Full Value Pigs: εκεί όπου η Γενετική, η Διατροφή και η Διαχείριση αποδίδουν πραγματική εμπορική υπεραξία!

Με απόφαση Διοικητού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, καθορίζεται η διαδικασία πληρωμής της Παρέμβασης Π3-70-3.1 «Καλή μεταχείριση (ευζωία) των παραγωγικών ζώων» για το Υπομέτρο 14.1 «Καλή μεταχείριση των Χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του ΠΑΑ 2014-2022.

Όπως αναφέρει με ευθύνη των Περιφερειακών Διευθύνσεων Ελέγχων και Ενισχύσεων της Γ.Δ.ΕΛ.Ε.Π. (πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ) οι οποίες είναι αρμόδιες για την έγκριση (αναγνώριση και εκκαθάριση) της δαπάνης καταβολής της ενίσχυσης, διενεργείται επί του φακέλου πληρωμής από τους αρμόδιους υπαλλήλους η έγκριση της δαπάνης.

Η έγκριση πραγματοποιείται από δύο ελεγκτές Α’ και Β’(στους οποίους έχει δοθεί κωδικός ελεγκτή και δείγμα της υπογραφής των οποίων τηρείται στο αρχείο του Τμήματος Λογιστηρίου Πληρωμών της Διεύθυνσης Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων της Γ.Δ.ΕΛ.Ε.Π.) που ορίζονται με Απόφαση Διοικητή, τον προϊστάμενο του Τμήματος Αγροτικής Ανάπτυξης και Ενισχύσεων καθώς και τον Προϊστάμενο της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Ελέγχων και Ενισχύσεων.

Οι ελεγκτές θα πρέπει να κατέχουν σχετικά δικαιώματα πρόσβασης στο ΠΣ. και το Ο.Π.Σ.Κ.Α.Π.

Διαδικασία καταβολής της ενίσχυσης

1. Η αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση Ελέγχων και Ενισχύσεων προβαίνει σε έγκριση παρτίδας στο Ο.Π.Σ.Κ.Α.Π. και διαβιβάζει στη Διεύθυνση Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων (ΔΙΠΑΓΕ) της Γ.Δ.ΕΛ.Ε.Π. τους εκκαθαρισμένους φακέλους πληρωμής που αφορούν μη μηδενική πληρωμή.
Για τις μηδενικές παρτίδες πληρωμής η Περιφερειακή Διεύθυνση Ελέγχων και Ενισχύσεων προβαίνει σε έγκριση παρτίδων στο Ο.Π.Σ.Κ.Α.Π.

2. Η διαβίβαση των φακέλων πληρωμής προς τη ΔΙΠΑΓΕ θα πρέπει να γίνεται μέσω συστημένης αλληλογραφίας ή courier σε διπλούς φακέλους (ή πακέτα), εκ των οποίων:
α. Ο εσωτερικός φάκελος (ή πακέτο) ο οποίος θα περιλαμβάνει το φάκελο πληρωμής, θα αναγράφει τον αποστολέα και τον τελικό παραλήπτη και επίσης θα φέρει σήμανση ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ στην κορυφή του.
β. Ο εξωτερικός φάκελος (ή πακέτο) θα περιλαμβάνει το διαβιβαστικό και τον εσωτερικό φάκελο, θα αναγράφει τον αποστολέα και τον τελικό παραλήπτη χωρίς να φέρει καμία σήμανση διαβάθμισης.

Διαβάστε το ΦΕΚ

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενημερώνει τους δικαιούχους της 1ης πρόσκλησης της Δράσης Π3-70-1.5 «Διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων», του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023 - 2027, ότι για το έτος εφαρμογής 2025 απαιτείται η υποβολή των προβλεπόμενων παραστατικών συμμόρφωσης.

Ειδικότερα, οι δικαιούχοι οφείλουν να προσκομίσουν αντίγραφα των ενημερωμένων χειρόγραφων μητρώων καταγραφής, για όλες τις ενταγμένες εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων και χοιροειδών.

Η υποβολή των παραστατικών πραγματοποιείται στις αρμόδιες Περιφερειακές Διευθύνσεις Ελέγχων και Ενισχύσεων της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων και Ενισχύσεων, έως και 12 Ιουνίου 2026, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην υπ’ αριθ. 40540/20-06-2025 εγκύκλιο του Οργανισμού Πληρωμών.

Η έγκαιρη και πλήρης προσκόμιση των παραστατικών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επαλήθευση των κριτηρίων επιλεξιμότητας και την ομαλή ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.

Για τη διευκόλυνσή τους, οι δικαιούχοι καλούνται να απευθύνονται στις κατά τόπους αρμόδιες υπηρεσίες για τυχόν διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία υποβολής, αναφέρει η ΑΑΔΕ.

Η ευρωπαϊκή αγορά χοιρινού κρέατος συνεχίζει να κινείται σε ένα περιβάλλον πιέσεων, με τις τιμές παραγωγού να ακολουθούν πτωτική πορεία σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η παραγωγή παραμένει συνολικά σταθερή, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αγοράς Χοιρινού Κρέατος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παράλληλα, οι εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζουν μικρή κάμψη, αν και η ΕΕ εξακολουθεί να διατηρεί την πρώτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγέων χοιρινού κρέατος παγκοσμίως.

Πτωτική πορεία στις τιμές χοίρων και χοιριδίων

Η μέση τιμή χοίρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα μέσα Μαΐου διαμορφώθηκε στα 164 ευρώ ανά 100 κιλά σφαγίου, καταγράφοντας μείωση κατά 3,5% σε σύγκριση με έναν μήνα νωρίτερα. Η τιμή ήταν επίσης κατά 22,8% χαμηλότερη σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους και κατά 20,8% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα, οι τιμές των χοίρων υποχώρησαν στα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ. Εξαίρεση αποτέλεσαν η Ισπανία και η Πορτογαλία, όπου οι τιμές παρέμειναν σταθερές.

Την ίδια περίοδο, η μέση τιμή των χοιριδίων στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 57,4 ευρώ ανά κεφαλή την εβδομάδα 11-17 Μαΐου, παρουσιάζοντας μείωση 9,8% σε σχέση με έναν μήνα νωρίτερα και ακολουθώντας καθοδική τάση. Η τιμή αυτή ήταν κατά 28% χαμηλότερη από την αντίστοιχη εβδομάδα του 2025 και κατά 19% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για την ίδια εβδομάδα.

Ο μέσος θεωρητικός δείκτης κερδοφορίας για την πάχυνση χοίρων παρουσίασε μικρή αύξηση τον Απρίλιο, χάρη στην άνοδο της τιμής του χοιρινού σφαγίου. Ωστόσο, το κόστος αγοράς χοιριδίων αυξήθηκε ελαφρώς, ενώ καταγράφηκε και οριακή αύξηση στο κόστος των ζωοτροφών.

Σταθερή η παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Τα στοιχεία σφαγής στην ΕΕ δείχνουν ότι κατά τους δύο πρώτους μήνες του 2026 η παραγωγή χοιρινού κρέατος παρέμεινε σταθερή σε όγκο (0%), ενώ ο αριθμός των σφαγιασθέντων ζώων μειώθηκε οριακά κατά 0,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η σφαγή χοίρων αυξήθηκε σε λίγο περισσότερα από τα μισά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων και μεγάλων παραγωγικών χωρών. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στη Λετονία και την Ολλανδία, ενώ οι σημαντικότερες αυξήσεις σημειώθηκαν στη Σλοβακία, την Ελλάδα και την Κροατία.

Η συνολική παραγωγή χοιρινού κρέατος στην ΕΕ κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 ανήλθε σε 3,8 εκατομμύρια τόνους, που αντιστοιχούν σε 38,5 εκατομμύρια ζώα. Η Ισπανία παρήγαγε περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής ευρωπαϊκής παραγωγής (26,1%) και διατήρησε τη θέση του μεγαλύτερου παραγωγού στην ΕΕ. Ακολούθησαν η Γερμανία με 19,2%, η Γαλλία με 9,3% και η Πολωνία με 8,9%.

Εξαγωγές: Μικρή μείωση συνολικά, αλλά άνοδος σε ορισμένες αγορές

Κατά τον Ιανουάριο του 2026, οι συνολικές εξαγωγές χοιρινού κρέατος της ΕΕ ανήλθαν σε 363 χιλιάδες τόνους, με συνολική αξία 896 εκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2025, οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 1,5% σε όγκο και κατά 12,4% σε αξία.

Αύξηση καταγράφηκε στις εξαγωγές προς τη Νότια Κορέα, το Βιετνάμ, την Ακτή Ελεφαντοστού και την Αυστραλία. Αντίθετα, μειώθηκαν οι εξαγωγές προς την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Φιλιππίνες και την Ιαπωνία. Η Κίνα παρέμεινε ο σημαντικότερος εισαγωγέας χοιρινού κρέατος από την ΕΕ, απορροφώντας το 20,8% του συνολικού όγκου εξαγωγών. Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέλαβε τη δεύτερη θέση με μερίδιο 19,1%.

Σε όρους αξίας, το Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσώπευε το 28,2% των εξαγωγών της ΕΕ, με αξία 253 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 11,8% σε σχέση με τον Ιανουάριο του προηγούμενου έτους. Ακολούθησε η Κίνα με μερίδιο 13,5% και αξία 121 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας σημαντική μείωση κατά 39,2%.

Τα κυριότερα εξαγωγικά κράτη-μέλη της ΕΕ, με βάση τις εξαγόμενες ποσότητες, ήταν η Ισπανία, η Δανία, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Γαλλία.

Ανάλυση εξαγωγών ανά κατηγορία προϊόντος

Οι εξαγωγές κρέατος τον Ιανουάριο του 2026 ανήλθαν σε 243 χιλιάδες τόνους, αυξημένες κατά 3% σε σύγκριση με το 2025.

Οι εξαγωγές νωπού και κατεψυγμένου κρέατος έφτασαν τους 190 χιλιάδες τόνους, αυξημένες κατά 5%, κυρίως προς το Βιετνάμ και τη Νότια Κορέα. Αντίθετα, μειώθηκαν προς την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Φιλιππίνες και την Ιαπωνία.

Οι εξαγωγές λουκάνικων και παρασκευασμάτων κρέατος ανήλθαν σε 30 χιλιάδες τόνους, παρουσιάζοντας μείωση 1%.

Οι εξαγωγές λαρδιού, λιπών και βρώσιμων παραπροϊόντων σφαγής ανήλθαν σε 119 χιλιάδες τόνους, καταγράφοντας μείωση 10%. Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε προς την Κίνα (-22%) και τις Φιλιππίνες, ενώ αύξηση καταγράφηκε προς το Βιετνάμ και την Ακτή Ελεφαντοστού.

Οι εξαγωγές ζώντων ζώων αυξήθηκαν κατά 28%, με κύριο προορισμό το Ηνωμένο Βασίλειο.

Εισαγωγές: Μειωμένοι όγκοι και χαμηλότερη αξία

Οι συνολικές εισαγωγές χοιρινού κρέατος στην ΕΕ κατά τον Ιανουάριο του 2026 ανήλθαν σε 12 χιλιάδες τόνους, με συνολική αξία 24,5 εκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2025, οι εισαγόμενοι όγκοι μειώθηκαν κατά 8,4%, ενώ η συνολική αξία υποχώρησε κατά 16,9%.

Οι εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου προς την ΕΕ αντιπροσώπευαν το 64% των συνολικών εισαγωγών των κρατών-μελών και μειώθηκαν κατά 15,4%.

Οι εισαγωγές από την Ελβετία αντιστοιχούσαν σε μερίδιο 10,5% και μειώθηκαν κατά 9,4%. Παράλληλα, οι εισαγωγές από τη Χιλή μειώθηκαν κατά 48,5%, με το μερίδιό της να διαμορφώνεται στο 4,4% της ευρωπαϊκής αγοράς εισαγωγών.

Τα κυριότερα εισαγωγικά κράτη-μέλη ήταν η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Γερμανία και η Ολλανδία, τα οποία συγκέντρωσαν σχεδόν τα τρία τέταρτα των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ.

Ανάλυση εισαγωγών ανά κατηγορία προϊόντος

Οι εισαγωγές κρέατος τον Ιανουάριο του 2026 ανήλθαν σε 6,3 χιλιάδες τόνους, μειωμένες κατά 11% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Οι εισαγωγές νωπού και κατεψυγμένου κρέατος διαμορφώθηκαν στους 5,7 χιλιάδες τόνους, παρουσιάζοντας μείωση 9%, κυρίως λόγω χαμηλότερων εισαγωγών από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Χιλή.

Οι εισαγωγές λουκάνικων και παρασκευασμάτων ανήλθαν σε 1 χιλιάδα τόνους, μειωμένες κατά 7%.

Οι εισαγωγές λαρδιού, λιπών και βρώσιμων παραπροϊόντων σφαγής διαμορφώθηκαν σε 4,7 χιλιάδες τόνους, παρουσιάζοντας μείωση 5%.

Το Ηνωμένο Βασίλειο εξάγει κυρίως κρέας προς την ΕΕ. Οι εισαγωγές από τη Χιλή αποτελούνται κυρίως από κατεψυγμένο κρέας, ενώ οι εισαγωγές από την Ελβετία αφορούν κατά κύριο λόγο χοιρινό λίπος και βρώσιμα παραπροϊόντα σφαγής.

Διεθνείς εξελίξεις και παγκόσμιο εμπόριο

Οι τιμές στη Βραζιλία έχουν αποδυναμωθεί από το δεύτερο εξάμηνο του 2025 και συνέχισαν να μειώνονται και το 2026. Πλέον βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων παγκόσμιων εξαγωγέων χοιρινού κρέατος.

Αντίθετα, οι τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν και βρίσκονται πλέον πάνω από τα επίπεδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τιμές στον Καναδά παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές και εξακολουθούν να βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από τις ευρωπαϊκές.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν ο μεγαλύτερος παγκόσμιος εξαγωγέας χοιρινού κρέατος τον Ιανουάριο του 2026, μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία και τον Καναδά.

Σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βραζιλία αύξησαν τους όγκους εξαγωγών τους, ενώ ο Καναδάς κατέγραψε μείωση.

Στο σκέλος των εισαγωγών, η Κίνα και το Χονγκ Κονγκ παρέμειναν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς προϊόντων χοιρινού κρέατος παγκοσμίως κατά τον Ιανουάριο του 2026, αν και με χαμηλότερους όγκους και μικρότερη αξία εισαγωγών σε σχέση με το 2025. Μειωμένες εισαγωγές κατέγραψε και η Ιαπωνία, ενώ το Μεξικό παρουσίασε αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε στην έκδοση εγκυκλίου με οδηγίες για τη διαδικασία υποβολής αιτημάτων ανάκλησης, τροποποίησης και μεταβίβασης πράξεων στο πλαίσιο της Δράσης 3 της Παρέμβασης Π3-70-3.1 «Καλή μεταχείριση (ευζωία) των παραγωγικών ζώων», που αφορά τις ανειλημμένες υποχρεώσεις του υπομέτρου 14.1 για την καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής του ΠΑΑ 2014-2022.

Η περίοδος υποβολής αιτημάτων ανάκλησης, τροποποίησης και μεταβίβασης, ανεξαρτήτως έτους εφαρμογής, ορίζεται από 18/5/2026 έως και 25/5/2026.

1. Ανάκληση ένταξης πράξης

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, μία ενταγμένη πράξη μπορεί να ανακληθεί οποιαδήποτε στιγμή. Η ανάγκη ανάκλησης μπορεί να προκύψει είτε έπειτα από αίτημα του δικαιούχου είτε ως αποτέλεσμα παρακολούθησης ή ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

Υποβολή αιτήματος ανάκλησης

Το αίτημα ανάκλησης, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος εδώ.

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του μενού «Μεταβιβάσεις – Τροποποιήσεις» → «Αίτημα Τροποποίησης Τεχνικού Δελτίου» → «Νέα εγγραφή». Στο πεδίο «Αιτιολογία τροποποίησης» επιλέγεται είτε «Διακοπή Τ.Δ. λόγω ανωτέρας βίας» είτε «Διακοπή Τ.Δ. από αίτημα παραγωγού». Στις περιπτώσεις ανωτέρας βίας απαιτείται επισύναψη των σχετικών δικαιολογητικών, που τεκμηριώνουν την περίπτωση ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Σε περίπτωση θανάτου ή μακροχρόνιας ανικανότητας του δικαιούχου για εργασία, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί εγγράφως από πλησιέστερο συγγενή, εφόσον δεν επιθυμείται η συνέχιση των δεσμεύσεων. Το αίτημα, μαζί με τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά, κατατίθεται στην αρμόδια περιφερειακή Διεύθυνση του Οργανισμού Πληρωμών της έδρας της εκμετάλλευσης.

Η ανάκληση ένταξης πράξης παράγει αποτελέσματα από το έτος εφαρμογής που αφορά το αίτημα ανάκλησης.

Ανάκληση χωρίς αίτημα από τον δικαιούχο

Ο Ενδιάμεσος Φορέας μπορεί να προχωρήσει αυτοδίκαια σε ανάκληση ένταξης πράξης χωρίς αίτημα του δικαιούχου όταν:

προκύπτουν σοβαρές και μη αποδεκτές αποκλίσεις σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας, την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου (αριθμό ζώων και ΜΖΚ), τις δεσμεύσεις ή άλλες υποχρεώσεις,
διαπιστώνονται παραβάσεις που έχουν διενεργηθεί δόλια και δεν επιδέχονται θεραπείας.

2. Τροποποίηση πράξης

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι κάθε ενταγμένη πράξη μπορεί να τροποποιηθεί είτε κατόπιν αιτήματος του δικαιούχου είτε ως αποτέλεσμα παρακολούθησης και ελέγχου από τον Ενδιάμεσο Φορέα, στην περίπτωση που διαπιστώνονται αλλαγές στα στοιχεία της πράξης, όπως αυτά αποτυπώνονται στην Απόφαση Ένταξης Πράξεων ή αποκλίσεις σε σχέση με τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις.

Υποβολή αιτήματος τροποποίησης

Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω του ΠΣ εδώ.

Ο δικαιούχος μεταβαίνει στο μενού «Μεταβιβάσεις – Τροποποιήσεις» → «Αίτημα Τροποποίησης Τεχνικού Δελτίου» → «Νέα εγγραφή» και επιλέγει στο πεδίο «Αιτιολογία τροποποίησης» είτε «Τροποποίηση Τ.Δ.» είτε «Τροποποίηση Τ.Δ. λόγω ανωτέρας βίας». Στην περίπτωση ανωτέρας βίας επισυνάπτονται τα δικαιολογητικά, που τεκμηριώνουν την περίπτωση ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Η τροποποίηση μπορεί να αφορά το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της πράξης, υπό την προϋπόθεση ότι εξακολουθούν να τηρούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας και οι όροι ένταξης.

Ωστόσο, δεν επιτρέπεται:

η αύξηση του ενταγμένου ζωικού κεφαλαίου,
η αύξηση του εγκεκριμένου προϋπολογισμού,
η μεταβολή των δεσμεύσεων σχετικά με τον ανοσοευνουχισμό.

Η εγκύκλιος επισημαίνει επίσης ότι όταν δικαιούχος επιθυμεί τόσο τροποποίηση όσο και μεταβίβαση, συνιστάται πρώτα να ολοκληρώνεται η τροποποίηση και στη συνέχεια, μετά την έγκριση αυτής, να ακολουθεί η μεταβίβαση του ενταγμένου ζωικού κεφαλαίου της εκμετάλλευσης στον αποδέκτη.

Αλλαγή IBAN

Για την αλλαγή του IBAN του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο καταβάλλεται η ενίσχυση, υποβάλλεται αίτημα τροποποίησης μέσω του ΠΣ, επιλέγοντας «Αίτημα Τροποποίησης ΙΒΑΝ» και συμπληρώνοντας τα στοιχεία του νέου λογαριασμού.

3. Μεταβίβαση πράξης

Η εγκύκλιος καθορίζει τη διαδικασία μεταβίβασης πράξης, είτε από τον ίδιο τον δικαιούχο είτε από συγγενείς του σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Ως μεταβιβαστής νοείται το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα και μεταβιβάζει το σύνολο του ενταγμένου ζωικού κεφαλαίου της εκμετάλλευσής του, ενώ ως αποδέκτης το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αποδέχεται τη μεταβίβαση.

Διαδικασία υποβολής

Το αίτημα μεταβίβασης υποβάλλεται μέσω του ΠΣ εδώ. 

Ο μεταβιβαστής επιλέγει «Μεταβιβάσεις – Τροποποιήσεις» → «Αίτημα μεταβίβασης» → «Νέα εγγραφή» και στη συνέχεια συμπληρώνει τα απαιτούμενα πεδία. Στην αιτιολογία επιλέγεται είτε «Ολική μεταβίβαση από αίτημα παραγωγού» είτε «Ολική μεταβίβαση λόγω ανωτέρας βίας». Στην περίπτωση ανωτέρας βίας επισυνάπτονται τα δικαιολογητικά, που τεκμηριώνουν την περίπτωση ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων. Ακολούθως, ο αποδέκτης υποβάλλει αίτημα αποδοχής της μεταβίβασης μέσω του ΠΣ.

Σε περιπτώσεις θανάτου ή σοβαρών προβλημάτων υγείας του δικαιούχου, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί απευθείας από τον αποδέκτη, μέσω του πεδίου «Αίτημα Αποδέκτη Ολικής Μεταβίβασης», επισυνάπτοντας τα κατά περίπτωση δικαιολογητικά. Ο αποδέκτης μπορεί να είναι μόνο ένας εκ των πλησιέστερων συγγενών του δικαιούχου.

Τι επιτρέπεται και τι όχι στις μεταβιβάσεις

Η εγκύκλιος ορίζει ότι επιτρέπεται να μεταβιβαστεί μόνο το σύνολο του ενταγμένου ζωικού κεφαλαίου και όχι μέρος αυτού. Η μεταβίβαση επιτρέπεται μόνο μία φορά ανά δικαιούχο, εκτός περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, και μόνο σε έναν αποδέκτη, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων μεταβίβασης λόγω θανάτου ή μακροχρόνιας ανικανότητας του δικαιούχου.

Δεν επιτρέπεται μεταβίβαση:

-σε αποδέκτη που είχε δηλώσει χοιρομητέρες ενσταβλισμένης εκτροφής στην ΕΑΕ του προηγούμενου έτους, εκτός αν είναι ήδη δικαιούχος,

-για το έτος εφαρμογής 2025 σε αποδέκτη που το 2024 είχε ήδη μεταβιβάσει ενταγμένο ζωικό κεφάλαιο ή είχε προχωρήσει σε διακοπή Τεχνικού Δελτίου με δικό του αίτημα,

-όταν ο αποδέκτης είναι ήδη δικαιούχος αλλά δεν έχει την ίδια κατάσταση δέσμευσης ως προς τον ανοσοευνουχισμό,

-για τμήμα του ενταγμένου ζωικού κεφαλαίου.

Ο αποδέκτης της μεταβίβασης πρέπει να πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας και να υποβάλει Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης για το έτος ισχύος της μεταβίβασης.

Σε περίπτωση που ο αποδέκτης είναι ήδη δικαιούχος του προγράμματος, οι εκμεταλλεύσεις ενοποιούνται και ο αποδέκτης υποχρεούται να τηρεί τις δεσμεύσεις του άρθρου 6 της ΥΑ για το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου της νέας ενοποιημένης εκμετάλλευσης, σύμφωνα και με το νέο Σχέδιο Ευζωίας. Στην ΕΑΕ του έτους της μεταβίβασης δηλώνεται το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου, δηλαδή τόσο το ζωικό κεφάλαιο που μεταβιβάζεται όσο και το αρχικώς ενταγμένο.

Ο αποδέκτης της μεταβίβασης υπεισέρχεται στο σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του μεταβιβάζοντος σύμφωνα με την Απόφαση Ένταξης Πράξεων.

Αλλαγή ΑΦΜ

Σε περίπτωση αλλαγής ΑΦΜ, ο δικαιούχος εισέρχεται στο περιβάλλον μεταβιβάσεων του ΠΣ και δηλώνει ως ΑΦΜ μεταβιβαστή το παλαιό ΑΦΜ και ως ΑΦΜ αποδέκτη το νέο ΑΦΜ, ακολουθώντας τη διαδικασία μεταβίβασης.

Απαιτούμενα δικαιολογητικά για ανωτέρα βία

Η εγκύκλιος προβλέπει συγκεκριμένα δικαιολογητικά για περιπτώσεις ανωτέρας βίας.

Σε περίπτωση θανάτου απαιτούνται:

ληξιαρχική πράξη θανάτου,
πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών,
υπεύθυνη δήλωση των κληρονόμων ότι δεν επιθυμούν τη συνέχιση των δεσμεύσεων του υπομέτρου 14.1,
υπεύθυνη δήλωση των λοιπών κληρονόμων ότι αποδέχονται ως μοναδικό κληρονόμο τον αποδέκτη.

Σε περίπτωση μακροχρόνιας ανικανότητας προς εργασία απαιτείται γνωμάτευση δημόσιου ιδρύματος ή φορέα, από την οποία να τεκμηριώνεται η μακροχρόνια ανικανότητα προς εργασία.

Για σοβαρές φυσικές καταστροφές ή ακραία καιρικά φαινόμενα απαιτείται απόφαση αρμόδιας δημόσιας αρχής, από την οποία να προκύπτει ότι η ενταγμένη κτηνοτροφική εκμετάλλευση έχει πληγεί βαριά.

Σε περίπτωση απαλλοτρίωσης απαιτείται απόφαση αρμόδιας δημόσιας αρχής περί απαλλοτρίωσης της σταβλικής εγκατάστασης ή σημαντικού τμήματος αυτής, σε χρόνο που δεν ήταν προβλέψιμος κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης στήριξης.

Σε περίπτωση επιζωοτίας απαιτείται απόφαση αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής, από την οποία να προκύπτει ότι τα ζώα της ενταγμένης κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης έχουν πληγεί βαριά.

Αξιολόγηση αιτημάτων

Για την αξιολόγηση των αιτημάτων πραγματοποιούνται μηχανογραφικοί έλεγχοι στο ΠΣ, καθώς και οπτικοί έλεγχοι στις περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Οι περιπτώσεις ανωτέρας βίας εξετάζονται από αρμόδια επιτροπή του Οργανισμού Πληρωμών σύμφωνα με το άρθρο 39 της ΥΑ. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης καταχωρείται ηλεκτρονικά στο ΠΣ, ενώ αναρτάται και το πρακτικό της επιτροπής.

Σε περίπτωση απόρριψης αιτήματος, ο δικαιούχος διατηρεί τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις που ίσχυαν πριν την υποβολή του αιτήματος.

Διαβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο εδώ.

Η ευρωπαϊκή αγορά χοιρινού κρέατος, έχοντας πλέον διανύσει το πρώτο τρίμηνο του 2026, παρουσιάζει σημάδια σταδιακής ενίσχυσης, κυρίως στο επίπεδο των τιμών, την ώρα που η παραγωγή του προηγούμενου έτους κατέγραψε αύξηση και το εξαγωγικό ισοζύγιο διατηρείται σε σταθερά επίπεδα. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έως τα τέλη Μαρτίου, αποτυπώνουν μια αγορά με ανοδική πορεία στις τιμές, οι οποίες ωστόσο παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με προηγούμενα έτη.

Τιμές: Ανοδική πορεία σε μηνιαία βάση, χαμηλότερα από πέρυσι

Η μέση τιμή χοιρινού στην ΕΕ διαμορφώθηκε την 11η εβδομάδα (Μάρτιος) του 2026 στα 162 €/100 κιλά σφαγίου, σημειώνοντας αύξηση 10% σε σχέση με έναν μήνα πριν. Παρά την άνοδο αυτή, η τιμή παραμένει κατά 14% χαμηλότερη σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025 και κατά 17% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα χοιρίδια, όπου η μέση τιμή έφτασε τα 59,8 ευρώ ανά κεφαλή, αυξημένη κατά 24% σε μηνιαία βάση, αλλά χαμηλότερη κατά 20% σε σχέση με πέρυσι και κατά 16% έναντι του πενταετούς μέσου όρου για την ίδια περίοδο.

Η εικόνα της αγοράς σφαγής εμφανίζεται βελτιωμένη την ίδια περίοδο, με τη μείωση της προσφοράς ζώων να καταγράφεται σε εποχική βάση και να συνδέεται με την άνοδο των τιμών.

Παραγωγή: Άνοδος το 2025 με πρωταγωνιστή την Ισπανία

Το 2025, η παραγωγή χοιρινού στην ΕΕ αυξήθηκε τόσο σε όγκο (+3,3%) όσο και σε αριθμό ζώων (+2,3%) σε σύγκριση με το 2024.

Την περίοδο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, η παραγωγή ανήλθε σε 20 εκατ. τόνους (208 εκατ. ζώα), με την Ισπανία να διατηρεί την πρώτη θέση, καλύπτοντας περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, ενώ ακολουθούν η Γερμανία, η Γαλλία και η Πολωνία.

Συνολικά, η σφαγή χοίρων αυξήθηκε στην πλειονότητα των κρατών-μελών, με αυξήσεις να καταγράφονται στη Βουλγαρία, τη Λιθουανία και την Κύπρο, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν, μεταξύ άλλων, στην Ελλάδα.

Εξαγωγές: Σταθερός όγκος, μεταβολές ανά αγορά

Την περίοδο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, οι εξαγωγές χοιρινού της ΕΕ διαμορφώθηκαν σε 4,02 εκατ. τόνους, με συνολική αξία 11,14 δισ. ευρώ.

Σε σύγκριση με το 2024, ο όγκος αυξήθηκε κατά 2,7%, ενώ η αξία παρουσίασε μείωση κατά 2,2%.

Η Κίνα παραμένει ο βασικός προορισμός, απορροφώντας το 24,2% των εξαγωγών, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με μερίδιο 19,9%. Σε όρους αξίας, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχει το 28,9% και η Κίνα το 16,3%, με αμφότερες τις αγορές να εμφανίζουν μείωση σε σχέση με το 2024.

Παράλληλα, αυξημένες ροές καταγράφηκαν προς αγορές όπως οι Φιλιππίνες, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ, ενώ μειώσεις σημειώθηκαν προς την Κίνα, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Η ΕΕ διατήρησε τη θέση της ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας χοιρινού παγκοσμίως, με βασικές εξαγωγικές χώρες την Ισπανία, την Ολλανδία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τη Γαλλία.

Εισαγωγές και διεθνής εικόνα: Μικρές μεταβολές και ισχυρή θέση της ΕΕ

Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές χοιρινού στην ΕΕ ανήλθαν σε 146 χιλ. τόνους, με συνολική αξία 329 εκατ. ευρώ. Ο όγκος παρουσίασε οριακή αύξηση (+0,2%), ενώ η αξία μειώθηκε κατά 2% σε σύγκριση με το 2024.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τον βασικό προμηθευτή, καλύπτοντας το 66% των εισαγωγών της ΕΕ, ενώ ακολουθούν η Ελβετία και η Χιλή με χαμηλότερα μερίδια.

Κύριοι εισαγωγείς εντός της ΕΕ ήταν η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία, που συγκεντρώνουν περίπου τα τρία τέταρτα των συνολικών εισαγωγών.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ διατήρησε την πρώτη θέση στις εξαγωγές χοιρινού, μπροστά από τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και τον Καναδά, ενώ η Κίνα και το Χονγκ Κονγκ παρέμειναν οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς διεθνώς.

Πηγή: DG AGRI – Meat Market Observatory

Με απόφαση της Γενικής Γραμματέως Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζεται η συνέχιση των πράξεων του Υπομέτρου 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του ΠΑΑ 2014-2022, στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-70-3.1 «Καλή μεταχείριση (ευζωία) των παραγωγικών ζώων» του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027. Η απόφαση αφορά τις ανειλημμένες υποχρεώσεις του ΠΑΑ 2014-2022 που συνεχίζονται στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 και συνοδεύεται από τους σχετικούς πίνακες πράξεων και προϋπολογισμών.

Προϋπολογισμός και χρηματοδότηση

Η συνολική επιλέξιμη δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 16.777.993,60 ευρώ. Το ποσό θα χρηματοδοτηθεί από τη ΣΑ 082/7 του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, σύμφωνα με το άρθρο 60 του ν. 4914/2022 περί «Χρηματοδοτήσεων και πληρωμών από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων». Η Παρέμβαση Π3-70-3.1 συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).
Σύμφωνα με τα στοιχεία της απόφασης, το συνολικό κόστος των πράξεων ανέρχεται σε 16.777.993,60 ευρώ, χωρίς μη επιλέξιμες δαπάνες, ενώ η κοινοτική συμμετοχή ανέρχεται σε 7.117.224,88 € 

Τι προβλέπει η απόφαση

Με την απόφαση συνεχίζονται οι πράξεις του Υπομέτρου 14.1 του ΠΑΑ 2014-2022 στην Παρέμβαση Π3-70-3.1 του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027. Καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των πληρωμών των συνεχιζόμενων πράξεων ορίζεται η 31η Δεκεμβρίου 2027.

Οι δικαιούχοι που εντάχθηκαν με την υπ’ αριθ. 328113/25-11-2025 απόφαση ένταξης υποχρεούνται να τηρούν τις υποχρεώσεις και δεσμεύσεις των άρθρων 5 και 6 της υπ’ αριθ. 3943/22.9.2022 υπουργικής απόφασης.

Για τη λήψη της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης απαιτείται η υποβολή αίτησης πληρωμής σύμφωνα με τα άρθρα 25 και 26 της ίδιας απόφασης. Ο διοικητικός έλεγχος της αίτησης και των παραστατικών συμμόρφωσης διενεργείται βάσει του άρθρου 29, ενώ ο επιτόπιος έλεγχος σύμφωνα με το άρθρο 30. Οι μειώσεις και κυρώσεις επιβάλλονται σύμφωνα με τα άρθρα 32 έως 37.

Διαβάστε την απόφαση εδώ

Η περίοδος των τοκετών σε μια χοιροτροφική εκμετάλλευση αποτελεί ίσως το πιο απαιτητικό και ευαίσθητο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας. Για όσους οργανώνουν νέες γέννες ή σχεδιάζουν την ενίσχυση της μονάδας τους, η σωστή διαχείριση των θηλαζόντων χοιριδίων δεν είναι μια απλή τεχνική λεπτομέρεια· είναι παράγοντας που καθορίζει την επιβίωση και τη μελλοντική απόδοση του κοπαδιού. Η ελαχιστοποίηση των απωλειών κατά τον θηλασμό και η μεγιστοποίηση του βάρους στον απογαλακτισμό αποτελούν τον βασικό στόχο κάθε οργανωμένης εκτροφής.

Το περιβάλλον του θαλάμου τοκετού – θηλασμού

Στον θάλαμο τοκετού οι χοιρομητέρες τοποθετούνται σε ατομικά κελιά που περιορίζουν τις κινήσεις τους, ενώ τα χοιρίδια κινούνται ελεύθερα στον περιβάλλοντα χώρο. Σε ειδικά διαμορφωμένο σημείο τοποθετείται θερμαντική πηγή για τα νεογνά, καθώς οι θερμικές τους ανάγκες είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες της μητέρας. Η θερμοκρασία του θαλάμου κυμαίνεται μεταξύ 15–18°C, όμως τα χοιρίδια χρειάζονται 28–30°C και συγκεντρώνονται στη θερμαντική ζώνη. Η σχετική υγρασία πρέπει να διατηρείται γύρω στο 60%, με ήρεμο περιβάλλον και επαρκή φωτισμό. Η θερμική υποστήριξη έχει καθοριστική σημασία. Μία έως δύο ώρες μετά τη γέννηση, η θερμοκρασία του σώματος των νεογνών μειώνεται φυσιολογικά κατά 2–3°C. Η επαναφορά της εξαρτάται από την άμεση λήψη γάλακτος και τη διαθεσιμότητα ενέργειας.

Πρωτόγαλα και ανάπτυξη: Το κρίσιμο πρώτο διάστημα

Τα νεογέννητα χοιρίδια γεννιούνται χωρίς έτοιμη ανοσία, καθώς τα αντισώματα της χοιρομητέρας δεν διέρχονται μέσω του πλακούντα. Η προστασία τους εξαρτάται αποκλειστικά από την έγκαιρη και επαρκή λήψη πρωτογάλακτος, το οποίο περιέχει 7–8% ανοσοσφαιρίνες και κυρίως IgA που προστατεύουν το πεπτικό και το αναπνευστικό σύστημα. Η κατανάλωση πρέπει να γίνεται άμεσα: μέσα στις πρώτες 6 ώρες η συγκέντρωση αντισωμάτων μειώνεται στο 50%, ενώ στις 15–16 ώρες περιορίζεται στο 10–15% της αρχικής. Μόνο κατά το πρώτο 24ωρο είναι δυνατή η απορρόφηση ακέραιων αντισωμάτων από το έντερο του νεογνού και για επαρκή θωράκιση απαιτούνται άνω των 150 g πρωτογάλακτος ανά χοιρίδιο στις πρώτες 12 ώρες. Σε αντίθετη περίπτωση εξαντλούνται τα ενεργειακά αποθέματα, μειώνεται η ζωτικότητα και η θνησιμότητα μπορεί, υπό δυσμενείς συνθήκες, να φτάσει έως και το 60%.

Παράλληλα, το πεπτικό σύστημα είναι προσαρμοσμένο στη χώνευση του γάλακτος: κατά τη γέννηση κυριαρχεί η λακτάση και η λιπάση, ενώ η πεψίνη, η θρυψίνη και ιδιαίτερα η αμυλάση είναι περιορισμένες. Με την πάροδο των εβδομάδων η ενζυμική δραστηριότητα μεταβάλλεται και έως την πέμπτη εβδομάδα προσεγγίζει εκείνη των ανεπτυγμένων ζώων. Ο ρυθμός ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα ταχύς, καθώς το βάρος διπλασιάζεται την πρώτη εβδομάδα, διπλασιάζεται εκ νέου τη δεύτερη και έως την τέταρτη μπορεί να έχει εξαπλασιαστεί σε σχέση με το βάρος γέννησης.

Πρώτες παρεμβάσεις μετά τον τοκετό

Αμέσως μετά τη γέννηση πραγματοποιούνται βασικές παρεμβάσεις, όπως η απολύμανση του ομφαλού, η κοπή των αιχμηρών δοντιών για αποφυγή τραυματισμών των μαστών και η περιποίηση της ουράς. Τα νεογνά σκουπίζονται, στεγνώνονται και, εφόσον χρειάζεται, βοηθούνται να θηλάσουν. Τη δεύτερη έως τρίτη ημέρα χορηγείται ενδομυϊκά 100 mg σιδήρου υπό μορφή δεξτράνης, λόγω της χαμηλής περιεκτικότητας του γάλακτος σε σίδηρο και των αυξημένων αναγκών των χοιριδίων. Η παρέμβαση αυτή προλαμβάνει την αναιμία της τρίτης εβδομάδας, ενώ καθυστέρηση πέραν των τεσσάρων ημερών δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος.

Επιλογή και καταρτισμός σιτηρεσίου

Από την πέμπτη ημέρα ζωής μπορεί να χορηγείται μικρή ποσότητα στερεής τροφής σε μορφή αλευρώδους μίγματος ή συμπήκτων. Τα συμπήκτα ευνοούν περισσότερο την ανάπτυξη και μειώνουν σημαντικά την εμφάνιση διάρροιας. Το γάλα παραμένει πλήρης και αναντικατάστατη τροφή τις πρώτες εβδομάδες, παρέχοντας πρωτεΐνες υψηλής αξίας, λίπος, λακτόζη, ανοσοσφαιρίνες, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία και αυξητικούς παράγοντες.

Η επιλογή των ζωοτροφών βασίζεται στην υψηλή πεπτικότητα και ελκυστικότητα. Για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών χρησιμοποιούνται κυρίως αραβόσιτος, κριθάρι και σιτάρι, καθώς και λίπη ή έλαια υψηλού ενεργειακού περιεχομένου. Για την κάλυψη των πρωτεϊνικών αναγκών απαιτούνται πηγές υψηλής βιολογικής αξίας. Τα μίγματα πρέπει να είναι άριστης ποιότητας και απαλλαγμένα από επιβλαβείς ουσίες. Στις οργανωμένες εκτροφές ο θηλασμός διαρκεί 26–32 ημέρες. Από το τέλος της πρώτης εβδομάδας χορηγείται εναρκτήριο σιτηρέσιο υψηλής ποιότητας, ενώ μία εβδομάδα μετά τον απογαλακτισμό χορηγείται σιτηρέσιο ανάπτυξης, ώστε να περιοριστεί το διατροφικό στρες. Παράλληλα, η πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι απαραίτητη, καθώς η κατανάλωση τροφής συνδέεται άμεσα με την κατανάλωση νερού.

Η βάση για ένα σταθερό ξεκίνημα

Η περίοδος του θηλασμού δεν αποτελεί απλώς ένα μεταβατικό στάδιο, αλλά το θεμέλιο της μελλοντικής πορείας της εκτροφής. Για τον παραγωγό που σχεδιάζει την επόμενη περίοδο τοκετών ή εξετάζει την ενίσχυση της μονάδας του, η φροντίδα των πρώτων εβδομάδων ζωής αποτελεί πρακτική επιλογή με άμεσο αντίκτυπο στη βιωσιμότητα και στο βάρος απογαλακτισμού. Διότι, το ξεκίνημα είναι εκείνο που διαμορφώνει τη συνέχεια.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 10|21, «Διατροφή Χοιριδίων κατά τον Θηλασμό», Χ.Β. Παρασκευόπουλος, σελ. 70–72.

Σε ισχύ παραμένει και για το 2026 το πρόγραμμα επιτήρησης της κλασικής πανώλης των χοίρων και της φυσαλιδώδους νόσου των χοίρων, βάσει απόφασης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με αφορμή τη σχετική απόφαση, αποτυπώνεται το θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής του προγράμματος και οι προβλέψεις που ισχύουν για τη δειγματοληψία σε χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις και σφαγεία σε όλη τη χώρα.

Ο σκοπός του προγράμματος και το θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής

Το πρόγραμμα επιτήρησης της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΚΠΧ) και της φυσαλιδώδους νόσου των χοίρων (ΦΝΧ) εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο, βάσει της υπ’ αριθμ. 1497/224220/29.07.2024 απόφασης του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία έχει δημοσιευθεί στο ΦΕΚ Β’ 4559/06.08.2024. Το πρόγραμμα καλύπτει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας και αφορά όλες τις χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις, καθώς και τους παχυνόμενους χοίρους και τους εκτρεφόμενους αγριόχοιρους που οδηγούνται σε σφαγή.

Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, βασικός στόχος του προγράμματος είναι η διατήρηση της Ελλάδας ως επίσημα απαλλαγμένου κράτους μέλους από την κλασική πανώλη των χοίρων, καθώς και η έγκαιρη ανίχνευση τυχόν κρουσμάτων κλασικής πανώλης και φυσαλιδώδους νόσου. Για την επίτευξη του στόχου αυτού προβλέπεται η συνεχής εγρήγορση των κατόχων ζώων και των αρμόδιων αρχών, καθώς και η διατήρηση της διαγνωστικής ετοιμότητας των κτηνιατρικών εργαστηρίων. Ως κεντρική αρμόδια αρχή για τον συντονισμό και τη διαχείριση του προγράμματος ορίζεται η Διεύθυνση Υγείας των Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ενώ καθοριστικό ρόλο έχουν οι κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειακών Ενοτήτων, τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς και οι υπεύθυνοι λειτουργίας των σφαγείων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Ενεργητική και παθητική επιτήρηση – πώς εφαρμόζεται το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα επιτήρησης εφαρμόζεται μέσω συνδυασμού παθητικής και ενεργητικής επιτήρησης, όπως προβλέπεται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η παθητική επιτήρηση αφορά όλες τις χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις της χώρας και βασίζεται στη διενέργεια κλινικών ελέγχων στο πλαίσιο των συνήθων κτηνιατρικών δραστηριοτήτων, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό κλινικά ύποπτων ζώων. Στην παθητική επιτήρηση περιλαμβάνεται και η συλλογή και εργαστηριακή εξέταση δειγμάτων από νεκρούς αγριόχοιρους με ύποπτα συμπτώματα ή παθολογοανατομικά ευρήματα συμβατά με τα νοσήματα.

Παράλληλα, η ενεργητική επιτήρηση περιλαμβάνει συστηματικές δειγματοληψίες αίματος από χοιρομητέρες και κάπρους στις χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις, καθώς και από παχυνόμενους χοίρους και εκτρεφόμενους αγριόχοιρους που οδηγούνται σε σφαγεία. Ο αριθμός των δειγμάτων και η κατανομή τους καθορίζονται κάθε έτος με σχετικές εγκυκλίους της κεντρικής αρμόδιας αρχής, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής επιτήρηση σε όλη τη χώρα και αντιπροσωπευτική κάλυψη του ζωικού κεφαλαίου.

Στο πλαίσιο εφαρμογής του προγράμματος, σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για το έτος 2026, καθορίζεται αναλυτικά ο αριθμός και η γεωγραφική κατανομή των δειγμάτων που θα ληφθούν σε χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις και σφαγεία σε όλη τη χώρα.

Δειγματοληψίες σε χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις με βάση το ζωικό κεφάλαιο

Για το έτος 2026 προβλέπεται η συλλογή συνολικά 500 δειγμάτων αίματος από χοιρομητέρες και κάπρους σε χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις, με την κατανομή να γίνεται ανά Περιφερειακή Ενότητα και με κριτήριο το καταγεγραμμένο ζωικό κεφάλαιο. Στην Περιφέρεια Ηπείρου, η Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας προβλέπεται να δώσει 126 δείγματα, βάσει ζωικού κεφαλαίου 144.305 ζώων, ενώ ακολουθεί η Άρτα με 37 δείγματα και ζωικό κεφάλαιο 42.332 ζώων.

Στη Δυτική Ελλάδα, η Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας προβλέπεται να συμμετάσχει με 71 δείγματα, βάσει ζωικού κεφαλαίου 81.193 ζώων. Αντίστοιχα, στη Στερεά Ελλάδα προβλέπονται 65 δείγματα στην Εύβοια και 18 στη Βοιωτία, ενώ στη Θεσσαλία 61 δείγματα στη Λάρισα και 30 στα Τρίκαλα. Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη προβλέπονται 39 δείγματα στη Δράμα, στην Κεντρική Μακεδονία 28 στην Πιερία και στην Κρήτη 25 στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης.

Έμφαση και στα σφαγεία – 2.500 δείγματα από παχυνόμενους χοίρους

Για το έτος 2026 προβλέπεται η συλλογή συνολικά 2.500 δειγμάτων αίματος από παχυνόμενους χοίρους σε σφαγεία της χώρας, με την κατανομή να γίνεται βάσει του αριθμού σφαγών που πραγματοποιήθηκαν το προηγούμενο έτος. Συγκεκριμένα, στην Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας προβλέπονται 524 δείγματα στο σφαγείο «Δ. Κελαΐδητης & ΣΙΑ Α.Ε.», στην Ημαθία 334 δείγματα στο «Βιομηχανικό Σφαγείο Βέροιας Α.Ε.» και στην Αιτωλοακαρνανία 269 δείγματα στα «Σφαγεία Αγρινίου Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε. Αχελώου».

Στην Περιφερειακή Ενότητα Τρικάλων προβλέπονται 204 δείγματα στα «Δημοτικά Σφαγεία Τρικάλων Α.Ε.» και επιπλέον 110 δείγματα στο σφαγείο «Φασούλας Α. & Ντούφας Δ. & ΣΙΑ Ο.Ε. (Οιχαλίας)», ενώ στη Λάρισα προβλέπονται 200 δείγματα στα «Σφαγεία Λάρισας Α.Ε.». Στην Κορινθία προβλέπονται 197 δείγματα στο σφαγείο «Φάρμα Εφύρα ΑΒΕΕ», στην Πρέβεζα 170 δείγματα στο σφαγείο «Κρέατα Ηπείρου Α.Ε.» και στη Λακωνία 136 δείγματα στο σφαγείο «Τσικάκης Γιαννόπουλος Α.Ε.».

Τέλος, στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας προβλέπονται 117 δείγματα στα «Σφαγεία Καρδίτσας Α.Ε.» και στην Πιερία 113 δείγματα στο σφαγείο «Στραβογιάννη Αφοί Α.Ε.», με το σύνολο των δειγμάτων να ανέρχεται σε 2.500.

Το ΦΕΚ Β’ 4559/06.08.2024 – Πρόγραμμα επιτήρησης της ΚΠΧ και της ΦΝΧ είναι εδώ

Η Απόφαση για την κατανομή των δειγμάτων στο πλαίσιο του προγράμματος για το έτος 2026 είναι εδώ

Η αγορά του χοιρινού στην Ευρώπη αφήνει πίσω της το 2025 σε ένα περιβάλλον έντονης πίεσης, με τις τιμές τόσο στο σφάγιο όσο και στο χοιρίδιο να καταγράφουν σαφή υποχώρηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Καθώς ο κλάδος μπαίνει στο 2026, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια τάση που δεν προκύπτει αιφνιδιαστικά, αλλά χτίζεται σταδιακά μέσα στη χρονιά, δημιουργώντας εύλογους προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα της εκτροφής και τη συνέχεια της αγοράς.

Υποχώρηση στις τιμές σφαγίου σε όλες τις βασικές κλάσεις

Στο κλείσιμο του 2025, οι μέσες ευρωπαϊκές τιμές σφαγίων χοίρου στις βασικές κλάσεις παρουσιάζουν ξεκάθαρη πτωτική εικόνα. Σε επίπεδο μέσου όρου Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι κλάσεις S και E, που αποτελούν βασικό δείκτη αναφοράς για την αγορά, διαμορφώνονται κοντά στα 160 ευρώ ανά 100 κιλά σφαγίου. Η σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024 δείχνει μείωση που ξεπερνά το 18%, ενώ ακόμη και σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, οι τιμές κινούνται αισθητά χαμηλότερα. Η πτώση δεν εμφανίζεται ως συγκυριακό φαινόμενο, αλλά επιβεβαιώνεται τόσο στη μηνιαία όσο και στην ετήσια εξέλιξη των τιμών, με την καθοδική πορεία να γίνεται πιο έντονη από το φθινόπωρο και μετά.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην κλάση R, η οποία παραδοσιακά εμφανίζει υψηλότερες τιμές. Παρά το υψηλότερο επίπεδο τιμής σε απόλυτους αριθμούς, η ετήσια μεταβολή είναι επίσης αρνητική και προσεγγίζει το 17%. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένη κατηγορία ποιότητας, αλλά διαπερνά συνολικά την αγορά σφαγίου, ανεξάρτητα από κλάση ή χώρα προέλευσης.

Το χοιρίδιο στο επίκεντρο των απωλειών

Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στο χοιρίδιο, όπου οι τιμές καταγράφουν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση. Στο κλείσιμο του 2025, η σταθμισμένη μέση τιμή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται κοντά στα 46 ευρώ ανά ζώο, εμφανίζοντας πτώση σχεδόν 24% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται καθαρά και στη διαγραμματική πορεία των τιμών, με το 2025 να κινείται σταθερά χαμηλότερα από το 2024 αλλά και από τον μέσο όρο της περιόδου 2020–2024. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογες ανησυχίες, καθώς το χοιρίδιο αποτελεί τον πρώτο κρίκο της παραγωγικής αλυσίδας και λειτουργεί συχνά ως πρόδρομος δείκτης για τις εξελίξεις που ακολουθούν.

Διαφορές μεταξύ κρατών, αλλά κοινή κατεύθυνση

Παρότι η καθοδική τάση είναι κοινή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα στοιχεία δείχνουν σαφείς διαφοροποιήσεις ως προς το μέγεθος των απωλειών μεταξύ των κρατών-μελών. Στον μέσο όρο της ΕΕ, οι τιμές στις κλάσεις S και E καταγράφουν ετήσια μείωση περίπου −11,8%, ενώ σε μεγάλες παραγωγικές χώρες οι απώλειες κινούνται σε διψήφια ποσοστά, ξεπερνώντας το −12%.

Στην Ελλάδα, η ετήσια μεταβολή στις ίδιες κλάσεις διαμορφώνεται στο −6,8%, γεγονός που υποδηλώνει ηπιότερη πτώση σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, χωρίς ωστόσο να αναιρεί τη γενική καθοδική πορεία. Αντίστοιχα περιορισμένες απώλειες καταγράφονται και σε ορισμένα ακόμη κράτη-μέλη, ενώ λίγες μόνο χώρες εμφανίζουν οριακή θετική μεταβολή. Συνολικά, οι διαφορές μεταξύ κρατών αφορούν το εύρος της πτώσης και όχι την κατεύθυνση της αγοράς, η οποία το 2025 κινείται χαμηλότερα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Μια χρονιά που αφήνει ερωτήματα για τη συνέχεια

Η εικόνα των τιμών στο κλείσιμο του 2025 δείχνει ότι η αγορά του χοιρινού βρίσκεται σε φάση προσαρμογής, με τις πιέσεις να αποτυπώνονται τόσο στα σφάγια όσο και στο χοιρίδιο. Η ταυτόχρονη πτώση στις δύο βασικές κατηγορίες δεν περνά απαρατήρητη, καθώς επηρεάζει τη συνολική δυναμική της εκτροφής και τις αποφάσεις των παραγωγών μπαίνοντας στο 2026. Τα επίσημα στοιχεία δεν προεξοφλούν την εξέλιξη του νέου έτους, ωστόσο σκιαγραφούν ένα περιβάλλον που απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση από όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα του χοιρινού κρέατος.

Πηγή: DG AGRI – Meat Market Observatory

Η σωστή διαχείριση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία και τη σταθερότητα μιας χοιροτροφικής μονάδας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κρίσιμες φάσεις του παραγωγικού κύκλου. Ειδικότερα σε περιόδους που σχετίζονται με τον τοκετό, τη γαλουχία και την προετοιμασία της επόμενης αναπαραγωγικής περιόδου, οι επιλογές στη διαχείριση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Είναι η στιγμή που η σωστή διαχείριση της χοιρομητέρας δεν επηρεάζει μόνο την άμεση εικόνα της μονάδας, αλλά καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και το παραγωγικό της μέλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλόχεια μητρίτιδα παραμένει ένα από τα πιο σοβαρά και συχνά υποτιμημένα προβλήματα της σύγχρονης χοιροτροφίας, με άμεσες επιπτώσεις στη γονιμότητα, την απόδοση και το οικονομικό αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης.

Τι είναι η επιλόχεια μητρίτιδα και γιατί αφορά κάθε μονάδα

Η επιλόχεια μητρίτιδα αφορά φλεγμονώδεις καταστάσεις της μήτρας που εμφανίζονται μετά τον τοκετό και συνδέονται με τη λοχεία και τη γενικότερη καταπόνηση της χοιρομητέρας. Πρόκειται για μία από τις συχνότερες αιτίες αναπαραγωγικών διαταραχών, καθώς επηρεάζει τη δυνατότητα της χοιρομητέρας να επανέλθει φυσιολογικά στον αναπαραγωγικό της κύκλο. Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στη μείωση των τοκετών, αλλά επεκτείνονται στη μείωση της παραγωγικότητας, στην πρόωρη απομάκρυνση ζώων από την εκτροφή και στην αύξηση του κόστους διαχείρισης και θεραπείας.

Πώς εκδηλώνεται στην πράξη

Η ασθένεια εκδηλώνεται κυρίως με την παρατεταμένη αποβολή παθολογικών εκκρίσεων από το γεννητικό σύστημα της χοιρομητέρας. Οι εκκρίσεις μπορεί να προέρχονται από τη μήτρα, τον κόλπο ή το αιδοίο και συχνά συνοδεύονται από επιβάρυνση της γενικής κατάστασης του ζώου. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται πυρετός, μειωμένη όρεξη και διαταραχές στη γαλουχία, στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα τόσο τη χοιρομητέρα όσο και την ανάπτυξη των χοιριδίων.

Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που πραγματοποιούνται στον οργανισμό της χοιρομητέρας μετά τον τοκετό. Η μήτρα έρχεται σε επαφή με υγρά και υπολείμματα ιστών, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Η μόλυνση του ενδομητρίου μπορεί να προκύψει όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως η καταπόνηση του ζώου, η κακή υγιεινή ή τραυματισμοί κατά τον τοκετό. Παράλληλα, οι ενδοτοξίνες, ιδιαίτερα εκείνες που προέρχονται από αρνητικά κατά Gram βακτήρια, επιβαρύνουν τη γενική κατάσταση της χοιρομητέρας και δυσχεραίνουν την ομαλή αποκατάσταση της μήτρας.

Συνθήκες και χειρισμοί που αυξάνουν τον κίνδυνο

Η εμφάνιση της επιλόχειας μητρίτιδας δεν οφείλεται σε έναν μόνο λόγο, αλλά συνδέεται με ένα σύνολο παραγόντων που σχετίζονται με τη διαχείριση της χοιρομητέρας πριν και μετά τον τοκετό. Η κακή υγιεινή στους χώρους τοκετού και γαλουχίας, οι τραυματισμοί του γεννητικού σωλήνα, οι λανθασμένοι χειρισμοί κατά τη σπερματέγχυση και η γενικότερη καταπόνηση του ζώου αποτελούν βασικούς επιβαρυντικούς παράγοντες. Παράλληλα, η λανθασμένη διατροφή κατά την ξηρά περίοδο ή η υπερσίτιση λίγο πριν τον τοκετό μπορεί να οδηγήσει σε δυστοκίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο τραυματισμών και φλεγμονών.

Η ασθένεια δεν μεταδίδεται άμεσα από μία χοιρομητέρα σε άλλη, ωστόσο εμφανίζεται συχνά σε ομάδες ζώων που εκτίθενται στους ίδιους προδιαθεσικούς παράγοντες. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο, αλλά συνδέεται άμεσα με τις συνθήκες που επικρατούν στη μονάδα. Για τον παραγωγό, η εμφάνιση περιστατικών αποτελεί σαφή ένδειξη ότι απαιτείται επανεξέταση της συνολικής διαχείρισης της εκτροφής.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της σωστής διαχείρισης

Η σωστή διάγνωση της επιλόχειας μητρίτιδας βασίζεται στην αξιολόγηση του χρόνου εμφάνισης των εκκρίσεων, της ποσότητας και του χρώματός τους, καθώς και στη γενική κατάσταση της χοιρομητέρας. Εκκρίσεις τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό μπορεί να θεωρηθούν φυσιολογικές, ωστόσο η επιμονή τους ή η επανεμφάνισή τους σε μεταγενέστερο στάδιο αποτελεί ένδειξη παθολογίας. Σε μονάδες με επιβαρυμένο ιστορικό, ο τακτικός έλεγχος των ζώων κατά τη διάρκεια της γαλουχίας συμβάλλει στον έγκαιρο εντοπισμό του προβλήματος.

Η πρόληψη και η αντιμετώπιση βασίζονται κυρίως στην τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής και στη σωστή διαχείριση των χοιρομητέρων κατά τον τοκετό και τη γαλουχία. Ο καθαρισμός και η απολύμανση των χώρων, η εκπαίδευση του προσωπικού και η αποφυγή τραυματισμών αποτελούν βασικά στοιχεία ελέγχου, ενώ η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση, όταν απαιτείται, συμβάλλει στον περιορισμό των απωλειών και στην αποκατάσταση της αναπαραγωγικής λειτουργίας.

Ένα ζήτημα που επηρεάζει το αύριο της εκτροφής

Η επιλόχεια μητρίτιδα δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα της λοχείας. Είναι ένας παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο τον αναπαραγωγικό κύκλο και, κατ’ επέκταση, τη βιωσιμότητα της μονάδας. Σε μια περίοδο όπου κάθε απώλεια μετρά, η προσοχή στη λεπτομέρεια, η σωστή οργάνωση και η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελούν καθοριστικά εργαλεία για τον κτηνοτρόφο. Η πρόληψη και η ορθή διαχείριση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για μια σταθερή και αποδοτική χοιροτροφική εκμετάλλευση.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία 06|21, «Επιλόχεια Μητρίτιδα των Χοιρομητέρων Αναπαραγωγής», σελ. 70–72

Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Πανελλήνιος Συνεταιρισμός Εκτροφέων Αυτόχθονου Μαύρου Χοίρου «Μυρτάλη» καλεί το ΥπΑΑΤ να στηρίξει τα κέντρα γενετικής βελτίωσης και το υπάρχουν σύστημα πιστοποίησης με πόρους, με στελέχωση νέων ειδικοτήτων αλλά και νέους ρόλους εντάσσοντας και εναλλακτικούς τρόπους ταυτοποίησης αλλά και δράσεων.

Η επιστολή, που υπογράφει το Δ.Σ. του Συνεταιρισμός «Μυρτάλη» (ένα μέλος μειοψήφισε), την οποία έστειλε προς την ηγεσία του ΥπΑΑΤ, αναφέρει τα εξής:

«Ερωτηματικά και αμφιβολίες εγείρει ο τρόπος που υποκινείται το θέμα, μετά και τα τρία συνεχόμενα δημοσιεύματα σχετικά με το θέμα της ταυτοποίησης σπάνιων αυτόχθονων φυλών και το dna.

Θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως μια προσπάθεια απαξίωσης και υφαρπαγής της πιστοποίησης των κέντρων γενετικής βελτίωσης, καθώς προκαλεί ερωτηματικά ο τρόπος που τίθεται, για ένα θέμα που δεν υφίσταται αλλά ούτε και προβλέπεται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό. Στηρίζοντάς τα σε προτάσεις και επιχειρήματα που παραπέμπουν σε ιδιωτικοποίηση της πιστοποίησης αλλά και θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς την απαξίωση, με ότι αυτό σημαίνει. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ζωοτεχνικούς και γενεαλογικούς όρους δεν προβλέπει κάτι τέτοιο.

Διερωτώμεθα αν έντεχνα τίθεται θέμα ιδιωτικοποίησης της πιστοποίησης.

Ο τρόπος που αναδεικνύεται το θέμα οδηγεί στην σύγχυση και στην απαξίωση, ενέχοντας σοβαρούς κινδύνους στρέβλωσης για το σύστημα πιστοποίησης. Θα λειτουργήσει μακροπρόθεσμα σε βάρος εμάς των ιδίων των κτηνοτρόφων και των αυτόχθονων φυλών εν γένει, με ότι αυτό συνεπάγεται για την βιοποικιλότητα το περιβάλλον και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.

Εκτός της διαχείρισης του προγράμματος τα κέντρα γενετικής πρέπει να τους ανατεθεί - να αποκτήσουν και ρόλο προσανατολισμού, δίδοντας κατεύθυνση και στήριξη σε όλες τις παραγωγικές εκτροφές και σε όλα τα στάδια εντάσσοντας προγράμματα προώθησης και προβολής για τη στήριξή τους.

Οι αυτόχθονες φυλές είναι ανεκμετάλλευτος πλούτος.
Η επένδυση και στήριξη στις αυτόχθονες φυλές είναι επιλογή που διασφαλίζει την ποιότητα και την υψηλή διατροφική αξία των παραγόμενων προϊόντων, την ευζωία των ζώων, την συνεισφορά στο περιβάλλον που προάγεται μέσα από το ίδιο μοντέλο εκτροφής και σε βάθος χρόνου τη διατήρηση των παραδόσεων μας. Αυτού του είδους οι τοποθετήσεις δεν προσθέτουν αλλά αφαιρούν και απειλούν με στρέβλωση την δουλειά των τελευταίων 25 χρόνων που έχει γίνει για τη διάσωσή τους.

Ο τρόπος συμβολής για τη διάσωση, τη διατήρησή τους την βιωσιμότητα και τη συνεισφορά του μοντέλου εκτροφής στο   περιβάλλον αλλά και στις παραδόσεις μας, δεν είναι οι αβάσιμες κατηγορίες και η αμφισβήτηση που ίσως και λόγω διαφορετικών απόψεων και στόχων, εκφράζονται με λάθος τρόπο, αλλά ο ειλικρινής ανιδιοτελής διάλογος, με προτάσεις και επιχειρήματα που δεν θα ενέχουν ιδιοτέλεια.

Ναι μπορούν να γίνουν περισσότερα, όμως όχι με την δυσφήμιση η οποία καταστρέφει και αφαιρεί, δεν προσθέτει και στο τέλος απαξιώνει. Δηλώνουμε ότι είμαστε έτοιμοι να καταθέσουμε τις προτάσεις μας όποτε μας ζητηθεί.

Καλούμε το υπουργείο να στηρίξει τα κέντρα γενετικής βελτίωσης και το υπάρχουν σύστημα πιστοποίησης με πόρους, με στελέχωση νέων ειδικοτήτων, αλλά και νέους ρόλους εντάσσοντας και εναλλακτικούς τρόπους ταυτοποίησης αλλά και δράσεων που θα υλοποιούνται αποκλειστικά μόνο από τα κέντρα γενετικής βελτίωσης σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια, παραμένοντας κατά αυτόν τον τρόπο δημόσια, ώστε και τα αποτελέσματα να εγγυώνται την αποδοχή του συνόλου.

Καμία επίσημη αναγνώριση αποτελεσμάτων που υλοποιείται από ιδιώτες και καμία άδεια σε ιδιωτικούς φορείς για πιστοποίηση αυτοχθόνων φυλών.

Η πιστοποίηση τους πρέπει να παραμείνει δημόσια.
Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ιδιωτικοποιείται το γενετικό τους υλικό καθώς αποτελούν κομμάτι της πολιτισμικής μας κληρονομιάς των φυσικών τοπίων του τόπου μας και των παραδόσεών του.

Πρέπει να διαφυλάσσεται όπως κληρονομήθηκε και να μεταβιβάζεται ανιδιοτελώς από γενιά σε γενιά καθορίζοντας την ταυτότητα και την ιστορία ενός λαού προσδιορίζοντας τη μοναδικότητά του και τις παραδόσεις του».

Οριστικοποίηση έχουμε της επιβολής δασμών antidumping από Κίνα στις εισαγωγές χοιρινού κρέατος και παραγώγων του προέλευσης Ε.Ε.

Συγκεκριμένα το Υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανακοίνωσε ότι πρόκειται να εφαρμόσει δασμούς έως και 19,8% στο ευρωπαϊκό χοιρινό, αφού ολοκληρώθηκε η έρευνα antidumping που ξεκίνησε πέρυσι για το χοιρινό κρέας και τα υποπροϊόντα χοιρινού κρέατος που εισάγονται από την Ε.Ε., εξαιρουμένου του «ιβηρικού jamón».

Υπενθυμίζεται πως οι κινεζικοί δασμοί στο ευρωπαϊκό χοιρινό έρχονται ως αντίποινα στην επιβολή δασμών από την Ε.Ε. στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η Ισπανία συνιστά τον κύριο εξαγωγέα χοιρινού κρέατος της Ε.Ε. στην Κίνα, αντιπροσωπεύοντας κοντά στο 20% του συνολικού όγκου των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Πιο συγκεκριμένα, η Κίνα απορρόφησε 540.000 τόνους ισπανικού χοιρινού κρέατος το 2024, με αξία που υπερβαίνει τα 1,097 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 20% του συνολικού όγκου των ισπανικών εξαγωγών χοιρινού κρέατος και το 12,5% της συνολικής τους αξίας.

Πάντως οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για πολύ υψηλότερους κινέζικους δασμούς έως 62,4% στο ευρωπαϊκό χοιρινό. Αυτό βέβαια οφείλεται στην κινητοποίηση της ισπανικής κυβέρνησης.

Η ισπανική διεπαγγελματική κλαδική οργάνωση χοιρινού κρέατος Interporc που αντιπροσωπεύει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του χοιρινού κρέατος, από την παραγωγή έως την επεξεργασία και την εμπορία, αξιολόγησε θετικά την ανακοίνωση του κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου, θεωρώντας την τελική μείωση των εφαρμοζόμενων δασμών αποτέλεσμα των αλλεπάλληλων επαφών των ισπανικών με τις κινεζικές Αρχές, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των σχετικά πρόσφατων επισκέψεων στην Κίνα τόσο του Ισπανοιύ Πρωθυπουργού κ. Sánchez όσο και του βασιλικού ζεύγους.

Δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια η εγκύκλιος για την υποβολή των Παραστατικών Πληρωμής του Υπομέτρου 14.1. «Καλή μεταχείριση των Χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του Μέτρου 14.

Οι δικαιούχοι χοιροτρόφοι, που εντάσσονται σε αυτό, προκειμένου να πιστοποιήσουν ότι εφαρμόζουν τις δεσμεύσεις καλής μεταχείρισης των ζώων, θα πρέπει να καταχωρούν τις απαραίτητες πληροφορίες στα αντίστοιχα πεδία και να καταθέτουν ηλεκτρονικά τα παραστατικά συμμόρφωσης ειδικών διατάξεων στην διαδικτυακή εφαρμογή του Μέτρου (εδώ).

Τήρηση δεσμεύσεων ελέγχου ποιότητας νερού

Απαιτείται η υποβολή των παραστατικών των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων (ΕΛΠ) και των αποτελεσμάτων εργαστηριακής ανάλυσης ανά τρίμηνο του πόσιμου νερού των ζώων και συμπληρώνονται τα αντίστοιχα πεδία του Πληροφοριακού Συστήματος (ΠΣ) σύμφωνα με το σχετικό εγχειρίδιο χρήσης, το οποίο βρίσκεται αναρτημένο στην διαδικτυακή εφαρμογή του Μέτρου. Αναλυτικά παραθέτουμε τις ημερομηνίες των τριμήνων:

• το 1ο τρίμηνο του 1ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/12/2023 ως 4/3/2024
• το 2ο τρίμηνο του 1ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/3/2024 ως 4/6/2024
• το 3ο τρίμηνο του 1ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/6/2024 ως 4/9/2024
• το 4ο τρίμηνο του 1ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/9/2024 ως 4/12/2024
• το 1ο τρίμηνο του 2ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/12/2024 ως 4/3/2025
• το 2ο τρίμηνο του 2ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/3/2025 ως 4/6/2025
• το 3ο τρίμηνο του 2ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/6/2025 ως 4/9/2025
• το 4ο τρίμηνο του 2ου έτους εφαρμογής η ημερομηνία δειγματοληψίας πρέπει να είναι μεταξύ 5/9/2025 ως 4/12/2025.

Στο ΠΣ αναρτάται το πιστοποιητικό του εργαστηρίου που πραγματοποίησε τις εργαστηριακές αναλύσεις από το οποίο αποδεικνύεται η διαπίστευσή του κατά ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17025:2017 για έλεγχο ποιότητας πόσιμου νερού από τον οργανισμό διαπίστευσης ΕΣΥΔ. Το παραπάνω αποδεικνύεται είτε με την επισύναψη του σχετικού παραρτήματος από το οποίο προκύπτει ότι το εργαστήριο είναι πιστοποιημένο για την συγκεκριμένη χρονική περίοδο εκπόνησης των αναλύσεων και για τη συγκεκριμένη ανάλυση είτε μέσω βεβαίωσης από το ΕΣΥΔ που θα δοθεί για το κάθε εργαστήριο.

Τήρηση δεσμεύσεων προσθήκης μυκοδεσμευτικών

Απαιτείται η υποβολή των παραστατικών ΕΛΠ αγοράς μυκοδεσμευτικών στις οποίες να αναφέρονται ευκρινώς οι ποσότητες και το είδος των μυκοδεσμευτικών και συμπληρώνονται τα αντίστοιχα πεδία του ΠΣ σύμφωνα με το σχετικό εγχειρίδιο χρήσης. Επισήμανση: Τα μυκοδεσμευτικά που χρησιμοποιούνται πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις εγκεκριμένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρόσθετες ύλες, σύμφωνα με τον Καν.(ΕΚ)1831/2003 και το σημείο 1.1.2.2. του άρθρου 6 της ΥΑ.

Σε περίπτωση χρήσης «μη εγκεκριμένης» ουσίας συνεπάγεται ότι ο δικαιούχος δεν τηρεί τις δεσμεύσεις, με συνέπεια την μείωση του ποσού της ενίσχυσης του δικαιούχου. Στην περίπτωση που ο δικαιούχος ισχυρίζεται ότι είναι «εγκεκριμένη» υποβάλλει ένσταση μετά την πληρωμή η οποία εξετάζεται σε συνέχεια επικαιροποίησης των Εγκεκριμένων ουσιών από τον ΕΦΔ του Υπομέτρου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν είναι εγκεκριμένη η ουσία.

Τήρηση δεσμεύσεων ανοσοευνουχισμού

Απαιτείται η υποβολή των παραστατικών ΕΛΠ αγοράς εμβολίων ανοσοευνοχισμού των χοίρων, όπου απαιτείται, και συμπληρώνονται τα αντίστοιχα πεδία του ΠΣ σύμφωνα με το σχετικό εγχειρίδιο χρήσης.

Τήρηση δέσμευσης υποβολής σχεδίου Ευζωίας Τεχνικού Συμβούλου Ευζωίας περί ορθής υλοποίησης των Δεσμεύσεων και υποχρεώσεων του Μέτρου

Απαιτείται η υποβολή βεβαίωσης του τεχνικού συμβούλου ευζωίας για την ορθή υλοποίηση των δεσμεύσεων και υποχρεώσεων έναντι του προγράμματος, συνοδευόμενη από τα σχετικά παραστατικά ΕΛΠ για την απόδειξη παροχής υπηρεσιών του Τεχνικού Συμβούλου Ευζωίας, και συμπληρώνονται τα αντίστοιχα πεδία του ΠΣ σύμφωνα με το σχετικό εγχειρίδιο χρήσης.

Επισημαίνεται ότι τα παραστατικά αυτά θα πρέπει να είναι εξοφλημένα προκειμένου να ληφθούν υπόψη. Διευκρινίζεται ότι η δαπάνη που θα ληφθεί υπόψη για την επιλεξιμότητα αφορά την Καθαρή Αξία του παραστατικού χωρίς ΦΠΑ. Σε περίπτωση που το ποσό του εκδιδόμενου παραστατικού είναι μεγαλύτερο του εκάστοτε ισχύοντος ορίου εγχρήματης συναλλαγής σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, θα πρέπει επιπλέον να επισυναφθεί και αποδεικτικό/α πληρωμής με τη χρήση κάρτας ή άλλου ηλεκτρονικού μέσου πληρωμής.

Εφόσον το παραστατικό που αφορά στην πρόσθετη δαπάνη έχει εκδοθεί από νομικό πρόσωπο και δεν αναγράφονται τα στοιχεία του Επιβλέποντα Γεωπόνου (Ονοματεπώνυμο, Πατρώνυμο, Αριθμός Μητρώου ΓΕΩΤΕΕ) θα πρέπει επιπλέον να επισυνάπτεται σε ένα ηλεκτρονικό αρχείο και η βεβαίωση του νομικού προσώπου σχετικά με τα στοιχεία του (pdf). Βλέπε λεπτομέρειες στην αρ. 61508/30.09.2020 εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η βεβαίωση θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα κάτωθι:

i. ΑΦΜ δικαιούχου / νομικού προσώπου

ii. Επώνυμο δικαιούχου/ νόμιμου εκπροσώπου νομικού προσώπου

iii. Όνομα δικαιούχου/ νόμιμου εκπροσώπου νομικού προσώπου

iv. Επωνυμία (στην περίπτωση νομικού προσώπου)

v. EL εκμετάλλευσης

vi. Έδρα εκμετάλλευσης

vii. Αριθμός Μητρώου (A.M.) ΓΕΩΤΕΕ υπεύθυνου Τεχνικού Συμβούλου Ευζωίας, και να βεβαιώνει ότι για το έτος εφαρμογής 2024 ή 2025 η χοιροτροφική εκμετάλλευση με τα παραπάνω στοιχεία τήρησε ορθά τις δεσμεύσεις ευζωίας, σύμφωνα με το Σχέδιο Ευζωίας, όπως ισχύει.

Όλα τα παραπάνω παραστατικά ΕΛΠ (Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων) κάθε έτους εφαρμογής κατ' εφαρμογή των άρθρων 6 και 26 της με αριθμ. 3943/29.9.2022 Υπουργικής Απόφασης όπως ισχύει, οφείλουν να έχουν εκδοθεί ανά έτος δέσμευσης.

Τα παραστατικά για την παροχή υπηρεσιών εκ μέρους του τεχνικού συμβούλου της δράσης θα γίνονται αποδεκτά εφόσον έχουν εκδοθεί και εξοφληθεί εντός του χρονικού διαστήματος που αφορά τη δέσμευση. Διαφορετικά όσα παραστατικά δεν έχουν εκδοθεί κατά το χρονικό διάστημα που αφορά η δέσμευση, πρέπει να φέρουν επισήμανση ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες για τις οποίες εκδίδεται το συγκεκριμένο παραστατικό, αφορούν στο έτος δέσμευσης 2024 ή 2025, είτε επί του παραστατικού παροχής υπηρεσιών είτε σε Υπεύθυνη Δήλωση με γνήσιο υπογραφής, του τεχνικού συμβούλου της δράσης, με αναφορά στον αριθμό και την ημερομηνία του παραστατικού.

Επισημαίνεται ότι καταληκτική ημερομηνία υποβολής των παραστατικών πληρωμής μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος της Δράσης για το 1ο και το 2ο έτος εφαρμογής (2024), (2025), ορίζεται η Δευτέρα (29.12.2025).

Διαβάστε την εγκύκλιο
 

Σε περιοχές όπου η φύση εξακολουθεί να προσφέρει τροφή, σκιά και χώρο, η εκτατική χοιροτροφία παραμένει μια πρακτική που δεν έχει χαθεί. Σε αυτές τις εκτροφές, η καθημερινότητα του κτηνοτρόφου και η συμπεριφορά των ζώων συνδέονται άμεσα με το περιβάλλον. Όταν ο βοσκότοπος μπορεί να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής, η ελεύθερη βοσκή των χοίρων παύει να είναι θεωρητική επιλογή και γίνεται πράξη.

Από τον άγριο χοίρο στις σημερινές εκτροφές

Ο χοίρος είναι από τα πρώτα ζώα που εξημερώθηκαν από τον άνθρωπο, με αφετηρία τον άγριο χοίρο (Sus scrofa). Αν και σήμερα ο άγριος χοίρος έχει περιοριστεί σε μικρούς πληθυσμούς και θεωρείται θηρευτικό είδος, η σχέση του με την κτηνοτροφία δεν έχει χαθεί. Σε ορεινές περιοχές, όπου λειτουργούν κτηνοτροφικές μονάδες αιγοπροβάτων ή βοοειδών, αρκετοί κτηνοτρόφοι συνέχισαν την εκτροφή χοίρων ελεύθερης βοσκής, αρχικά για την κάλυψη οικογενειακών αναγκών. Με τον χρόνο, μέσα από διασταυρώσεις άγριων και ήμερων φυλών, προέκυψαν ημιάγρια ζώα που βγαίνουν στη βοσκή, αλλά επιστρέφουν το βράδυ στη μονάδα, ανταποκρινόμενα στη φροντίδα του ανθρώπου. Οι παρατηρήσεις από την πράξη έδειξαν ότι οι ημιάγριες χοιρομητέρες είναι πιο αποδοτικές από τους καθαρόαιμους άγριους χοίρους, των οποίων το κρέας είναι σκληρό και δύσκολα αυξάνει βάρος, αποδίδοντας περίπου 20 κιλά καθαρού κρέατος σε έναν χρόνο.

Αντίθετα, οι διασταυρώσεις με ήμερες φυλές και ιδιαίτερα με τη φυλή Duroc δίνουν καλύτερα αποτελέσματα. Το κρέας είναι πιο τρυφερό και εύγευστο, με το λίπος να συγκεντρώνεται κυρίως κάτω από το δέρμα και όχι μεταξύ των μυϊκών ινών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα χοιρίδιο μπορεί να αποδώσει έως και 35–40 κιλά καθαρού κρέατος μέσα σε έναν χρόνο, καθιστώντας την επιλογή των ημιάγριων ζώων καθοριστική για την απόδοση της εκτροφής.

Διατροφή και διαχείριση: ο καθοριστικός παράγοντας

Στην εκτατική χοιροτροφία, η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από το ζώο. Το ζωικό κεφάλαιο συμμετέχει κατά περίπου 30% στο τελικό αποτέλεσμα, ενώ το υπόλοιπο εξαρτάται από τη διαχείριση. Ο χοίρος είναι παμφάγο ζώο και αξιοποιεί κάθε διαθέσιμη τροφή, φυτικής ή ζωικής προέλευσης. Σε βοσκότοπους με καστανιές, φουντουκιές, καρυδιές, κρανιές και άλλα καρποφόρα δέντρα, τα ζώα καλύπτουν μεγάλο μέρος των αναγκών τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κτηνοτρόφοι ενίσχυσαν τη διαθεσιμότητα τροφής με αραιές φυτεύσεις βολβωδών φυτών, όπως πατάτες, κρεμμύδια ή παντζάρια. Η πρακτική αυτή βοηθά τόσο στη διατροφή όσο και στη φυσική συμπεριφορά του ζώου, το οποίο σκάβει για να βρει τροφή και παραμένει κοντά στη μονάδα. Όταν ο βοσκότοπος καλύπτει περίπου το 70% των αναγκών σε ζωοτροφές, η εκτροφή μπορεί να αφήσει αξιόλογο εισόδημα.

Αναπαραγωγή και προστασία των ζώων

Οι χοιρομητέρες γεννούν δύο φορές τον χρόνο, συνήθως από δύο έως έξι μικρά. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις χειμερινές γέννες, καθώς οι καιρικές συνθήκες μπορεί να οδηγήσουν σε απώλειες. Για τον λόγο αυτό, σε ορισμένες μονάδες κατασκευάστηκαν μικρά καταφύγια, στα οποία τα ζώα μπαίνουν από μόνα τους για να γεννήσουν και να προστατευθούν από το κρύο. Η εμπειρία έδειξε ότι ακόμη και περισσότερες από μία χοιρομητέρες μπορούν να συνυπάρξουν στον ίδιο χώρο κατά τη γέννα, όταν ο βασικός εχθρός είναι οι χαμηλές θερμοκρασίες.

Ο χοίρος και η ανεύρεση τρούφας

Ένα ακόμη στοιχείο που έχει αρχίσει να εμφανίζεται στο πλαίσιο της εκτατικής χοιροτροφίας είναι η σχέση του χοίρου με την ανεύρεση τρούφας. Τα τελευταία χρόνια ξεκίνησε και στη χώρα μας η καλλιέργεια και η συλλογή του υπόγειου μανιταριού «τρούφα», με τον χοίρο να συγκαταλέγεται στα ζώα που μπορούν να εκπαιδευτούν για τον εντοπισμό της. Ήδη έχουν αρχίσει να εμφανίζονται οι πρώτοι εκπαιδευτές τέτοιων ζώων, με τα εκπαιδευμένα ζώα να αποκτούν ιδιαίτερα υψηλή αξία όταν είναι πλέον έτοιμα για αναζήτηση

Αγορά, περιβάλλον και προβληματισμοί

Όπως συμβαίνει με πολλά αγροτικά προϊόντα, η διάθεση του κρέατος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ίδιο τον παραγωγό. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου το κρέας πωλήθηκε σε υψηλές τιμές, αλλά και άλλες όπου δεν βρήκε αγοραστές ούτε στη συμβατική τιμή. Η ίδια παραγωγή μπορεί να έχει εντελώς διαφορετική κατάληξη, ανάλογα με τον χρόνο και τον τρόπο διάθεσης.

Την ίδια στιγμή, η παρουσία των χοίρων στον βοσκότοπο δεν είναι ουδέτερη. Με το σκάψιμο του εδάφους συμβάλλουν στον αερισμό των ριζών, στη βλάστηση των σπόρων και στη φυσική λίπανση του εδάφους. Παράλληλα, έχουν τεθεί προβληματισμοί σχετικά με την επαφή των ημιάγριων ζώων με τον καθαρόαιμο άγριο χοίρο, ένα ζήτημα που απαιτεί προσοχή και σωστή διαχείριση.

Μια ήπια αλλά απαιτητική μορφή εκτροφής

Η εκτατική χοιροτροφία δεν είναι μια εύκολη επιλογή, ούτε μια λύση που ταιριάζει σε όλους. Απαιτεί γνώση του τόπου, καθημερινή φροντίδα και ουσιαστική σχέση με τα ζώα. Όταν, όμως, οι συνθήκες το επιτρέππουν και η διαχείριση γίνεται με συνέπεια, μπορεί να αποτελέσει μια λειτουργική μορφή εκτροφής, που στηρίζεται περισσότερο στη φύση και λιγότερο στην εντατικοποίηση. Πρόκειται για μια πρακτική όπου ο ρόλος του κτηνοτρόφου παραμένει καθοριστικός και τα ζώα βρίσκονται στο επίκεντρο της παραγωγικής διαδικασίας.

Πηγή:

Γεωργία - Κτηνοτροφία, τεύχος 1/2010, «Εκτατική χοιροτροφία (ελεύθερης βοσκής)», Κ. Κονναρής, σελ. 78–80.

Σε κάθε εντατική χοιροτροφική μονάδα, υπάρχει μια συμπεριφορά που μπορεί να αναστατώσει ακόμη και τον πιο έμπειρο παραγωγό: το δάγκωμα της ουράς. Μια πράξη που μοιάζει παράδοξη, σχεδόν ανεξήγητη με την πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα αποκαλύπτει πώς τα ζώα ανταποκρίνονται στις συνθήκες που τα περιβάλλουν. Όταν η ανάγκη των χοίρων για εξερεύνηση και απασχόληση δεν ικανοποιείται, η ένταση μετατρέπεται σε τραυματισμούς, επηρεάζοντας την υγεία, την ευζωία και τελικά την παραγωγικότητα της μονάδας. Στο κέντρο της λύσης βρίσκονται τα υλικά εμπλουτισμού και οι σωστές πρακτικές διαχείρισης, που μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά την εμφάνιση του φαινομένου.

Γιατί οι χοίροι δαγκώνουν την ουρά: μια φυσική συμπεριφορά σε αφύσικες συνθήκες

Οι χοίροι είναι ζώα κοινωνικά και εξαιρετικά περίεργα. Σε πιο φυσικά συστήματα εκτροφής, ένα μεγάλο μέρος της ημέρας τους το αφιερώνουν στην εξερεύνηση: αναμοχλεύουν έδαφος, μυρίζουν, δαγκώνουν αντικείμενα και αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους. Όταν όμως βρίσκονται σε συνθήκες εντατικής εκτροφής, χωρίς επαρκή ερεθίσματα και δυνατότητα φυσικής συμπεριφοράς, αυτή η ανάγκη εκτόνωσης μετατρέπεται συχνά σε δάγκωμα της ουράς άλλων χοίρων. Το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό και σχετίζεται με περιβαλλοντικούς και διαχειριστικούς παράγοντες, όπως η κακή ποιότητα αέρα, η θερμική καταπόνηση, η μη ισορροπημένη διατροφή, ο συνωστισμός και η έλλειψη εμπλουτισμού. Μπορεί να εκδηλωθεί ως ήπια συμπεριφορά που επαναλαμβάνεται στους κύκλους εκτροφής ή, συνηθέστερα, να εμφανιστεί ως ξαφνική «έκρηξη» περιστατικών σε έναν θάλαμο. 

Το νομοθετικό πλαίσιο και η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην ευζωία των χοίρων

Η ευζωία των χοίρων αποτελεί θέμα που εδώ και χρόνια βρίσκεται υπό στενή ευρωπαϊκή παρακολούθηση. Από τις βασικές οδηγίες για την προστασία των ζώων στα εκτροφεία μέχρι την εξειδίκευση των κανόνων για τη χοιροτροφία, οι νομοθετικές εξελίξεις στοχεύουν στη μείωση πρακτικών όπως η συστηματική κοπή της ουράς. Με βάση τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε συστάσεις και οδηγίες που ενθαρρύνουν τη βελτίωση του περιβάλλοντος των ζώων, ώστε να περιοριστεί η ανάγκη καταφυγής σε τέτοιες πρακτικές. Οι κατευθύνσεις αυτές ουσιαστικά θέτουν ένα πλαίσιο που ωθεί τον χοιροτρόφο να αναζητήσει λύσεις μέσα από τη διαχείριση και όχι μέσα από παρεμβάσεις πάνω στο σώμα του ζώου. 

Οικονομικές και υγειονομικές συνέπειες: όταν το πρόβλημα γίνεται ορατό 

Το δάγκωμα της ουράς δεν αποτελεί απλώς μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά μέσα στη μονάδα· προκαλεί σοβαρούς τραυματισμούς, αποστήματα και λοιμώξεις, επιβαρύνοντας την υγεία των ζώων και μειώνοντας τον ρυθμό ανάπτυξής τους. Οι βλάβες αυτές συχνά οδηγούν σε αυξημένες κτηνιατρικές θεραπείες, ανάγκη για περισσότερο προσωπικό και απώλειες στην παραγωγικότητα. Στο σφαγείο, οι αλλοιώσεις που σχετίζονται με το φαινόμενο οδηγούν σε απορρίψεις τμημάτων του σφαγίου, δημιουργώντας άμεσο οικονομικό κόστος για τον χοιροτρόφο.

Η σοβαρότητα αυτών των επιπτώσεων έχει κινητοποιήσει τα τελευταία χρόνια επιστήμονες από διάφορες ειδικότητες, όπως κτηνιάτρους, ζωοτέχνες και οικονομολόγους, ώστε να κατανοήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα αίτια και τη βαρύτητα του προβλήματος. Η ερευνητική προσπάθεια επικεντρώνεται στον προσδιορισμό των παραγόντων της εκτροφής που συνδέονται με την εκδήλωση της συμπεριφοράς και στην αξιολόγηση των πρακτικών που μπορούν να μειώσουν την εμφάνισή της. Στόχος είναι η διαμόρφωση λύσεων που να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και ταυτόχρονα οικονομικά εφαρμόσιμες στην καθημερινή λειτουργία μιας σύγχρονης χοιροτροφικής μονάδας, εξασφαλίζοντας τόσο την ευζωία των ζώων όσο και τη βιωσιμότητα της παραγωγής.

Υλικά εμπλουτισμού και σωστή παρατήρηση: ο πυλώνας για την πρόληψη 

Η παροχή υλικών εμπλουτισμού αποτελεί βασικό μέσο πρόληψης του δαγκώματος της ουράς, καθώς βοηθά τους χοίρους να εκφράσουν την αναζήτηση, το δάγκωμα και την εξερεύνηση που χαρακτηρίζουν τη φυσιολογική τους συμπεριφορά. Για να είναι αποτελεσματικά, τα υλικά πρέπει να είναι ασφαλή, βρώσιμα ή μασώμενα, εξερευνήσιμα και κατάλληλα για χειρισμό από τα ζώα. Η κατηγοριοποίησή τους σε «βέλτιστα», «μη βέλτιστα» και «οριακού ενδιαφέροντος» καθοδηγεί τον παραγωγό στην επιλογή, ανάλογα με το είδος της μονάδας, την ηλικία των ζώων, το κόστος και τον διαθέσιμο εξοπλισμό. Η τοποθέτηση, η ποσότητα και η συχνή ανανέωση παίζουν κρίσιμο ρόλο, ώστε τα υλικά να διατηρούν το ενδιαφέρον των χοίρων και να αποτρέπουν συνθήκες στρες που ευνοούν την εκδήλωση της συμπεριφοράς.

Η καθημερινή αξιολόγηση της χρήσης των υλικών είναι εξίσου σημαντική. Όσο περισσότεροι χοίροι αλληλεπιδρούν με τα υλικά, τόσο πιο επιτυχημένη θεωρείται η επιλογή. Αντίθετα, όταν τα ζώα στρέφονται σε αντικείμενα του εξοπλισμού, στο δάπεδο ή στις κοπριές, αυτό αποτελεί πρώιμο σημάδι ότι η ομάδα βρίσκεται σε ένταση και ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης δαγκωμάτων. Η έγκαιρη παρατήρηση αυτών των συμπεριφορών επιτρέπει στον χοιροτρόφο να παρέμβει πριν εξελιχθεί ένα ήπιο φαινόμενο σε γενικευμένο πρόβλημα, συμβάλλοντας σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και σε πιο ομαλή λειτουργία της μονάδας.

Ένα μήνυμα για τον χοιροτρόφο και τα ζώα του

Το δάγκωμα της ουράς δεν είναι απλώς μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά· είναι ένα καθαρό μήνυμα ότι κάτι στο περιβάλλον της εκτροφής χρειάζεται βελτίωση. Τα υλικά εμπλουτισμού μπορούν να μειώσουν σημαντικά την εμφάνισή του, αλλά δεν αποτελούν από μόνα τους λύση. Η επιτυχία τους εξαρτάται από το συνολικό πλαίσιο διαχείρισης: την ισορροπημένη διατροφή, τις κατάλληλες συνθήκες κλίματος, τον χώρο και την ποιότητα φροντίδας.

Με προσεκτική παρατήρηση και σωστές πρακτικές, ο χοιροτρόφος μπορεί να περιορίσει τα περιστατικά δαγκώματος και να διατηρήσει μια ήρεμη, υγιή και παραγωγική εκτροφή — προς όφελος τόσο των ζώων όσο και της μονάδας του.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2017, Μ. Κακάνης & Ε. Σωσσίδου, «Η παράδοξη συμπεριφορά δαγκώματος της ουράς!», σελ. 74–77

Η Διεύθυνση Υγείας των Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε ενημερωτικό έγγραφο σχετικά με νέες εστίες Αφρικανικής Πανώλης των Χοίρων (ΑΠΧ) σε αγριόχοιρους στη Βουλγαρία.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που κοινοποιήθηκαν μέσω του συστήματος ADIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από 1 έως 20 Νοεμβρίου 2025 εντοπίστηκαν 70 νέες εστίες ΑΠΧ, ενώ 31 από αυτές καταγράφηκαν σε κοντινή απόσταση από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.

Συνολικά, από την αρχή του έτους έως τις 20 Νοεμβρίου 2025, έχουν επιβεβαιωθεί 479 εστίες ΑΠΧ σε αγριόχοιρους στη Βουλγαρία, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης επιτήρησης του νοσήματος.

Για την αποτροπή κινδύνου εισόδου και διασποράς της ΑΠΧ στη χώρα, το ΥΠΑΑΤ ζητά από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Δράμας, Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου να εφαρμόσουν πιστά όλα τα προβλεπόμενα στην εγκύκλιο με αριθμό πρωτ. 1635/358798/21.11.2023.

Το Υπουργείο δηλώνει ότι παραμένει στη διάθεση των υπηρεσιών για κάθε συμπληρωματική πληροφορία ή διευκρίνιση.

Τι είναι η Αφρικανική Πανώλη των Χοίρων (ΑΠΧ); 

Η ΑΠΧ είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενής νόσος που προσβάλλει άγριους και οικόσιτους χοίρους, προκαλώντας πολύ υψηλή θνησιμότητα και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις ζώων και στο εμπόριο χοιρινού κρέατος. Η νόσος δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο ούτε σε άλλα εκτρεφόμενα ζώα, γεγονός που όμως δεν μειώνει τον κίνδυνο για τον παραγωγικό τομέα.

Η εκδήλωση της νόσου εμφανίζεται συνήθως λίγες ημέρες μετά τη μόλυνση, ανάλογα με το στέλεχος του ιού, και χαρακτηρίζεται από υψηλό πυρετό, ανορεξία, αδυναμία, κατάπτωση και διάρροια. Σε σοβαρές περιπτώσεις παρατηρούνται εσωτερικές αιμορραγίες και κυάνωση του δέρματος.

Ιδιαιτερότητες της ΑΠΧ

Η Αφρικανική Πανώλη των Χοίρων δεν διαθέτει εμβόλιο ή θεραπεία και αποτελεί νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης. Σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων σε οικόσιτους ή άγριους χοίρους, απαιτείται άμεση ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών. Η επιβεβαίωση της νόσου σε χοιροτροφικές μονάδες οδηγεί σε υποχρεωτική θανάτωση του συνόλου των ζώων, ενώ στις πληγείσες περιοχές εφαρμόζονται αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και στα χοιρινά προϊόντα, με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τον κλάδο.

Βασικά μέτρα βιοασφάλειας για οικόσιτους και εκτρεφόμενους χοίρους

Η προστασία των οικόσιτων χοίρων απαιτεί την τήρηση βασικών μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος μετάδοσης νοσημάτων από άγριους χοίρους ή από μολυσμένα υλικά, ζωοτροφές και εξοπλισμό. Στα βασικά μέτρα περιλαμβάνονται η ασφαλής περίφραξη και στέγαση των ζώων, η καθαριότητα των χώρων και του εξοπλισμού, η αποθήκευση ζωοτροφών σε προστατευμένους χώρους και η τήρηση κανόνων υγιεινής από όσους εισέρχονται στις εγκαταστάσεις. Εξίσου σημαντική είναι η δήλωση και η σωστή σήμανση των ζώων στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.

Στις οργανωμένες χοιροτροφικές μονάδες εφαρμόζονται συνήθως επιπλέον μέτρα προφύλαξης, όπως η παρουσία σημείων απολύμανσης στις εισόδους και εξόδους, ο αυστηρός έλεγχος της πρόσβασης οχημάτων και εξοπλισμού, καθώς και η διατήρηση καθαρών και τακτοποιημένων εγκαταστάσεων.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 8/2019, άρθρο «Αφρικανική Πανώλη Χοίρων», σελ. 77–80.

Δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια η τελική απόφαση ένταξης δικαιούχων της Πρόσκλησης του υπομέτρου 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής».

Στην τελική λίστα που δημοσιεύθηκε στο Παράρτημα της Απόφασης αναγράφονται τα στοιχεία του ενταγμένου χοιροτρόφου, οι μονάδες ζωικού κεφαλαίου, το ποσό της δημόσιας δαπάνης, καθώς και η περιοχή της εκτροφής.

Όπως αναφέρει η απόφαση, η ένταξη στο υπομέτρο 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας (ΠΑΑ) 2014-2022 του Μέτρου 14 «Καλή μεταχείριση των ζώων», αφορά εκατό τριάντα επτά (137) δικαιούχους, των οποίων οι αιτήσεις στήριξης που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της υπ’ αριθ. 3994/08.11.2023 Πρόσκλησης κρίθηκαν ως παραδεκτές, με συνολική Δημόσια Δαπάνη δεκαέξι εκατομμύρια επτακόσιες εβδομήντα επτά χιλιάδες εννιακόσια ενενήντα τρία ευρώ και εξήντα λεπτά (16.777.993,60 €).

Οι διετούς διάρκειας υποχρεώσεις και δεσμεύσεις των δικαιούχων, εκκινούν την 5η Δεκεμβρίου 2023 και λήγουν την 4η Δεκεμβρίου 2025.

Oι χοιροτρόφοι για να λάβουν την ετήσια οικονομική ενίσχυση στο πλαίσιο του υπομέτρου 14.1 θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση πληρωμής.

Στον Κατάλογο Δικαιούχων του Παραρτήματος της παρούσας, παρατίθεται το ανώτατο συνολικό ύψος ενίσχυσης που δύναται να λάβει κάθε ένας εκ των δικαιούχων για τη διετή περίοδο.

Διαβάστε την απόφαση με την λίστα των δικαιούχων

Η διατροφή αποτελεί έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία μιας χοιροτροφικής μονάδας. Σε μια περίοδο όπου το κόστος των ζωοτροφών έχει εκτοξευθεί και ο κλάδος πιέζεται από τις διεθνείς αγορές, η σωστή σίτιση δεν είναι απλώς τεχνική επιλογή: είναι ζήτημα αντοχής και επιβίωσης. Με δεδομένο ότι τα σιτηρέσια αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του κόστους παραγωγής, ο τρόπος που τα διαχειρίζεται ο παραγωγός καθορίζει την παραγωγικότητα, το οικονομικό αποτέλεσμα και τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης. Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζονται, με πρακτική ματιά, οι βασικές αρχές διατροφής για χοιρομητέρες, κάπρους και χοιρίδια —δηλαδή τα σημεία όπου κερδίζεται ή χάνεται το αποτέλεσμα μιας κτηνοτροφικής μονάδας.

1. Διατροφή Χοιρομητέρων: Η βάση της παραγωγικότητας

Η σίτιση της χοιρομητέρας καθορίζει την αναπαραγωγική της απόδοση και τον αριθμό των απογαλακτισμένων χοιριδίων ανά έτος. Η ηλικία της πρώτης οχείας, το θερμικό στρες και το επίπεδο διατροφής διαμορφώνουν άμεσα το μέγεθος της τοκετοομάδας.

Πριν την οχεία

Οι νεαρές χοίροι πρέπει να οδηγούνται στον κάπρο στον δεύτερο οίστρο, σε ηλικία άνω των 220–230 ημερών και με βάρος 130–140 κιλά. Η χορήγηση ενεργειακού σιτηρεσίου περίπου δύο εβδομάδες πριν τη σύλληψη («flushing») αυξάνει τον αριθμό ωοθυλακίων και συμβάλλει σε μεγαλύτερη τοκετοομάδα. Στη συνέχεια, το επίπεδο τροφής μειώνεται για να αποφευχθεί η αύξηση της εμβρυϊκής θνησιμότητας κατά το πρώτο κρίσιμο στάδιο της κύησης.

Ξηρά περίοδος

Στις πρώτες 30 ημέρες της κύησης απαιτείται προσοχή, καθώς η υπερκατανάλωση τροφής, παρότι αυξάνει την ωοθυλακιορρηξία, μπορεί να επιβαρύνει την επιβίωση των εμβρύων. Μετά το αρχικό διάστημα, η τροφή αυξάνεται ελεγχόμενα ώστε να αποφευχθούν δυστοκίες και πτώση της όρεξης στη γαλουχία.

Γαλουχία

Στο τελευταίο στάδιο της εγκυμοσύνης οι ανάγκες της χοιρομητέρας αυξάνονται σημαντικά, λόγω της έντονης ανάπτυξης των εμβρύων. Μετά τον απογαλακτισμό, η καλή θρεπτική κατάσταση είναι καθοριστική, ώστε η χοιρομητέρα να επανέλθει σε οίστρο μέσα σε 4–6 ημέρες. Οι απαιτήσεις σε πρωτεΐνη, ενέργεια, λυσίνη και ασβέστιο διαφοροποιούνται ανά στάδιο, όπως αποτυπώνεται στους πίνακες του πρωτοτύπου.

2. Διατροφή Κάπρων: Αυξημένες ενεργειακές ανάγκες

Οι κάπροι εμφανίζουν περίπου 15% υψηλότερες ανάγκες συντήρησης σε σχέση με τις χοιρομητέρες ίδιου βάρους. Οι απαιτήσεις αυτές ενισχύονται από την παραγωγή σπέρματος, την ένταση των συζεύξεων και τις ανάγκες θερμορρύθμισης. Η ημερήσια κατανάλωση κυμαίνεται από 2,2 έως 3 κιλά για ζώα 100–500 κιλών, με σιτηρέσιο αντίστοιχο της Ξηράς Περιόδου των χοιρομητέρων.

3. Διατροφή Χοιριδίων: Το πιο ευαίσθητο στάδιο της εκτροφής

Τα νεογέννητα χοιρίδια παρουσιάζουν χαμηλή θερμομονωτική ικανότητα και καταγράφουν υψηλές απώλειες τις πρώτες ημέρες ζωής. Το πρωτόγαλα είναι απαραίτητο, ενώ λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς του σε σίδηρο και χαλκό, απαιτείται χορήγηση 150–200 mg σιδήρου ενδομυϊκά έως την τέταρτη ημέρα.

Προ-εναρκτήρια περίοδος

Από τη δεύτερη εβδομάδα τα χοιρίδια καταναλώνουν προ-εναρκτήριο σιτηρέσιο υψηλής πρωτεΐνης (22%), παράλληλα με το γάλα της χοιρομητέρας. Η καθημερινή ανανέωση της τροφής σε αβαθή δοχεία ενθαρρύνει την πρόσληψη στερεάς τροφής και στηρίζει την ομαλή μετάβαση στην επόμενη φάση.

Στάδιο ανάπτυξης

Όταν η ημερήσια κατανάλωση του προ-εναρκτηρίου φτάσει τα 1,4–1,8 κιλά, ξεκινά η σταδιακή μετάβαση στο εναρκτήριο σιτηρέσιο (18% πρωτεΐνη). Μετά από περίπου 9 κιλά κατανάλωσης ανά χοιρίδιο, ακολουθεί το σιτηρέσιο ανάπτυξης με 16% πρωτεΐνη.

Προπάχυνση και πάχυνση

Στα τελικά στάδια της εκτροφής η σύνθεση των σιτηρεσίων τροποποιείται σταδιακά ώστε να εξασφαλιστεί σταθερή ανάπτυξη χωρίς μεταβολικά προβλήματα. Οι αναλυτικές συνθέσεις και οι χημικές προδιαγραφές περιλαμβάνονται αναλυτικά στους πίνακες του πρωτοτύπου.

Η διατροφή ως καθημερινό εργαλείο του χοιροτρόφου

Η ορθολογική σίτιση, σε συνδυασμό με καλό γενετικό υλικό, σωστή υγιεινή, κατάλληλες υποδομές και οργανωμένη διαχείριση της εκμετάλλευσης, αποτελεί βασικό θεμέλιο για τη σταθερότητα και την προοπτική της ελληνικής χοιροτροφίας. Στο πλαίσιο αυτό, η διατροφή δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο στάδιο της εκτροφής, αλλά μέρος μιας συνολικής φιλοσοφίας που ξεκινά από τη νεαρή χοιρομητέρα και φτάνει μέχρι τα τελικά στάδια πάχυνσης. Κάθε σιτηρέσιο επηρεάζει την υγεία του ζώου, τη γονιμότητα, την ανάπτυξη και, τελικά, το οικονομικό αποτέλεσμα της μονάδας.

Σε μια εποχή όπου οι χοιροτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλό κόστος ζωοτροφών και αβεβαιότητα στην αγορά, η καλά σχεδιασμένη και ισορροπημένη διατροφή λειτουργεί ως ένα από τα ελάχιστα σταθερά «όπλα» για τη διατήρηση της παραγωγικότητας και της βιωσιμότητας. Η επένδυση σε σωστά διαμορφωμένα σιτηρέσια δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά πρακτική επιλογή που μπορεί να ενισχύσει την υγεία του κοπαδιού και τη σταθερότητα της επιχείρησης σε βάθος χρόνου.

Πηγή: Γεωργία – Κτηνοτροφία, τεύχος 6/2008, «Διατροφή χοίρων», Ι. Νικολακάκης, Δ. Ντότας, Κ. Κονναρής, σελ. 70–74.

Σύμφωνα με το έγγραφο της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων (Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων), τον μήνα Οκτώβριο 2025 κοινοποιήθηκαν μέσω του συστήματος ADIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκατόν είκοσι εννέα (129) εστίες ΑΠΧ σε αγριόχοιρους στη Βουλγαρία. Από αυτές, τριάντα επτά (37) εντοπίστηκαν σε κοντινή απόσταση από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.

Επιπλέον, όπως αναφέρεται, από 01.01.2025 έως 03.11.2025 έχουν εντοπισθεί συνολικά τετρακόσιες εννέα (409) εστίες στη Βουλγαρία, στο πλαίσιο της επιτήρησης του νοσήματος στη χώρα αυτή.

Το Υπουργείο εφιστά την προσοχή στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές των Περιφερειακών Ενοτήτων που βρίσκονται στα βόρεια σύνορα της χώρας — Σερρών, Δράμας, Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου — ζητώντας την πιστή εφαρμογή των διαλαμβανομένων στην εγκύκλιο με αριθ. πρωτ. 1635/358798/21.11.2023.

Η ανακοίνωση υπογράφεται από τη Διεύθυνση Υγείας των Ζώων και αποστέλλεται προς τις Περιφέρειες της Χώρας, τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, τη Διεύθυνση Κτηνιατρικού Κέντρου Αθηνών, καθώς και σε υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδας.

Το έγγραφο επισημαίνει ότι το Υπουργείο παραμένει στη διάθεση των αρμόδιων αρχών για κάθε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση, ενώ ζητείται από τους αποδέκτες να προβούν στις αναγκαίες ενέργειες.

Πηγή: ΥΠΑΑΤ

Συνεχίζεται με αμείωτη ένταση ο εμπαιγμός των τίμιων αγροτών που ζουν από τις εκμεταλλεύσεις τους και παλεύουν με τις αντίξοες συνθήκες που τους δημιουργούν τα κυκλώματα που λυμαίνονται το ΟΣΔΕ εδώ και χρόνια. Αυτό τονίζουν σε κοινή ανακοίνωσή τους οι χοιροτροφικές οργανώσεις «Κοινωνία Εκτροφέων Αυτόχθονος Χοίρου - Κίρκη» και Αγροτικός Συνεταιρισμός Μαύρου Χοίρου «Μυρτάλη».

Και προσθέτουν: «Αφού επινόησαν την επέκταση στο χρόνο της Τεχνικής Λύσης για να λάβουν ενισχύσεις τα υπεράριθμα αιγοπρόβατα και βοοειδή που εμφανίζονταν στα μητρώα του ΥΠΑΑΤ και στους ελέγχους του ΟΣΔΕ, τώρα έχουν φτάσει στο σημείο να θέλουν να «στραγγίσουν» ό,τι έχει απομείνει από βοσκότοπο που δεν το δήλωσαν ως δικό τους διάφοροι απατεώνες που παριστάνουν τους αγρότες.

Καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε κάθε στρέμμα διαθέσιμου βοσκότοπου να δοθεί στους ημέτερους προκειμένου να ξύσουν μέχρι τον πάτο τη μαρμίτα του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η συνταγή απλή: Ο ΟΠΕΚΕΠΕ σχεδιάζει και εισηγείται, ενώ ΥΠΑΑΤ και Διαχειριστική επικαλούμενοι τη δήθεν αρμοδιότητα του ΟΠΕΚΕΠΕ για τις πληρωμές προχωράνε τη δουλειά.

Όσες φορές ο σύλλογος μας έχει προσπαθήσει να απευθυνθεί στο Υπουργείο, μας παραπέμπουν στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Με τον τρόπο αυτό τα παράλογα γίνονται λογικά από τους υπεύθυνους χάραξης της αγροτικής πολιτικής της χώρας.

Ζήτημα 1ο - Η ύπαρξη βοσκοτόπου είναι απαραίτητη για την επιβίωση των εκτροφών.

Ο εγχώριος μαύρος χοίρος είναι μία παραδοσιακή αλλά και πρωτόγονη φυλή, ο οποίος έχει μεγάλη ομοιότητα με τον αρχαίο μεσογειακό μαύρο χοίρο που κατά πάσα πιθανότητα έχει κοινούς προγόνους με τον αγριόχοιρο. Η εκτροφή του είχε αγελαία μορφή και οι περιοχές που το φιλοξενούσαν ήταν οι ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις της χώρας μας στις οποίες υπήρχαν δάση βελανιδιάς και καστανιάς καθώς και θαμνώδης βλάστησης (σκίνοι και πουρνάρια). Οι περιοχές αυτές αποτελούσαν τον ιδανικό τόπο διαμονής για τη διαβίωση και την αναπαραγωγή του. Είναι γνωστό και επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η εκτροφή μαύρων χοίρων προϋποθέτει βοσκότοπο και πως είναι αδύνατη η εκτροφή τους σε μονάδες σταβλισμένων ζώων. Συγκεκριμένα για τον αυτόχθονα μαύρο χοίρο, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «χρυσάφι» της κτηνοτροφίας έχει διαπιστωθεί ότι είναι αποτέλεσμα της φυσικής εξέλιξής του στην πάροδο των χρόνων εξαιτίας του περιβάλλοντος, του κλίματος όπου διαβιώνει, του υψόμετρου και της διατροφής του που θεωρούνται μοναδικά.
Τα παραπάνω χαρακτηριστικά της εκτροφής μαύρων χοίρων θέτουν αδιαμφισβήτητα την ανάγκη ύπαρξης βοσκοτόπου για την καλή διαβίωση των ζώων και την αύξηση του αριθμού τους.
Με το προηγούμενο πρόγραμμα των σπάνιων φυλών του 2014, όσες εκτροφές εντάχθηκαν στο πρόγραμμα τους κατανεμήθηκε βοσκότοπος ο οποίος ενεργοποιούσε δικαιώματα και δικαίωμα στην εξισωτική, σύμφωνα με την έγγραφη απάντηση του υπουργείου σε ερώτημά μας και σύννομος πάντα με την υπουργική απόφαση 873/55993/2015.
Σύμφωνα λοιπόν με τα άνωθεν, στο προηγούμενο πρόγραμμα των σπάνιων φυλών το 2019, το οποίο και έληξε το 2023, σε όλες τις νέο εισερχόμενες εκτροφές οι οποίες συμμετείχαν στο πρόγραμμα έπρεπε να τους κατανεμηθεί βοσκότοπος σύμφωνα με τα ισχύοντα, ο οποίος με τη σειρά του ενεργοποιούσε δικαιώματα αλλά και δικαίωμα στην εξισωτική αποζημίωση. Πράγμα και το οποίο δεν έγινε ουδέποτε.

Ζήτημα 2ο - Στρατηγικό Σχέδιο για την ΚΑΠ 2023 - 2027

Στο αρχικό στρατηγικό το οποίο εγκρίθηκε το Νοέμβριο του 2022 αναφέρεται επί λέξη: «Οι δικαιούχοι δεσμεύονται για τη διατήρηση ή αύξηση του αριθμού των επιλέξιμων ζώων για μία πενταετία». Σύμφωνα με τα όσα έχουμε αναφέρει ως τώρα αυτό μπορεί να γίνει μόνο εφόσον διατηρηθεί η παραδοσιακή μορφή της εκτροφής του ζωικού κεφαλαίου του μαύρου χοίρου. Ορθά και σύμφωνα με την κοινή λογική προβλεπόταν η κατανομή βοσκότοπου για την παρέμβαση των Σπάνιων Φυλών και μάλιστα σε αναλογία 1 ΜΜΖ=1ΗΑ. Αυτό εξασφάλιζε την βιωσιμότητα της αυτόχθονης φυλής του μαύρου χοίρου. Η αναφορά σε βοσκότοπο στο εγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο δεν αφορούσε την πληρωμή του μέσω της παρέμβασης της Αγροτικής Ανάπτυξης αλλά υλοποιούσε το προφανές: ότι δηλαδή οι μαύροι χοίροι χρειάζονται βοσκότοπο για να μπορούν να υλοποιούν οι δικαιούχοι τις δεσμεύσεις τους, διαφορετικά πρόκειται για παρέμβαση κενή περιεχομένου. Μάλιστα αυτός ο βοσκότοπος πρέπει να προσδιορίζεται πλησίον των εκτροφών μαύρου χοίρου.
Στη συνέχεια με τη δεύτερη τροποποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου η οποία εγκρίθηκε στις 28.2.2024 η απαίτηση σε βοσκότοπο απαλείφθηκε ΣΚΑΝΔΑΛΩΔΩΣ (με τίνος εισήγηση άραγε;) με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε σήμερα στη δυσάρεστη θέση να διεκδικούμε για μια ακόμη τα αυτονόητα. Και τώρα το ίδιο το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης μας παρακινεί εμάς τους εκτροφείς μαύρου χοίρου να εγκαταλείψουμε τις δεσμεύσεις μας και να περιοριστούμε στην γραφειοκρατική απεικόνιση του ζωικού τους κεφαλαίου! Με τις πράξεις τους αυτές τόσο το ΥΠΑΑΤ όσο και η Διαχειριστική Αρχή λένε ξεδιάντροπα ότι δεν τους ενδιαφέρει αν και πού πραγματικά υπάρχουν πράγματι διαθέσιμοι βοσκότοποι για τους μαύρους χοίρους!

Ζήτημα 3ο - Υπουργική Απόφαση Κατανομής Βοσκοτόπων

Στις 14 Σεπτεμβρίου 2023 μετά από πολλούς αγώνες για το αυτονόητο δικαίωμα σε βοσκότοπο, εκδόθηκε η τροποποίηση της υπουργικής απόφασης κατανομής βοσκοτόπων η οποία προέβλεπε κατανομή για τις σπάνιες φυλές. Έγινε προσπάθεια με αυτόν τον τρόπο να διορθωθεί το έκτρωμα της δήθεν κατανομής βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους όλης της χώρας, χωρίς διαχειριστικά σχέδια βόσκησης και ελέγχους, που οδηγούσε στον εκτοπισμό των παραδοσιακών εκτροφών, στο βωμό του βολέματος των ημέτερων «κτηνοτρόφων του καναπέ» με τα ανύπαρκτα αιγοπρόβατα και βοοειδή.
Η έκδοση αυτής της υπουργικής μας έδινε το δικαίωμα σε κατανομή εκτάσεων βοσκοτόπων και κατά συνέπεια ενεργοποίηση των αντίστοιχων δικαιωμάτων ανεξάρτητα από την ένταξη μας στην παρέμβαση της διατήρησης των αυτόχθονων φυλών.
Είμαστε κάτοχοι ζωικού κεφαλαίου συνεπώς δικαιούμαστε βοσκότοπο όχι στα χαρτιά αλλά στην πραγματικότητα για να διατηρήσουμε τις εκμεταλλεύσεις μας.
Αυτό το δικαίωμα μας το αρνείται εδώ και χρόνια ο ΟΠΕΚΕΠΕ και ο πίσω από αυτόν κρυπτόμενος Τσιάρας!
Οι βοσκοτοπικές εκτάσεις που κατανέμονται σε μας τους εκτροφείς των σπάνιων και πολύτιμων αυτών φυλών, αντιμετωπίζονται από τους «αρμόδιους» ως φιλοδώρημα ή χατίρι και δε διανέμονται στα πλαίσια του σχεδιασμού υλοποίησης περιβαλλοντικών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η χώρα μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου που η ίδια κατέθεσε και δεσμεύτηκε να υλοποιεί.

Το έγκλημα είναι οργανωμένο

Προκειμένου να βολευτούν οι γνωστοί και οι ημέτεροι, καταστρατηγείται η Κοινή Υπουργική Απόφαση κατανομής των βοσκοτόπων, που προβλέπει κατανομή για τις εκτροφές χοίρων, και δεν αποδίδεται ο ζωτικός για τις εκμεταλλεύσεις μας βοσκότοπος, με τον καινοφανή και αστήριχτο ισχυρισμό ότι τάχα δεν είναι απαραίτητος για την πληρωμή της παρέμβασης των αυτόχθονων φυλών!

Είναι τέτοια η άγνοια τους που δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουν την πραγματική ανάγκη από την θεωρητική απαίτηση! Λογικό, όταν γι’ αυτούς τα εκτάρια των βοσκοτόπων μετριούνται μόνο σε ευρώ που γεμίζουν τις τσέπες κυκλωμάτων, να μην κατανοούν τις αυτονόητες ανάγκες των πραγματικών βιοπαλαιστών κτηνοτρόφων!

Εκπροσωπώντας εκτροφείς με πάνω από 3.000 χοιρομητέρες, οι οποίες μεταφράζονται σε 1.500 Μονάδες Μεγάλων Ζώων (ΜΜΖ) θα έπρεπε να μας κατανεμηθούν σύμφωνα με το αρχικό στρατηγικό σχέδιο 1.500 εκτάρια (!)

Προειδοποιούμε τους πάντες και προς κάθε κατεύθυνση ότι η κοροϊδία έφτασε το τέλος!
ΔΕΝ ΑΝΕΧΟΜΑΣΤΕ να συνεχιστεί η υφαρπαγή των επιδοτήσεων των πραγματικών κτηνοτρόφων.
ΔΕΝ ΑΝΕΧΟΜΑΣΤΕ άλλη στρέβλωση του αυτονόητου δικαιώματος της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων μας.
ΔΕΝ ΑΝΕΧΟΜΑΣΤΕ τη συνέχιση της κλοπής βοσκοτοπικών εκτάσεων από τις δικές μας εκμεταλλεύσεις, προκειμένου να φουσκώσουν οι λογαριασμοί των κτηνοτρόφων του καναπέ.

Να μας δοθεί ο βοσκότοπος δίπλα στις εκμεταλλεύσεις μας εφαρμόζοντας στην πράξη το πρώτο σχέδιο διαχείρισης βοσκοτόπων για τις εκτροφές μαύρου χοίρου, όπως προβλέπεται και στις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις του Στρατηγικού Σχεδίου της Ελλάδας.

Για τελευταία φορά εφαρμόστε αυτά που ισχύουν και ίσχυαν όπως:

• Η κατανομή βοσκότοπου κατά προτεραιότητα και η ενεργοποίηση δικαιωμάτων πού προβλέπεται μέσω της κατανομής αυτής και που παράτυπα δεν τηρείται και δεν εφαρμόζεται από το 2019!!!
• Να σταματήσει εδώ και τώρα ο παραλογισμός , η παρερμηνεία και ο εμπαιγμός με αεροπλανικά κόλπα τύπου απαλοιφής (1ΜΜΖ 1HA) για την εξυπηρέτηση μαϊμού κτηνοτρόφων και βόλεμα ημέτερων μεμονωμένων συμφερόντων που έχουν ως αποτέλεσμα την κακοδιαχείριση του προγράμματος, θέτοντας λόγους ευζωίας των ζώων και απειλώντας την βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.
• Καμία τροποποίηση στην υπουργική απόφαση κατανομής βοσκοτόπων χωρίς τη συμμετοχή όλων των παραγωγικών φορέων της κτηνοτροφίας και χωρίς δημόσια διαβούλευση. Φτάνει πια η κοροϊδία πίσω από τις κλειστές πόρτες του Υπουργείου και του ΟΠΕΚΕΠΕ.
• Διαχειριστικά σχέδια βόσκησης εδώ και τώρα ξεκινώντας από τις εκτροφές μαύρου χοίρου.

Σας καλούμε αυτά που ευαγγελίζεστε δημόσια όπως, για επιδοτήσεις σε αυτούς που τις δικαιούνται, να τα κάνετε πράξη αρχίζοντας από δω βοσκότοποι μόνο σε πραγματικούς κτηνοτρόφους με υποχρεωτική σύνδεση νόμιμων παραστατικών - τιμολογίων, έσοδα - έξοδα. (αυτόματα και σε χρόνο ρεκόρ πετάγονται έξω τα πλασματικά ζώα).

Σας καλούμε δημόσια να βγείτε να απαντήσετε να μας διαψεύσετε αν αυτά δεν είναι αλήθεια και δεν έχουν γίνει και ότι προτίθεστε να τα αλλάξετε».

Ανακοινώθηκε από το ΥπΑΑΤ ο οριστικός πίνακα παραδεκτών και μη παραδεκτών αιτήσεων στήριξης της υπ’ αριθ. 3994/08-11-2023 Πρόσκλησης του Υπομέτρου 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του ΠΑΑ 2014-2022.

Η Μονάδα Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Άμεσων Ενισχύσεων και Τομεακών Παρεμβάσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ανακοινώνει ότι ολοκληρώθηκε η τελική (2η) αξιολόγηση και κατάταξη των αιτήσεων στήριξης που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της αριθ. 3994/8-11-2023 (ΑΔΑ: 6ΔΙ94653ΠΓ-ΟΞ6) 1ης Πρόσκλησης του Υπομέτρου 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας (ΠΑΑ) 2014-2022, συνολικού προϋπολογισμού 28,5 εκατ. ευρώ.

Τα αποτελέσματα της τελικής αξιολόγησης και κατάταξης, με τη μορφή οριστικού πίνακα παραδεκτών και μη παραδεκτών αιτήσεων στήριξης, έχουν αναρτηθεί στο Πληροφοριακό Σύστημα (ΠΣ) υποστήριξης της υλοποίησης του Υπομέτρου, στον σχετικό ιστότοπο (εδώ) και οι υποψήφιοι δικαιούχοι μπορούν να λάβουν αναλυτική πληροφόρηση, κάνοντας είσοδο στην εν λόγω εφαρμογή με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών taxisnet.

Σύμφωνα με τον οριστικό Πίνακα κατάταξης οι παραδεκτές αιτήσεις στήριξης ανέρχονται σε 135 χοιροτρόφους, με συνολικό προϋπολογισμό 16.711.686,10 ευρώ για δεσμεύσεις διετούς διάρκειας.

Οι υποψήφιοι ενημερώνονται για την ανάρτηση των αποτελεσμάτων του οριστικού πίνακα στο ΠΣ μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) που θα λάβουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση που έχουν δηλώσει στην αίτηση στήριξής τους. 

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε η πρώτη αξιολόγηση και κατάταξη των αιτήσεων στήριξης που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της αριθ. 3994/08-11-2023 (ΑΔΑ: 6ΔΙ94653ΠΓ-ΟΞ6) 1ης Πρόσκλησης για το Υπομέτρο 14.1 «Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας (ΠΑΑ) 2014-2022.

Τα αποτελέσματα της πρώτης αξιολόγησης και κατάταξης, σε μορφή προσωρινού πίνακα παραδεκτών και μη παραδεκτών αιτήσεων στήριξης, έχουν αναρτηθεί στο Πληροφοριακό Σύστημα (ΠΣ) υποστήριξης της υλοποίησης του Υπομέτρου, στη διεύθυνση: (εδώ)

Οι υποψήφιοι δικαιούχοι μπορούν να ενημερωθούν αναλυτικά, εισερχόμενοι στην εφαρμογή με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών taxisnet.

Εφόσον κάποιος υποψήφιος δεν συμφωνεί με τα αποτελέσματα της πρώτης αξιολόγησης και κατάταξης, όπως αυτά αποτυπώνονται στον προσωρινό πίνακα, έχει τη δυνατότητα να υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή (άρθρο 25 του Ν. 2690/1999) ηλεκτρονικά μέσω του ΠΣ του Υπομέτρου, εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών, δηλαδή από Δευτέρα (22/9/2025) έως και Παρασκευή (03/10/2025), με χρήση των προσωπικών κωδικών taxisnet.

Τα οριστικά αποτελέσματα θα προκύψουν μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των ενδικοφανών προσφυγών.

Επισημαίνεται ότι ο προϋπολογισμός της Πρόσκλησης, ύψους 28,5 εκατ. ευρώ, επαρκεί για την ένταξη του συνόλου των παραδεκτών αιτήσεων στήριξης που περιλαμβάνονται στον προσωρινό πίνακα.

Αναλυτικές οδηγίες παρέχονται:

• στην «Εγκύκλιο οδηγιών υποβολής και εξέτασης των ενδικοφανών προσφυγών κατά των αποτελεσμάτων του προσωρινού πίνακα παραδεκτών και μη παραδεκτών αιτήσεων στήριξης της υπ’ αρ. 3994/08-11-2023 Πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος του Υπομέτρου 14.1», της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, και
• στο «Π.Α.4: Εγχειρίδιο Χρήσης – Εκπαίδευσης – Υπομέτρου 14.1. Καλή μεταχείριση των χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής – Οδηγίες προς τον χρήστη online».

Η μεταβίβαση ζωικού κεφαλαίου είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση που απαιτεί πολύ πιο προσεκτικούς χειρισμούς από μια απλή παραχώρηση δικαιωμάτων ή αγροτεμαχίων. Ο λόγος είναι απλός: οι ενισχύσεις που συνδέονται με τα ζώα (όπως οι συνδεδεμένες) βασίζονται στην καταγραφή του ζωικού πληθυσμού και την ενεργή εκτροφή, όχι μόνο στην ύπαρξη δικαιωμάτων.

Η μεταβίβαση πρέπει να δηλωθεί τόσο στο σύστημα ΟΣΔΕ όσο και στο κτηνιατρικό μητρώο (Vetlink).

Τι θεωρείται μεταβίβαση ζωικής εκμετάλλευσης;

Πρόκειται για την περίπτωση όπου ο παραγωγός μεταβιβάζει σε άλλον το σύνολο ή μέρος του ζωικού του κεφαλαίου, δηλαδή την ίδια την εκτροφή. Αυτό μπορεί να γίνει είτε μέσω πώλησης είτε μέσω παραχώρησης των ζώων, συνοδευόμενης από τα απαραίτητα έγγραφα. Σε πολλές περιπτώσεις, η μεταβίβαση συνοδεύεται και από παράλληλη μεταφορά των σχετικών δικαιωμάτων, εφόσον υπάρχουν. Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη, η μεταβίβαση πρέπει να δηλωθεί τόσο στο σύστημα ΟΣΔΕ όσο και στο κτηνιατρικό μητρώο (Vetlink).

Πρέπει να μεταβιβάσω και τα δικαιώματα;

Όχι απαραίτητα – αλλά αυτό είναι συχνά απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η πληρωμή. Αν μεταφερθεί μόνο το ζωικό κεφάλαιο και τα δικαιώματα παραμείνουν στον προηγούμενο ιδιοκτήτη, τότε ο νέος κάτοχος δεν μπορεί να ενεργοποιήσει τις ενισχύσεις, όπως η βασική ή η συνδεδεμένη, και ενδέχεται να χάσει πληρωμές εάν δεν δηλώσει τα ζώα σωστά στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ). Το αντίστροφο ισχύει επίσης: η μεταβίβαση μόνο δικαιωμάτων, χωρίς την κατοχή ζωικής εκτροφής, δεν επαρκεί για να καταβληθούν οι ενισχύσεις που συνδέονται με την παραγωγή.

Τι σημαίνει ενεργή εκτροφή για τις ενισχύσεις

Για να μπορέσει ο αποδέκτης να λάβει τις ενισχύσεις που συνδέονται με το ζωικό κεφάλαιο (όπως οι συνδεδεμένες), πρέπει η εκτροφή του να θεωρείται «ενεργή». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχει δηλωμένο αριθμό ζώων για συγκεκριμένο διάστημα και με ελάχιστα όρια, όπως ορίζονται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Κριτήριο αποτελεί συνήθως η διάρκεια κατοχής και ο μέσος όρος των ζώων στην εκτροφή κατά την περίοδο αναφοράς.

Τι πρέπει να γίνει στο Vetlink και στο ΟΣΔΕ;

Η μεταβίβαση ζωικού κεφαλαίου απαιτεί ενέργειες σε δύο συστήματα: στο Vetlink (ή Εθνικό Μητρώο Εκτροφών) και στο ΟΣΔΕ. Στο Vetlink, θα πρέπει να δηλωθεί ο νέος κάτοχος της εκτροφής. Αν δεν γίνει η αλλαγή, τότε στα επίσημα αρχεία συνεχίζει να εμφανίζεται ο προηγούμενος παραγωγός, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σωστή σύνδεση με τον αποδέκτη.
Παράλληλα, στην ΕΑΕ (δήλωση ΟΣΔΕ), ο αποδέκτης της μεταβίβασης πρέπει να δηλώσει σωστά τον ζωικό πληθυσμό στο αντίστοιχο πεδίο της δήλωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτείται και η έκδοση ή η επικαιροποίηση του Αριθμού Μητρώου Εκτροφής (ΕΜΖΣ), ώστε να εμφανίζεται στο όνομα του νέου κατόχου.
Σε περίπτωση παραχώρησης (και όχι πώλησης) του ζωικού κεφαλαίου, η δήλωση στο Vetlink απαιτεί ενέργεια και από τις δύο πλευρές. Ο παραχωρητής πρέπει να αφαιρέσει την εκτροφή από το μητρώο του και ο αποδέκτης να την καταχωρίσει στο δικό του ΑΦΜ. Αν αυτό δεν γίνει συντονισμένα, υπάρχει κίνδυνος να εμφανίζεται ακόμα ο παλιός ιδιοκτήτης και η μεταβίβαση να θεωρείται ελλιπής.

Πότε πρέπει να φαίνονται τα ζώα – Η περίοδος αναφοράς

Η δήλωση του ζωικού κεφαλαίου δεν αρκεί να γίνει μόνο αριθμητικά. Για να θεωρηθούν επιλέξιμα τα ζώα, πρέπει να φαίνονται στο σύστημα κατά την περίοδο αναφοράς (π.χ. 1 Ιανουαρίου έως 30 Ιουνίου). Αν ο αποδέκτης δεν έχει στην κατοχή του τα ζώα για επαρκές διάστημα μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο ή αν τα μεταφέρει καθυστερημένα, υπάρχει κίνδυνος απόρριψης της ενίσχυσης.

Συχνά λάθη που οδηγούν σε απώλειες

Ένα συνηθισμένο σφάλμα είναι η μεταβίβαση των ζώων χωρίς την αντίστοιχη δήλωση στο Vetlink, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μη καταβολή πληρωμών. Επιπλέον, όταν τα δικαιώματα είτε μεταφέρονται σε διαφορετικό πρόσωπο είτε δεν μεταβιβάζονται καθόλου, ο αποδέκτης της εκτροφής κινδυνεύει να χάσει τόσο τη βασική όσο και τη συνδεδεμένη ενίσχυση.
Άλλο πρόβλημα προκύπτει όταν ο αποδέκτης δηλώνει μεν τα ζώα στην ΕΑΕ, αλλά με λανθασμένο τρόπο – π.χ. χρησιμοποιώντας παλιό ΕΜΖΣ ή στοιχεία προηγούμενης εκτροφής. Τέλος, η ελλιπής ή ανακριβής δήλωση της διάρκειας εκτροφής ή του μέσου όρου ζώων κατά την περίοδο αναφοράς μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μειωμένες πληρωμές ή ακόμη και απόρριψη λόγω μη επιλεξιμότητας.

Πρακτική Συμβουλή

Η μεταβίβαση ζωικού κεφαλαίου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο σύνολο, που περιλαμβάνει την εκτροφή δηλωμένη σωστά στο Vetlink, τα δικαιώματα (αν υπάρχουν) που πρέπει να μεταβιβαστούν ταυτόχρονα, και τη σωστή αποτύπωση όλων αυτών στη δήλωση ΕΑΕ.
Εάν ο αποδέκτης δεν εμφανίζεται ως επίσημος ιδιοκτήτης της εκτροφής, ακόμη και αν έχει δικαιώματα, δεν πρόκειται να πληρωθεί για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις. Αντίστοιχα, αν έχει τα ζώα αλλά δεν έχει τα αντίστοιχα δικαιώματα, μπορεί να χάσει και τη βασική ενίσχυση.