ζωοτροφές που αφορά όμως μόνο τα παραγωγικά ζώα. Αυτά τα χρήματα είναι πολύ λίγα και δεν φτάνουν ούτε για δέκα ημέρες τις ανάγκες του κοπαδιού.

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι λάβαμε στα χέρια μας τα τιμολόγια με τιμές στα 1,52 ευρώ το κιλό για τις παραδόσεις γάλακτος που έγιναν τον μήνα Νοέμβριο.

Ο κ. Χρήστος Γκάνας κτηνοτρόφος που έχει και τυροκομείο στον Τύρναβο δηλώνει στον ΑγροΤύπο ότι υπάρχουν απώλειες ζωικού κεφαλαίου λόγω της ευλογιάς και αυτό φαίνεται στην αγορά γάλακτος. Αυτή την περίοδο οι τιμές κυμαίνονται στα 1,65 ευρώ το κιλό. Από την άλλη η τιμή λιανικής της φέτας στο ράφι αναμένεται να αυξηθεί μετά τον Ιανουάριο. Αυτό που πρέπει όμως να γνωρίζουν οι καταναλωτές είναι ότι τα τυροκομικά προϊόντα είναι ασφαλή και δεν έχουν κανένα πρόβλημα γιατί όλοι τηρούμε τα μέτρα βιοασφάλειας. Το αιγοπρόβειο γάλα και κρέας είναι ασφαλή για την κατανάλωση. Επίσης η πολιτεία θα πρέπει να στηρίξει την κτηνοτροφία στην χώρα μας. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να παράγει κτηνοτροφικά προϊόντα. 

Να θυμίσουμε ότι η πρώτη μεγάλη εμπορική συμφωνία που ανακοινώθηκε φέτος ήταν του Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου με την Ελληνικά Γαλακτοκομεία ΑΕ η οποία έκλεισε στο 1,60 ευρώ το κιλό για 1.500 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Ακολούθησε η συμφωνία της Βιομηχανίας Επεξεργασίας Γάλακτος Μπίζιος με παραγωγούς από την ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας για 1.200 τόνους γάλακτος µε τιμή στα 1,63 ευρώ το κιλό. 

Στην συνέχεια ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός «Φάρμες Λιβαδίου» Ολύμπου, ήρθε σε συμφωνία με την εταιρεία Βασιλίτσα της οικογένειας Νούσια Βασιλίτσα, για την πώληση 4.500 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος με τιμή παραγωγού στα 1,65 ευρώ το κιλό.

Σε μια περίοδο όπου η διάθεση του γάλακτος γίνεται όλο και πιο δύσκολη και οι τιμές συχνά δεν καλύπτουν ούτε το κόστος παραγωγής, πολλοί αιγοπροβατοτρόφοι στρέφονται στην καθετοποίηση της παραγωγής ως πιθανή λύση. Η μεταποίηση του γάλακτος μέσα στη μονάδα και η απευθείας διάθεση των προϊόντων στην αγορά δείχνουν, εκ πρώτης όψεως, έναν δρόμο ανεξαρτησίας. Στην πράξη όμως, η καθετοποίηση δεν είναι μια απλή απόφαση, ούτε μια διαδικασία χωρίς απαιτήσεις. Η εμπειρία από την εφαρμογή της στην πράξη από κτηνοτροφικές μονάδες, δείχνει ότι μπορεί να αποτελέσει πραγματική διέξοδο, μόνο όταν συνοδεύεται από προετοιμασία, γνώση και αντοχή στις δυσκολίες της αγοράς.

Ζώα, ποιότητα και ταυτότητα

Στον πυρήνα κάθε καθετοποιημένης κτηνοτροφικής μονάδας βρίσκονται τα ίδια τα ζώα. Η υγεία τους, η σωστή διατροφή και οι συνθήκες εκτροφής καθορίζουν την ποιότητα του γάλακτος και, σε τελική ανάλυση, την ποιότητα των προϊόντων που φτάνουν στην αγορά. Η επιλογή ζωοτροφών υψηλής διατροφικής αξίας και η προσεκτική διαχείριση του σιτηρεσίου δεν στοχεύουν μόνο στην αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά στη διατήρηση μιας σταθερής και αξιόπιστης ποιότητας.

Παράλληλα, η καθετοποίηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση και την ανάδειξη παραδοσιακών γεύσεων, οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση θα κινδύνευαν να χαθούν. Αυτή η ταυτότητα μπορεί να λειτουργήσει ως συγκριτικό πλεονέκτημα για τη μονάδα, αρκεί να επικοινωνηθεί σωστά στον καταναλωτή και να συνδεθεί με την ποιότητα και τη φροντίδα που προηγούνται της παραγωγής.

Από το γάλα στο τελικό προϊόν

Η καθετοποίηση ξεκινά από μια βασική επιλογή: το γάλα να μην φεύγει από τη μονάδα ως πρώτη ύλη, αλλά να μετατρέπεται σε προϊόν με προστιθέμενη αξία. Αυτό προϋποθέτει επένδυση στη μεταποίηση, οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας και καθημερινή ενασχόληση όχι μόνο με τα ζώα, αλλά και με όλα τα επόμενα στάδια της αλυσίδας. Η φροντίδα των ζώων, η ποιότητα της διατροφής τους και η σωστή διαχείριση του γάλακτος παραμένουν η βάση του εγχειρήματος. Το γάλα συλλέγεται και οδηγείται στη μεταποίηση με προσοχή, καθώς η ποιότητά του καθορίζει άμεσα το τελικό αποτέλεσμα. Σε αυτό το στάδιο, η εμπειρία, η τεχνογνωσία και η συνέπεια αποκτούν καθοριστικό ρόλο.

Η καθετοποίηση δεν είναι μόνο παραγωγή 

Η καθετοποίηση δεν εξαντλείται στη μεταποίηση. Η παραγωγή ενός ποιοτικού προϊόντος, από μόνη της, δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα της προσπάθειας. Το επόμενο και εξίσου απαιτητικό βήμα είναι η διάθεσή του στην αγορά, εκεί όπου κρίνεται τελικά η πορεία της καθετοποιημένης μονάδας.

Η είσοδος στο λιανεμπόριο, ιδιαίτερα στα μεγάλα σημεία πώλησης, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Τα προϊόντα δεν βρίσκουν εύκολα θέση στο ράφι όταν δεν είναι ήδη γνωστά και ζητούμενα από τους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι η καθετοποίηση απαιτεί, πέρα από τις παραγωγικές δεξιότητες, συστηματική ενασχόληση με το branding, τη συσκευασία και την προβολή. Η ετικέτα, η εικόνα και η συνολική παρουσία του προϊόντος αποκτούν βαρύτητα ανάλογη με την ποιότητά του. Χωρίς αναγνωρισιμότητα, η πρόσβαση στην αγορά παραμένει δύσκολη και συχνά χρονοβόρα.

Ο ρόλος της αγοράς και του καταναλωτή

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο για την πορεία της καθετοποίησης είναι η ίδια η αγορά. Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών επηρεάζει άμεσα τις καθετοποιημένες κτηνοτροφικές μονάδες, περιορίζοντας τη ζήτηση για προϊόντα που βασίζονται στην ποιότητα και την παραδοσιακή παραγωγή. Τα προϊόντα αυτά, που προκύπτουν συνήθως από μικρές μονάδες με αυξημένες απαιτήσεις σε πρώτη ύλη και φροντίδα, έχουν συχνά υψηλότερο κόστος και, κατ’ επέκταση, υψηλότερη τιμή.

Όταν η κατανάλωση μειώνεται, η πίεση μεταφέρεται σε ολόκληρη την αλυσίδα. Τα αποθέματα αυξάνονται, οι τιμές συμπιέζονται και οι παραγωγοί καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας. Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται στη μεταποίηση, αλλά επιστρέφει στον ίδιο τον κτηνοτρόφο, ο οποίος βλέπει τη ζήτηση για το γάλα να μειώνεται ή τις τιμές να πιέζονται προς τα κάτω, με άμεσες επιπτώσεις στη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσής του.

Οργάνωση, γνώση και κεφάλαιο

Η καθετοποίηση απαιτεί καλή οργάνωση σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας μιας κτηνοτροφικής μονάδας. Παραγωγή, μεταποίηση και εμπορία οφείλουν να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα, με σαφή σχεδιασμό και συντονισμό. Χωρίς αυτή τη συνολική προσέγγιση, το εγχείρημα μπορεί εύκολα να οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ακόμη και όταν η παραγωγική βάση είναι ισχυρή.

Η τεχνογνωσία δεν περιορίζεται στην τυροκόμηση ή στη διαδικασία της μεταποίησης, αλλά επεκτείνεται στη συνολική διαχείριση της επιχείρησης. Παράλληλα, το κεφάλαιο αποτελεί βασική προϋπόθεση, τόσο για την αρχική επένδυση όσο και για τη στήριξη της προσπάθειας μέχρι να αρχίσει να αποδίδει. Η καθετοποίηση είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και αντοχή, καθώς τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα και η πορεία της συχνά δοκιμάζει τις αντοχές του κτηνοτρόφου.

Μια επιλογή με προϋποθέσεις

Η καθετοποίηση στην αιγοπροβατοτροφία δεν είναι πανάκεια. Μπορεί να αποτελέσει λύση και διέξοδο, αλλά μόνο για όσους είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες απαιτήσεις της. Δεν αρκεί η αγάπη για τα ζώα ή η γνώση της παραγωγής. Χρειάζεται συνδυασμός εμπειρίας, οργάνωσης, οικονομικής αντοχής και κατανόησης της αγοράς.

Σε κάθε περίπτωση, η καθετοποίηση παραμένει ένα εργαλείο. Το πώς και αν θα αποδώσει εξαρτάται από το πώς θα χρησιμοποιηθεί. Για τον κτηνοτρόφο που σκέφτεται αυτό το βήμα, η προετοιμασία και η ρεαλιστική αποτίμηση των δυνατοτήτων του είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο εκκίνησης.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 6/2019, «Καθετοποίηση της κτηνοτροφικής παραγωγής», σελ. 79–80

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγροτικών αγορών (Short-Term Outlook 2025) αποτυπώνει μια ευρωπαϊκή αγορά που διατηρεί μια εύθραυστη ισορροπία, με τον τομέα των γαλακτοκομικών να κινείται σε συνθήκες σχετικής σταθερότητας αλλά και αυξημένων προκλήσεων. Οι τιμές του νωπού γάλακτος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, στηριζόμενες στη σταθερή ζήτηση του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων, ενώ οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες σε πολλές χώρες βελτίωσαν τη διαθεσιμότητα χορτονομής και περιόρισαν μέρος των πιέσεων στο κόστος παραγωγής. Παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι αυξημένες αποδόσεις και η βελτιωμένη σύσταση του γάλακτος στηρίζουν τη συνολική προσφορά, χωρίς όμως να εξαλείφουν τις αβεβαιότητες που προκαλούν οι ζωονόσοι και οι διαφοροποιήσεις μεταξύ γαλακτοπαραγωγικών χωρών. Σε αυτό το περιβάλλον, το γάλα λειτουργεί περισσότερο ως βάση στήριξης της αλυσίδας και λιγότερο ως πρωταγωνιστής της αγοράς.

Πάνω σε αυτή τη βάση, η ευρωπαϊκή αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων κινείται μέσα στο 2025 χωρίς μεγάλες ανατροπές, αλλά και χωρίς περιθώρια εφησυχασμού. Η κατανάλωση παραμένει συγκρατημένη, το διεθνές εμπόριο επηρεάζεται από αβεβαιότητες και η μεταποίηση καλείται να διαχειριστεί ένα τοπίο όπου οι επιλογές γίνονται πιο προσεκτικά, διαμορφώνοντας τις εξελίξεις στα επιμέρους γαλακτοκομικά προϊόντα.

Τυρί και ορός γάλακτος: η «ασφαλής επιλογή» της μεταποίησης

Το τυρί και ο ορός γάλακτος εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό αποδέκτη της ευρωπαϊκής παραγωγής. Το 2025 η παραγωγή τους συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με σαφώς πιο ήπιους ρυθμούς σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, καθώς τα όρια των παραγωγικών δυνατοτήτων αρχίζουν να γίνονται ορατά. Η ζήτηση εντός Ευρώπης παραμένει σχετικά σταθερή, ωστόσο στο εξωτερικό οι συνθήκες είναι πιο απαιτητικές. Η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα περιορίζεται, κυρίως λόγω υψηλών τιμών και επιβράδυνσης σε βασικές αγορές, γεγονός που συγκρατεί την εξαγωγική δυναμική. Παρ’ όλα αυτά, το τυρί εξακολουθεί να θεωρείται το πιο «ανθεκτικό» προϊόν του κλάδου, προσφέροντας μια σχετική ασφάλεια στη μεταποίηση.

Βούτυρο: υψηλή αξία, χαμηλή ευελιξία

Το βούτυρο παραμένει προϊόν υψηλής αξίας, αλλά ταυτόχρονα και υψηλού ρίσκου. Η παραγωγή του κινείται σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το προηγούμενο έτος, με την εσωτερική κατανάλωση να διατηρείται σταθερή, στηρίζοντας τις τιμές. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η υψηλή τιμή λειτουργεί ανασταλτικά στις εξαγωγές. Η ευρωπαϊκή παρουσία στις διεθνείς αγορές περιορίζεται περαιτέρω, καθώς το προϊόν δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί φθηνότερους παίκτες. Έτσι, το βούτυρο παραμένει «ισχυρό» εντός συνόρων, αλλά ευάλωτο εκτός αυτών.

Φρέσκα γαλακτοκομικά: από την άνοδο στην επιβράδυνση

Μετά την έντονη άνοδο που καταγράφηκε το 2024, τα φρέσκα γαλακτοκομικά προϊόντα –κυρίως η κρέμα και το γιαούρτι– περνούν σε φάση επιβράδυνσης. Η συνολική προσφορά μειώνεται ελαφρώς, καθώς η παραγωγή γάλακτος κατανάλωσης συνεχίζει την πτωτική της πορεία, ακολουθώντας τη μακροχρόνια μείωση της ζήτησης.

Οι εξαγωγές, παρά τη δυναμική της προηγούμενης χρονιάς, δεν μπορούν να αυξηθούν σημαντικά, αφού η διαθέσιμη ποσότητα περιορίζεται. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά πιο «σφιχτή», με λιγότερα περιθώρια επέκτασης, αλλά και χωρίς απότομες διακυμάνσεις.

Σκόνες γάλακτος: το πιο ευάλωτο τμήμα της αγοράς

Η εικόνα είναι πιο δύσκολη για τις σκόνες γάλακτος. Η αποβουτυρωμένη και η πλήρης σκόνη συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία, επηρεασμένες από τη χαμηλή διεθνή ζήτηση και τον έντονο ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Η μειωμένη ζήτηση από παραδοσιακές αγορές, σε συνδυασμό με την επιλογή της ευρωπαϊκής μεταποίησης να δίνει προτεραιότητα σε τυρί και ορό, περιορίζει ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα πρώτης ύλης για την παραγωγή σκονών. Πρόκειται για μια διαρθρωτική μεταβολή που δύσκολα ανατρέπεται στο άμεσο μέλλον.

Ένας κλάδος που «κρατά γραμμή»

Η ευρωπαϊκή αγορά γαλακτοκομικών δεν δείχνει να μπαίνει σε κρίση, αλλά ούτε και να «τρέχει» σε φάση μεγάλης ανάπτυξης. Οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και προσφέρουν μια σχετική στήριξη στον κτηνοτρόφο, την ώρα που η κατανάλωση διατηρείται πιο προσεκτική και το διεθνές περιβάλλον δεν αφήνει περιθώρια για σιγουριές. Η αγορά κινείται σε μια φάση προσεκτικών επιλογών, με τη μεταποίηση να ενισχύει τα προϊόντα που κρατούν σταθερό το ενδιαφέρον, ενώ άλλα κομμάτια πιέζονται περισσότερο από τον ανταγωνισμό και τις εξελίξεις στο εμπόριο. Για τον καταναλωτή, το ζητούμενο παραμένει η αξία στο ράφι· για τον παραγωγό, η αντοχή στην καθημερινότητα του κόστους και των αβεβαιοτήτων. Και για τα ίδια τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το στοίχημα είναι ένα: να διατηρήσουν την ποιότητα και τη θέση τους σε μια αγορά που αλλάζει αθόρυβα, αλλά σταθερά.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των αγροτικών αγορών (Short-Term Outlook 2025) αποτυπώνει μια ευρωπαϊκή αγορά γάλακτος που διατηρεί μια εύθραυστη ισορροπία. Οι τιμές του νωπού γάλακτος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, στηριζόμενες στη σταθερή ζήτηση του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας τροφίμων, ενώ οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες σε πολλές χώρες βελτίωσαν τη διαθεσιμότητα χορτονομής και περιόρισαν το κόστος παραγωγής.

Παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου, οι αυξημένες αποδόσεις και η βελτιωμένη σύσταση του γάλακτος ενισχύουν τη συνολική προσφορά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον σχετικής σταθερότητας. Ωστόσο, οι επιπτώσεις ζωονόσων και οι διαφοροποιημένες τάσεις σε βασικές γαλακτοπαραγωγικές χώρες υπενθυμίζουν ότι ο τομέας λειτουργεί ακόμη μέσα σε ένα πλαίσιο αβεβαιότητας.

Σταθερή προσφορά γάλακτος παρά τη μείωση του ζωικού κεφαλαίου

Οι παραδόσεις γάλακτος στην ΕΕ αναμένεται να παραμείνουν σε σταθερά επίπεδα μέσα στο 2025. Αν και ο αριθμός των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής συνεχίζει να μειώνεται (-1% μετά τη μεγάλη πτώση του 2024), η παραγωγικότητα αντισταθμίζει τις απώλειες. Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής ανά ζώο (+1,2%), αλλά και η ελαφρά βελτίωση στη σύσταση γάλακτος—με υψηλότερα λιπαρά (+0,2%) και πρωτεΐνη (+0,1%)—οδηγούν σε συνολικά σταθερή διαθεσιμότητα γαλακτοκομικής ύλης για τη μεταποίηση. Καθοριστικό ρόλο παίζει και η καλή κατάσταση των βοσκοτόπων. Οι βροχοπτώσεις και η ανάπτυξη της χορτομάζας ήταν ευνοϊκές στις περισσότερες χώρες, επιτρέποντας καλύτερη διατροφή και μειώνοντας τις πιέσεις στο κόστος ζωοτροφών. Παρότι υπάρχουν τοπικές εξαιρέσεις, η γενική εικόνα δείχνει μια εποχή όπου οι κτηνοτρόφοι έχουν περισσότερα περιθώρια ανάσας σε σχέση με προηγούμενα έτη.

Διαφοροποιήσεις ανά χώρα και αβεβαιότητες από ζωονόσους

Παρά τη συνολική σταθερότητα, η εικόνα στην ΕΕ δεν είναι ομοιογενής. Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία και Βέλγιο αναμένεται να δουν μείωση στις παραδόσεις γάλακτος, αποτέλεσμα τόσο του κόστους παραγωγής όσο και περιβαλλοντικών περιορισμών. Αντίθετα, η Ιρλανδία εμφανίζει ανοδικές τάσεις χάρη στις ευνοϊκές συνθήκες βόσκησης, ενώ η Πολωνία παραμένει ο «ανερχόμενος παίκτης» της ευρωπαϊκής γαλακτοπαραγωγής: η παραγωγή της αυξήθηκε κατά 3,9% το 2024 χάρη στον εντυπωσιακό ρυθμό βελτίωσης των αποδόσεων.

Ωστόσο, η αστάθεια που προκαλούν οι ζωονόσοι παραμένει σημαντικός παράγοντας: περιστατικά καταρροϊκού πυρετού (BTV) αλλά και κρούσματα αφθώδους πυρετού σε ορισμένες χώρες εντείνουν την αβεβαιότητα για την παραγωγή στο πρώτο μισό του 2025.

Τιμές νωπού γάλακτος: ψηλά και σταθερά

Οι τιμές παραγωγού για το νωπό γάλα παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δυναμική της αγοράς. Τον Μάιο η μέση τιμή στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 53,3 €/100 κιλά—ποσοστό 28% υψηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας—αντικατοπτρίζοντας μια αγορά όπου η ζήτηση από το λιανεμπόριο και τη βιομηχανία παραμένει ισχυρή. Την ίδια στιγμή, η περιορισμένη προσφορά λιπαρών συνεχίζει να στηρίζει την τιμή παραγωγού, ενώ η σταθεροποίηση στις διεθνείς τιμές λιπασμάτων και η καλύτερη εικόνα των βοσκοτόπων μειώνουν μέρος των πιέσεων στο κόστος για τους κτηνοτρόφους.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές ενέργειας διεθνώς παραμένουν ασταθείς, το συνολικό κόστος παραγωγής δείχνει πλέον πιο διαχειρίσιμο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα χωρίς να επιβαρύνουν στον ίδιο βαθμό τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, ενισχύοντας την τάση σταθερότητας που αποτυπώνεται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά γάλακτος. 

Ένας τομέας που προσαρμόζεται

Η εικόνα που σκιαγραφεί η έκθεση της Κομισιόν αποκαλύπτει έναν γαλακτοκομικό τομέα που, παρά τις πιέσεις, παραμένει αξιοσημείωτα ανθεκτικός. Η προσφορά γάλακτος διατηρείται σταθερή, οι τιμές κινούνται σε επίπεδα υψηλότερα του μέσου όρου και η καλή διαθεσιμότητα χορτονομής ευνοεί το κόστος παραγωγής. Την ίδια στιγμή, οι ζωονόσοι, οι διαφοροποιήσεις ανά χώρα και ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον υπενθυμίζουν ότι η πορεία του κλάδου δεν είναι δεδομένη.

Για τους κτηνοτρόφους, το 2025 διαμορφώνεται ως μια χρονιά ισορροπίας: από τη μία πλευρά η σταθερότητα των τιμών και οι καλύτερες συνθήκες στις ζωοτροφές, από την άλλη οι αβεβαιότητες που συνδέονται με το εμπόριο και την υγεία του ζωικού κεφαλαίου. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η προσεκτική διαχείριση, η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων και η παρακολούθηση των εξελίξεων αποτελούν κεντρικά στοιχεία για τη διατήρηση της βιωσιμότητας του τομέα.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή 

Συνεχίζονται οι εμπορικές συμφωνίες των κτηνοτρόφων με τις γαλακτοβιομηχανίες και τα τυροκομεία για το αιγοπρόβειο γάλα, με την ζήτηση να είναι αυξημένη λόγω της απώλειας του ζωικού κεφαλαίου από την ευλογιά.

Ρεκόρ στην τιμή πρόβειου γάλακτος, πέτυχε για άλλη μια χρονιά ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός «Φάρμες Λιβαδίου» Ολύμπου.

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού «Φάρμες Λιβαδίου» κ. Χαράλαμπος Τζέβος, ο συνεταιρισμός μας έκλεισε εμπορική συμφωνία και φέτος με την εταιρείας  Βασιλίτσα της οικογένειας Νούσια Βασιλίτσα  με τιμή παραγωγού στα 1,65 ευρώ το κιλό. Η συμφωνία αφορά την πώληση 4.500 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος. Ο συνεταιρισμός κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια προς όφελος των μελών του και ευρύτερα της περιοχής που δραστηριοποιούνται, ώστε να απολαύσουν την καλύτερη τιμή της αγοράς. Πάντως είναι λογικό λόγω της μείωση των ζώων από την ευλογιά στην χώρα μας να έχουμε μια αύξηση της τιμής σε σχέση με πέρσι. 

Θυμίζουμε ότι είχε προηγηθεί η συμφωνία της Ομάδας Παραγωγών Αιγοπρόβειου Γάλακτος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου με την Ελληνικά Γαλακτοκομεία Α.Ε. για την διάθεση 1.500 τόνοι πρόβειου γάλακτος στην τιμή των 1,60 ευρώ το κιλό.

Ακολούθησε νέα εμπορική συμφωνία της Βιομηχανίας Επεξεργασίας Γάλακτος Μπίζιος με παραγωγούς από την ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας για 1.200 τόνους γάλακτος µε τιμή στα 1,63 ευρώ το κιλό.

Από την πλευρά του ο κ. Νίκος Κοκόλης, κτηνοτρόφος και πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου - Βόνιτσας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι λάβαμε στα χέρια μας τα τιμολόγια για τις παραδόσεις γάλακτος που έγιναν τον μήνα Οκτώβριο. Οι τιμές που δίνει οι γάλατάδες για παραδόσεις κάτω από 100 τόνους είναι στα 1,44 έως 1,46 ευρώ το κιλό, ενώ για παραδόσεις πάνω από 100 τόνους είναι στα 1,50 ευρώ. Για το Νοέμβριο οι γαλακτοβιομηχανίες μας ανέφεραν ότι οι τιμές θα διαμορφωθούν στα 1,50 ευρώ το κιλό για κάτω από 100 τόνους γάλα και από 1,55 έως 1,58 ευρώ το κιλό για πάνω από 100 τόνους. 

Η εταιρεία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε.», γνωστοποιεί την ολοκλήρωση της εξαγοράς της εταιρείας «ΔΩΔΩΝΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ».

Αποκλειστικός και αδιαπραγμάτευτος στόχος της εταιρείας μας είναι η διατήρηση των υψηλών προδιαγραφών των προϊόντων ΔΩΔΩΝΗ, η ενίσχυση της παραγωγικής και εξαγωγικής της δραστηριότητας μέσω στοχευμένων επενδύσεων και η ουσιαστική στήριξη της υπαίθρου και της κτηνοτροφίας της Ηπείρου.

Μετά την εξαγορά, η εταιρεία μας χαράσσει νέους ορίζοντες με πυξίδα το ισχυρό και ποιοτικό προϊοντικό χαρτοφυλάκιο και τη διεύρυνση των διεθνών αγορών, πάντα με σεβασμό στην παράδοση, στους ανθρώπους και στην ιστορία της εταιρείας.

Τυχόν περιορισμοί στο εμπόριο φέτας και γαλακτοκομικών λόγω εμβολιασμού αιγοπροβάτων είναι προσωρινοί και αίρονται πλήρως, μόλις η χώρα αποδείξει ότι ο ιός δεν κυκλοφορεί.

Αυτό τονίζει ο Επίτροπος για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, απαντώντας εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην ερώτηση του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Σάκη Αρναούτογλου, σχετικά με τις επιπτώσεις του εμβολιασμού των αιγοπροβάτων κατά της ευλογιάς στις εξαγωγές φέτας και στο καθεστώς υγείας της χώρας.

Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση της Κομισιόν, τυχόν περιορισμοί στο εμπόριο φέτας και γαλακτοκομικών είναι προσωρινοί και αίρονται πλήρως, μόλις η χώρα αποδείξει ότι ο ιός δεν κυκλοφορεί. Όλοι οι περιορισμοί βασίζονται σε συγκεκριμένα επιστημονικά πρωτόκολλα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων, ενώ δεν χαρακτηρίζουν μια χώρα ως «ενδημική» μακροχρόνια, εφόσον εφαρμόζονται τα μέτρα εκρίζωσης.

Παράλληλα, η απάντηση της Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον εμβολιασμό επικαιροποιείται αυτή την περίοδο, με νέα μέτρα που θα καθορίζουν ακριβώς τη διάρκεια και τους όρους των περιορισμών για το γάλα και τα γαλακτοκομικά.

Με αφορμή την απάντηση του Επιτρόπου, ο Σάκης Αρναούτογλου δήλωσε: «Οι παραγωγοί μας δεν χρειάζονται φήμες και πανικό, αλλά επίσημη ενημέρωση και ξεκάθαρες αποφάσεις. Η φέτα, το εθνικό μας προϊόν, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με ελλιπή πληροφόρηση και πρόχειρες κυβερνητικές ανακοινώσεις. Οι όποιοι περιορισμοί είναι προσωρινοί και επιστημονικά ορισμένοι. Η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να ενημερώσει με διαφάνεια τους κτηνοτρόφους και τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, αντί να αφήνει την αγορά να λειτουργεί πάνω σε φόβους και φήμες».

Ο κ. Αρναούτογλου πρόσθεσε: «Η ελληνική κτηνοτροφία δεν έχει περιθώριο για άλλα λάθη. Η Κυβέρνηση πρέπει να εξηγήσει στους κτηνοτρόφους ότι η Ευρώπη παρέχει κανόνες και λύσεις – δεν τιμωρεί τη χώρα μας. Το πρόβλημα δεν είναι οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί, είναι η κυβερνητική αδράνεια και η επικοινωνιακή διαχείριση χωρίς σχέδιο».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της απάντησης και της ερώτησης:

Απάντηση του κ. Βάρχελι
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(19.11.2025)

Στην ΕΕ ο εμβολιασμός για την ευλογιά των αιγοπροβάτων ρυθμίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/429 και τον κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2023/361. Τα σχέδια των κρατών μελών για τον εμβολιασμό πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες αυτούς. Τυχόν προσωρινοί περιορισμοί στο ενδοενωσιακό εμπόριο λόγω εστιών της ευλογιάς των αιγοπροβάτων ή εμβολιασμού - συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που αφορούν τον μετριασμό του κινδύνου (π.χ. θερμική επεξεργασία γάλακτος) και τη διάρκειά τους και έχουν σκοπό την εξασφάλιση ασφαλούς εμπορίου - καθορίζονται στους σχετικούς κανόνες της ΕΕ που θεσπίζονται βάσει του νομικού πλαισίου της ΕΕ για την υγεία των ζώων.

Οι κανόνες αυτοί επί του παρόντος επικαιροποιούνται και καταρτίζεται νέο παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) 2023/361 σχετικά με την ευλογιά των αιγοπροβάτων για τον προσδιορισμό των μέτρων μετριασμού του κινδύνου και της διάρκειάς τους όσον αφορά το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Εν τω μεταξύ, εάν ένα κράτος μέλος αποφασίσει να εμβολιάσει, η Επιτροπή θα εκδώσει απόφαση για τη θέσπιση μέτρων μετριασμού του κινδύνου σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH) και με βάση τα είδη επεξεργασίας που προβλέπονται στον κατ' εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2020/687.

Όλα τα μέτρα και οι περιορισμοί θα αρθούν μόλις η χώρα αποδείξει ότι ο ιός έχει σταματήσει να κυκλοφορεί.

Η Επιτροπή διατηρεί τακτικές επαφές με τα κράτη μέλη μέσω της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών, με πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στο κοινό στον ιστότοπό της. Επιπλέον, ανταλλάσσει τακτικά επικαιροποιήσεις σχετικά με την επιδημιολογική κατάσταση, τη νομοθεσία για την υγεία των ζώων, τις τροποποιήσεις και την εφαρμογή της νομοθεσίας, μέσω ενημερωτικών σημειωμάτων, με τρίτες χώρες, καθώς και με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της συμβουλευτικής επιτροπής για την υγεία των ζώων και της ομάδας διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών για τη ζωική παραγωγή.

Σάκης Αρναούτογλου (S&D): Ερώτηση προτεραιότητας με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Επιτροπή

Θέμα: Επιπτώσεις του εμβολιασμού αιγοπροβάτων κατά της ευλογιάς στις εξαγωγές φέτας και στο καθεστώς υγείας της χώρας

Η πρόσφατη εμφάνιση κρουσμάτων ευλογιάς αιγοπροβάτων στην ΕE προκαλεί ανησυχίες στους παραγωγούς γάλακτος και φέτας, ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τον Κώδικα Υγείας Ζώων του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων, οι χώρες που εφαρμόζουν εμβολιασμό μπορούν να ανακτήσουν το καθεστώς «ελεύθερης χώρας» εντός έξι μηνών μετά το τελευταίο κρούσμα, εφόσον εφαρμόζονται μέτρα εκρίζωσης. Ωστόσο, στον κτηνοτροφικό κόσμο υπάρχει η εντύπωση ότι ο εμβολιασμός χαρακτηρίζει μια χώρα ως ενδημική για πολλά χρόνια, δημιουργώντας σοβαρά εμπόδια στο εμπόριο, ακόμη και σε προϊόντα όπως η φέτα ΠΟΠ.

Δεδομένου ότι:

• η φέτα μπορεί να παραχθεί τόσο από παστεριωμένο όσο και από μη παστεριωμένο γάλα,
  τα παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα θεωρούνται ασφαλή όταν υποβάλλονται σε κατάλληλη κατεργασία,
• η αγορά εξαγωγών αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για τον τομέα της φέτας και αιγοπροβατοτροφίας στην Ελλάδα,

Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Μπορεί να διευκρινίσει επίσημα ποιο είναι το ισχύον νομικό και υγειονομικό πλαίσιο στην ΕΕ σχετικά με τον εμβολιασμό αιγοπροβάτων κατά της ευλογιάς και την ανάκτηση του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας»;
2. Προκύπτουν από τον εμβολιασμό μακροχρόνιοι περιορισμοί για τις εξαγωγές γάλακτος και τυριών, και ειδικότερα της φέτας ΠΟΠ, ή ισχύουν μόνο προσωρινοί περιορισμοί που αίρονται μετά την πάροδο συγκεκριμένων προθεσμιών και υπό όρους;
3. Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή ώστε να υπάρξει έγκαιρη και σαφής ενημέρωση των παραγωγών και να αποφευχθεί η δημιουργία σύγχυσης που πλήττει την εμπιστοσύνη στις εξαγωγές;

Η διεθνής αγορά γάλακτος δείχνει σημάδια σταθεροποίησης, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του FAO που δημοσιεύτηκαν στις αρχές Νοεμβρίου. Η παραγωγή κινείται ανοδικά, οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και το εμπόριο φαίνεται να περιορίζεται λόγω του αυξημένου κόστους για τους αγοραστές. Παρότι η συνολική εικόνα δείχνει μια ήπια ανάκαμψη, οι εξελίξεις διαφέρουν αισθητά από περιοχή σε περιοχή, σκιαγραφώντας μια χρονιά με ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για τον κτηνοτροφικό τομέα.

Οριακή ανάκαμψη στην παγκόσμια παραγωγή

Η παγκόσμια παραγωγή γάλακτος αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,4% το 2025, από 1,1% το 2024, σηματοδοτώντας μια μέτρια επαναφορά στους ρυθμούς ανάπτυξης. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στην Ασία, όπου η παραγωγή συνεχίζει να επεκτείνεται – αν και με πιο αργό ρυθμό. Σε χώρες όπως το Μπανγκλαντές, η Ινδία και το Πακιστάν, η αύξηση αποδίδεται στη διεύρυνση του ζωικού κεφαλαίου και στις σταδιακές βελτιώσεις παραγωγικότητας. Στην Κίνα, όπου η παραγωγή είχε μειωθεί κατά 2,8% το 2024 λόγω χαμηλών τιμών παραγωγού που οδήγησαν μικρότερους κτηνοτρόφους εκτός αγοράς, αναμένεται σταδιακή σταθεροποίηση, καθώς η συγκέντρωση της παραγωγής σε μεγαλύτερες μονάδες περιορίζει τον αντίκτυπο των μειώσεων στο ζωικό κεφάλαιο.

Ταχύτερη ανάπτυξη αναμένεται επίσης στην Κεντρική και Νότια Αμερική, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η παραγωγή εκτιμάται ότι θα αυξηθεί οριακά, με έντονες διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη και σαφώς πιο περιορισμένη δυναμική σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η σταθεροποίηση του κόστους ζωοτροφών και η εξομάλυνση των διαταραχών που προκάλεσε η γρίπη των πτηνών (HPAI) στηρίζουν υψηλότερες ποσότητες παραγόμενου γάλακτος. Αντίστοιχα, στη Νέα Ζηλανδία, οι υψηλές τιμές παραγωγού και οι ευνοϊκές συνθήκες έχουν ενισχύσει περαιτέρω την ανοδική πορεία της παραγωγής.

Παγκόσμιο εμπόριο γαλακτοκομικών: Πτώση 1,3% λόγω ισχυρών τιμών

Παρά την άνοδο της παραγωγής, το διεθνές εμπόριο γαλακτοκομικών – σε όρους «ισοδύναμου γάλακτος» – αναμένεται να μειωθεί κατά 1,3%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του FAO. Η υποχώρηση αυτή συνδέεται κυρίως με τις σταθερά υψηλές διεθνείς τιμές, οι οποίες περιορίζουν την αγοραστική δύναμη και πιέζουν τη ζήτηση στις εισαγωγικές αγορές.

Την εικόνα επιβαρύνουν η υποτίμηση νομισμάτων σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες, αλλά και η ενισχυμένη εγχώρια παραγωγή σε βασικούς εισαγωγείς – όπως η Αλγερία, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία – που περιορίζει περαιτέρω την ανάγκη για εισαγωγές. Στο ίδιο πλαίσιο, οι συνεχιζόμενες αβεβαιότητες στο διεθνές εμπορικό περιβάλλον λειτουργούν αποτρεπτικά για τη ροή προϊόντων.

Η Κίνα αποτελεί τη μοναδική μεγάλη εξαίρεση, καθώς προβλέπεται να αυξήσει οριακά τις εισαγωγές της. Η άνοδος αυτή δεν σχετίζεται με ενίσχυση της ζήτησης, αλλά με αναπλήρωση αποθεμάτων και με την αυξημένη χρήση γαλακτοκομικών σε ζωοτροφές και διατροφικές εφαρμογές, παράγοντες που οδηγούν σε μια περιορισμένη αλλά εμφανή ανάκαμψη των εισαγωγών της.

Ισχυρή εικόνα στις διεθνείς τιμές – Ανοδική τάση 

Οι διεθνείς τιμές γαλακτοκομικών παραμένουν ισχυρές, παρά τις πρόσφατες διορθώσεις. Ο Δείκτης Τιμών Γαλακτοκομικών του FAO διαμορφώθηκε στους 142,2 πόντους τον Νοέμβριο, καταγράφοντας μείωση 7% σε σχέση με τον Μάιο, αλλά παραμένοντας 17% υψηλότερος από τον μέσο όρο της περιόδου Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2024.

Ανοδική πορεία σημειώνεται σε όλα τα βασικά προϊόντα. Τυριά και πλήρες γάλα σε σκόνη εμφανίζουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις, λόγω της σταθερής ζήτησης σε αγορές της Ασίας και της Εγγύς Ανατολής. Το άπαχο γάλα σε σκόνη παρουσιάζει οριακή άνοδο, καθώς οι ποσότητες προς εξαγωγή παραμένουν άφθονες και οι αγοραστές κινούνται συγκρατημένα μετά τη συσσώρευση αποθεμάτων.

Στο βούτυρο, μετά τα ιστορικά υψηλά του Ιουνίου, οι τιμές υποχώρησαν κατά το δεύτερο μισό της χρονιάς, καθώς ενισχύθηκαν οι προοπτικές παραγωγής και αυξήθηκε ο ανταγωνισμός μεταξύ των εξαγωγέων.

Παράλληλα, ο μέσος δείκτης τιμών για την περίοδο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2025 ανήλθε στους 150 πόντους, έναντι 130 το 2024, καταγράφοντας αύξηση 17,3%.

Μια αγορά που ανακάμπτει, αλλά με προκλήσεις

Η εικόνα που αποτυπώνεται στην παγκόσμια αγορά γάλακτος είναι αυτή μιας σταδιακής σταθεροποίησης: η παραγωγή ενισχύεται σε βασικές περιοχές, οι τιμές παραμένουν υψηλές και το εμπόριο πιέζεται από το κόστος και τη μειωμένη ζήτηση. Οι διαφοροποιήσεις ανά περιοχή είναι έντονες, όμως τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν έναν τομέα που κινείται σε πορεία ανάκαμψης.

Για τους κτηνοτρόφους, η περίοδος αυτή διαμορφώνει μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία οι ισχυρές τιμές λειτουργούν ως ανάσα· από την άλλη, το αυξημένο κόστος και η υποχώρηση των διεθνών ροών δημιουργούν ένα περιβάλλον που απαιτεί προσεκτικό προγραμματισμό και αντοχές σε μια αγορά που παραμένει απαιτητική.

Πηγή: FAO – Food Outlook

Όπως έχει ανακοινώσει το ΥπΑΑΤ η καταβολή των ενισχύσεων στους κτηνοτρόφους για το 2025 θα γίνει λαμβάνοντας υπόψη τα τιμολόγια για το γάλα και το κρέας που πωλούν οι κτηνοτρόφοι και τις ζωοτροφές που αγόρασαν.

Είναι όμως αυτό το σύστημα καλύτερο από το προηγούμενο (τεχνική λύση - βοσκοτόπια) ή θα οδηγήσει στο να στηθεί μια φάμπρικα με πλαστά τιμολόγια μέχρι το τέλος του 2025.

Έχουμε λοιπόν το ισοζύγιο του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ που αναφέρει τις παραδόσεις πρόβειου γάλακτος, το οποίο έχει επικαιροποιηθεί στις 16/10/2025. Εκεί τα στοιχεία βγαίνουν με βάση τα τιμολόγια παράδοσης γάλακτος.

Βλέπουμε ότι για το 8μηνο του 2024 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι έχουν συνολικά παραδώσει 613.404 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Αντίστοιχα βλέπουμε ότι το 8μηνο του 2025 (Ιανουάριος - Αύγουστος) οι κτηνοτρόφοι έχουν συνολικά παραδώσει 615.523 τόνους πρόβειου γάλακτος.

Πως γίνεται να έχουν θανατωθεί χιλιάδες ζώα λόγω πανώλης και ευλογιάς και από την άλλη να έχουμε μια αύξηση της παραγωγής γάλακτος. Για αυτό θα πρέπει να απαντήσει ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.

Επίσης η έλλειψη διασύνδεσης του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με ευθύνη της ηγεσίας του ΥπΑΑΤ, έχει σαν αποτέλεσμα να έχουμε ποσότητες γάλακτος (σε τιμολόγια) που είναι ανύπαρκτες (όπως και τα βοσκοτόπια).

Δείτε τον σχετικό πίνακα του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ (εδώ)

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι «δεν μπορεί να ισχύουν αυτά τα στοιχεία όταν έχουν θανατωθεί τόσες χιλιάδες πρόβατα λόγω της ευλογιάς. Τα ίδια γίνονται και με τα τιμολόγια κρέατος. Φαίνεται λοιπόν ότι η νοθεία της φέτας συνεχίζεται γιατί δεν έχουν φροντίσει να κάνουν ελέγχους και να επιβάλλουν αυστηρές ποινές. Το ότι γίνεται νοθεία έχει να κάνει και με την πτώση της χονδρικής τιμής της φέτας στις αγορές του εξωτερικού».

Από την πλευρά του ο Στέλιος Σπανογιάννης, Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι  «δεν είναι δυνατόν στην Θεσσαλία αλλά και στην υπόλοιπη χώρα, που έχουν θανατωθεί τόσες χιλιάδες πρόβατα, να μας λέει ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ ότι έχουμε αύξηση στις παραδόσεις γάλακτος. Κάτι άλλο συμβαίνει και θα πρέπει να μας το εξηγήσει το ΥπΑΑΤ». 

Για την αλλαγή κατανομής βοσκοτόπων και των δικαιωμάτων ενίσχυσης που θα ισχύσει το 2025, με νέα ΚΥΑ, που θα προβλέπει μεταβατικό καθεστώς, στο οποίο η ενίσχυση που θα καταβληθεί στους κτηνοτρόφους θα συνδέεται με τιμολόγια, ο κ. Δημήτρης Μόσχος, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «είναι μια αυθαίρετη απόφαση που πήρε το ΥπΑΑΤ. Όταν οι κτηνοτρόφοι έκαναν τη δήλωση ΟΣΔΕ του 2025 άλλα ίσχυαν.

Τώρα έρχεται και τα αλλάζει το ΥπΑΑΤ και λέει ότι θα κάνει την κατανομή με βάση τα τιμολόγια και όχι με βάση των αριθμό των ζώων και την έκταση των βοσκοτόπων.

Αυτό έρχεται σε σύγκρουση με την κοινοτική νομοθεσία που λέει ότι η πληρωμή της ενίσχυσης γίνεται με βάση την έκταση. Επίσης δεν μας λέει το ΥπΑΑΤ πόσα κιλά θα πρέπει να παραδίνει ο κτηνοτρόφος για το κάθε ζώωο που έχει. Αν έχει αγαλαξία το ζώο πως θα μπορεί να το δικαιολογήσει ο κτηνοτρόφος; Θα είναι μη επιλέξιμος και θα χάνει την ενίσχυση;

Εκτιμώ ότι το νέο σύστημα με τα τιμολόγια θα είναι χειρότερο από το προηγούμενο. Θέλουν να «κόψουν» δικαιούχους στην ζωική παραγωγή για να πληρώσουν λιγότερα χρήματα.

Το ίδιο κάνουν στην φυτική παραγωγή με το monitoring. Βγάζουν εκτός επιλεξιμότητας αγροτεμάχια και δεν μπορεί να κάνει κάτι ο αγρότης. Στο παρελθόν βγάζαμε φωτογραφίες και τις καταθέταμε στον ΟΠΕΚΕΠΕ και έτσι μπορούσαμε να δικαιωθούμε.

Προβλέπω τελικά ότι για το 2025 θα έχουμε μια μείωση, κατά 30%, των αγροτικών επιδοτήσεων από την ΚΑΠ με ευθύνη της ηγεσίας του ΥπΑΑΤ».  

Άρχισαν να υπογράφονται οι πρώτες εμπορικές συμφωνίες για το αιγοπρόβειο γάλα, με την αγορά να φαίνεται να δίνει 10 έως 12 λεπτά παραπάνω σε σχέση με πέρσι.

Πάντα οι πρώτες εμπορικές συμφωνίες για το αιγοπρόβειο γάλα κάθε χρόνο υπογράφονται από τους μεγάλους συνεταιρισμούς της Ελασσόνας.

Συμφωνία με την Ελληνικά Γαλακτοκομεία Α.Ε. για την διάθεση 1.500 τόνοι πρόβειου γάλακτος στην τιμή των 1,60 ευρώ το κιλό, η Ομάδα Παραγωγών Αιγοπρόβειου Γάλακτος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου. Η συμφωνία της ΟΠ Καρυάς Ολύμπου είναι η πρώτη της νέας περιόδου, μέσα σε μία συγκυρία ιδιαίτερα δύσκολη για την αιγοπροβατοτροφία, με μείωση παραγωγικών ζώων.

Όπως δήλωσε στον ΑγροΤύπο ο κ. Διονύσης Μανίκας πρόεδρος της ΟΠ Καρυάς Ολύμπου, υπάρχει φέτος μεγάλη ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα και είναι αυτό φυσικό αφού έχουν θανατωθεί λόγω της ευλογιάς πάνω από 400.000 ζώα. Μιλάμε για μια μείωση του πρόβειου γάλακτος κατά 30% σε σχέση με πέρσι. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί η τιμή παραγωγού στο γάλα. Η εμπορική συμφωνία έκλεισε στα 1,60 ευρώ το κιλό, ενώ η αντίστοιχη περσινή ήταν στα 1,48 ευρώ το κιλό. Η εκτίμησή μου είναι ότι το επόμενο διάστημα όταν αρχίσει να φαίνεται η έλλειψη στην παραγωγή γάλακτος η τιμή μπορεί να φτάσει μέχρι και στα 1,70 ευρώ στην Θεσσαλία.

Ακολούθησε νέα εμπορική συμφωνία της Βιομηχανίας Επεξεργασίας Γάλακτος Μπίζιος με παραγωγούς από την ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας για 1.200 τόνους γάλακτος µε τιμή στα 1,63 ευρώ το κιλό. 

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού «Φάρμες Λιβαδίου» κ. Χαράλαμπος Τζέβος, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι πέρσι ο συνεταιρισμός μας έκλεισε εμπορική συμφωνία με τιμή παραγωγού στα 1,56 ευρώ το κιλό και είχαμε υπογραψει την εμπορική συμφωνία στις 10 Οκτωβρίου. Φέτος βλέπουμε να υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον και είμαστε σε διαπραγμάτευση για την πώληση 4.700 τόνων γάλακτος. Αναμένεται τις επόμενες ημέρες να προχωρήσουμε σε υπογραφή συμφωνίας. Πάντως είναι λογικό λόγω της μείωση των ζώων από την ευλογιά στην χώρα μας να έχουμε μια αύξηση της τιμής σε σχέση με πέρσι. Η πρόβλεψή μου είναι ότι την φετινή περίοδο η μέση τιμή θα κυμανθεί γύρω στα 1,65 ευρώ.

Το 2025 εξελίσσεται σε χρονιά με έντονες διαφορές στις τιμές των βασικών τροφίμων. Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφουν τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) για τις μηνιαίες μεσοσταθμικές λιανικές τιμές αγροτικών προϊόντων, αποτυπώνοντας τη δυναμική που διαμορφώνεται στο ράφι.

Με βάση τα επίσημα δεδομένα που αφορούν την πορεία των τιμών έως και τον Σεπτέμβριο, η ελληνική αγορά δείχνει αντίθετες τάσεις ανά προϊόν: το ελαιόλαδο ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία, η φέτα παραμένει σχεδόν αμετάβλητη, ενώ ο βόειος κιμάς καταγράφει αισθητή άνοδο. Η εικόνα αυτή δίνει μια καθαρή αποτύπωση των εξελίξεων στο 2025 και των διαφορών μεταξύ των βασικών κατηγοριών τροφίμων που απαρτίζουν το καλάθι του καταναλωτή.

Ελαιόλαδο – Εντυπωσιακή αποκλιμάκωση τιμών το 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η μέση σταθμισμένη λιανική τιμή του ελαιολάδου σημείωσε συνεχή πτώση από τον Ιανουάριο έως και τον Σεπτέμβριο του 2025.

Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο μειώθηκε από 8,62 €/kg τον Ιανουάριο στα 6,50 €/kg τον Σεπτέμβριο.
Το παρθένο ελαιόλαδο από 7,66 €/kg σε 6,05 €/kg την ίδια περίοδο.
Το βιολογικό έξτρα παρθένο από 16,17 €/kg τον Ιανουάριο σε 12,99 €/kg τον Σεπτέμβριο.

Η μείωση είναι σταθερή μήνα με τον μήνα και επιβεβαιώνεται από τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ για το ημερολογιακό έτος 2025, τα οποία αποτυπώνουν με σαφήνεια την καθοδική πορεία των τιμών σε όλες τις κατηγορίες ελαιολάδου.

Φέτα – Σταθερή πορεία χωρίς έντονες διακυμάνσεις

Η μέση σταθμισμένη τιμή της φέτας παραμένει σχεδόν σταθερή σε όλη τη διάρκεια του 2025.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, οι τιμές κινούνται από 10,08 €/kg τον Ιανουάριο έως 9,72 €/kg τον Σεπτέμβριο για τη συνολική μέση τιμή.

Αναλυτικά, η συνολική φέτα μειώνεται από 10,08 σε 9,72 €/kg, η συμβατική από 10,07 σε 9,70 €/kg, ενώ η βιολογική φέτα από 13,50 σε 11,95 €/kg.

Οι τιμές παρουσιάζουν ελαφρές διακυμάνσεις τους θερινούς μήνες, όπως τον Αύγουστο που φτάνουν στα 9,85 €/kg, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται ούτε έντονη μεταβολή ούτε καθοδική τάση. Η εικόνα παραμένει συνολικά σταθερή στην αγορά γαλακτοκομικών για το 2025.

Κρέας – Αυξήσεις στον κιμά, σταθερότητα στο κοτόπουλο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για το 2025, η πορεία των τιμών στα βασικά προϊόντα κρέατος διαφοροποιείται σημαντικά ανά κατηγορία.

Το κοτόπουλο ολόκληρο παραμένει σχεδόν αμετάβλητο καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου, κινούμενο μεταξύ 3,01 ευρώ τον Ιανουάριο και 2,92 ευρώ τον Ιούνιο ανά κιλό.

Το κοτόπουλο φιλέτο παρουσιάζει ήπιες αυξήσεις, με τις τιμές να κυμαίνονται από 8,94 ευρώ τον Ιανουάριο έως 9,04 ευρώ τον Ιούνιο, με μικρές ενδιάμεσες διακυμάνσεις (όπως 8,59 ευρώ τον Φεβρουάριο και 8,97 ευρώ τον Απρίλιο).

Πιο έντονη τάση ανόδου καταγράφεται στον βόειο κιμά, ο οποίος από 8,05 ευρώ τον Ιανουάριο αυξάνεται στα 9,88 ευρώ τον Ιούνιο, παρουσιάζοντας τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο από όλα τα εξεταζόμενα είδη.

Η συνολική εικόνα δείχνει σταθερότητα στα πουλερικά και ενισχυμένες τιμές στα βοοειδή, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ για το ημερολογιακό έτος 2025.

Η αγορά τροφίμων σε τρεις ταχύτητες

Η συνολική πορεία των τιμών το 2025, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σκιαγραφεί μια αγορά με διαφορετικές ταχύτητες. Το ελαιόλαδο βρίσκεται σε φάση αποκλιμάκωσης, με σταθερή πτώση των τιμών σε όλες τις κατηγορίες, τη στιγμή που η φέτα διατηρεί μια σχεδόν αμετάβλητη πορεία και ο βόειος κιμάς καταγράφει αισθητή άνοδο μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ότι δεν υπάρχει ενιαία τάση στη διαμόρφωση των τιμών των βασικών τροφίμων. Κάθε προϊόν επηρεάζεται από διαφορετικούς παράγοντες — την παραγωγή, το κόστος πρώτων υλών, τη ζήτηση και τη διεθνή συγκυρία. Για τον παραγωγό, τέτοιες διακυμάνσεις δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία: αποτελούν δείκτη για το πώς κινείται η αγορά, πού υπάρχει πίεση και πού σταθερότητα.

Η παρακολούθηση των μηνιαίων τιμών από το ΥΠΑΑΤ δίνει επομένως μια καθαρή εικόνα της πορείας των βασικών αγροτικών προϊόντων, λειτουργώντας ως χρήσιμο εργαλείο κατανόησης των εξελίξεων στην αγροδιατροφική αλυσίδα, αλλά και ως σημείο αναφοράς για τη χάραξη στρατηγικής, τόσο για την πολιτεία όσο και για τους ίδιους τους παραγωγούς

Πηγή: ΥΠΑΑΤ

Τέλη Σεπτεμβρίου 2025 δημοσιεύτηκαν δύο αποφάσεις του Αρείου Πάγου που απέρριψαν τις αναιρέσεις γαλακτοβιομηχανίας κατά αποφάσεων του Εφετείου Αθηνών, που δέχθηκαν τις αγωγές γαλακτοπαραγωγών με ανταγωνιστική τιμή 0,40 € το κιλό (40 λεπτά το κιλό).

Αυτό αναφέρει σε άρθρο του ο δικηγόρος Δρ. Δημήτριος Κουτσούκης, το οποίο έστειλε προς δημοσίευση στον ΑγροΤύπο. Και προσθέτει τα εξής:

«Οι ίδιες αποφάσεις δέχθηκαν τις αναιρέσεις των γαλακτοπαραγωγών που ζητούσαν ανταγωνιστική 0,45 € το κιλό που εισκόμιζαν πάνω από  40 τόνους το μήνα και παρέπεμψαν τις υποθέσεις στο Εφετείο Αθηνών για νέα κρίση.

Αυτό σημαίνει ότι  οι μεγάλοι γαλακτοπαραγωγοί δικαιούνται μεγαλύτερη ανταγωνιστική τιμή από 0,40 € το κιλό που είναι η βασική ανταγωνιστική τιμή και ισχύει για τους  μικρούς γαλακτοπαραγωγούς.

Ήδη έχει εκδοθεί από το Εφετείο Αθηνών απόφαση που καθόρισε την ανταγωνιστική τιμή στα 0,45 € με μηναία εισκομιζόμενη ποσότητα πάνω από 40 τόνους το μήνα.

Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί σαράντα πέντε αποφάσεις του Πρωτοδικείου Αθηνών, εννέα αποφάσεις του Εφετείου Αθηνών και τρεις αποφάσεις του Αρείου Πάγου, που δικαιώνουν τους κτηνοτρόφους σε σχέση με αγωγές που ασκήθηκαν από το 2020 και μετά, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι αποφάσεις που αφορούσαν αγωγές αποζημίωσης κτηνοτρόφων που ασκήθηκαν το 2008, οι οποίες ομοίως δικαίωσαν τους κτηνοτρόφους και ήδη έχουν εξοφληθεί.

Επισημαίνεται και πάλι ότι εξακολουθούν να έχουν δικαίωμα αποζημίωσης όσοι κτηνοτρόφοι πώλησαν γάλα, κατά την περίοδο από 2001 έως 2007, στις εταιρείες που συμμετείχαν στο καρτέλ και σε όσες εταιρείες επωφελήθηκαν ανηθίκως από το καρτέλ και έδωσαν ίδιες ή παρόμοιες τιμές παραγωγού.

Πρόκειται για τις εταιρείες: ΦΑΓΕ, ΔΕΛΤΑ-VIVARTIA, ΜΕΓΒΑΛ, ΟΛΥΜΠΟΣ-ΤΥΡΑΣ, ΝΕΣΤΛΕ, ΕΥΡΩΤΡΟΦΕΣ, ΚΡΙ ΚΡΙ, ΣΕΡΓΑΛ, ΡΟΔΟΠΗ, ΚΟΛΙΟΣ, ΑΓΝΟ, ΕΒΡΟΦΑΡΜΑ, ΒΙΓΛΑ, ΜΠΙΖΙΟΣ, κ.α.

Δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση θανάτου του αρχικού δικαιούχου έχουν οι νόμιμοι κληρονόμοι του. Η άσκηση αγωγής είναι εφικτή, ακόμη και αν ο κτηνοτρόφος δεν κατέχει πλέον τα τιμολόγια πώλησης».

Κάθετα αντίθετοι είναι οι γαλακτοβιομήχανοι στην εφαρμογή εμβολιασμού στα αιγοπρόβατα της χώρας για τον περιορισμό της νόσου της ευλογιάς.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), Χρήστος Αποστόλοπουλος, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι «αν γίνει εμβολιασμός θα υπάρξει πρόβλημα στις εξαγωγές φέτας που κάνει η χώρα μας οι οποίες συνολικά κυμαίνονται στα 800 εκ. ευρώ ετησίως. Αν γίνει εμβολιασμός θα υπάρξει πρόβλημα για τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες, που αντιπροσωπεύουν το 20% της αξίας των εξαγωγών μας (160 εκ. ευρώ). Μιλάμε για αγορές που έχουν μια δυνομική ανάπτυξης, όπως η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιαπωνία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το μπλόκο στις εξαγωγές μας θα διαρκέσει για πολλά χρόνια.

Ένα ακόμη πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουν οι κτηνοτρόφοι αν γίνει ο εμβολιασμός θα είναι η διαφοροποίηση των τιμών του γάλακτος. Δηλαδή οι τιμές στις περιοχές που δεν θα εμβολιαστούν τα αιγοπρόβατα θα έχουν υψηλότερη τιμή παραγωγού. Αυτό θα γίνει γιατί οι χώρες που θα εισάγουν το προϊόν θα μπορούν να ανιχνεύουν το dna του ιού. Και να είστε σίγουροι όταν μάθουν ότι κάνουμε εμβολιασμό για την ευλογιά θα αυξήσουν τους ελέγχους που κάνουν.

Επίσης το εμβόλιο της ευλογιάς μπορεί να έχει αποτελεσματικότητα από 60% έως 80%. Αυτό σημαίνει ότι στα 100 ζώα θα προστατευτούν περίπου τα 80 άρα θα συνεχίσουμε να έχουμε απώλεια ζωικού κεφαλαίου. Ακόμη όμως και από αυτά τα ζώα κάποια μπορεί να νοσήσουν ζχωρίς να έχουν συμπτώματα. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να συνεχίσουν να μεταδίδουν το ιό στα άλλα ζώα.

Αυτό που ζητάμε είναι η τήρηση αυστηρότατων μέτρων βιοασφάλειας, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει στην χώρα μας».

Περισσότερα για τα προβλήματα λόγω της ευλογιάς μπορείτε να διαβάσετε στην συνέντευξη με τον πρόεδρο του ΣΕΒΓΑΠ, Χρήστο Αποστόλοπουλο, που υπάρχει στο Περιοδικό Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 7, σελίδα 6, που κυκλοφορεί στα περίπτερα.

Η ανακοίνωση που εξέδωσε ο ΣΕΒΓΑΠ για τον εμβολιασμό αναφέρει τα εξής:

Το πρόβλημα της ευλογιάς έχει πράγματι πάρει πολύ μεγάλες διαστάσεις και δυστυχώς εξελίχθηκε ανεξέλεγκτα. Τα τελευταία μέτρα βιοασφάλειας που ανακοίνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων μπορεί να συμβάλλουν στην χαλιναγώγηση της νόσου μόνον εάν εφαρμοσθούν μέχρι την εξάλειψή της (και όχι για 10 ημέρες όπως έχει ανακοινωθεί) και κυρίως μόνον εφ’ όσον αυστηρότατα εφαρμοσθούν και χωρίς καμία εξαίρεση. Διαφορετικά, η επιδείνωσή της δεν θα έχει πισωγύρισμα με τραγικές συνέπειες στον κλάδο.

Επειδή συζητείται έντονα η λύση του εμβολιασμού των προβάτων με κύριους υποστηρικτές τους κτηνοτρόφους, ο ΣΕΒΓΑΠ θέλει να τονίσει την έντονη αντίθετη άποψή του στο θέμα γιατί τα οφέλη θα είναι πολύ λιγότερα απ’ ότι πιστεύουν πολλοί ενώ οι επιπτώσεις θα είναι πολύ μεγαλύτερες. Την θέση αυτή ο Σύνδεσμος την στηρίζει στα εξής στοιχεία:

1. Τα εμβόλια δεν εξαλείψουν τελείως τον κίνδυνο. Τον μειώνουν μόνο σε κάποιο βαθμό (60%-85%) αναλόγως με το στέλεχος του εμβολίου, την κατάσταση του ζώου, την κάλυψη του κοπαδιού και την σωστή εφαρμογή του εμβολιασμού.

2. Ο εμβολιασμός δεν έχει εφαρμοσθεί σε καμία χώρα της ΕΕ για την εξάλειψη της ευλογιάς.

3. Τα εμβόλια δεν θεραπεύουν τα μολυσμένα ζώα. Αντιθέτως με τον εμβολιασμό υπάρχει ο κίνδυνος των λεγόμενων «συγκαλυμμένων μολύνσεων». Αυτό οφείλεται στο ότι μπορεί να καλύψει την εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων χωρίς να εξαλείφει εντελώς τον ιό. Δηλαδή μολυσμένα αλλά εμβολιασμένα ζώα που θα εκλαμβάνονται ως υγιή μπορεί να συνεχίσουν να μεταδίδουν την νόσο καθυστερώντας έτσι την εκρίζωσή της. Απτό παράδειγμα η Τουρκία η οποία έχει εφαρμόσει εμβολιασμό για 10 χρόνια χωρίς αποτέλεσμα.

4. Στα εμβολιασμένα ζώα ενός κοπαδιού, αν έστω και ένα από αυτά νοσεί, το πρωτόκολλο της Βιοασφάλειας υποχρεώνει την θανάτωση όλων των ζωών του κοπαδιού.

5. Πολλές τρίτες χώρες όπως η Αμερική η Αυστραλία η Κίνα, η Μεγάλη Βρετανία, η Ιαπωνία, η Ρωσία κ.α., απαγορεύουν την εισαγωγή γαλακτοκομικών  προϊόντων από χώρες που έχουν εμβολιάσει τα κοπάδια τους για της ευλογιά παρόλο που δεν υφίσταται θέμα μετάδοσης της νόσου στους καταναλωτές τους. Ο εμβολιασμός επομένως θα είχε αυτομάτως τεραστία εμπορική και οικονομική συνέπεια στις εξαγωγές της Φέτας η οποία πολύ δύσκολα (αν όχι αδύνατο) θα μπορέσει να αποκατασταθεί ακόμη και μετά από πολλά χρόνια.

Με βάση τα παραπάνω ο ΣΕΒΓΑΠ διαφωνεί κατηγορηματικά με την εφαρμογή εμβολιασμού στα αιγοπρόβατα της χώρας για τον περιορισμό της νόσου. Αντιπροτείνει αυτό που δυστυχώς δεν εφαρμόσθηκε ως τώρα, δηλαδή τη τήρηση αυστηρότατων μέτρων βιοασφάλειας, με αποτρεπτικές κυρώσεις σε οποιαδήποτε απόκλιση, μέχρι την εξάλειψη της νόσου.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Κέλλας, απάντησε σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη για την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Ο Υφυπουργός κατήγγειλε ευθέως την προσπάθεια του κ. Κόκκαλη να σπείρει σύγχυση στους κτηνοτρόφους, προτείνοντας λύσεις που δεν εφαρμόζονται πουθενά στην Ευρώπη και που θα οδηγούσαν σε καταστροφικές συνέπειες για τον κλάδο.

«Η Τουρκία και εμβολιάζει και ευλογιά έχει και ζώα θανατώνει. Αυτό είναι το "μοντέλο" που εισηγείστε;» τόνισε ο κ. Κέλλας, αποδομώντας πλήρως την επιχειρηματολογία του κ. Κόκκαλη.

Ο Υφυπουργός υποστήριξε στην Βουλή ότι τα υπάρχοντα εμβόλια δεν είναι εγκεκριμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι αμφιβόλου ποιότητας και αποτελεσματικότητας και δεν είναι ιχνηθετικά με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η διάκριση εάν ένα ζώο είναι εμβολιασμένο ή νοσεί.

«Ο εμβολιασμός δεν σταματά τις θανατώσεις. Αντιθέτως, τις πολλαπλασιάζει, γιατί δεν ξεχωρίζουμε τα υγιή από τα μολυσμένα. Όποιος ζητάει σήμερα εμβολιασμό, ζητάει επί της ουσίας περισσότερες θυσίες κοπαδιών και ταυτόχρονα βάζει σε κίνδυνο το εθνικό μας προϊόν, τη φέτα, και τις εξαγωγές μας», επεσήμανε.

Ακόμη ο κ. Κέλλας υπογράμμισε: «Όλοι οι κτηνίατροι είναι αντίθετοι. Βρείτε μου έναν υπεύθυνο επιστήμονα που να στηρίζει αυτή την παράλογη πρόταση. Να έρθει στο Υπουργείο να μας το εξηγήσει. Ας το κάνει και εγγράφως. Μέχρι σήμερα, κανείς δεν το υπερασπίστηκε επιστημονικά. Κι εσείς τη φέρνετε στη Βουλή ως δήθεν λύση; Αυτό είναι παραπληροφόρηση».

Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε περίπτωση εμβολιασμού μιλάει για απαγορεύσεις στις μετακινήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων και πρόσθετους περιορισμούς σε ζώα και προϊόντα που προέρχονται από όλη την επικράτεια της Ελλάδος και προορίζονται για άλλη κράτη μέλη και τρίτες χώρες.

«Όσοι παριστάνουν τους υπερασπιστές των κτηνοτρόφων, ας εξηγήσουν στους ίδιους τους παραγωγούς ποιος θα πληρώσει το τίμημα, όταν θα κλείσουν οι αγορές. Εμείς αυτό δεν θα το επιτρέψουμε», δήλωσε με έμφαση.

Όσον αφορά τις οικονομικές ενισχύσεις και την άμεση στήριξη των κτηνοτρόφων τόνισε, «ήδη καταβάλαμε υπερδιπλάσιες ενισχύσεις σε σχέση με το 2023», με 100% αποζημίωση για τα θανατωθέντα ζώα, κάλυψη των ζωοτροφών και των λειτουργικών δαπανών, αλλά και χρηματοδοτικό εργαλείο de minimis ύψους 63 εκατ. ευρώ. «Αυτή είναι η διαφορά μας: εμείς στηρίζουμε στην πράξη, εσείς επενδύετε στην κινδυνολογία», πρόσθεσε.

Κλείνοντας, ο κ. Κέλλας τόνισε: «Η χώρα δεν θα μπει σε περιπέτειες για χάρη κομματικών κορωνών. Ο εμβολιασμός δεν εφαρμόζεται πουθενά στην Ευρώπη. Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο. Και δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να υπονομεύσει την ελληνική κτηνοτροφία με ανεύθυνες προτάσεις. Η λύση είναι μία: αυστηρή εφαρμογή των μέτρων, συνεργασία όλων, στήριξη των παραγωγών και αναγνώριση του έργου των κτηνιάτρων. Έτσι θα νικήσουμε την ευλογιά, όπως κάναμε και με την πανώλη».

Ανακοίνωση του KKE για εξάπλωση ευλογιάς και για εμβόλιο

Η κυβέρνηση επί έναν ολόκληρο χρόνο άφησε τους κτηνοτρόφους στο έλεος της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και των άλλων ζωονόσων με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα, καθώς έχουν χαθεί σχεδόν 300 χιλιάδες ζώα και πάνω από 1000 εκτροφές, χωρίς να έχει γίνει καμιά ουσιαστική προσπάθεια ελέγχου της κατάστασης.

Υλοποιώντας τους ευρωενωσιακούς κανονισμούς της ΚΑΠ, τους οποίους και φανατικά διαφήμιζε, δεν έκανε τίποτε άλλο πέρα από το να σκοτώνει τα θετικά κοπάδια και να επικαλείται την “ατομική ευθύνη” των κτηνοτρόφων.

Κινούμενη σε αυτό το πλαίσιο δεν πήρε κατά τη χειμερινή περίοδο εποχικής ύφεσης της νόσου κανένα ουσιαστικό μέτρο ελέγχου της διασποράς του ιού. Ασφαλώς ευθύνες έχουν και οι Περιφερειάρχες που συμφωνούν με αυτή την πολιτική.

Στη συνέχεια, όταν μπήκε το φετινό καλοκαίρι και τα κρούσματα άρχισαν να κορυφώνονται, η κυβέρνηση το έριξε στην κατασυκοφάντηση των κτηνοτρόφων φτάνοντας στο σημείο να υπαινίσσεται ότι επιδιώκουν την μόλυνση των κοπαδιών τους για να πάρουν την αποζημίωση.

Τώρα, που βλέπει ότι η πολιτική της και το αφήγημά της έχουν σηκώσει την οργή και την αγανάκτηση αγροτών και κτηνοτρόφων εξαγγέλλει ορισμένα, νέα, αποσπασματικά -κατόπιν εορτής- μέτρα ως ελιγμό για να εκτονώσει την πίεση που της ασκείται και να κερδίσει χρόνο μπροστά σε μια πιθανή επικείμενη εποχική ύφεση της νόσου.

Επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αποφύγει, όπως ο “διάολος το λιβάνι”, κάθε συζήτηση για τυχόν ανάπτυξη προγράμματος εμβολιασμού κατά της ευλογιάς που διεκδικεί το οργανωμένο αγροτικό συνδικαλιστικό κίνημα μαζί με τα υπόλοιπα απαραίτητα μέτρα ελέγχου των ζωονόσων.

Η κυβέρνηση δεν πείθει κανέναν όταν απορρίπτει τον εμβολιασμό όχι με  επιστημονικά κριτήρια -ενώ η συμβολή των εμβολίων στον περιορισμό των θανατώσεων ζώων και στη “σωτηρία” του κτηνοτροφικού κεφαλαίου αποδείχθηκε στην πράξη πριν από λίγα χρόνια στην περίπτωση της ευλογιάς των βοοειδών (νόσος οζώδης δερματίτιδα)- αλλά με κριτήριο την εξωστρέφεια μιας χούφτας μονοπωλίων, που εξάγουν φέτα, και μπορεί να πληγεί η κερδοφορία τους, εξαιτίας πιθανών, λόγω του εμβολιασμού, περιορισμών από άλλες χώρες στις εξαγωγές φέτας.

Πρόκειται για τα αποτελέσματα του “παραγωγικού μοντέλου” της ΚΑΠ που δεν έχει ως στόχο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών και γι αυτό χρειάζεται να μπει στο στόχαστρο του αγώνα των αγροτών και των κτηνοτρόφων μαζί με τη διεκδίκηση ουσιαστικών μέτρων επιστημονικής, υλικοτεχνικής και οικονομικής στήριξής τους ώστε να καταστεί εφικτός έστω και τώρα ο έλεγχος και η εξάλειψη της ασθένειας των ζώων.

Πιο συγκεκριμένα απαιτείται:

• Να πραγματοποιηθούν και να καλυφθούν από το κράτος όλες οι απαραίτητες ενέργειες διαχείρισης της νόσου, όπως είναι η εξασφάλιση της έγκαιρης ταφής των θανατωθέντων ζώων, της καταστροφής των ζωοτροφών των προσβεβλημένων εκτροφών, οι απολυμάνσεις με κρατική οργάνωση, χρηματοδότηση και έλεγχο, το άνοιγμα απολυμαντικών τάφρων στο επαρχιακό δίκτυο κ.α.
• Να καλυφθούν άμεσα όλα τα κενά σε μόνιμο προσωπικό των κρατικών κτηνιατρικών υπηρεσιών και εργαστηρίων.
• Να καταργηθούν οι περιορισμοί και τα εμπόδια στη δυνατότητα ανάπτυξης προγράμματος εμβολιασμού, να αποφασιστεί με επιστημονικά κριτήρια, χωρίς επιπτώσεις για τους κτηνοτρόφους, να πραγματοποιηθεί δωρεάν από τις κρατικές υπηρεσίες.
• Να αποζημιωθούν στο 100% της ζημιάς οι κτηνοτρόφοι, να αναπληρωθεί από το κράτος το χαμένο εισόδημά τους για όσο διάστημα μείνουν χωρίς ζώα.
• Να εξασφαλιστεί, με ευθύνη και δαπάνη του κράτους, η πλήρης ανασύσταση του κτηνοτροφικού τους κεφαλαίου με ελεγμένα ζώα.
• Να καταβληθούν άμεσα οι ενισχύσεις για ζωοτροφές σε αγρότες και κτηνοτρόφους στη βάση των πραγματικών τιμών τους.